Кардиолозите д-р Алан Розански и д-р Кевин Кедер предупредуваат на неколку чести заблуди кај луѓето кои се обидуваат да го намалат холестеролот. Меѓу нив е убедувањето дека секоја маст е штетна, дека суплементите можат да ја заменат терапијата и дека високиот холестерол е секогаш резултат на лошата исхрана.

1. Не ги исфрлајте сите масти

Самото присуство на масти во исхраната не значи дека тие се непријател на срцето. Важно е какви масти се внесуваат.

Незаситените масти, кои ги има во маслиновото масло, јаткастите плодови, семките, авокадото и масната риба, можат да бидат дел од здрав начин на исхрана и да помогнат во намалување на LDL-холестеролот.

Она што треба да се ограничи се заситените масти, кои ги има во масното месо, полномасните млечни производи и бројни преработени производи.

Ова е во согласност и со најновите препораки на Американската асоцијација за срце, која советува заситените масти да се заменуваат со незаситени масти, наместо сите масти едноставно да се исфрлат од исхраната.

Значи, наместо „без масти“, подобрата стратегија е „подобри масти“.

2. Не очекувајте суплементите да го решат проблемот

Кога ќе добијат висок холестерол, некои луѓе веднаш посегнуваат по рибино масло, лук во капсули, растителни стероли и други препарати кои се рекламираат како природен начин за намалување на холестеролот.

Но, кардиолозите предупредуваат дека суплементите не треба да бидат главниот начин на лекување на висок холестерол. За многу од нив нема доволно квалитетни докази дека можат да ја заменат правилната исхрана, физичката активност или лековите кога тие се потребни.

Американската асоцијација за срце исто така нагласува дека кај дел од луѓето само промените во животниот стил не се доволни и дека може да биде потребна терапија за намалување на холестеролот.

Затоа, ако лекарот ви препишал лек за холестерол, не треба самостојно да го прекинувате и да го заменувате со суплемент.

3. Не е секогаш виновна само храната

Ова можеби е и најважната заблуда.

Дури и човек кој се храни релативно здраво и редовно вежба може да има висок LDL-холестерол. На неговото ниво влијаат генетиката, возраста, физичката активност, телесната тежина, пушењето и други здравствени фактори. Кај некои луѓе постои и наследна состојба позната како фамилијарна хиперхолестеролемија, која може да предизвика многу високи нивоа на LDL.

Затоа висок резултат на крвната слика не значи автоматски дека човекот „јадел погрешно“.

Ако промените во начинот на живот не се доволни, лекарот може да процени дека е потребна терапија.

Што навистина може да помогне?

Покрај правилниот избор на масти, големо значење има и физичката активност.

Американската асоцијација за срце препорачува најмалку 150 минути умерена аеробна физичка активност неделно. Тоа може да биде брзо одење, возење велосипед, пливање или танцување. Редовното движење може да помогне во намалување на LDL и триглицеридите и во подобрување на HDL-холестеролот.

Корисни се и намирниците богати со растворливи влакна – овес, грав, мешунки, овошје и друга растителна храна. Во исхраната е добро заситените масти почесто да се заменуваат со незаситени.

Американската асоцијација за срце во своите најнови насоки дополнително препорачува повеќе зеленчук и овошје, интегрални житарки, здрави извори на протеини и минимално преработена храна, со помалку заситени масти и додадени шеќери.

А што ако холестеролот е висок и покрај здравиот живот?

Тогаш не треба да се обвинува храната без дополнителна проверка.

Холестеролот може да биде висок и поради наследни фактори, а кај одредени луѓе ризикот од срцеви и мозочни заболувања е доволно висок за да биде потребна терапија. Затоа лекарот не го гледа само вкупниот холестерол, туку целокупниот кардиоваскуларен ризик и вредностите на LDL, HDL и триглицеридите.

Важно е и дека високото ниво на холестерол најчесто нема симптоми. Човек може да се чувствува сосема добро, а сепак да има покачен LDL. Токму затоа редовните крвни анализи се важни.

На крајот, пораката на кардиолозите е прилично едноставна: не се плашете од сите масти, не очекувајте чудо од суплементите и не претпоставувајте дека секогаш сте виновни само вие и вашата чинија.

За холестеролот најмногу значи целокупниот начин на живот, а кај дел од луѓето и терапијата препишана од лекар.

Кантарионот, познат и како богородична трева е една од најпознатите лековити билки што со векови се користи во народната медицина. Со своите жолти цветови и карактеристичните ситни точки на листовите, растението лесно се препознава, а од него традиционално се подготвуваат чај, тинктура и масло.

Кантарионот (Hypericum perforatum) содржи повеќе активни растителни соединенија, меѓу кои хиперицин, хиперфорин, флавоноиди и танини. Токму поради нивниот состав, билката се користела за различни намени – од смирување и подобрување на расположението до нега на кожата.

