<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Храната лек &#8211; Арт кујна</title>
	<atom:link href="https://artkujna.mk/category/hranata-lek/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://artkujna.mk</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Tue, 17 Nov 2026 12:15:31 +0000</lastBuildDate>
	<language>mk-MK</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2021/11/cropped-LOGO-ART-KUJNA-32x32.gif</url>
	<title>Храната лек &#8211; Арт кујна</title>
	<link>https://artkujna.mk</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Една лажичка мед пред спиење може да помогне за проблемот што мачи милиони луѓе</title>
		<link>https://artkujna.mk/edna-lazhichka-med-pred-spiene-mozhe-da-pomogne-za-problemot-shto-machi-milioni-luge/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 17 Nov 2026 12:15:29 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[здрав сон]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[имунитет]]></category>
		<category><![CDATA[кашлица]]></category>
		<category><![CDATA[квалитетен сон]]></category>
		<category><![CDATA[крвен притисок]]></category>
		<category><![CDATA[мед]]></category>
		<category><![CDATA[несоница]]></category>
		<category><![CDATA[природни лекови]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46963</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1280" height="853" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" fetchpriority="high" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025.jpg 1280w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025-1024x682.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025-768x512.jpg 768w" sizes="(max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></div>Една лажичка мед пред спиење може да помогне за подобар сон, а неговите антиоксидантни и антибактериски својства придонесуваат и за имунитетот, крвниот притисок и смирувањето на кашлицата.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1280" height="853" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025.jpg 1280w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025-1024x682.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-roman-odintsov-6422025-768x512.jpg 768w" sizes="(max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Медот одамна е ценет во медицината и козметиката поради своите антиоксидантни, антимикробни и противвоспалителни својства, како и поради способноста да го поттикнува заздравувањето на раните. Го ставаме во чај, го користиме за нега на лицето, го додаваме во храната и знаеме дека е одличен за зајакнување на имунитетот и против настинки, но и за проблемите со несоница, кои мачат голем број луѓе.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Се препорачува вистински, непреработен мед, бидејќи содржи повеќе фитонутриенти, антиоксиданти и ензими, па неговите позитивни ефекти би можеле да бидат поголеми. Здраво е да се консумира со храната, но и една лажица мед пред спиење може да има корисен ефект.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>Обезбедува добар сон</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Медот содржи хранлива состојка наречена триптофан, аминокиселина која ни помага да се опуштиме и му испраќа сигнал на телото дека е време за спиење. Иако на нашето тело му е потребна оваа аминокиселина, тоа не ја произведува природно. Затоа можеме да ја внесеме преку исхраната, консумирајќи производи како медот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Несоницата мачи милиони луѓе, а некои се будат и среде ноќ и тешко повторно заспиваат. Едно од можните објаснувања е дека падот на нивото на шеќер во крвта во текот на ноќта може да предизвика хормонални реакции што го нарушуваат сонот. Медот содржи природни шеќери, па мала количина пред спиење може да помогне во одржувањето на стабилното ниво на гликоза во текот на ноќта. Помага во намалувањето на крвниот притисок</p>



<p class="wp-block-paragraph">Бидејќи високиот крвен притисок е фактор што значително го зголемува ризикот од срцеви заболувања, одржувањето на умерен и стабилен притисок треба да ни биде еден од приоритетите.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Медот содржи антиоксидантни соединенија за кои е покажано дека можат да го намалат крвниот притисок, па една лажичка мед навечер се посочува како добар начин за спречување на високиот крвен притисок.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>Придонесува за подобар имунолошки систем</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Медот е богат со антиоксиданти и има антибактериски својства кои помагаат во зајакнувањето на имунолошкиот систем. Така, би можеле да станеме поотпорни на инфекции предизвикани од микроорганизми како бактерии, габи и бројни вируси.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>Помага против кашлица</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Медот е природно противвоспалително средство. Консумирањето една лажица мед помешана со топла вода секоја вечер може да ја намали иритацијата на грлото и кашлицата. Освен тоа, медот има антибактериски својства кои можат да помогнат во борбата против одредени бактерии што ќе завршат во грлото.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Само една шака јаткасти плодови дневно е поврзана со 26 отсто помал ризик од висок притисок</title>
		<link>https://artkujna.mk/samo-edna-shaka-jatkasti-plodovidnevno/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 09 Nov 2026 13:27:21 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[бадеми]]></category>
		<category><![CDATA[здравје на срцето]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[јаткасти плодови]]></category>
		<category><![CDATA[крвен притисок]]></category>
		<category><![CDATA[ореви]]></category>
