<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Совети &#8211; Арт кујна</title>
	<atom:link href="https://artkujna.mk/category/soveti/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://artkujna.mk</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Mon, 16 Nov 2026 12:31:31 +0000</lastBuildDate>
	<language>mk-MK</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>

<image>
	<url>https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2021/11/cropped-LOGO-ART-KUJNA-32x32.gif</url>
	<title>Совети &#8211; Арт кујна</title>
	<link>https://artkujna.mk</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Онколозите ги поврзуваат овие пијалаци со рак на панкреас: И само двапати неделно е премногу</title>
		<link>https://artkujna.mk/onkolozite-gi-povrzuvaat-ovie-pijalaczi-so-rak-na-pankreas-i-samo/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 16 Nov 2026 12:31:30 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Здравје]]></category>
		<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[газирани пијалаци]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[онколози]]></category>
		<category><![CDATA[превенција]]></category>
		<category><![CDATA[рак на панкреас]]></category>
		<category><![CDATA[шеќер]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46960</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="675" height="450" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2025/03/pexels-catchavibe-1400255-e1788437048159.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" fetchpriority="high" /></div>Истражувања откриваат поврзаност меѓу консумирањето газирани безалкохолни пијалаци и зголемениот ризик од рак на панкреасот. Што покажуваат резултатите?]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="675" height="450" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2025/03/pexels-catchavibe-1400255-e1788437048159.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Онколозите предупредуваат на една навика што многумина ја сметаат за безопасна. Истражување покажало зголемен ризик кај луѓето кои редовно пијат газирани безалкохолни пијалаци, а научниците објаснуваат зошто е важно да се внимава и на она што го пиеме, а не само на храната.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ракот на панкреасот е едно од најтешките малигни заболувања, меѓу другото и затоа што во раните фази ретко предизвикува забележливи симптоми. Поради тоа често се нарекува „тивок рак“. Кога ќе се појават знаци како болки во стомакот, необјасниво слабеење или пожолтување на кожата, болеста во многу случаи веќе е напредната.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Покрај возраста и семејната историја, меѓу факторите што можат да влијаат врз ризикот од ова заболување се пушењето, прекумерната телесна тежина и дијабетесот тип 2. Научниците со години ја истражуваат и улогата на исхраната, вклучително и влијанието на различните пијалаци.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Докторката онколог, Мери Чемберлин, специјализирана за рак на дојка во здравствениот систем „Дартмут Хелт“ (Dartmouth Health), претходно за списанието „Parade“ изјавила дека до 50-годишна возраст треба да се прекине со консумирање газирани пијалаци со шеќер или вештачки засладувачи, како што се обичните и диеталните газирани пијалаци, со цел да се намали ризикот од рак.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8211; На тој начин се намалува внесувањето на познати канцерогени супстанции или фактори кои предизвикуваат воспалителни процеси &#8211; објаснила докторката Чемберлин.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Два газирани пијалаци неделно во фокусот на истражувањето</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Во рамките на студијата „Singapore Chinese Health Study“, истражувачите во текот на 14 години следеле 60.524 возрасни лица и откриле дека луѓето кои пиеле две или повеќе газирани безалкохолни пијалаци неделно имале 87 отсто поголем ризик од рак на панкреасот во споредба со оние кои воопшто не ги консумирале. Од друга страна, не била утврдена значајна поврзаност со консумирањето овошни сокови.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Сепак, овој податок, кој звучи алармантно, треба да се разгледува во соодветен контекст. Границата од два пијалаци неделно била користена за испитаниците да бидат вклучени во групата со најголема консумација, но луѓето од таа група во просек пиеле околу пет вакви пијалаци неделно. Тоа значи дека зголемувањето на ризикот од 87 отсто не може да се припише исклучиво на консумирањето два газирани пијалаци неделно.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Истражувањето било опсервациско, што значи дека покажало поврзаност, но не и дека газираните пијалаци директно предизвикуваат рак. Во текот на следењето биле регистрирани само 140 случаи на рак на панкреасот. Дополнително, луѓето кои почесто пиеле газирани пијалаци почесто пушеле и консумирале повеќе црвено месо, што исто така можело да влијае врз резултатите.