Најпозната е неговата традиционална употреба за нервна напнатост, немир и проблеми со расположението и спиењето. Стандардизираните екстракти од кантарион се едни од најистражуваните растителни препарати кога станува збор за блага до умерена депресија, и дел од истражувањата покажуваат корист, иако резултатите не се целосно еднозначни.

Во народната медицина кантарионот се користел и за нега на кожата, помали рани, модринки, лесни изгореници и воспаленија. Особено е познато црвеното кантарионово масло, кое се нанесува локално.

Против хемороиди

Кантарионот традиционално се користи и за хемороиди, особено во форма на масло или маст за надворешна употреба. Во народната медицина се применувал за смирување на чешањето, печењето, иритацијата и непријатноста околу аналниот предел.

Некои современи прегледи на природни препарати за хемороиди го наведуваат маслото или маста од кантарион како традиционален локален препарат за ублажување на непријатноста. Сепак, доказите за ефикасноста не се доволни за кантарионот да се смета за замена за медицински третман на хемороиди.

Како се прави кантарионово домашно масло?

Најпознатиот домашен препарат е црвеното кантарионово масло. Се подготвува од свежи цветни врвови и растително масло, најчесто маслиново.

Свежите цветови се собираат во периодот на цветање и се оставаат малку да овенат. Потоа се ставаат во чиста стаклена тегла и се прелеваат со масло така што растителниот материјал да биде целосно покриен.

Теглата се затвора и се остава на светло место неколку недели. Со текот на времето маслото добива препознатлива црвена до темноцрвена боја. Потоа се процедува и се чува во темно шише, на ладно и темно место.

Маслото традиционално се користи за надворешна нега на кожа, како и при хемороиди, модринки, помали рани и лесни изгореници.

Чај од кантарион

Од сушени цветни врвови може да се подготви чај. Во традиционалната употреба се користи како напиток за смирување и кај нервна напнатост и проблеми со спиењето.

Но важно е да се знае дека чајот не е исто што и концентриран екстракт од кантарион. Количината на активни состојки во различните препарати може значително да се разликува.

Ако планирате сами да го берете кантарионот, август сè уште може да биде добар период, зависно од местото и надморската височина. Растението цвета во текот на летото, а во некои подрачја цветањето продолжува и до септември.

За подготовка на кантарионово масло најчесто се користат цветните врвови додека растението е во полн цвет.

Треба да се избегнува берење покрај прометни патишта, на загадени места или таму каде што постои можност растенијата да биле третирани со пестициди.

Природно не значи и безопасно

Кантарионот има една особено важна карактеристика: може да влијае врз дејството на голем број лекови.

Тој може да ја намали ефикасноста на одредени контрацептиви, лекови против згрутчување на крвта, некои лекови за срце, имуносупресиви, одредени лекови против ХИВ и други медикаменти. Особено внимание е потребно ако се комбинира со антидепресиви, бидејќи може да предизвика опасни реакции.

Кантарионот може и да ја зголеми чувствителноста на кожата на сонце, па кај некои луѓе може да се појават црвенило, иритација или други реакции по изложување на сонце.

Затоа, иако кантарионот е една од најпознатите домашни лековити билки, не треба да се гледа како безопасен лек за секоја тегоба. Особено ако се зема орално или ако човек користи редовна терапија, добро е претходно да се консултира со лекар или фармацевт.

Крајот на летото тешко може да се замисли без свежи смокви. Освен што се природно слатки и вкусни, овие плодови имаат интересен нутритивен состав и се добар извор на растителни влакна, калиум, калциум, магнезиум, бакар и манган, како и помали количества витамин К. Содржат и различни растителни соединенија, меѓу кои фенолни киселини и флавоноиди.

Сезоната на свежите смокви не трае долго, а зрелите плодови се многу чувствителни и брзо го губат квалитетот по бербата. Зрелата смоква е мека, малку свиткана кон дршката и лесно се одвојува од гранката. Ако од дршката сè уште излегува многу млечен сок, најверојатно не е целосно зрела. Свежите смокви најдобро е да се јадат што поскоро и да се чуваат на ладно.

Слатки, ама не со премногу калории

Поради изразено слаткиот вкус, особено кога се целосно зрели, смоквите лесно оставаат впечаток дека се многу калорични. Но, свежата смоква содржи голем процент вода. Во 100 грама свежи смокви има приближно 74 калории, 2,9 грама растителни влакна и околу 16 грама природни шеќери.

Тоа значи дека шеќерот секако треба да се земе предвид во исхраната, но овде доаѓа заедно со вода, влакна и останатите хранливи состојки од овошјето, за разлика од слатките, колачите или засладените пијалаци.

