Кога станува збор за гламурот на церемонијата на доделувањето на Оскарите, спектаклот не се случува само на сцената. По доделувањето на наградите следи и подеднакво раскошна гастрономска прослава – традиционалниот Governors Ball, каде што ѕвездите наздравуваат и слават со врвна храна.

Оваа година, за 98. издание на Оскарите, што ќе се одржи во Долби Театар во Лос Анџелес, за менито повторно е задолжен легендарниот готвач Волфганг Пак. Тој по 32-ри пат ја организира официјалната вечера по церемонијата.

View this post on Instagram

A post shared by AP Entertainment (@apnewsentertainment)

Пак и неговиот тим од дури 445 луѓе подготвуваат повеќе од 70 различни јадења за околу 1.500 гости. Во кујната ќе работат 75 готвачи за солени јадења, 45 слаткари, како и голем тим за послужување и организација.

За вечерта се планирани дури 25.000 мали порции, за гостите да можат да пробаат различни вкусови од светските кујни.

– Може да имате јапонска храна, австриска храна, или секогаш најдобриот стек – изјавил Пак.

На менито луксуз и комфорт храна

Интересно е што покрај луксузните состојки, на менито се наоѓа и храна која многумина ја сметаат за „comfort food“.

Меѓу јадењата ќе има:

• пилешки пот-пај со тартуфи
• пица со чаден лосос
• макарони со сирење
• мини бургери од вагју говедско месо
• стекови и разни интернационални специјалитети

Но вистинскиот луксуз се гледа во количините на премиум состојки кои ќе се користат.

Импресивни количини на деликатеси

За оваа вечер се предвидени:

Околу 22 кг црни тартуфи, кои ќе се користат во 1.200 пилешки пот-паи

Околу 14 кг кавијар Калуга

136 кг чаден лосос

Околу 90 килограми томахавк стек

Во салата ќе има и посебна суши-станица со пет готвачи, кои ќе подготвуваат суши пред гостите.

Коктели инспирирани од филмовите

Покрај храната, гостите ќе уживаат и во тематски коктели со текила од брендот Don Julio, како „Maestro Martini“ и „The Sequel“.

Ќе се служат и саке од Dassai, како и шампањ од Piper-Heidsieck.

Десерт со златен допир

За оние што ќе имаат место и за десерт, ќе има машина за свеж италијански сладолед – џелато, кој ќе се подготвува на лице место.

Но вистинскиот спектакл доаѓа на крајот: чоколадни статуетки во форма на Оскар, кои ќе се прскаат со 24-каратно течно злато – за што се подготвени околу 7,5 литри златна течност.

Со вакво мени, дури и оние кои нема да ја однесат дома златната статуетка сигурно ќе си заминат од забавата со вкус на вистински холивудски гламур.

Славниот готвач од ресторанот Нома, еден од највисоко оценетите ресторани во светот, поднесе оставка поради обвинувања на поранешните вработени за злоупотреба.

Рене Реџепи го објави своето заминување на социјалните мрежи, велејќи: „По повеќе од две децении градење и водење на овој ресторан, решив да се повлечам и да им дозволам на нашите извонредни лидери сега да го водат ресторанот во неговото следно поглавје.“

Поранешните вработени го обвинија готвачот за создавање токсична работна средина, вклучително и вербална и физичка злоупотреба, според извештаите на медиумите.

Угостителскиот објект со седиште во Данска, се подготвуваше за резиденција во Лос Анџелес, но корпоративните спонзори се повлекоа по тврдењата за злоупотреба и протестите пред неговата поп-ап локација.

Во изјава објавена на Инстаграм, Реџепи рече: Извинувањето не е доволно; јас ја преземам одговорноста за моите постапки.

– За секој што се прашува што значи ова за ресторанот, дозволете ми јасно да кажам: тимот на Нома денес е најсилниот и најинспиративниот од кога било.

Отворени сме 23 години и јас сум неверојатно горд на нашите луѓе, нашата креативност и насоката во која се движи Нома – вели Реџепи.

Тој најави дека тимот ќе продолжи со својата работа на локацијата во Лос Анџелес без него.

Реџепи, исто така, поднесе оставка од одборот на MAD, непрофитна организација што ја основал во 2011 година, која на својата веб-страница наведува дека се фокусира на помагање на оние кои се нови во угостителската индустрија.

View this post on Instagram

A post shared by Rene Redzepi (@reneredzepinoma)

Неодамнешен извештај во Њујорк Тајмс наведува дека десетици поранешни вработени го обвиниле готвачот за создавање на насилна култура во кујната и токсична работна средина, што вклучувало вербални закани и физичко малтретирање во ресторанот што го основал во 2003 година.

– Да бидам искрен со вас, мислам дека последиците од молчењето се полоши од тоа што јас проговорив и решив да застанам покрај моите колеги против насилството – вели Џејсон Игнасио Вајт, поранешен вработен во Нома.

Тој бил сведок на широко распространета злоупотреба во текот на годините кога работел за познатиот готвач.

Денови подоцна, Реџепи одговори на обвинувањата на социјалните медиуми, велејќи: „До оние кои страдале под моето водство, мојата лоша проценка или мојот гнев, длабоко жалам и работев на промена“.

Тој рече дека викал и ги туркал луѓето, дејствувајќи на начини што се неприфатливи и сподели дека одел на терапија и нашол подобри начини да го контролира својот гнев.

Но, протестите се одржаа пред поп-ап локацијата на Нома во населбата Силвер Лејк, при што некои групи за права на плати повикаа на оставка од Реџепи.

– Кој сака да јаде во средина на злоупотреба – изјавила Сару Џајараман, член на „One Fair Wage“, за CBS News, американскиот медиумски партнер на Би-Би-Си.

– Кој сака да јаде храна што доаѓа од солзите и потта на луѓето што страдаат?

Неколку корпоративни спонзори, вклучувајќи го и „Американ експрес“, се повлекоа од 16-неделната серија вечери.

Резервации за поп-апот во Лос Анџелес чинеа 1.500 долари (1.120 фунти) по лице и беа распродадени за само неколку минути.