		<category><![CDATA[хипертензија]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46937</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="960" height="640" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243.jpg 960w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243-768x512.jpg 768w" sizes="(max-width: 960px) 100vw, 960px" /></div>Една мала шака јаткасти плодови дневно е поврзана со 26 отсто помал ризик од висок крвен притисок, покажува нова научна анализа.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="960" height="640" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243.jpg 960w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Бадеми, ореви, ф&#8217;стаци, лешници или кикиритки – изборот е ваш. Ново научно истражување покажува дека луѓето што секојдневно јадат околу 30 грама јаткасти плодови имаат помал ризик од развој на висок крвен притисок. Најголемата забележана корист била поврзана со една мала шака дневно, односно приближно 30 до 35 грама.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Истражувањето, објавено во научното списание <a href="https://www.cambridge.org/core/journals/british-journal-of-nutrition/article/nut-consumption-and-the-risk-of-hypertension-a-systematic-review-and-dose-response-metaanalysis-of-prospective-studies/F598AFD9FD35B00A41A428C9D65F2C14" target="_blank" rel="noopener">„British Journal of Nutrition“,</a> опфатило податоци од осум долгорочни студии со вкупно 143.380 учесници, од кои 20.665 имале хипертензија. Научниците ја анализирале поврзаноста меѓу консумирањето јаткасти плодови и ризикот од висок крвен притисок. Според резултатите, внесувањето околу 30 грама дневно било поврзано со 26 отсто помал ризик во споредба со луѓето што воопшто не ги јаделе.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Интересно е што поголемата количина не значела и поголема корист. Најповолна поврзаност била забележана кај оние што јаделе умерена дневна порција, додека ефектот се изедначувал при поголем внес. Истражувачите нагласуваат дека станува збор за метаанализа на долгорочни набљудувачки студии, па резултатите покажуваат поврзаност, но не докажуваат дека јаткастите плодови сами по себе го спречуваат високиот притисок.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Зошто овие намирници се корисни за срцето? Богати се со незаситени масти, растителни влакна, протеини, магнезиум и калиум. Калиумот помага во регулирањето на натриумот во организмот и во опуштањето на крвните садови, додека растителните влакна придонесуваат за здравјето на цревната микрофлора. Оревите, на пример, содржат растителни омега-3 масни киселини, а бадемите и ф&#8217;стаците се добар извор на магнезиум и калиум.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Нутриционистите советуваат да се избираат несолени јаткасти плодови и да се комбинираат различни видови, наместо да се бара една „супернамирница“. Може да се јадат самостојно како ужина, да се додадат во овесна каша или да се посипат врз салата. Важно е порцијата да биде умерена, бидејќи иако се хранливи, јаткастите плодови се калорични.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Сепак, една шака не е замена за здрав начин на живот, ниту за лековите кај луѓето на кои им е потребна терапија. За одржување нормален крвен притисок важни се и намалувањето на солта, разновидната исхрана богата со овошје и зеленчук, редовната физичка активност, одржувањето здрава телесна тежина, квалитетниот сон и избегнувањето цигари. Научниците потсетуваат дека малите, но постојани промени во секојдневните навики можат да придонесат за подобро кардиоваскуларно здравје.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Постојано сте уморни и исцрпени? Можеби ви недостига железо – овие намирници се богати со важниот минерал</title>
		<link>https://artkujna.mk/postojano-ste-umorni-i-isczrpeni-mozhebi-vi-nedostiga-zhelezo-ovie-namirniczi-se-bogati-so-vazhniot-mineral/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2026 09:57:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[анемија]]></category>
		<category><![CDATA[железо]]></category>
		<category><![CDATA[замор]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46922</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="960" height="640" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-vanessa-loring-5966441-e1732871779132.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-vanessa-loring-5966441-e1732871779132.jpg 960w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-vanessa-loring-5966441-e1732871779132-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-vanessa-loring-5966441-e1732871779132-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></div>Постојаниот замор и исцрпеноста може да бидат знак за недостиг од железо. Откријте кои намирници се најбогати со овој важен минерал.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="960" height="640" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-vanessa-loring-5966441-e1732871779132.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-vanessa-loring-5966441-e1732871779132.jpg 960w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-vanessa-loring-5966441-e1732871779132-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/pexels-vanessa-loring-5966441-e1732871779132-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Ако уморот и исцрпеноста сè почесто ги доживувате како „нормална состојба“, можеби е време да застанете и подобро да погледнете што има на вашето мени. Можно е на организмот едноставно да му недостига железо. Овој важен минерал е еден од клучните двигатели на телото, задолжен за снабдување на клетките со кислород, правилно функционирање на имунолошкиот систем и одржување на виталноста. Кога нивото на железо во организмот ќе се намали, последиците брзо се чувствуваат – се појавуваат слабост, проблеми со концентрацијата и општа исцрпеност.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Добрата вест е дека недостигот од железо најчесто може да се надомести преку исхраната. Намирниците богати со овој минерал, без разлика дали се од животинско или растително потекло, можат да придонесат за подобра енергија и расположение. Во продолжение следува преглед на најважните извори на железо, совети за подобра апсорпција и објаснување зошто овој минерал има толку значајна улога во секојдневното функционирање.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Правилно комбинираните намирници често се доволни за да се задоволат дневните потреби од железо. Сепак, кај одредени групи луѓе внесувањето само преку храната понекогаш не е доволно. Во такви случаи лекарите може да препорачаат додатоци на железо, но важно е тие да се земаат под медицински надзор бидејќи прекумерното количество железо може да биде штетно.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Храната се дели на извори на хем-железо (од животинско потекло) и нехем-железо (од растително потекло), при што хем-железото полесно се апсорбира во организмот.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>1. Црвено месо и изнутрици</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Говедското и јагнешкото месо, а особено црниот дроб, се богати извори на хем-железо. Сто грама говедски црн дроб содржи приближно 6,5 милиграми железо, додека меленото говедско месо содржи околу 2,7 милиграми. Освен железо, овие намирници содржат и витамини од групата Б, цинк и селен.