Токму растителните влакна се една од причините поради кои смоквите одамна се поврзуваат со доброто варење. Тие го зголемуваат волуменот на цревната содржина и придонесуваат за нормална работа на дигестивниот систем, а можат да помогнат и за редовна столица кога исхраната е проследена со доволно течности.

Сувите смокви содржат значително повеќе влакна поради тоа што водата е отстранета – околу 9,8 грама на 100 грама, наспроти 2,9 грама кај свежите. Но, наглото зголемување на внесот на влакна кај луѓето кои не се навикнати на нив може да предизвика надуеност, гасови и непријатност. Затоа количината треба постепено да се зголемува, со доволен внес на вода.

Богати со минерали и полифеноли

Во 100 грама свежи смокви има околу 232 милиграми калиум, а присутни се и калциум, магнезиум, бакар, манган и витамин К. Калиумот е важен за нормалното функционирање на организмот и одржувањето на крвниот притисок.

Смоквите содржат и полифеноли – растителни соединенија меѓу кои се флавоноидите и различни фенолни киселини. Нивната количина зависи од сортата, зрелоста, бојата на плодот, условите во кои растел и начинот на обработка. Интересно е што кај некои потемни сорти кората може да содржи поголема концентрација и разновидност на полифеноли отколку внатрешноста на плодот.

Затоа, ако ви одговара текстурата, добро измиената свежа смоква не мора да се лупи.

Свежа или сува, не е исто

Иако и свежите и сувите смокви се хранливи, не треба да се гледаат како иста намирница. Во 100 грама свежи смокви има околу 74 калории, додека во истата количина суви смокви има околу 249 калории. Причината е едноставна – со сушењето се отстранува голем дел од водата, па во помала количина остануваат поконцентрирани шеќерите, енергијата, влакната и дел од минералите.

Сувите смокви не се лош избор – напротив, можат да бидат практична и хранлива намирница во текот на целата година. Но, токму поради концентрираната енергија и шеќери, кај нив е поважно да се внимава на големината на порцијата.

Додека трае сезоната, свежите смокви можат да се јадат со овесни снегулки, ореви, цимет и јогурт, но и во солени комбинации – со рукола, јаткасти плодови, сирење и малку балсамико. Зрела смоква пресечена на половина може да се послужи и врз интегрален леб.

Црната леќа, позната и како Белуга леќа, е една од најинтересните сорти на леќа. Името го добила поради малите, сјајни црни зрна кои по изглед потсетуваат на кавијарот белуга, најреткиот и најскапиот вид кавијар на светот (се добива од икрата на рибата белуга есетра). За разлика од црвената леќа, која при варење брзо се распаѓа, црната леќа ја задржува формата и има поцврста, пријатна текстура, поради што е одлична за салати, прилози, чорби и топли јадења.

Нејзината најголема предност е нутритивниот состав. Леќата генерално е добар извор на растителни протеини, диететски влакна, железо, фолати и цинк, а црната Белуга леќа содржи и магнезиум, цинк, железо и витамини од групата Б. Црната леќа е особено интересна и поради природниот пигмент антоцијанин, кој е одговорен за нејзината темна боја.

Токму влакната и протеините ја прават леќата намирница која заситува, а може да биде особено корисна во исхрана во која се намалува внесот на месо. Истражувањата за леќата и мешунките генерално укажуваат на поволни ефекти врз кардиометаболичкото здравје, вклучително и подобрување на одредени показатели на холестеролот и регулирањето на шеќерот во крвта. Сепак, важно е овие придобивки да се гледаат како дел од целокупната здрава исхрана, а не како лековито дејство на една намирница.

Добрата вест е што црната леќа не мора да се потопува преку ноќ, како гравот или наутот. Пред варење само треба да се прегледа за евентуални камчиња или нечистотии и добро да се исплакне. Потоа се става во вода и се вари на тивко. За Белуга леќата најчесто се потребни околу 20–30 минути, зависно од сортата и од тоа колку мека ја сакате. За салата е подобро да остане малку поцврста, додека за чорба може да се вари подолго.

За најдобар резултат, не треба да се вари агресивно на силен оган. Откако водата ќе зоврие, температурата се намалува и леќата се остава тивко да крчка додека зрната не омекнат. Некои производители препорачуваат околу 20 минути, додека други упатства за црната Белуга леќа наведуваат 25–30 минути, па најсигурен показател е самото зрно – треба да биде сварено, но да не се распаѓа.

Црната леќа е одлична и за оние кои сакаат храната да биде и здрава и визуелно привлечна. Сварените црни зрна прекрасно се комбинираат со печени зеленчуци, свежи салати, домати, морков, цвекло, магдонос, маслиново масло и лимон, а можат да се послужат и како прилог наместо ориз или компир. Малите црни зрна можеби изгледаат скромно, но во една порција носат комбинација од растителни протеини, влакна и низа важни микронутриенти – добра причина почесто да се најдат на нашата трпеза.