Повеќе за Рене Реџепи и за неговата биографија како син на сиромашен албански имигрант од Македонија, прочитајте ТУКА.

Фабио Џануици, готвач од Болоња, во Скопје („Тоскана“) доаѓа по вторпат, после четири години, овојпат, во склоп на својата балканска турнеја која од главниот град продолжува во Охрид („Канео“), а потоа заминува за Косово. Овој средовечен готвач е познат како вистински фанатик за болоњската традиционална храна и не отстапува од оригиналните рецепти дури и кога гостите во италијанскиот ресторан во Германија, кадешто живее и работи сега, понекогаш имаат барања од кои нему му се крева косата на глава. На пример, кога ќе му побараат тестенини карбонара – со хопла.

Кога Германците ќе нарачаат бифтек со таљатели, на Италијанецот коса му се крева

– Во Италија, кујната се разликува од регион до регион, но точно се знае кое јадење е специфично за кој регион, па така, ниту еден Италијанец нема да нарача шпагети карбонара во Фиренца, туку во Лацио, а рагу ќе јаде во Болоња, а не во Сицилија. Јас сум препознатлив по традиционалната болоњска кујна и не отстапувам од оригиналните рецепти, па ми се крева косата на глава кога во Германија ќе ми побараат да ставам хопла во карбонарата или кога ќе нарачаат бифтек со таљатели. Да, кај нив таљателите се само прилог за бифтекот, а не посебен оброк. Кај Германците е сѐ во квантитетот – раскажа искрено шеф Фабио кој е премногу емотивен кога станува збор за храната и готвењето. Иако на моменти изгледа дека е премногу строг кон сонародниците на својата партнерка Ина, која е Германка, таа не му се лути, бидејќи е веќе длабоко навлечена на италијанската храна.

Компир или зелка и еден сос за сѐ

– Во Германија имаат или компир или зелка и не мрдаат од тоа. За разлика од Италијанците, Германците готват во еден чекор, а сите намирници кои ние сакаме да ги почувствуваме одделно, тие ги преливаат со еден сос. Германската кујна е како нивниот јазик, за нив можеби и има некоја логика, ама во суштина, сакаат да измислуваат комбинации кои немаат врска едно со друго, како пица со ананас – се смее Фабио. Сепак, вели дека има многу почитувачи на италијанската кујна, па се надева дека ќе може да влијае позитивно врз нивните кулинарски навики.

Македонскиот зеленчук и питата со зелка

И таман кога помисливме дека Италијанецов е фанатик кој не признава ништо освен италијанска кујна и дека можеби не требаше да го прашуваме што мисли за македонската, тој си пресече парче домашна пита со зелка, испушти едно долго „мммммм, молто бене“ и на нашето прашање што му се допаѓа најмногу од нашата кујна, одговори како од пушка: зеленчукот и разновидните бои на трпезата. Кога би можел да наполни еден куфер, со задоволство би го наполнил со македонски зеленчук.

– Многу ми се допаѓа конзистентното користење на зеленчуци. База на македонската кујна е зеленчукот, а месото и рибата се споредни и тоа е она што најмногу ми се допаѓа – ни рече тој.

Од готвач во војска до ексклузивниот LeStanze bologna

Фабио Џануици е роден во Анкона, а од 13 години живее во Болоња, градот на неговиот татко.

Од мала возраст секојдневно присуствувал на кулинарските „двобои“ на неговите родители, обајцата страствени во готвењето. Практично, вели, конкуренцијата меѓу неговите родители во кујната била за него најдоброто кулинарско училиште во кое ги научил сите тие оригинални болоњски рецепти од кои не се откажува ни за жива глава.

Иако од секогаш знаел дека сака да биде готвач, по желба на родителите морал да се запише на некои „поприфатливи“ студии, па како најблиско до неговата најголема љубов – храната, одбрал да студира агрономија. Додека студирал, секој викенд, но и секое лето, стекнувал пракса работејќи во болоњските ресторани, а кога отишол во војска, ги направил сите можни комбинации за да го помине воениот рок како главен готвач. Па така, токму периодот додека служел војска во Наполи, бил неговото прво сериозно професионално искуство во кујна.

Како професионален готвач почнал да работи во место близу Болоња, во класична мала траторија во која ги правел главно јадењата типични за Болоња, како свежи тестенини, тортелини, њоки, рагу, и таљатели, сите според старите традиционални болоњски рецепти. 

Вториот ресторан во кој работел го смета за многу важен за својот професионален развој. Станува збор за LeStanze bologna, ресторан сместен во внатрешноста на поранешната приватна капела од 16 век, на Палацо Бентиволио.

Шеф Фабио и таму готвел традиционална болоњска кујна, но со мал допир на иновација, со оглед на тоа што и клиентите биле од повисока класа, а доаѓале од целиот свет.

Сепак, тоа што нашиот соговорник најмногу го сака во својата работа се оние моменти кои му ја будат креативноста.

– Ќе ви спомнам еден пример токму од мојот прв престој во Скопје кога меѓу гостите имаше и една жена со целијакија и за неа моравме да осмислиме набрзина некој десерт без глутен.

Е тоа се тие ситуации кои ја будат креативноста, но го креваат и адреналинот, па најчесто тие работи кои сум ги осмислил во некој сличен предизвик, се и оние кои потоа никогаш веќе не сум знаел да ги повторам – се смее Фабио.

Есперанто, њоки и црвено вино

Фабио беше неуморен додека зборуваше за Арт кујна за готвењето и кулинарската уметност, а интервјуто со него беше најчудното и најхаотичното интервју што сме го правеле до сега.