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>2. Риба и морски плодови</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Школките, остригите, сардините и туната содржат значителни количества хем-железо. На пример, 100 грама сурови остриги може да содржат околу 7 милиграми железо. Покрај железото, овие намирници обезбедуваат и витамин Б12 и омега-3 масни киселини, важни за здравјето на срцето и мозокот.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>3. Мешунки</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Леќата, гравот, наутот и сојата се богати со нехем-железо. Една шолја сварена леќа (200 грама) содржи приближно 6 милиграми железо. За да се подобри неговата апсорпција, се препорачува овие намирници да се комбинираат со извори на витамин Ц, како домати или пиперки.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>4. Темнозелен лиснат зеленчук</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Спанаќот, кељот и блитвата содржат нехем-железо, но и антиоксиданти, каротени и растителни влакна. Сто грама спанаќ содржи приближно 3,6 милиграми железо. Апсорпцијата се подобрува со додавање витамин Ц или маснотии, како маслиново масло.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>5. Семки и јаткасти плодови</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Семките од тиква, сусамот, сончогледот и конопот, како и бадемите и индиските ореви, се добар извор на железо. На пример, 28 грама семки од тиква содржат околу 2,5 милиграми железо. Освен железо, богати се и со здрави масти, магнезиум и цинк.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>6. Тофу и киноа</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Тофуто е извор на протеини и железо за вегетаријанците и веганите. Сто грама тофу содржи приближно 2,8 милиграми железо. Киноата, како псевдожитарка, содржи околу 1,8 милиграми железо на 100 грама, а богата е и со протеини, фолати и минерали како магнезиум и бакар.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>7. Темно чоколадо</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Темното чоколадо со најмалку 70 отсто какао содржи значително количество железо – околу 11,7 милиграми на 100 грама. Дополнително, обезбедува антиоксиданти, магнезиум и пробиотски влакна.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Вклучувањето на овие намирници во секојдневната исхрана може да помогне во одржувањето на соодветно ниво на железо. Сепак, доколку постојано чувствувате замор и исцрпеност, не треба автоматски да претпоставувате дека причината е недостиг од овој минерал. Најдобро е да направите крвни анализи и да се консултирате со лекар пред да почнете да земате препарати со железо.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Црвениот кромид може да помогне во регулирањето на шеќерот во крвта: Еве зошто е добро да го јадете почесто</title>
		<link>https://artkujna.mk/czrveniot-kromid-mozhe-da-pomogne-vo-reguliraneto-na-shekerot-vo-krvta-eve-zoshto-e-dobro-da-go-jadete-pochesto/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 27 Oct 2026 11:49:42 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[гликоза]]></category>
		<category><![CDATA[дијабетес]]></category>
		<category><![CDATA[здрава исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[црвен кромид]]></category>
		<category><![CDATA[шеќер во крвта]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46898</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1280" height="853" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442.jpg 1280w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442-1024x682.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></div>Го користиме во салати, сендвичи и разни јадења, но благодарение на своите природни состојки, црвениот кромид може да им помогне на лицата со покачено ниво на гликоза во крвта или со дијабетес тип 2.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1280" height="853" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442.jpg 1280w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442-1024x682.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/12/pexels-cristian-rojas-7601442-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Црвениот кромид е дел од секојдневната исхрана во многу домаќинства, но освен што им дава вкус на јадењата, содржи и соединенија што би можеле да имаат корисно влијание врз метаболичкото здравје. Особено внимание привлекува неговиот можен придонес во регулирањето на шеќерот во крвта, што е важно за луѓето со покачена гликоза и дијабетес тип 2.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Една од причините за интересот за оваа намирница е присуството на кверцетин, антиоксидант од групата флавоноиди, како и други биоактивни соединенија. Кверцетинот е моќен антиоксидант за кој одредени истражувања покажале дека може да придонесе за подобра чувствителност на клетките на инсулин. Тоа значи дека телото поефикасно ја користи гликозата од крвта, што може да помогне во одржувањето постабилно ниво на шеќер и во намалувањето на наглите осцилации.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Токму овие осцилации се особено ризични за лицата со дијабетес, поради што стабилното регулирање на гликозата е една од клучните цели во секојдневната грижа за здравјето.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Што се однесува до начинот на консумирање, црвениот кромид задржува најмногу корисни својства кога се јаде свеж, односно сиров. Термичката обработка може да ја намали количината на одредени хранливи и биоактивни состојки. Наједноставно е да се додаде во свежи салати, сендвичи или да се послужи како прилог со веќе подготвените јадења.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Сепак, важно е да се нагласи дека црвениот кромид не може и не смее да ја замени пропишаната терапија. Лицата што се лекуваат од дијабетес треба да се посоветуваат со лекар или нутриционист пред да направат поголеми промени во исхраната.</p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Овој есенски плод помага во намалувањето на лошиот холестерол</title>
		<link>https://artkujna.mk/ovoj-esenski-plod-pomaga-vo-namaluvaneto-na-loshiot-holesterol/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 19 Oct 2026 12:52:17 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[батат]]></category>
		<category><![CDATA[здравје на срцето]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[сладок компир]]></category>