Не се сите модри патлиџани големи, издолжени и темновиолетови. Постојат и вакви мали убавици – бели, жолтеникави, виолетови, шарени – со различна големина, форма и вкус.

Овие мали патлиџани се особено убави за готвење цели. Младите плодови имаат нежна лушпа и ситни семки, па најчесто нема потреба да се лупат. Доволно е добро да се измијат и да се подготват со малку масло, лук и зачини.

Кај нас модриот патлиџан најчесто го поврзуваме со класичните виолетови плодови, но палетата на сорти е многу поширока. Белите и жолтеникавите патлиџани се само дел од богатството што може да се најде во домашните градини, особено кога се одгледуваат различни сорти и се чуваат семиња од година во година.

А кога се мали, не само што изгледаат убаво на трпезата, туку се и практични – можат да се испечат цели или да се подготват на рингла. Нивната големина ги прави одлични и за сервирање како прилог или како мало сезонско јадење.

Затоа, ако на пазар или во домашна градина наидете на вакви необични модри патлиџани, не ги прескокнувајте само затоа што не изгледаат како оние што најчесто ги купуваме.

Иако се мали и необични по боја, овие модри патлиџани имаат сличен нутритивен профил како и класичните виолетови сорти. Природно се нискокалорични, а содржат значително количество вода и диететски влакна, па можат да бидат добар избор за лесен и заситувачки сезонски оброк.

Во 100 грама свеж модар патлиџан има приближно 25 калории, околу 6 грама јаглехидрати, од кои околу 3 грама се влакна, а содржи и мали количества протеини и масти. Од витамините и минералите се издвојуваат калиумот, фолатите, витаминот К и витаминот Ц, иако модриот патлиџан не е особено богат извор на некој конкретен витамин или минерал.

Особено интересна е лушпата, која содржи растителни пигменти и полифеноли. Кај виолетовите сорти е присутен антоцијанинот насунин, растително соединение со антиоксидативни својства. Кај белите и жолтеникавите сорти количината и видот на пигментите се различни, па не треба автоматски да се претпоставува дека имаат ист антиоксидативен состав како темновиолетовите.

Модриот патлиџан е добар избор и затоа што лесно се вклопува во различни начини на исхрана. Печењето, динстањето или подготовката на скара овозможуваат да се употреби релативно малку масло, што е особено важно затоа што патлиџанот има сунѓереста структура и при пржење може да впие голема количина маснотија.

Затоа овие мали домашни плодови не се само интересни по изглед. Со малку масло, лук и зачини можат да станат едноставен, вкусен и хранлив сезонски прилог или лесно главно јадење. А најубавото е што малите млади патлиџани обично имаат нежна лушпа и ситни семки, па можат да се подготвуваат цели, без лупење.

А сега – еден едноставен рецепт со нив, токму за да дојде до израз нивниот вкус.

Состојки:

500 г мали бели модри патлиџанчиња

2 домати

2-3 лажици маслиново масло

2-3 чешниња лук

сол, црн пипер, зачини по вкус

Приготвување:

Само измијте ги малите доматчиња и исечете им ги дршките. Исечкајте ги црвените домати и ставете ги во садот за печење. Додадете лук, масло и зачини, а потоа наредете ги малите бели домати. Оние што се малку поголеми може да ги изечете на пола, а другите ставете ги цели, но засечете ги по малку.

Печете во загреана рерна на 200 степени, покриени со фолија околу 25 минути, а потоа извадете ја фолијата и печете уште 15 минути или додека малите модри доматчиња не омекнат.

Популарната БРАТ-диета, која со децении се препорачуваше како прва помош при дигестивни проблеми, сè повеќе ја губи популарноста меѓу стручњаците. Иако долго време се сметаше дека оваа исхрана е еден вид „чудотворен лек“ за мачнина, повраќање и пролив, поновите сознанија покажуваат дека овој некогаш фален режим можеби е повеќе мит отколку медицински оправдана препорака.

Современите медицински ставови нагласуваат дека нема цврсти научни докази кои би ја потврдиле нејзината ефикасност, а поради ограниченоста, диетата дури може да го забави закрепнувањето.

Што е всушност БРАТ-диета?

Името БРАТ е кратенка од четирите намирници кои се основа на овој режим: банани, ориз, пире од јаболка и тост. На англиски, BRAT – Bananas, Rice, Applesauce, Toast.

Концептот се темели на внесување блага и лесно сварлива храна со малку масти и растителни влакна, за која се сметало дека треба да помогне во смирување на дигестивниот систем во текот на ден или два.

Оваа диета ја развиле педијатри уште во 20-тите години на минатиот век, а голема популарност стекнала во 60-тите години како стандардна препорака за деца и возрасни со акутен гастроентеритис. Се верувало дека овие намирници го смируваат желудникот и ја намалуваат зачестеноста на столицата.