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Друго истражување, спроведено во истражувачкиот центар „Розвел Парк“ (Roswell Park Comprehensive Cancer Center), споредило 213 лица заболени од рак на панкреасот со 852 лица кои ја немале оваа болест. Резултатите покажале дека консумирањето една или повеќе лименки обична кола дневно е поврзано со 55 отсто поголем ризик од развој на ова заболување.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Истражувачите сметаат дека пијалаците засладени со шеќер можат да придонесат за дебелеење, инсулинска резистенција и хронични воспалителни процеси, а сите овие состојби се поврзуваат со развојот на ракот.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>Како да се намали ризикот од рак на панкреасот</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Важно е овие наоди правилно да се толкуваат. Бидејќи ракот на панкреасот е релативно ретка болест, дури и значителното зголемување на релативниот ризик значи само мало зголемување на вкупниот ризик за поединецот. Сепак, намалувањето на консумирањето газирани пијалаци е едноставна промена што може да донесе и други здравствени придобивки, а не само оние поврзани со панкреасот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Докторката Чемберлин препорачала газираните пијалаци да се заменат со минерална вода без додаден шеќер и засладувачи, билен чај или обична вода.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Важни се и другите навики што можат да придонесат за намалување на ризикот од рак. Докторот Тингтинг Тан, онколог и хематолог од институтот „Сити оф Хоуп“ (City of Hope), претходно за списанието „Parade“ изјавил дека навиката за одложување на препорачаните превентивни прегледи за рано откривање на ракот треба да се прекине најдоцна до 50-годишна возраст.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8211; Ризикот од рак се зголемува со возраста, поради што е од клучно значење лицата на возраст од 50 и повеќе години да ги следат препораките за превентивни прегледи, за потенцијалните малигни заболувања да можат да се спречат, откријат или лекуваат во рана фаза &#8211; изјавил доктор Тан.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Не постои рутински скрининг-тест за рак на панкреасот наменет за лица со просечен ризик. Затоа, доколку ова заболување се појавува во вашето семејство, разговарајте со лекарот за тоа дали би било оправдано дополнително следење на вашата здравствена состојба.</p>



<p class="wp-block-paragraph"></p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Седум лекови што не смеете да ги пиете со чај</title>
		<link>https://artkujna.mk/sedum-lekovi-shto-ne-smeete-da-gi-piete-so-chaj/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 13 Nov 2026 14:01:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[аспирин]]></category>
		<category><![CDATA[билни чаеви]]></category>
		<category><![CDATA[железо]]></category>
		<category><![CDATA[интеракции]]></category>
		<category><![CDATA[лекови]]></category>
		<category><![CDATA[фармацевт]]></category>
		<category><![CDATA[фолна киселина]]></category>
		<category><![CDATA[чај]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46954</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="750" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi.jpeg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi.jpeg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi-300x225.jpeg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi-768x576.jpeg 768w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi-86x64.jpeg 86w" sizes="(max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>Фармацевтка предупредува дека некои билни чаеви можат да го променат дејството на лековите или да го зголемат ризикот од несакани реакции. Меѓу нив се аспиринот, препаратите со железо, фолната киселина и лековите против алергија. Особено внимание се препорачува при редовно пиење зелен чај, кантарион, ѓумбир и други билни напивки.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="750" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi.jpeg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi.jpeg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi-300x225.jpeg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi-768x576.jpeg 768w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/07/caevi-86x64.jpeg 86w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Чајот за многумина е секојдневен ритуал, особено во постудените денови, но комбинацијата на одредени билни напивки со лекови може да биде проблематична. Фармацевтката Емануела Огбона за американскиот здравствен портал „Health“ издвојува седум групи лекови кај кои треба да се внимава на видот на чајот што се пие.