		<category><![CDATA[холестерол]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46864</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="960" height="640" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/05/pexels-jess-loiterton-5505462.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/05/pexels-jess-loiterton-5505462.jpg 960w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/05/pexels-jess-loiterton-5505462-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/05/pexels-jess-loiterton-5505462-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></div>Богато е со растителни влакна и антиоксиданти, а начинот на подготовка е важен за да се искористат неговите придобивки. Кардиологот Рохит Вупулури го издвојува како добар избор за есенската трпеза.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="960" height="640" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/05/pexels-jess-loiterton-5505462.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/05/pexels-jess-loiterton-5505462.jpg 960w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/05/pexels-jess-loiterton-5505462-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/05/pexels-jess-loiterton-5505462-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Зголеменото ниво на ЛДЛ-холестерол, познат како „лош“ холестерол, може да придонесе за создавање наслаги во артериите и да го зголеми ризикот од срцеви заболувања. Покрај редовната физичка активност и избегнувањето пушење, важна улога во одржувањето здраво ниво на холестерол има и исхраната.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Кардиологот Рохит Вупулури за „EatingWell“ го издвојува бататот, познат и како сладок компир, како добар есенски избор за здравјето на срцето. Еден поголем батат содржи околу шест грама растителни влакна.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Растворливите влакна се врзуваат за жолчните киселини во дигестивниот систем и помагаат тие да се исфрлат од телото. Потоа црниот дроб користи холестерол за да создаде нови жолчни киселини, што со текот на времето може да придонесе за намалување на нивото на ЛДЛ-холестеролот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Бататот содржи и антиоксиданти. Портокаловите сорти се богати со бета-каротен, додека виолетовите содржат антоцијанини. Според кардиологот, оксидативниот стрес учествува во развојот на атеросклерозата, вклучително и во промените на честичките на ЛДЛ-холестеролот што можат да поттикнат создавање наслаги во крвните садови.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Важна е и храната што ја заменува бататот во оброкот. Печен или варен сладок компир може да биде подобар избор од прилози богати со заситени масти. Намалувањето на нивниот внес е една од важните промени во исхраната кога целта е да се намали лошиот холестерол.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Вупулури препорачува бататот да се пече во рерна, да се подготвува на пареа или во фритеза на топол воздух. Ако е добро измиен, може да се јаде и со кората, која придонесува со дополнителни влакна. Притоа, советува да не се претерува со путер, павлака и сирење, туку да се употреби малку маслиново масло.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Сепак, бататот не е чудотворен лек за висок холестерол. Тој може да помогне како дел од поширок начин на исхрана што вклучува разновидно овошје и зеленчук, интегрални житарки и мешунки.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Што се крие во швајцарското сирење со дупчиња? Малку познатата страна на омилениот ементалер го привлекува вниманието на научниците</title>
		<link>https://artkujna.mk/shto-se-krie-vo-shvajczarskoto-sirene-so-dupchina-malku-poznatata-strana-na-omileniot-ementaler-go-privlekuva-vnimanieto-na-nauchniczite/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 11 Sep 2026 13:21:03 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[ТОП 5]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[бактерии]]></category>
		<category><![CDATA[долговечност]]></category>
		<category><![CDATA[ементалер]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[пробиотици]]></category>
		<category><![CDATA[швајцарско сирење]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46740</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="639" height="399" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2026/09/pexels-frikimon-mga-1889695-14326683-e1789132806783.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2026/09/pexels-frikimon-mga-1889695-14326683-e1789132806783.jpg 639w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2026/09/pexels-frikimon-mga-1889695-14326683-e1789132806783-300x187.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 639px) 100vw, 639px" /></div>Необичниот микроорганизам кој е заслужен и за познатите дупки во сирењето, научниците го истражуваат поради можните ефекти врз воспалението и стареењето и потенцијалните пробиотички својства]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="639" height="399" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2026/09/pexels-frikimon-mga-1889695-14326683-e1789132806783.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2026/09/pexels-frikimon-mga-1889695-14326683-e1789132806783.jpg 639w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2026/09/pexels-frikimon-mga-1889695-14326683-e1789132806783-300x187.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 639px) 100vw, 639px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Едно од најпознатите швајцарски сирења содржи бактерија која со години го привлекува вниманието на научниците поради нејзините потенцијални пробиотички својства.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Станува збор за Propionibacterium freudenreichii, микроорганизам кој игра важна улога во производството на ементалерот и други сирења од швајцарски тип. Токму оваа бактерија е одговорна за создавањето на карактеристичните дупки во сирењето. При зреењето ги разградува млечните киселини и создава јаглероден диоксид, кој се собира во вид на меурчиња и подоцна ги формира дупките на сирењето.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Но, интересот за неа не е само поради сирењето. Истражувањата покажуваат дека одредени соеви на Propionibacterium freudenreichii имаат антиинфламаторни и други потенцијално корисни својства. Во научната литература се испитува и нејзиното влијание врз цревниот имунолошки систем, а некои истражувања се направени и врз животински модели.