Сепак, на почетокот на 2000-тите медицинските стручњаци почнале да ја преиспитуваат нејзината ефикасност поради очигледните недостатоци во хранливите материи.

Зошто лекарите повеќе не ја поддржуваат оваа диета?

Главниот проблем со БРАТ-диетата е нејзината исклучително сиромашна хранлива вредност. Иако целта е да се смири дигестивниот систем, целосното исфрлање на важни хранливи материи може да донесе повеќе штета отколку корист, особено ако диетата се применува подолго од еден ден.

Режимот кој се сведува на само четири намирници е премногу ограничен и не му ги обезбедува на организмот сите хранливи материи потребни за закрепнување.

Недостигаат протеини, здрави масти, растителни влакна, калциум, витамин Б12 и други важни витамини и минерали.

Токму овие хранливи материи се неопходни за обновување на клетките кои ја обложуваат цревната слузница и за повторно воспоставување на рамнотежата на цревниот микробиом по болеста. Нивниот недостаток може да доведе до недостиг на енергија и неухранетост, што дополнително го забавува закрепнувањето.

Педијатрискиот гастроентеролог д-р Дебора Дуро предупредува дека оваа диета не треба да се продолжи подолго од 24 часа по првата епизода на пролив, особено нагласувајќи го ризикот кај децата.

Американската академија за педијатрија повеќе не ја препорачува БРАТ-диетата за деца кои се опоравуваат од гастроинтестинални заболувања, бидејќи исхраната е премногу ограничувачка.

Препораките биле ажурирани уште во 2016 година, а истражувањата покажале дека децата кои продолжуваат со нормална исхрана соодветна на нивната возраст закрепнуваат побрзо од оние кои се ограничени исклучиво на намирниците од БРАТ-диетата.

Што да јадете кога имате дигестивни проблеми?

Иако БРАТ-диетата како самостоен режим повеќе не се препорачува, нејзините намирници и понатаму можат да бидат дел од исхраната за време на закрепнувањето.

На пример, бананите се богати со калиум, минерал кој е важно да се надомести по повраќање или пролив.

– И јаболките и бананите содржат вид растворливи влакна наречени пектин, кој го врзува вишокот вода, што може да помогне во зацврстувањето на столицата – објаснила гастроентерологот д-р Жаклин Волф за Harvard Health.

Обичниот бел ориз, исто така, содржи отпорен скроб, кој во цревата се однесува слично на растителните влакна.

Сепак, стручњаците се согласуваат дека не треба да се ограничувате само на овие четири намирници. Се препорачува што поскоро враќање кон балансирана исхрана, штом човек почувствува дека може да поднесе храна.

Покрај бананите и оризот, може да се јадат и други лесно сварливи намирници, како бистри супи, овесна каша, варен компир и морков, солени крекери и незасладени суви житарки.

Како што состојбата се подобрува, постепено може да се воведуваат и хранливо побогати, но и понатаму лесно сварливи намирници, како кајгана, варен зеленчук и пилешко месо без кожа.

При пролив и повраќање, еден од најважните приоритети е надоместувањето на изгубените течности.

Затоа треба да се внесуваат доволно течности – вода, незасладен чај, напитоци со електролити и супа.

За време на закрепнувањето треба да се избегнуваат кисела, пржена и зачинета храна, алкохол, кофеин, млечни производи и шеќер.

Промената во медицинските препораки одразува поширок тренд во нутриционизмот – наместо строгите и рестриктивни диети, акцентот се става на што побрзо враќање кон нормална и балансирана исхрана.

Целта е организмот да добие доволно хранливи материи и енергија за да се избори со болеста и полесно да закрепне.

Кога температурите се високи, најважно е организмот да добива доволно течности. Покрај обичната вода, добар начин за внесување дополнителна течност може да биде и напитокот од свежа краставица. Овој зеленчук содржи повеќе од 96 отсто вода, а покрај неа обезбедува и одредени количини на калиум, магнезиум, калциум и малку железо. Покрај тоа, калиумот и магнезиумот во краставиците се во многу добар сооднос со натриумот, што е важно за отстранување на вишокот вода од телото и ублажување на стресот врз срцето. Благодарение на ова, краставиците ги чистат цревата, го зајакнуваат имунолошкиот систем и сврзното ткиво, помагаат при изгореници од сонце и ги ублажуваат проблемите со очите.

Според тоа, самиот сок од краставица има бројни здравствени придобивки. Има корисен ефект врз тенкото црево, бубрезите, белите дробови и кожата, а го намалува и шеќерот во крвта. Научниците го проучуваат и ефектот на разни супстанции во краставиците врз превенцијата од одредени видови рак.