На долга маса, со десетина луѓе, меѓу кои, Фабио, Италијанец кој зборува италијански и француски и неговата партнерка, Германката Ина, која зборува германски и англиски, шеф Влатко и неговата сопруга, Украинката Олга, Мариа Пиа, Сицилијанка мажена за Македонецот Драган, младиот шеф Жика со неговата сопруга-битолчанката Марија и Шкотланѓанецот Марк Диксон. Комуникацијата се одвиваше на мешавина од македонски, италијански, англиски и германски, но беше интересна, динамична и вкусна….molto bene, sehr gut и very good…

Новинарката Нора Буацуни, која медиумите ја нарекуваат еден од највлијателните „свиркачи“ во француската угостителска индустрија, неуморно добива поплаки од персоналот на рестораните и готвачите кои се жалат на насилните шефови. Обесхрабрените вработени се огорчени од лошите и често токсични услови во кои мора да работат, и додека се соочуваат со неправда, нивните работодавци добиваат признанија и престижни светски признати награди.

– Од 2017 година, француската гастро-новинарка известува за токсичната кујнска култура во рестораните низ Франција. Но, нејзината најнова книга, „Насилство во кујната“, објавена во мај, го разоткри обемот на физичка, емоционална и психолошка злоупотреба во француските кујни – јавни тајни во индустријата кои ѝ се помалку познати на пошироката јавност – пишува CNN, додавајќи дека исповедите на работниците откриваат расистичко малтретирање, како и сексуално вознемирување. Нора Буацуни коментира дека е најпогодена од дехуманизацијата на луѓето во кујната, поради што се случува злоупотреба, а нејзината работа поттикнала соочување со проблемите на национално ниво. Пред неколку месеци, беше поднесен предлог за формирање комисија за истрага на насилството во кујната.

Кујнска армија

Работата во престижни ресторани често е идеализирана, но зад затворени врати, често постои ригидна, ако не и брутална хиерархиска организација. Кујнските бригади често ги деградираат вработените и им создаваат стрес, за што сè уште не се зборува доволно гласно.

Бригадата како команден ланец беше воведена кон крајот на 19 век од еден од најголемите гастрономски модели во историјата – Огист Ескофје, за да воведе ред во зафатените и често хаотични кујни. Иако таков систем, инспириран од воена структура, во теорија може да ја олесни работата на готвачите, тој исто така овозможил создавање токсична култура во кујните, и како што истакнува Буацуни, им овозможува на готвачите неказнето да го злоупотребуваат персоналот.

– Кога странските готвачи доаѓаат да учат во Франција, без разлика дали во училишта или на пракса, по нивното образование тие продолжуваат да го шират овој начин на работа – вели Буацуни, а CNN се прашува како да го променат и запрат воспоставениот француски систем.

Една студија, објавена во Journal of Management Studies, сугерира дека кујните треба да бидат поотворени. Анкетирајќи готвачи од врвни ресторани низ целиот свет, истражувачите од Универзитетот во Кардиф заклучиле дека единствената работна средина на фајн дајнинг рестораните (изолирани, затворени простори подалеку од очите на јавноста) создава чувство на исклучок па вообичаените правила не важат. Покрај тоа, култот на познатите готвачи, исто така, придонесува за токсична култура за која не се зборува доволно.

– Врвните готвачи се идеализирани во документарци и ТВ емисии, што ги прави недопирливи, а митологијата на француската гастрономија се храни неуморно – предупредува Буацуни, забележувајќи дека оваа нездрава култура мора да се запре.

Токсична ниша
Еден од најживописните примери за тоа како изгледа работата во кујната на врвните ресторани е откриена искрено, без цензура и од еден од најдобрите хрватски готвачи. Пред неколку години, Матија Богдан коментираше како бескрајните прекувремени часови и денови, стресот што зрачи од зафатените кујни, како и конкурентската средина, влијаат на душата и телото.

Тенџерињата, тавите и зеленчукот што ви влетуваат во глава при најмала грешка не се исклучок, ниту пак болестите што се последици од работењето во таква средина. Случајот со Даниел Патерсон, со кого Матија бил практикант во ресторанот „Кои“, е добро познат. Едно време, еден од највлијателните американски готвачи и лидери на новите трендови отворено зборуваше за сопствената депресија, која безмилосно ги мачи готвачите.

– Додека работевме заедно, тој беше навистина лошо. Стоеше во аголот на ресторанот со часови во замислена поза и едвај се движеше. Само ги земаше лажиците што му ги носеа и ги пробуваше. Добро е што излезе од кујната, бидејќи во спротивно ќе завршеше како Бурден – коментираше Матија Богдан за проблемот за кој денес ретко се зборува.

View this post on Instagram

A post shared by Female Gaze (@femalegazebookclub)

Ако патот ве одведе во Сплит, секако дека едно од местата кои не можете да ги заобиколите е Диоклецијановата палата која е на листата на светското наследство на УНЕСКО. Ова здание, старо повеќе од 1700 години, било изградено од царот Диоклецијан во 3 век од нашата ера. Подоцна околу палатата бил изграден градот Сплит, па денес токму таа е срцето на градот каде што може да се најдат најважните историски градби, какви што во внатрешноста на палатата се црквата „Свети Дује“ и храмот на Јупитер.

Диоклецијановата палата е еден од најдобро зачуваните споменици на римската архитектура во светот и без разлика колку пати ќе ја посетите, никогаш нема да ги откриете сите нејзини приказни.

Обидете се да научите барем една нова секој пат кога ќе одите таму, а потоа седнете си во некој од убавите локали во нејзината внатрешност, сумирајте ги впечатоците и вкусете ја далматинската кујна. Едно од местата во кои можете да јадете како цар, е коноба „Корта“ која освен по првокласната храна, за нас е интересна и привлечна затоа што во неа рамноправен партнер и шеф на кујна е триесетипетгодишниот македонски готвач Дејан Карапеев, кој веќе со години е успешен во кулинарските кругови во Македонија, но и во Далмација.

Тој многупати досега достојно ги одбранил боите на Македонија и на многу меѓународни гастрономски натпревари, а оваа коноба ја води успешно веќе четири години. Интересно е што е таа лоцирана токму над подрумите кадешто беше гнездото на змаевите во популарната и најгледаната серија на сите времиња „Игра на престолите“ („Game of Thrones”). А Дејан не застана тука, туку заедно со својот партнер неодамна отворил и ресторан за готвени јадења, за локалните жители да имаат работа и преку зима.