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Сепак, досегашните резултати не значат дека луѓето што јадат ементалер ќе живеат подолго. Дел од истражувањата на кои се повикуваат ваквите написи се однесуваат на лабораториски модели, а не на луѓе, па затоа од нив не може да се извлече заклучок дека јадењето швајцарско сирење ја зголемува долговечноста.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Бактеријата сепак е интересна од аспект на здравјето. Propionibacterium freudenreichii се користи во ферментирани млечни производи и е проучувана како потенцијален пробиотик. Научните трудови ја поврзуваат со можност за модулирање на воспалителните реакции, а се истражува и нејзиното влијание врз цревната бариера и имунолошкиот одговор.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Покрај бактериите, ементалерот има и други хранливи вредности. Како млечен производ, тој е извор на протеини, калциум, фосфор и витамин Б12. Сепак, содржи и масти и сол, па неговото место во исхраната зависи од вкупниот начин на исхрана и количината што се консумира.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Интересно е што бактеријата и самата има своја улога во вкусот на сирењето. При ферментацијата се создаваат пропионат и ацетат, соединенија кои придонесуваат за карактеристичниот, благо јаткаст вкус на швајцарските сирења, додека јаглеродниот диоксид ги создава познатите дупки.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Затоа, ементалерот навистина содржи микроорганизам со интересен биолошки потенцијал, но научно е прерано да се каже дека едно парче сирење може да ни обезбеди подолг живот. Она што досега е покажано е дека бактеријата заслужува понатамошно истражување поради нејзините потенцијални пробиотички и антиинфламаторни ефекти.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Дињата помага во борбата со ракот и го штити здравјето на очите</title>
		<link>https://artkujna.mk/dinata-pomaga-vo-borbata-so-rakot-i-go-sh/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 27 Aug 2026 14:00:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[дијабетес]]></category>
		<category><![CDATA[диња]]></category>
		<category><![CDATA[здрава храна]]></category>
		<category><![CDATA[рак]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=29489</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="640" height="426" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/07/elena-mozhvilo-8keUtGmy0xo-unsplash.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/07/elena-mozhvilo-8keUtGmy0xo-unsplash.jpg 640w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/07/elena-mozhvilo-8keUtGmy0xo-unsplash-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></div>Според некои истражувања бета-каротенот од дињата помага во борбата против ракот на белите дробови, но и кај болестите на грлото на матката, желудникот и устата. Растителните влакна благотворно делуваат на чистење на организмот од штетните радикали и помагаат при надуеност. ]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="640" height="426" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/07/elena-mozhvilo-8keUtGmy0xo-unsplash.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/07/elena-mozhvilo-8keUtGmy0xo-unsplash.jpg 640w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/07/elena-mozhvilo-8keUtGmy0xo-unsplash-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Дињата е летна намирница во чиј прекрасен мирис и совршен вкус сите уживаме. Можеби не сте знаеле дека таа е добра и за нашето здравје! Дињата не дебелее, освежителна е и полна со витамини и други важни состојки неопходни за организмот. Содржи околу 88% вода и само 11% шеќер, што ја прави фантастично нискокалорично летно освежување. Витаминот А од дињата е неопходен за добар вид и тен, а содржи и витамин Ц. Овие два антиоксиданти го штитат организмот од кардиоваскуларни заболувања при стареење.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Некои нови истражувања тврдат дека бета-каротенот од дињата помага во борбата против ракот на белите дробови, но и кај болестите на грлото на матката, желудникот и устата. Растителните влакна благотворно делуваат на чистење на организмот од штетните радикали и одлично помагаат при надуеност. Таа е најдобриот избор за оние кои сакаат да ги изгубат вишокот килограми бидејќи хранливите состојки во неа го регулираат варењето и детоксицираат. Влакната од дињата ќе ве држат сити долго време.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Диња како лек</strong><br><strong>Го штити здравјето на очите </strong>&#8211; Дињата содржи хранливи материи важни за здравјето на очите: бета каротин (од кој се ослободува витаминот А), витамин Ц, лутеин и зеаксантин. Со оглед на тоа што бројни студии покажаа дека сериозен недостаток на витамините А и Ц може да доведе до глауком и макуларна дегенерација, па дури и до слепило, дињите се одличен избор за спречување или забавување на развојот на овие нарушувања.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Го регулира крвниот притисок </strong>– Дињата содржи влакна, калиум, витамин Ц и холин кои го подобруваат здравјето на срцето. Јадењето храна богата со калиум помага во регулирање на нивото на натриум, што е важно за лекување на висок крвен притисок. Калиумот му помага на телото да го ослободи вишокот натриум и на тој начин го намалува високиот крвен притисок. Калиумот е неопходен и за регулирање на рамнотежата на водата, киселинско-базната рамнотежа и невромускулната функција, исто така игра важна улога во преносот на електричните импулси до срцето. Внесувањето на калиум е исто така поврзано со намален ризик од мозочен удар и губење на мускулната маса. Овој минерал ја зачувува густината на коските и го спречува создавањето на камења во бубрезите.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Диња за варењето</strong><br><strong>Го регулира варењето </strong>&#8211; Дињата е лесно сварлива храна и се препорачува да се јаде на празен стомак пред друг оброк. Добар избор е и за оние со чувствителен стомак бидејќи содржи ензими и не ја троши енергијата на телото за варење на храната. Поради изобилството на влакна и вода, спречува запек и помага во регулирањето на варењето, здравјето на дигестивниот тракт и исфрлањето на токсините од цревата.