Краставицата е исклучително сиромашна со калории, па свежиот напиток од неа може да биде освежувачка алтернатива на засладените сокови. Во околу 100 грама свежа краставица со кора има само околу 15 калории, а се внесуваат и околу 147 милиграми калиум и 16,4 микрограми витамин К.

Помага во хидратацијата

Најголемата предност на краставиците е токму нејзината висока содржина на вода. Хидратацијата е важна за нормалното функционирање на организмот, варењето, регулирањето на телесната температура, работата на бубрезите и когнитивните функции.

Затоа, чаша вода со свежо исцедена или изблендирана краставица може да биде пријатен начин да внесете повеќе течности, особено во текот на летото. Сепак, не треба да се гледа како замена за обичната вода, туку како дополнување на дневниот внес на течности.

Калиумот е важен за организмот

Краставицата содржи калиум – минерал кој има важна улога во нормалното функционирање на клетките, мускулите и нервниот систем. Според нутритивните податоци, околу 100 грама свежа краставица со кора содржат приближно 147 милиграми калиум.

Токму поради присуството на калиум, краставицата е корисен дел од разновидната и балансирана исхрана.

Витамин К за коските

Краставицата со кора е добар извор на витамин К. Околу 100 грама обезбедуваат приближно 14 отсто од дневната вредност на овој витамин. Витаминот К е важен за здравјето на коските и нормалното згрутчување на крвта.

Тука има една важна работа: ако краставицата се лупи и се цеди, дел од хранливите материи може да се изгубат, а особено се губат растителните влакна при цедењето. Затоа, од нутритивен аспект, јадењето цела краставица или пиењето неисцеден напиток од изблендирана краставица има предност пред целосно процедениот сок.

Добра замена за засладените напитоци

Ако вообичаено пиете газирани или други засладени пијалаци, домашен напиток од краставица, лимон и нане може да биде едноставна алтернатива со многу малку калории и без потреба од додаден шеќер.

Краставицата сама по себе има многу малку калории и шеќер, а во комбинација со лимон, нане и ладна вода добивате освежителен пијалак без потреба од купечки сокови.

Сокот од краставица може да се користи и директно на кожата, особено при воспаление или по изложување на сонце.

Сепак, доколку кожата е изгорена од сонце, не треба да се потпирате на краставицата како третман. Кај сончеви изгореници најважни се разладување на кожата, хидратација и соодветна нега, а при сериозни изгореници потребна е медицинска проценка.

Како да направите домашен сок од краставица?

Наједноставниот начин е да измиете една свежа краставица, да ја исечете на парчиња и да ја ставите во блендер со вода. Наместо да ја процедувате целосно, можете да го оставите напитокот со пулпата – така ќе задржите повеќе растителни влакна.

За поосвежителна варијанта, додадете неколку листови свежо нане и малку лимонов или лиметов сок. Оригиналниот рецепт предлага комбинација од краставица, ананас, лимон или лимета и нане, со малку мед по желба.

Иако е природен напиток, сокот од краставица не треба да се претставува како лек. Ниту една чаша сок не може да замени разновидна исхрана, вода или терапија што ја препишал лекар.

Исто така, луѓето кои имаат заболување на бубрезите или треба да го ограничуваат внесот на калиум треба да бидат внимателни со количината и да се консултираат со лекар или нутриционист. Калиумот е важен минерал, но кај одредени здравствени состојби потребно е неговиот внес да се контролира.

Најголемата реална предност на овој напиток е едноставна: краставицата е храна богата со вода, со малку калории и со корисни хранливи материи. Затоа, како дел од балансирана исхрана, домашниот напиток од краставица може да биде одличен летен избор – особено ако со него замените засладен пијалак.

Сливите се овошје од семејството Розацеа, a познати се повеќе од 2000 негови подвидови, кои варираат од жолти до темно сини нијанси, а во нашиот регион најпопуларни се таканаречените магарешки сливи, а најчесто, како диво пораснати можеме да ги најдете раните сливи познати како џанки.

Сливите се суперовошје кое е полно со витамини, минерали и други корисни хранливи материи. Најдобро е да се јадат сирови, но може да се користат и за подготовка на џемови, компоти и разни други слатки и солени јадења.

Еве зошто треба почесто да ги ставате сливите на вашето мени.

Сливата е кралица на доброто варење
Сливите се богати со диетални влакна кои го стимулираат варењето и го чистат телото, а исто така го третираат и запекот.

Сливите го регулираат крвниот притисок
100 грама свежи сливи содржат дури 160 милиграми калиум. Овој минерал игра важна улога во регулирањето на крвниот притисок.

Сливите ја подобруваат работата на срцето
Истражувањата покажаа дека редовната консумација на сливи има корисен ефект врз срцето и целиот кардиоваскуларен систем.