Имено, во Сплит во лето работат 420 ресторани, а во зима смо дваесетина, па можете да замислите колку е значајно да се има работа во текот на целата година, а не само преку сезона.

Ако мислите дека поради тоа што е Дејан македонски готвач, во коноба „Корта“ може да се проба и македонска храна, се лажете. Ова е рибен ресторан, со автентични далматински јадења, затоа што сепак, оние што доаѓаат во Сплит сакаат да ја пробаат далматинската кујна. А нашиот Карапеев работи во Хрватска од свои 18 години, само на брод готвел 8 години, па има пробано се што доаѓа од морето и од ова поднебје и ја има далматинската кујна во малиот прст и во Далмација му признаваат дека ја знае многу подобро дури и од далматинските готвачи. Сепак, сите знаат дека доаѓа токму од Македонија.

А кога ќе седнете во „Корта“, што и да јадете, ќе јадете како цар. Па дури и ако е тоа нешто едноставно, како омлет со зеленчук и лепче кое тие самите го печат.

За оние кои не знаат, Дејан е познат и по тоа што е првиот наш професионален готвач кој издаде и книга насловена како „Од длабочините на морето“. Книгата е со рецепти од риби и морски плодови, кои низ годините додека работел како шеф на јахтата на „Аборда јахтинг“, имал можност да ги набавува секогаш свежи и да ги приготвува на свој начин, па сето тоа го преточил во оваа книга.

Дејан беше дел и од „Сончева гозба“, една од најгледаните емисии на „Кичен ТВ“, за која има снимено вкупно 60 емисии во кои готви традиционални македонски јадења со локални намирници, секако, и тие приготвени на негов начин.

Во меѓувреме, Дејан остана скромен каков што беше и на почетокот. Делува спокојно, но дури и кога разговара со вас, во главата прави милион планови за дневните активности, но и некои поголеми – за иднината.

А кога после средбата со Дејан и превкусниот појадок, ќе продолжите со прошетката и ќе наидете повторно на успешни луѓе од нашата земја, срцето ќе ви се наполни, а гордоста е неизбежна.

Имено, откако се испоздравивме и продолживме со прошетката низ Диоклецијановата палата, па посакавме да се заблажиме со еден сладолед, наидовме на Висар, симпатично момче од Гостивар, кој не сакаше да слушне да ни го наплати и повторно се уверивме дека кога сме надвор, сите сме она што треба секогаш да бидеме – сограѓани, земјаци или како и да сакате да го наречете тоа што сите живееме во истата држава.

Патем, иако за сладоледот таму треба да платите 2,80 евра за само една топка, односно, за само еден вкус, 5 евра за два и дури 7,50 евра за три вкуса, дури и сега, надвор од летната сезона, се чека во ред. Ние сепак ја имавме привилегијата да го пробаме бесплатно затоа што и покрај нашето инсистирање, Висар со неговата насмевка и решителното „нема шанси да платите, само дојдете ако сакате да работите следната сезона“, ја однесе победата и ја заокружи нашата прошетка со прекрасниот вкус на сладоледите на Пумпарела. Уште еден успешен бренд на наши луѓе надвор од Македонија.

Познатиот готвач и автор на бестселери, Џејми Оливер, е горд татко на пет деца кои ги има со сопругата Џулс, со која е во брак 25 години, а се чини дека неговиот син Бади сериозно ги следи стапките на својот татко.

Во текот на викендот, Џејми сподели неколку фотографии на Инстаграм од снимањето на кулинарен ТВ проект во Есекс. На снимањето му се придружил 14-годишниот Бади

На една симпатична селфи фотографија, Бади се насмевнува покрај својот татко, облечен во црвена маица, додека Џејми кратко напишал: Моето момче.

Младиот готвач подоцна се појави и на стори на Инстаграм, кадешто се гледа како готви пред камерите, со морето во позадина.

– Да, моето момче готви вистинска гозба – додаде гордиот татко.

Џејми никогаш не криел дека неговиот син има природен талент за готвење. Во интервју за HELLO! тој откри:

– Бади обожава да готви, но е тинејџер и моментално ги истражува сите свои страсти, од мода и спорт до музика. Но, знам дека секогаш ќе му се враќа на готвењето. Тој има база на знаење и вештини што ќе траат цел живот.

View this post on Instagram

A post shared by Jamie Oliver (@jamieoliver)

Сè уште не е познато во кој проект ќе се појави Бади, но ова нема да биде негово телевизиско деби.

Претходно оваа година, тој се појави во епизода од серијата „Chef’s Table: Legends“, каде што подготвуваше полнети тестенини со својот татко на семејниот имот „Spains Hall“ вреден шест милиони фунти во Есекс. Пред тоа, младиот готвач водеше своја емисија, „Cooking Buddies“, на детскиот канал CBBC, во која ги учеше своите врсници како да готват.

Иако Бади сè уште живее со своите родители, Џејми и Џулс сè повеќе ја чувствуваат празнината во куќата. Нивните постари ќерки, Попи (23) и Дејзи (22), веќе го напуштија домот, додека дома се останати Петал (16) и најмладата Ривер (9).

Зборувајќи за промените, Џејми признава: „Сега е помалку хаотично дома, но не можам да кажам дека е потивко. Ни недостига таа врева, таа бучава. Знам дека Џулс го чувствува тоа особено.

Митко Муриќ (Митхат Ердем), по потекло од Јабланица кај Рожаје во Црна Гора, денес е успешен бизнисмен, а својата кариера ја започнал во Истанбул, каде што пристигнал кога имал само шест години. Како млад човек работел во Капаличаршија, каде што го стекнал своето прво искуство.

Иако не завршил училиште, успеал да го започне својот бренд „Vento Milano“, со кој учествувал на бројни модни ревии низ целиот свет. Тој останал во текстилната индустрија цели 25 години, објавува „Фокус Прес“.

Пресврт на неговиот пат се случил во 2010 година, кога го запознал тогаш непознатиот готвач и месар Нусрет Гокчке и го препознал неговиот потенцијал.