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Антивоспалително дејство</strong> – Редовното консумирање диња помага во намалување на стресот и на тој начин ги намалува воспалителните процеси кои можат да доведат до развој на артритис. Воспалението во телото е поврзано и со појава на метаболички синдром, кој означува група на метаболички нарушувања. Овие нарушувања се манифестираат како отпорност на инсулин, акумулација на масно ткиво во пределот на стомакот, висок холестерол и покачен крвен притисок. Истражувањата покажаа дека жените кои консумирале 350 грама овошје дневно имале значително помал ризик од развивање на овој синдром. Студијата опфатила диња, јаболка, грозје, лубеница и банани.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>За дијабетес</strong> &#8211; Дињата може да помогне во правилното справување со дијабетесот бидејќи има низок гликемичен индекс: 4 (четири). Ниското гликемиско оптоварување значи и спречување на скокови на шеќерот во крвта, па затоа се препорачува како редовен дел од исхраната на луѓето со дијабетес.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Семките од диња како лек</strong><br>Семките од диња се особено препорачливи за бубрежни заболувања, особено за бубрежни камења. Според Ајурведата, семките од диња имаат ефект на ладење и се идеални за консумирање во текот на летото. Во Индија, мелените семки од диња се додаваат во ласи (пијалак од јогурт) и тандаи (ладно млеко со зачини), а цели семиња во слатките и во алва.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Овошјето, семките и маслото од семки се древна медицинска алатка за лекување на разни заболувања. Лечат кашлица, треска, паразити, стомачни, дигестивни, бубрежни и уринарни нарушувања. За искашлување се користи чај од цвет од диња.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Оваа намирница би можела да му помогне на замастениот црн дроб</title>
		<link>https://artkujna.mk/ovaa-namirnicza-bi-mozhela-da-mu-pomogne-na-zamasteniot-czrn-drob/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 13 Aug 2026 11:15:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[MASLD]]></category>
		<category><![CDATA[домати]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[масен црн дроб]]></category>
		<category><![CDATA[медитеранска исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[метаболичко здравје]]></category>
		<category><![CDATA[научно истражување]]></category>
		<category><![CDATA[црн дроб]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46636</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1280" height="854" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510.jpg 1280w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510-1024x683.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></div>Мала студија со 79 возрасни лица покажа дека секојдневното консумирање свежи домати и доматен сос било поврзано со поголемо намалување на маснотиите во црниот дроб]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1280" height="854" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510.jpg 1280w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510-1024x683.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/06/pexels-enginakyurt-1487510-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Масниот црн дроб е состојба која станува сè почеста, особено во контекст на прекумерната телесна тежина, дијабетесот тип 2 и инсулинската резистенција. Ново мало истражување сега носи интересен наод – една добро позната намирница можеби има позитивен ефект врз таложењето маснотии во црниот дроб.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Станува збор за доматот, а резултатите се покажале по само шест недели консумација.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Што покажала студијата?</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Истражувањето, објавено во научното списание<a href="https://www.mdpi.com/2072-6643/18/15/2476" target="_blank" rel="noreferrer noopener"> Nutrients</a>, опфатило 79 возрасни лица со метаболички условена масна болест на црниот дроб (MASLD).</p>



<p class="wp-block-paragraph">Учесниците биле поделени во две групи. Едната група продолжила да се храни без домати, додека другата секојдневно консумирала 200 грама свеж домат и 50 грама доматен сос.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Таквиот режим траел шест недели, без значителни промени во останатите животни навики на учесниците.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Истражувачите следеле повеќе показатели, меѓу кои количината на маснотии во црниот дроб, составот на телото, крутоста на црниот дроб и нивото на холестерол.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Резултатите покажале дека количината на маснотии во црниот дроб се намалила во двете групи, но намалувањето било поизразено кај луѓето кои секојдневно јаделе свеж домат и консумирале доматен сос.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Не ослабеле, а маснотиите во црниот дроб сепак се намалиле</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Особено интересно е што по шест недели немало значајни промени во телесната тежина, индексот на телесна маса, мастите во крвта или ензимите на црниот дроб.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Не била забележана ниту значајна промена во крутоста на црниот дроб.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Затоа авторите сметаат дека консумирањето домати можеби е поврзано со намалување на наталожените маснотии во црниот дроб без притоа да има потреба од значително намалување на телесната тежина или масното ткиво.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Сепак, доматот не е лек за масен црн дроб</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Иако резултатите се интересни, истражувачите предупредуваат дека не треба да се заклучи оти доматите го лекуваат масниот црн дроб.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ендокринологот Ранда Абделмасих од University of Texas Medical Branch, која не учествувала во студијата, оценила дека ефектот бил релативно скромен, а групата испитаници била селективна.</p>



<p class="wp-block-paragraph">И самите автори нагласуваат дека ова истражување пред сè претставува основа за идни, поголеми истражувања. Потребни се студии со повеќе учесници, подолг период на следење и поразновидна популација за да може да се донесат посигурни заклучоци.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Намирница што веќе е дел од медитеранската исхрана</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Доматите се една од карактеристичните намирници на медитеранскиот начин на исхрана, кој често се поврзува со поволни ефекти врз метаболичкото и кардиоваскуларното здравје.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Токму затоа наодот од оваа студија е интересен: секојдневното внесување свеж домат и доматен сос во период од шест недели било поврзано со поголемо намалување на маснотиите во црниот дроб.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Доколку идните и поголеми истражувања го потврдат овој резултат, доматот би можел да добие уште позначајно место во начинот на исхрана што им се препорачува на луѓето со метаболички нарушувања.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Зошто домашниот кефир е поздрав од купечкиот?</title>