Сливите го зајакнуваат имунитетот
Ова овошје е полно со витамин Ц, кој има силно антиоксидативно дејство, го штити здравјето на целото тело и го зајакнува имунитетот.

Сливите се добри за кожата
Слаткото темно сино овошје содржи и бета-каротен и витамин Е, кои ја одржуваат еластичноста на кожата, го забрзуваат заздравувањето на раните, а исто така имаат силни антиинфламаторни својства, поради што гарантираат прекрасен изглед на најголемиот орган.

Сливите се чувари на коските
Сливите содржат значителни количини на антиоксиданти како што се флавоноиди и фенолни соединенија, како и одредени минерали кои се одговорни за зачувување на коскената маса и придонесуваат за целокупното здравје на скелетниот систем.

Сливите го поттикнуваат губењето на тежината
100 грама сливи содржат само 45 калории. Затоа консумирањето на ова овошје се препорачува за луѓе кои се обидуваат да ослабат или да одржат здрава телесна тежина.

Бојата на храната често може да даде индиции за нејзината хранлива вредност и содржината на хранливи материи. Различните бои на овошјето, зеленчукот, житарките и другата храна обично укажуваат на присуство на одредени хранливи материи, витамини, минерали и антиоксиданти. Разновидната исхрана која вклучува различни бои на храна обично обезбедува широк спектар на хранливи материи кои се неопходни за одржување на здравјето. Нутриционистите препорачуваат пет порции овошје и зеленчук дневно и тоа во жолто-портокалова, црвена, зелена и сино-виолетова боја.

Опуштањето за време на годишниот одмор нема да воспостави контрола врз високиот холестерол и крвниот притисок, но белата храна како лукот секако благотворно ќе влијае на решавањето на вашиот здравствен проблем.

Доколку на вашето мени додадете јаболка и круши, ќе се погрижите за правилен физиолошки развој на клетките во вашето тело, одржување на хормоналната рамнотежа и побрзо зараснување на раните.

Што ви кажува бојата на храната?
Со сината против отрови
Сината храна ја подобрува циркулацијата и е ефикасно средство во борбата против запек, а го ослободува телото од токсините и другите штетни материи кои се таложат во организмот. Богати се со калиум, па ја олеснуваат циркулацијата и помагаат во нормализирање на крвниот притисок. Сината храна вклучува црно грозје, боровинки, сливи и модри патлиџани.

Жолтата боја го зајакнува имунитетот
Жолтата храна е идеална за нашата кожа, го штити телото и го зајакнува имунитетот. Оваа храна има бета-каротин, кој помага да се спречи предвременото стареење, да се одржи тенот на нашата кожа и да се направи поеластична. Содржи многу витамин Ц, кој го зајакнува имунитетот и помага во борбата против вирусните инфекции. Тука спаѓаат бананите, праските, пченката, пиперките и јајцата.

Зеленилото штити од тумори
Земањето големи количини зелена храна, како што се блитвата, спанаќот, брокулата, кељот, зелката, боранијата и грашокот, во голема мера ја намалува можноста за појава на тумори во хранопроводникот, желудникот, панкреасот, бубрезите и црниот дроб. Доколку не сте љубители на зелените намирници, обидете се барем да го воведете како прилог со риба или да воведете ден за одмор од брзата храна.

Портокалова за заштита на кожата
Портокаловата храна, како што се моркови, дињи, кајсии и портокали, е богата со бета-каротен, пигмент потребен за одржување на здрава кожа и заштита од срцеви заболувања. Ја намалува склоноста кон брчки и ја прави кожата поотпорна на штетното сончево зрачење. Во оваа група спаѓа и лососот, чии амино киселини, минерали и омега 3 масни киселини имаат антиинфламаторно и антиалергиско дејство.

Кафеавата го чисти организмот
Кафеавата храна ја вклучува целата храна направена од интегрално брашно, црн леб, темни тестенини, грав, смокви, печурки, јаткасти плодови и суво овошје. Кафеавата храна е богата со витамин Б и растителни влакна, кои помагаат во регулирањето на функцијата на цревата и го прочистуваат телото од насобраните токсини и го намалуваат ризикот од развој на тумори.

Црвената храна ги штити крвните садови
Црвената храна, од домати до лубеница, помага во зачувување на здрава и убава кожа, ја стимулира циркулацијата, го намалува холестеролот и ризикот од кардиоваскуларни болести и срцеви заболувања, го стимулира метаболизмот, има антиинфламаторно дејство и се бори против тумори. Тука спаѓа и црвеното месо кое не смеете да го избегнувате бидејќи е неопходно за правилен развој и созревање на црвените крвни зрнца. На возрасните им се препорачува и чаша црвено вино дневно, што е добро за зачувување на крвните садови.