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Не станува збор за тоа дека секој чај е опасен со секој лек, туку дека одредени растителни состојки можат да влијаат врз апсорпцијата, дејството или несаканите реакции на терапијата.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>1. Аспирин</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Некои билни чаеви, особено оние со брусница, ѓумбир или гинко билоба, можат да го зголемат ризикот од крвавење кога се комбинираат со аспирин, особено ако се консумираат во поголеми количества. Аспиринот го забавува згрутчувањето на крвта, па ваквата комбинација бара дополнително внимание.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>2. Препарати со железо</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Црниот и зелениот чај содржат танини, растителни соединенија што можат да ја намалат апсорпцијата на железото. Ова е особено важно за луѓето кои земаат суплементи поради недостиг на железо. Едно истражување покажало дека оставањето временски размак од најмалку еден час меѓу чајот и внесувањето железо може да го намали овој ефект.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>3. Фолна киселина</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Поголемото количество зелен чај може да влијае врз нивото на фолати во организмот. Катехините, антиоксиданти присутни во зелениот и улонг чајот, можат да ја намалат апсорпцијата на фолатите. Ова е особено важно за бремените жени, бидејќи фолната киселина има значајна улога во правилниот развој на нервниот систем на плодот.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>4. Парацетамол</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">И чајот од кава и чајот од хибискус можат да влијаат врз дејството на парацетамолот. Кавата сама по себе може да го оптовари црниот дроб, како и парацетамолот во високи дози, па нивната комбинација може дополнително да го зголеми ризикот од оштетување. Хибискусот, пак, според одредени истражувања, може да го забрза отстранувањето на парацетамолот од крвта и да го скрати неговото дејство.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>5. Омепразол</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Овој лек се користи за намалување на желудочната киселина и лекување на рефлукс. Чаевите со гинко билоба, златен корен (goldenseal) и ѓумбир можат да влијаат врз неговото дејство. Гинкото може да го зголеми ризикот од крвавење, додека ѓумбирот и златниот корен можат да влијаат врз желудочната киселина и ефективноста на терапијата.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>6. Контрацептивни таблети</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Одредени истражувања укажуваат дека камилицата и кантарионот можат да ја намалат ефикасноста на хормоналната контрацепција. Особено внимание се препорачува со кантарионот, кој е познат по тоа што може да влијае врз разградувањето на различни лекови во организмот.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>7. Лекови против алергија</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Кантарионот и црниот кохош, билка што се користи во некои препарати за женско здравје, можат да влијаат врз ефикасноста на одредени лекови против алергија, како фексофенадинот. Затоа, луѓето што користат ваква терапија треба да се советуваат со фармацевт пред редовно да пијат чаеви со овие состојки.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Фармацевтка советува таблетите секогаш да се голтаат со обична вода, а не со чај. Како општа мерка на претпазливост, се препорачува да се остави најмалку еден час меѓу земањето на лекот и пиењето чај, но кај некои комбинации може да биде потребен и подолг временски размак или целосно избегнување на одредена билка.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Важно е лекарот или фармацевтот да знае и кои билни чаеви редовно ги пиеме, бидејќи природното потекло не значи дека некоја состојка не може да влијае врз терапијата. Не треба самостојно да се прекинуваат или менуваат пропишаните лекови.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Зачинот е здрав, но суплементите со високи концентрации може да го загрозат здравјето на бубрезите</title>
		<link>https://artkujna.mk/zachinot-e-zdrav-no-suplementite-so-visoki-konczentraczii-mozhe-da-go-zagrozat-zdravjeto-na-bubrezite/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 13 Nov 2026 09:43:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Здравје]]></category>
		<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[бубрежни камења]]></category>
		<category><![CDATA[бубрези]]></category>
		<category><![CDATA[зачини]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[куркума]]></category>