		<link>https://artkujna.mk/zoshto-domashniot-kefir-e-pozdrav-od-kupechkiot/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 31 Jul 2026 11:46:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[дигестивно здравје]]></category>
		<category><![CDATA[домашен кефир]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[кефир]]></category>
		<category><![CDATA[пробиотици]]></category>
		<category><![CDATA[ферментирана храна]]></category>
		<category><![CDATA[цревна микрофлора]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46584</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="667" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/11/milk-kefir-grains-wooden-table.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/11/milk-kefir-grains-wooden-table.jpg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/11/milk-kefir-grains-wooden-table-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/11/milk-kefir-grains-wooden-table-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>Според молекуларниот биолог и микробиолог Хрвоје Докузовиќ, вистинскиот кефир подготвен со кефирни зрнца содржи многу побогат спектар на корисни микроорганизми и има поголеми придобивки за цревната микрофлора.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="667" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/11/milk-kefir-grains-wooden-table.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/11/milk-kefir-grains-wooden-table.jpg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/11/milk-kefir-grains-wooden-table-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/11/milk-kefir-grains-wooden-table-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Кефирот одамна се смета за една од најздравите ферментирани намирници, а експертите сè почесто го препорачуваат како природна поддршка за здравјето на дигестивниот систем. Сепак, според молекуларниот биолог и микробиолог Хрвоје Докузовиќ, постои значајна разлика меѓу кефирот што се купува во продавница и оној што се подготвува дома со традиционални кефирни зрнца.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Докузовиќ вели дека кефирот е меѓу најдобрите намирници за цревната микрофлора, но предупредува дека индустриски произведениот кефир и домашниот кефир не се исти производи. Според него, купечкиот кефир најчесто се произведува со ограничен број бактериски култури за да има стандарден вкус и квалитет.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Од друга страна, традиционалниот домашен кефир се добива со ферментација на млеко со помош на кефирни зрнца, кои содржат сложена заедница од бактерии и квасци. Токму оваа разновидност на микроорганизми е неговата најголема предност.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Научниците денес сметаат дека разновидната цревна микрофлора е еден од најважните показатели за добро дигестивно и метаболичко здравје. Луѓето со поголема разновидност на корисни микроорганизми во цревата обично имаат подобра дигестија и поефикасно искористување на хранливите материи.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Подготовката на домашен кефир е релативно едноставна. Потребно е да се набават кефирни зрнца, да се прелеат со млеко и смесата да се остави на собна температура околу 12 часа. Потоа кефирот се процедува, а зрнцата се чуваат и повторно се користат за следната тура. При подготовката важно е да се користи чист сад и да се почитуваат основните хигиенски правила.</p>



<p class="wp-block-paragraph">И покрај бројните придобивки, стручњаците потсетуваат дека ниту една намирница не е чудотворен лек. За здрави црева и силен имунитет потребна е разновидна исхрана богата со растителни влакна, овошје, зеленчук, мешунки и интегрални житарки, како и редовна физичка активност. Кефирот може да биде вреден сојузник во таа насока, но само како дел од здравиот начин на живот.</p>



<figure class="wp-block-embed is-type-video is-provider-tiktok wp-block-embed-tiktok"><div class="wp-block-embed__wrapper">
<blockquote class="tiktok-embed" cite="https://www.tiktok.com/@hrvojedoku/video/7663939835534527777" data-video-id="7663939835534527777" data-embed-from="oembed" style="max-width:605px; min-width:325px;"> <section> <a target="_blank" title="@hrvojedoku" href="https://www.tiktok.com/@hrvojedoku?refer=embed">@hrvojedoku</a> <p>Molekularni biolog ocjenjuje hranu:</p> <a target="_blank" title="♬ original sound - Hrvoje Dokuzović" href="https://www.tiktok.com/music/original-sound-7663939872666880801?refer=embed">♬ original sound &#8211; Hrvoje Dokuzović</a> </section> </blockquote> <script async src="https://www.tiktok.com/embed.js"></script>
</div></figure>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Додадете ја оваа магична состојка во лукот: Регулирајте ги шеќерот, крвниот притисок и холестеролот!</title>
		<link>https://artkujna.mk/dodadete-ja-ovaa-magichna-sostojka-vo-lukot-regulirajte-gi-shekerot-krvniot-pritisok-i-holesterolot/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 15 Jul 2026 11:50:57 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Здравје]]></category>
		<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[лук]]></category>