Нусрет Гокче, познат низ целиот свет како „Кралот на солта“ („Salt Bae“), стана глобална сензација поради неговиот карактеристичен начин на сервирање месо и солење на храната.

View this post on Instagram

A post shared by Mithat Erdem (@mitkomuric)

Благодарение на Муриќ, станал светски познат
Нусрет е роден во 1983 година во турскиот град Ерзурум, во сиромашно семејство. На само 14-годишна возраст, тој почнал да работи како месар, покажувајќи голема страст за готвење. Од 2007 до 2010 година, работел вредно како волонтер во бројни ресторани низ Аргентина и САД, стекнувајќи скапоцено искуство во подготовката на месо.

По тримесечен престој во САД, животот на Нусрет драматично се променил кога го контактирал Муриќ. Овој клучен повик го означил почетокот на деловно партнерство кое ќе прерасне во кулинарска империја.

Муриќ му понудил партнерство и финансиска поддршка од еден милион евра. Токму оваа инвестиција довела до отворањето на првиот ресторан „Нуср-ер“ во Истанбул, кој денес стана глобален феномен. Брендот моментално се проценува на 1,3 милијарди долари.

Уникатната личност на Нусрет и неговиот препознатлив гест на солење го претворија во интернет сензација, привлекувајќи бројни светски ѕвезди во неговите ресторани.

Бројни контроверзии околу Нусрет
Сепак, успехот не е без контроверзии. Неговите ресторани често се критикувани за нивните „непристојни“ цени, а Нусрет предизвика неодобрување со своето однесување за време на прославата на Аргентина на Светското првенство во 2022 година, кога им додеваше на играчите, им го земаше трофејот и ја претвори нивната прослава во свое шоу, пишува sandzacke.rs.
Дополнително, во 2021 година, Нусрет ги нарече своите деловни партнери „предавници“ и „непријатни партнери“ на социјалните мрежи, без јасно да ги објасни своите обвинувања. Во исто време, почнаа да се појавуваат извештаи за можна продажба на уделот во компанијата.

Да ве потсетиме, еден стек во неговиот ресторан чини 20 евра, но ако тој лично ви го исече, цената може да достигне и до 800 евра.

View this post on Instagram

A post shared by Mithat Erdem (@mitkomuric)

Триото зад империјата Нуср-Ет
Иако Нусрет е лицето на брендот и личноста што привлекува најголемо внимание, сопственоста на синџирот ексклузивни ресторани Нуср-Ет е поделена помеѓу три деловни партнери:

Нусрет Гокче поседува 25 проценти од акциите
Митхат Ердем (Митко Муриќ) има 35 проценти
Ферит Шаченк, претседател на турската групација Догуш, поседува 40 отсто од акциите

Ветувањето е исполнето
Кога Митко Муриќ решил да инвестира во Нусрет, тој му ветил дека ќе постигне таков успех што ќе мора да купи машина за броење пари. Судејќи според моменталниот статус и вредноста на синџирот Нуср-Ет, тоа ветување е далеку надминато.
Додека Нусрет продолжува да привлекува внимание со својот препознатлив стил и со појавувања со познати личности, неговите двајца деловни партнери, вклучувајќи го и човекот од Јабланица, уживаат во плодовите на нивната инвестиција зад сцената – далеку од очите на јавноста, но со значителен удел во еден од најпрепознатливите кулинарски брендови денес.

Либанскиот шеф Жад Зијаде го запознавме во новиот ресторан („Форца Фужн“) во центарот на Скопје. Првиот впечаток ни беше дека повеќе личи на филмска ѕвезда отколку на готвач. Наместо вишок килограми, стомак или барем елегантна пополнетост, како повеќето готвачи, шеф Зијад се појави од кујната со совршено средена брада и холивудска насмевка, висок и строен, а со скромност која не соодветствува на изгледот, но е токму она што му дава посебен шарм.
„Ти си готвачот? Повеќе личиш на глумец!“
„На кој?“
„Незнам, на некој, всушност, ова требаше да звучи повеќе како комплимент за изгледот, а не дека ни личиш на некој конкретен глумец“.
„Аха, добро. Инаку, јас бев многу дебело дете. Во Либан обично велиме „сироти дебели луѓе – си го сакаат својот стомак“.

Иако се смееше, па мислевме дека се шегува бидејќи е навистина тешко да го замислите овој човек онаков каков што се опишува дека бил како дете, шеф Жад продолжи со својата приказна.
Вели дека готвел уште од своја 12-годишна возраст бидејќи отсекогаш бил љубопитен, сакал да пробува нови вкусови, нови јадења и толку ја сакал храната што токму таа љубов му го одредила животот.
Инаку, потекнува од христијанско семејство, па веројатно затоа и најубавите спомени од детството му се оние за семејните собири за Велигден и за Божиќ. Жад е роден во либанското село Лини, лоцирано некаде меѓу јужен и северен Либан, блиску до морето, но и до планините.
„Секоја недела, семејството се собираше на голема трпеза полна со либански јадења, кои ние ги нарекуваме „меза“. Имавме околу 20 вида ладни меза, 15 вида топли меза, а дури потоа следуваше главното јадење. Тоа беше најчесто месо на скара на дрва, пилешко и говедско. Секако, потоа имавме и десерт. Имаше преку 50 различни јадења на една маса. Замислете, толку многу ја сакаме храната“, се смее шеф Жад.

После овој вовед веќе ни беше полесно да си го замислиме како дебело дете кое постојано се вртка околу неговата баба, инаку, главниот виновник за правецот во кој се одвивал неговиот живот.
„Баба ми беше мојот идол во готвењето, мојата инспирација. Таа почина пред две години. Никогаш не сум видел човек да готви како неа – нашата генерација денес, ние сè мериме. Таа сè готвеше „со рака“ и од око и нејзините јадења секогаш беа повкусни од претходниот пат. Малку сол, малку бибер – сè од око. Имавме традиција и за Велигден кога таа за целото наше големо семејство подготвуваше едно специјално јадење со ориз. Тоа не е типично либанско, но беше нејзина креација со малку либански шмек. По нејзината смрт, само јас можам да го направам тоа јадење и секој Велигден го подготвувам за семејството. Тоа е јадење од ориз и има можеби 20 состојки – многу е комплексно, па треба многу вештина за да се приготви. Ете, јас го наследив тоа од неа“, раскажува Жад.