		<category><![CDATA[олово]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46952</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="640" height="426" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/09/kurkuma-pixabay.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/09/kurkuma-pixabay.jpg 640w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/09/kurkuma-pixabay-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></div>Куркумата во високи концентрации може да го зголеми ризикот од бубрежни камења, а истражување открило олово во дел од анализираните примероци.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="640" height="426" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/09/kurkuma-pixabay.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/09/kurkuma-pixabay.jpg 640w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/09/kurkuma-pixabay-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Куркумата, еден од најпопуларните зачини во последните години, често се користи поради нејзините потенцијални антиинфламаторни својства. Се додава во различни јадења, но сè почесто се зема и како додаток во исхраната, во форма на капсули и концентрирани препарати. Токму кај овие производи експертите предупредуваат на можни ризици, особено за луѓето склони кон создавање бубрежни камења.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Важно е да се направи разлика меѓу количините куркума што вообичаено се користат како зачин во храната и многу поголемите концентрации што се внесуваат преку додатоците во исхраната. Прекумерната употреба на концентрирани препарати може да претставува дополнителен ризик за одредени луѓе.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Една од причините за загриженост е релативно високата содржина на оксалати во куркумата. Станува збор за соединенија кои во организмот можат да се врзат со калциумот и да создадат кристали на калциум оксалат. Нивното натрупување во уринарниот систем со текот на времето може да придонесе за создавање камења во бубрезите.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Ова не значи дека секој што користи куркума ќе добие бубрежни камења. Сепак, концентрираните препарати можат да претставуваат дополнителен ризик за луѓето кои веќе имале ваков проблем или имаат предиспозиција за негово создавање. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Дополнителна причина за претпазливост е можноста некои препарати од куркума да бидат загадени со тешки метали, особено со олово. Неговото долготрајно натрупување во организмот може да предизвика сериозни здравствени последици, меѓу кои и оштетување на бубрезите.</p>



<p class="wp-block-paragraph">На ова укажува и истражување објавено во научното списание „Science of the Total Environment“ во 2024 година. Научниците анализирале 356 примероци куркума од Индија, Пакистан, Шри Ланка и Непал, при што во 14 отсто од нив откриле олово во концентрации над два микрограма на грам производ. Во некои примероци биле измерени и значително повисоки вредности. Истражувачите посочиле дека во одредени случаи оловото можеби било намерно додавано во форма на оловен хромат за да се засили жолтата боја на зачинот. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Сепак, резултатите од ова истражување се однесуваат на анализираните примероци од четири јужноазиски земји и не значат дека куркумата што се продава насекаде е загадена.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Фактот дека некој производ е од природно потекло не значи автоматски дека е целосно безбеден. Особено треба да се внимава со додатоците во исхраната со куркума и куркумин, кои не треба да се земаат на своја рака, особено ако лицето веќе користи терапија или има дијагностицирано здравствени проблеми.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><a href="https://www.gov.uk/government/publications/turmeric-and-curcumin-supplements/statement-on-the-potential-risk-to-human-health-of-turmeric-and-curcumin-supplements?utm_source=chatgpt.com" target="_blank" rel="noopener">Британскиот Комитет за токсичност,</a> исто така, предупредува дека додатоците со концентрирана куркума и куркумин не се исто што и обичниот зачин што се користи во готвењето. Концентрациите и начинот на апсорпција можат значително да се разликуваат, а кај одредени луѓе се забележани и несакани реакции.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Добредојде за една од најевтините и најздравите намирници</title>
		<link>https://artkujna.mk/dobredojde-za-edna-od-najevtinite-i-najzdravite-namirniczi/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 11 Nov 2026 15:12:13 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[витамин А]]></category>
		<category><![CDATA[имунитет]]></category>
		<category><![CDATA[супа од тиква]]></category>