		<category><![CDATA[спанаќ]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46517</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1279" height="853" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237.jpg 1279w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237-1024x683.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1279px) 100vw, 1279px" /></div>Телото може да има уште поголема корист од нив отколку кога ги јадеме одделно]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1279" height="853" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237.jpg 1279w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237-1024x683.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-lisa-fotios-1152237-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1279px) 100vw, 1279px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Постојат намирници кои се здрави сами по себе, а има и такви кои, кога се комбинираат, можат да обезбедат уште повеќе придобивки за телото. Лукот и спанаќот се еден таков пар. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Овие две едноставни и лесно достапни намирници се богати со витамини, минерали и растителни соединенија кои, според бројни студии, можат да помогнат во заштитата на срцето, регулирањето на шеќерот во крвта, намалувањето на хроничното воспаление, па дури и намалувањето на ризикот од одредени видови рак.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Добрата вест е дека не треба да ги јадете во големи количини &#8211; доволно е редовно да ги вклучувате во секојдневните оброци &#8211; на пример, во омлет, чорба, тестенини, рижото или салата.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Една од најголемите придобивки од оваа комбинација се однесува на здравјето на срцето и крвните садови. Лукот е предмет на бројни студии со децении поради неговиот ефект врз крвниот притисок. Студиите покажуваат дека додатоците со лук во исхраната можат да го намалат нивото на крвниот притисок кај луѓе со висок крвен притисок речиси исто толку ефикасно како и одредени лекови за хипертензија, а воедно го намалуваат ризикот од развој на срцеви заболувања до 40 проценти.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Спанаќот придонесува за истата цел, но на поинаков начин. Тој е богат со природни нитрати кои се претвораат во азотен оксид во телото, супстанца која ги шири крвните садови и помага во намалувањето на крвниот притисок. Затоа кардиолозите редовно го рангираат зелениот лиснат зеленчук меѓу најдобрите намирници за одржување на здравјето на срцето.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Покрај тоа што имаат корисен ефект врз крвниот притисок, овие две намирници можат да помогнат и во одржувањето на здрави нивоа на холестерол. Истражувањата покажуваат дека лукот може да го намали вкупниот холестерол и LDL, таканаречениот „лош“ холестерол, особено кај луѓе кои веќе имаат покачени нивоа. Досега, најмногу докази за спанаќот доаѓаат од студии на животни, кои исто така укажуваат на можен ефект на намалување на холестеролот, но потребни се дополнителни истражувања кај луѓето.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Друга област во која оваа комбинација би можела да биде корисна е регулирањето на шеќерот во крвта. Во неколку студии е докажано дека лукот може да ја намали гликозата на гладно и HbA1c, индикатор за просечно ниво на шеќер во крвта во последните два до три месеци. Се претпоставува дека ова ја подобрува чувствителноста на клетките на инсулин, хормон кој ги регулира нивоата на гликоза.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Спанаќот придонесува за ова благодарение на изобилството на диететски влакна. Влакната ја забавуваат апсорпцијата на шеќер од храната, помагаат во одржувањето на постабилни нивоа на гликоза по оброците и во исто време го поддржуваат здравјето на дигестивниот систем.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Можното заштитно дејство на овие намирници врз развојот на ракот, исто така, привлекува сè поголемо внимание. И лукот и спанаќот се богати со флавоноиди и други антиоксиданти кои ги штитат клетките од оксидативен стрес и оштетување на ДНК, еден од механизмите вклучени во развојот на малигни заболувања.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Претходните истражувања сугерираат дека редовната консумација на лук може да биде поврзана со помал ризик од развој на рак на дојка, желудник, дебело црево и кожа. Кога станува збор за спанаќот, некои студии покажаа дека варениот спанаќ може да помогне во намалувањето на ризикот од рак на простата, додека неколку студии покажуваат дека консумацијата на спанаќ неколку пати неделно може да има и заштитен ефект врз ракот на дојка. Сепак, научниците предупредуваат дека се потребни повеќе истражувања за да се потврдат овие асоцијации со сигурност.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Лукот и спанаќот се важен дел од антиинфламаторната диета, диета која е поврзана со помал ризик од многу хронични заболувања. Хроничното воспаление сега се смета за еден од факторите што придонесуваат за развој на атеросклероза, дијабетес тип 2, заболувања на бубрезите, дебелина и некои видови рак.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Клиничките студии покажаа дека лукот може да го намали воспалението поврзано со висок крвен притисок, дебелина и хронична болест на бубрезите. Од друга страна, соединенијата присутни во спанаќот и другиот зелен лиснат зеленчук помагаат во заштитата на ѕидовите на крвните садови од воспаление што на крајот може да доведе до развој на кардиоваскуларни заболувања.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Иако обете намирници се многу здрави, тие не се идеален избор за секого. Лукот може да предизвика лош здив, проблеми со варењето, гадење или алергиски реакции кај почувствителни луѓе. Во поголеми количини или во форма на додатоци во исхраната, може да ја зголеми склоноста кон крварење, па затоа на луѓето кои земаат лекови за разредување на крвта им се препорачува да бидат претпазливи и да се консултираат со лекар. Додатоците со лук во исхраната не се препорачуваат за време на бременост или доење без претходен медицински совет.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Спанаќот исто така не е целосно без ограничувања. Бидејќи содржи оксалати, луѓето склони кон камења во бубрезите треба да бидат внимателни во врска со количината што ја консумираат. Поради оксалатите, некои минерали како цинк и магнезиум може да се апсорбираат малку полошо. Како и другите лиснати зеленчуци, спанаќот може да биде контаминиран со бактерии ако не се измие правилно, па затоа секогаш треба темелно да се измие пред консумирање.</p>



<p class="wp-block-paragraph">И покрај овие исклучоци, експертите се согласуваат дека за повеќето луѓе, редовното консумирање на разновиден зеленчук, меѓу кои лукот и спанаќот заземаат посебно место, е еден од наједноставните начини за одржување на долгорочно здравје. Бидејќи кога две нутритивни ѕвезди се на иста чинија, телото може да има уште поголема корист од нив отколку кога ги јадеме одделно.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>

<!--
Performance optimized by W3 Total Cache. Learn more: https://www.boldgrid.com/w3-total-cache/?utm_source=w3tc&utm_medium=footer_comment&utm_campaign=free_plugin

Page Caching using Disk: Enhanced 
Lazy Loading (feed)
Minified using Disk

Served from: artkujna.mk @ 2026-11-18 10:31:17 by W3 Total Cache
-->