Не се откажал од сонот
Денес, по 17 години во гастрономијата, Жад има речиси филмска биографија. Постојано работел во угостителството, бил и келнер и бармен, но неговиот сон бил да стане готвач. И покрај тоа што постарите шефови кои ги прашувал дали може да учи од нив и да стане и самиот готвач, се обидувале да го премислат, велејќи му дека е тоа исклучително тешка работа, не се откажал од сонот. Сега е вистински кулинарски уметник, чие професионално патување започнува во Бејрут, а продолжува низ некои од најпрестижните кујни во Европа, Азија и Блискиот Исток.
Работел како личен готвач на кралски семејства, на луксузни јахти низ Медитеранот и како консултант на врвни ресторани на Бали и Брегот на Слоновата Коска.
Како шеф на кујна во повеќе елитни ресорти и приватни клубови, шеф Жад маестрално ја спојува традиционалната либанска кујна внесувајќи иновација во секое јадење.
Неговата храна носи приказна, традиција и емоција, а кога ќе го слушнете како зборува за либанската кујна, како и за оние специфични либански зачини без кои тој вели дека би умрел, ќе сфатите колку емоција има и во храната што ја готви.
Либанската кујна ја опишува како здрава, полна со протеини, но и многу погодна за вегани и за луѓе што се на безглутенска исхрана. Но, пред сѐ, како вкусна.

Без заатар би можел и да умрам
Го прашуваме кои се клучните состојки во либанската кујна и оние без кои тој не би можел да готви?
„Не можам без заатар. Ќе умрам без него“, вели.

Станува збор за она што кај нас се нарекува мајчина душица, а на англиски thyme. Заатар и сумак се двете најавтентични билки кои, според него, не можат да се најдат никаде освен во Либан.
„Заатар е специјална билка која на англиски се вика thyme, Но ние имаме специјална билка која може да се најде само во Либан и е различна од таа во Франција или таа тука и на Медитеранот.
Ја користиме не баш во сè, но речиси во сите јадења, поради што тие дури и кога ги имаат и во други земји, на пример, како хумусот, во либанската варијанта се со поинаков вкус кој го нема на ниту едно друго место на Земјата. Покрај заатар, многу важен зачин специфичен за либанската кујна е и сумак, растение слично на црн бибер, но повторно сосема поинакво. Тоа се двете најспецифични состојки кај нас кои не можат да се најдат на друго место. Во Либан заатар може да се јаде свеж во салата или сув. Од сувиот, помешан со сумак, сусам, сол и маслиново масло, се прави намаз кој е дел од многу популарниот либански појадок „манакиш“. Тоа е свежа пита-леб намачкан со намазот со заатар и потпечен во рерна. Оваа мешавина е всушност тајната смеса за заатар лебот“, објаснува тој со страст и со вистинска љубов кон кулинарската традиција на неговиот Либан.

Нема хумус како либанскиот
Јадење пак за кое смета дека најдобро го претставува Либан е хумусот.
„Некои велат дека е левантско јадење – сириско, израелско, итн, но мене не ми е грижа за другите, бидејќи знам дека најдобриот вкус е оној на хумусот од Либан. Особено поради таанот што го користиме. Ние го правиме поинаку и токму поради начинот на кој го правиме и на кој ги комбинираме состојките, нашиот хумус е поинаков од секој друг“, тврди тој.
Затоа Жад и својата работа ја сфаќа како мисија: да го донесе вкусот на својот дом – Либан – секаде низ светот.

Во светот на Жад Зијаде, храната е љубов, наследство, уметност и она што ги поврзува луѓето. Иако денес живее меѓу Либан и Европа и готви за луѓе со најпребирливи непца, се чини дека најважните вкусови и понатаму се оние кои ги носи од детството – од кујната на баба му, полна со љубов и мирис на заатар.

Либанската кујна во центарот на Скопје
Тој ни ја носи либанската кујна во срцето на Скопје на 26 април (утре, сабота), во ресторанот Forza Fusion, на чија покана е дојден за првпат во Македонија. Кога го запознавме, беше и прв ден од неговиот престој во Скопје, а тој веќе беше зафатен со подготовките за либанската вечер, па иако беше веќе време за ручек, сè уште не беше појадуван, па така, немаше вкусено ништо од нашата македонска кујна.
„Ние готвачите немаме можност да почувствуваме вистинска глад, бидејќи по цел ден готвиме и испробуваме различни вкусови, често забораваме да јадеме. Затоа немаме квалитетен оброк, како ручек или вечера, но никогаш не сме гладни“, се смее тој.
Преку неговото гостување, продолжува мисијата која ја почна првиот ресторан Форца уште пред 10 години – спојување на различни кујни и култури преку храна, едукација на персоналот, но и на гостите, со носење на нови вкусови од најдобрите светски кујни, како и меѓународни соработки.
Жад во Скопје ќе донесе многу повеќе од јадења – носи приказна, љубов и духот на Либан спакуван во мени инспирирано од традицијата, но со модерен пристап.

Фатуш салата со заатар лепче, хумус кој не е оној класичен либански хумус за кој ни зборуваше, туку е верзија ала Жад, односно, хумус со таан, лимон, песто и бадеми, неодолива мухамара – паста од печени пиперки, ореви и калинка со крекери. Потоа, Фатех Батињан – модар патлиџан со јогурт, лимон и ореви и како главно јадење, лаврак со сос од портокал и таан. На крајот, за десерт, Мухалабије – традиционален пудинг со розова вода и фстаци.