		<category><![CDATA[тиква]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46949</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="750" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n.jpg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n-300x225.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n-768x576.jpg 768w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n-86x64.jpg 86w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>Супата од тиква се смета за еден од најздравите и најевтините зимски оброци што се јадат со лажица, а нутриционистите препорачуваат да биде на трпеза најмалку два пати неделно.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="750" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n.jpg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n-300x225.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n-768x576.jpg 768w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/326496681_1205971470343581_4141941868056665737_n-86x64.jpg 86w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Тиквата содржи импресивна листа на витамини и минерали, меѓу кои најмногу се издвојува витаминот А затоа што од 245 грама варена тиква добивате повеќе од двојно повеќе од препорачаната дневна количина на витамин А.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Богатството со витамин А доаѓа од големите количини на каротеноиди кои се наоѓаат во тиквата, како што се бета-каротен, алфа-каротен, цис-бета-каротен, лутеин, ликопен и зеаксантин.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Бета-каротенот е најзастапениот каротеноид во тиквата во споредба со другите каротеноиди, а она што е важно е дека нашето тело го претвора ова соединение во витамин А.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Многу од здравствените придобивки од тиквата за различни процеси во телото се припишуваат на овие каротеноиди. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Најважните здравствени придобивки од супата од тиква </p>



<p class="wp-block-paragraph">Тиквата помага за зачувување на имунолошкиот систем, за одржување на здрава кожа, пoттикнува апсорпција на железо, го зачувува добриот вид, го зачувува здравјето на мозокот, ги штити срцето и крвните садови, ја одржува енергијата и метаболизмот.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Тиквата е богата со витамини и минерали</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Бета-каротенот или витаминот А помага да се одржи имунолошкиот систем.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Покрај тоа, овој витамин е добар за слузокожата во нашето тело, особено за кожата, белите дробови и цревата, бидејќи слузницата формира важна заштитна бариера од несаканите материи во нашето тело.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Витаминот А е добар и за очите и ја зголемува достапноста на железо од резервите во нашето тело. Освен тоа, супата од тиква содржи и значителни количини на витамин Ц, хранлива материја која придонесува за одржување на силен имунолошки систем.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Освен витамин А, супата од тиква содржи и витамини Ц, К, Б1, Е, Б5, Б6, Б3 и Б2, како и калиум, бакар, манган, фолна киселина, јод, магнезиум, фосфор, железо…</p>



<p class="wp-block-paragraph">И само поради богатството на витамини и минерали кои ги содржи тиквата, таа не само што е здрава храна, туку може да се третира и како природен лек.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Самата тиква содржи околу 90 проценти вода, речиси и да нема маснотии, а 100 грама содржат само околу триесет калории и лесно се вари.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Како да се подготви супа од тиква?</strong><br></p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Потребни состојки:</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">600 гр исчистена тиква исечкана на коцки<br>литар вода, по потреба додајте уште<br>2 ловорови листови<br>3 моркови<br>чаша кисела павлака<br>кромид<br>прстофат сол<br>една лажица маслиново масло<br>малку сечкан магдонос<br>сол и бибер.</p>



<p class="wp-block-paragraph"><strong>Подготовка:</strong></p>



<p class="wp-block-paragraph">Излупените тиква и морков исечкајте ги на коцки. Во тенџере пропржете го сечканиот кромид. Истурете ја водата и додадете сечкана тиква, ловор, сол, бибер и оставете да се готви на умерен оган. Кога тиквата и морковот ќе омекнат, изблендирајте ги и ако смесата е премногу густа додадете уште малку вода, ситно сечканиот магдонос и лажица маслиново масло.<br>Во соединетата смеса можете да ја додадете павлаката цела или во секоја порција да додадете по една лажица.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Можете исто така да додадете парчиња двопек, крутони, препечен леб за да добиете целосен оброк.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Кардиолог ја открива најважната прехранбена навика за долг живот</title>
		<link>https://artkujna.mk/kardiolog-ja-otkriva-najvazhnata-prehranbena-navika-za-dolg-zhivot/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 11 Nov 2026 13:58:56 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[Дариуш Мозафаријан]]></category>
		<category><![CDATA[долговечност]]></category>