Белата боја го победува холестеролот
Лукот е бела храна која помага во борбата против високиот холестерол, ја регулира проодноста на артериите и го контролира крвниот притисок. Млечните производи се важен извор на калциум кој ги зачувува коските и зглобовите и штити од остеопороза. Голема количина на протеини има и во белото месо, пилешкото и мисиркиното месо.

Јогуртот после сончање е еден од најпознатите домашни лекови за ублажување на изгореници од сонце. Многу луѓе го користат веднаш штом ќе забележат црвенило на кожата бидејќи обезбедува моментално чувство на ладење и смирување. Но, дали јогуртот по сончање навистина може да помогне во закрепнувањето на кожата или е само привремено чувство на пријатност?

Дознајте подолу како функционира јогуртот по сончање, кога можете да го користите, што велат експертите и кога треба да побарате лекарска помош.

Како функционира јогуртот по сончање?

Јогуртот е ферментиран млечен производ кој се произведува со дејство на бактериски култури врз млекото. Покрај вода, содржи млечна киселина, калциум, цинк и витамини од групата Б, што го прави вреден дел од исхраната.

Кога се нанесува на кожата, јогуртот по сончање има само површински ефект. Не продира во подлабоките слоеви на кожата, ниту може да ги поправи оштетувањата предизвикани од ултравиолетовото (UV) зрачење.

Неговите главни ефекти се:

– привремено ладење на кожата
– олеснување на чувството на печење
– хидратација на површинскиот слој на кожата
– создавање попријатно чувство на црвена и топла кожа.

Може ли јогуртот да помогне при изгореници од сонце?
Иако многу луѓе тврдат дека јогуртот за изгореници им помогнал, во моментов нема доволно висококвалитетни научни докази за да се потврди дека го забрзува заздравувањето на изгорениците од сонце.

Дерматолозите објаснуваат дека ладниот јогурт може привремено да го намали чувството на топлина и непријатност, но не може да ги поправи штетите предизвикани во подлабоките слоеви на кожата.

Покрај ефектот на ладење, јогуртот содржи:

– пробиотици
– млечна киселина
– витамини
– минерали.
Млечната киселина е една од алфа-хидрокси киселините (AHA) што делува на површината на кожата. Во козметиката, често се користи во производи за нега на чувствителна и кожа оштетена од сонце бидејќи може да помогне во одржувањето на хидратацијата на површинскиот слој на кожата.

Како правилно да се користи јогуртот по сончање?

Доколку одлучите да користите јогурт по сончање, важно е да имате предвид дека неговиот ефект е релативно краткотраен.

Можете да го нанесете вака:

– користете обичен, ладен јогурт од фрижидер
– нанесете тенок слој на изгорената површина
– оставете го неколку минути додека дава чувство на ладење
– исплакнете со млака или ладна вода
– повторно нанесете по потреба.

Ако чувството на ладење исчезне, препорачливо е да го исплакнете јогуртот пред повторно да го нанесете за да ја одржите кожата чиста.

Што друго помага при благи изгореници?

За благи изгореници од сонце, експертите препорачуваат:

– ладни облоги
– гелови за ладење на кожата
– доволен внес на течности
– избегнување на понатамошно изложување на сонце
– лесна и прозрачна облека.

Ако користите јогурт за изгореници, не го сметајте за замена за соодветна нега на кожата или медицински третман кога е потребно.

Исто така, не се препорачува да се нанесуваат:

– масни креми веднаш по изгорениците
– масла што ја задржуваат топлината во кожата
– фототоксични билни препарати, како што е кантарион, пред изложување на сонце.

Кога треба да посетите лекар?
Повеќето благи изгореници од сонце се повлекуваат со соодветна грижа во рок од неколку дена. Сепак, треба да побарате лекарска помош ако ги почувствувате следните симптоми заедно со изгорениците од сонце:

– големи плускавци
– силна болка
– висока телесна температура
– грозница
– силна главоболка
– гадење или повраќање
– знаци на дехидратација
– изгореници кои зафаќаат голем дел од вашето тело.
Ваквите симптоми може да укажуваат на посериозна реакција која бара преглед и соодветен третман.

Дали јогуртот по сончање може да го замени третманот?
Јогуртот по сончање може да обезбеди краткорочно олеснување благодарение на неговиот ефект на ладење и хидратација на површината на кожата. Сепак, не може да ги залечи оштетувањата од УВ зрачење или да ги спречи долгорочните ефекти од прекумерното изложување на сонце.

Ако сте користеле јогурт како прва помош за изгореници, сепак е важно да ја следите состојбата на вашата кожа, да го избегнувате сонцето додека изгорениците не заздрават и да користите докажани методи на нега.

Во случај на потешки симптоми или обемни изгореници, треба да се консултирате со лекар, а јогуртот за изгореници може да биде само помошна мерка за привремено ублажување на непријатноста.