После сиот тој разговор за храна, патем, го прашавме нашиот соговорник како успеал да ослабне и како дошол до својот денешен совршен стас.
„Извесен период играв и професионална кошарка, дури во некој период како помлад размислував и за професионална кошаркарска кариера, но победи мојата најголема пасија, готвењето. Инаку, со години редовно вежбам кросфит“, ни го откри шеф Жад и својот таен рецепт за одржување на формата.
Шукрен, шеф Жад. Ни покажа дека секоја вкусна трпеза почнува со љубов кон храната – и приказна вредна за раскажување.

Мортен Кригер Вулф е готвач на велосипед чии тркала постојано се вртат во форма на @cykelkokken, или ресторан на велосипед во Копенхаген.

Неговата велосипедска кујна ги содржи сите неопходни работи потребни за да се подготви вкусен оброк (фрижидер, шпорет, тенџериња, тави и состојки). Преку својот нов поглед на јадењето, Мортен се обидува да ги прошири радостите на едноставниот живот.

Замислете како возите велосипед низ живите улици на Копенхаген додека уживате во друштво на колегите, пријателите или на своето семејство и потоа сите заедно уживате во вкусен оброк подготвен од професионален шеф, шеф со комплетно опремена кујна на велосипед.

На приспособениот кујнски велосипед на Cykelkokken, готвачот го презема водството и ве води на возбудливи рути, до скриени скапоцености, каде што ќе можете да вкусите свежо подготвена храна на места за кои не сте ни сонувале.

За време на турата, кујната-велосипед служи како природно место за собирање на гостите.

Во меѓувреме, Cykelkokken подготвува вкусни органски јадења и добрите приказни и разговори можат да почнат.

„Нашите велосипедски тури се добро прилагодени како тури за компаниите и за нивниот тим-билдинг, но исто така нудиме и забавни тури за семејства, пријатели и за секој кој бара извонредно искуство што создава доживотни спомени.

Секоја турнеја е уникатна и приспособена за да одговара на вашите желби и барања. Затоа, скокнете на вашиот велосипед и дозволете Cykelkokken да ве однесе во авантура исполнета со искуства со кулинарска дегустација и прекрасно опкружување“, пишува на страната на Cykelkokken.

Ако патот ве однесе во Копенхаген, можете да ја закажете својата гастрономска тура на велосипед ТУКА.

View this post on Instagram

A post shared by 60 Second Docs (@60secdocs)

Нашиот соговорник шеф Љупчо Гиевски е добитник на наградата за животно дело која му ја додели хуманитарната организација „Ангелчиња„ (ХОА) на 15-годишниот јубилеј од Интерфест фуд.

Вели дека има уште две години до пензија и работен стаж од полни 40 од кои 26 години е на истото работно место, како шеф на кујна во хотелот „Александар Палас“.

Таму пак, со оглед на тоа што речиси сите големи светски имиња од различни бранши, биле гости на овој хотел, готвел и за принцот Чарлс и за емирот од Катар и за последниот премиер на СФРЈ, Анте Марковиќ, за екипата на Реал Мадрид, но и за многу други.

„Од моето долгогодишно искуство сум заклучил дека најскромни се „најголемите“ луѓе, а за мене пак, сите се исти. Дали некој бил принц, крал, претседател на држава или најпознат спортист на светот, или пак најобичен човек, не ме интересира. Затоа и кога некој ќе ми рече да направам нешто како за некојси познат и славен, секогаш велам дека за мене се сите исти, сите си плаќаат и сите добиваат подеднакво квалитетна храна“, вели овој скромен човек кој најмногу од сѐ внимава на тоа да не излезе нескромен во зборувањето.

А за него зборуваат делата и другите луѓе. Гиевски е еден од најпочитуваните во оваа професија, готвач од стар ков, во смисла дека е неуморен, принципиелен и одговорен во својата работа поради што и, за разлика од повеќето од оваа бранша, останал толку долго на истото работно место.

Неговото родно село е место со најмногу готвачи во Македонија

Животот му почнал во 1962 година во кумановското Агино село за кое вели дека е веројатно единственото село со толку многу познати готвачи, меѓу кои Благоја и Бранко Тасевски, кои на времето, додека работеле во „Панорама“, готвеле и за Јосип Броз Тито.

„Сите тие познати готвачи ни беа соседи и беа блиски со моите, а поради Бранко Тасевски многу од нас помладите, тргнавме по тој пат. Бранко замина во Пула, па таму отвори свој ресторан и кога ние го слушавме и ја следевме неговата приказна добивавме желба и самите да направиме нешто слично.

Така и јас се запишав прво во средното угостителско „Лазар Танев“ во Скопје, а потоа и на Факултетот за туризам и угостителство во Охрид. Како млад и јас го печев занаетот во „Панорама“. Таму пак секој ден имаше по 300 луѓе кои нарачуваа а- ла- карт, а ние трчавме, работевме и се докажувавме, па и по два дена не си одевме дома“, се смее нашиот соговорник потсетувајќи се на своите почетоци.

А животот не му бил воопшто лесен. На негови 36 години останал вдовец кога починала неговата сопруга на само 32 години, а тој од стрес добил шеќер кој потоа си носел со себе многу реперкусии врз неговото здравје. Сепак, со помош на бабите, неговата и мајката на неговата сопруга, ги одгледал своите две деца, ќерката Александра која е економистка и синот Стефан кој тргнал по неговите стапки. Сега од двајцата има вкупно четири внуки (Јована, Бисера, Софија и Јана) и е најсреќен кога сите ќе се соберат во семејната куќа во неговото родно село и кога тој приготвува храна за сите.

„Јас уште од мал сум се плеткал во кујната и од мал сум знаел да си направам сам јадење, а син ми Стефан кој сега има 32 години, е во кујна со мене уште од пелени и од секогаш велел дека сака да биде готвач. Така веќе 12 години и тој е дел од мојата екипа во „Палас“. Еднаш посака да оди да си ја проба среќата во Хрватска и иако му нудев да му најдам работа бидејќи сум пријател со најдобрите хрватски готвачи, тој сакаше да се снаоѓа сам. Отиде и се врати побогат со едно животно искуство, но ја сфати мојата филозофија дека работата таму за 1500 евра, според обемот и начинот на живот додека си таму како сезонски работник, е еднаква на нашите плати од 700-800 евра тука“, објаснува шефот додека зборуваме за разликите во генерациите и за тоа дека денес младите мислат дека знаат сѐ, додека во времето кога тој почнувал, егото било помало, а почитта кон постарите поголема.

За македонската традиционална кујна и тавата со ориз и батаци за нашиот Тоше

Иако е најпознат по домашната кујна, шеф Љупчо не застанал тука, туку низ годините се надградувал и учел, станал меѓународен судија, а бил наградуван и со неколку Гран-При награди на меѓународни натпревари.

„Ги следам трендовите, но во ниту еден момент не ја заборавам домашната кујна.

Бидејќи, каде и да сум бил досега, секаде најпрвин се трошат токму македонските традиционални јадења, а потоа сѐ друго. Сум ја претставувал македонската кујна во Маниса, Турција, милионски град и сум спремал храна за 1000 души, исто и во Истанбул, Опатија, Дубаи, Кавала,…Секогаш и секаде имало голем интерес за македонската кујна. Бев и со Тоше (Проески) кога ја претставуваше Македонија на Евровизија и таму исто така со мојот тим спремавме храна за 1000 луѓе, гости од секаде.

„Омилено јадење на Тоше му беше ориз со батаци и на барање на мајка му го спремивме тоа и кога му правевме 40-дневен помен во Крушево, за 400 гости и плус 2000 сендвичи за останатите посетители“, раскажува шеф Љупчо кој и ден денес се растревожува и се растажува додека се потсетува на Тоше.

Сепак, ревносно одговара на нашите прашања за неговте искуства со бројните славни гости од светот за кој имал можност да готви.

На пример, вели дека принцот Чарлс бил доста скромен во своите барања, јадел само македонска кујна, пинџур и гравче, но не јадел многу за разлика од емирот од Катар на кој по четири пати дневно му качувале во апартманот цела полна количка преполна со храна и со македонски специјалитети.

„Поголемите луѓе се секогаш поскромни во своите барања. Не можам да не ги споредам, на пример, нашите спортисти со оние кои се поголеми ѕвезди од нив, како на пример, со фудбалерите од Реал Мадрид. Тие се секогаш далеку поскромни, иако генерално, храната им е иста, задолжително јадат супа, тестенини, многу салати, пилешкото е неизбежно, како и мисиркино и телешко, а од колачи најмногу јадат посуви, како куглоф, штрудла.

За Анте Марковиќ пак, (последниот премиер на поранешната СФРЈ) секое сабајле во 8 часот правевме за појадок тавче гравче“, раскажува шефот.

Вели дека парите никогаш не му биле приоритет, туку многу поголемо задоволство му причинуваат признанијата за тоа што им го зготвил на луѓето.

На пример, во времето на претседателот Ѓорѓе Иванов, кому му беше на гости претседателот на Чешка, им послуживме потаж од брокула и карфиол кој беше пола бел, а пола зелен, но и други специјалитети за кои накрајот добив огромен аплауз од сите 100 души кои беа на вечерата. Ми честитаа и громогласно ми аплаудираа, а јас се чувствував како вистинска ѕвезда“, се смее тој, иако, додава, готвењето е сепак екипна работа. Никој не може да зготви сѐ сам за толку многу луѓе.

„Среќен сум затоа што имам одлична екипа, добри работници, готвачи и помошници кои сѐ додека се покрај мене, не се плашам од ништо. Затоа секогаш стојам зад својот персонал зад она што тие го прават“, вели шефот.

Гинисов рекордер за гравче

Гиевски е познат и како готвачот кој постави Гинисов рекорд за готвено гравче и тоа двапати.

„Првиот пат, во 2010, по иницијатива на Стојан Дастов (сопственик на МТМ телевизија), направивме 3 тони и 300 грама грав, но само 7-8 месеци потоа нашиот рекорд беше урнат од Американци. Затоа во 2012 година решивме да направиме посериозна разлика и го зголемивме казанот за уште еден метар па сваривме 5 тони и 600 грама гравче, рекорд кој сѐ уште не е урнат“, ни раскажува Гиевски.

А за тоа дека овој човек навистина ужива во својата работа зборува и тоа што со леснотија спрема менија и за 10 и за над илјада луѓе. Самиот пробува од сѐ што се готви, како и секој добар шеф на кујна, но после напорен ден, кога ќе си оди дома, за себе знае да си отвори и само една конзерва сардини.

Вели дека неговиот син и наследник во професијата Стефан е малку посрамежлив од него, но подеднакво добар во работата која ја работи со истата љубов која му ја пренел неговиот татко.

Секое утро им прави појадок и им готви ручек на своите две ќеркички, па тие се хранат секогаш со вкусна домашна храна или, како што му велат на дедо им Љупчо кога ќе ги праша што ручале дента – „манџа бе дедо, што друго“!

За разлика од него, ќерката на шеф Љупчо, Александра, нема афинитети за готвење и работи како економистка.

„Без навреда, не сакам да ги омаловажам моите колешки, но светот е едноставно таков, мажите преовладуваат и се подобри шефови на кујни од жените“, се смее тој.

Шеф Љупчо никогаш не одбил ниедна нарачка па не го направил тоа дури ни кога требало да готви полнети пиперки за екипата од Си-Ен-Ен, само за да може нивната претпоставена, инаку, голема обожавателка на полнети пиперки да види како ги спрема.

Видеото го снимале точно на полноќ.

Шеф Гиевски е и заштитно лице во неколку реклами, па можете да го видите како рекламира ножеви, тави, но и домашни производи од познати компании за храна.

Тој е потпретседател на Гастромак и човек со навистина големо искуство, но и човек кој сѐ уште си вели – има уште многу работи што сакам да ги направам и уште многу работи кои можам да ги направам. Имам и четири бајпаса, ама не се давам“, завршува нашиот интересен соговорник иако има уште милион случки за раскажување.