		<category><![CDATA[здрави навики]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[кардиолог]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46946</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="640" height="427" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/08/becca-tapert-RjmGzTg4_mw-unsplash.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/08/becca-tapert-RjmGzTg4_mw-unsplash.jpg 640w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/08/becca-tapert-RjmGzTg4_mw-unsplash-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></div>Промената на една намирница нема да направи голема разлика. Она што ќе направи разлика е почестото купување вистинска храна и подготвувањето сопствени оброци и ужини, објаснува кардиологот.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="640" height="427" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/08/becca-tapert-RjmGzTg4_mw-unsplash.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/08/becca-tapert-RjmGzTg4_mw-unsplash.jpg 640w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/08/becca-tapert-RjmGzTg4_mw-unsplash-300x200.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Патот до поздрав и подолг живот можеби не започнува со скапи суплементи, посебни диети или потрага по некоја чудотворна намирница, туку со нешто многу поедноставно – почесто да купуваме свежи производи и сами да ги подготвуваме оброците. Ова е главниот совет на американскиот кардиолог Дариуш Мозафаријан, директор на Институтот Food is Medicine при Универзитетот Тафтс.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Во разговор за магазинот <a href="https://parade.com/health/food-change-for-longevity-according-to-cardiologist" target="_blank" rel="noopener">„Parade“</a>, Мозафаријан објаснува дека не е доволно само да исфрлиме една намирница од менито, туку е многу поважно почесто да купуваме вистинска, минимално преработена храна и, кога е можно, сами да ги подготвуваме оброците и ужините.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8211; Промената на една намирница нема да направи голема разлика. Она што ќе направи разлика е почестото купување вистинска храна и подготвувањето сопствени оброци и ужини &#8211; објаснува кардиологот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Меѓу намирниците што особено ги препорачува се бобинките, јаткастите плодови, рибата и обичниот јогурт. Неговиот совет е секојдневно да се јаде по една шака бобинки и јаткасти плодови, како и една чаша обичен јогурт, додека рибата би требало да биде на менито неколку пати неделно. Тој не советува да се избегнуваат здравите масти, туку напротив – да се внесуваат преку растителни масла, авокадо, јаткасти плодови и масна риба.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Мозафаријан предлага и неколку едноставни замени во секојдневната исхрана. Наместо засладени житарки, крофни и печива за појадок, препорачува обичен јогурт со овошје и ореви или бадеми. Индустриските грицки може да се заменат со овошје, јаткасти плодови или зеленчук со хумус, а кога ќе посакаме нешто благо, добра алтернатива е темно чоколадо со најмалку 70 отсто какао.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Тој предупредува и дека не треба да се верува на секој производ што се рекламира како здрав само затоа што содржи многу протеини. Според него, високо преработените протеински производи се преценети, а за луѓето што не практикуваат редовно вежби за сила, дополнителното внесување протеини можеби нема да донесе голема корист. Подобро е хранливите материи да се добиваат од природни намирници.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Kардиологот и самиот за појадок често избира смути од банана и путер од кикиритки или јогурт со бобинки и јаткасти плодови. За ручек јаде супа од зеленчук или салата со наут, козјо сирење и јаболка, додека за вечера подготвува лосос со ориз и зеленчук или тортиља со грав, сирење и авокадо. Меѓу оброците јаде овошје, јаткасти плодови и темно чоколадо.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8211; Ја сакам храната. Не бројам калории, не ги избегнувам мастите и сметам дека здравата исхрана не значи откажување од вкусот и задоволството &#8211; заклучува кардиологот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Неговата порака е дека здравите навики не мора да бидат комплицирани, ниту да значат постојано одрекување од омилената храна.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Имаат трипати повеќе калиум од бананите, а ги чистат цревата како метла: доволно е да изедете само три дневно</title>
		<link>https://artkujna.mk/imaat-tripati-poveke-kalium-od-bananite-a-gi-chistat-czrevata-kako-metla-dovolno-e-da-izedete-samo-tri-dnevno/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Nov 2026 14:32:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[варење]]></category>
		<category><![CDATA[здрава исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[калиум]]></category>
		<category><![CDATA[срце]]></category>
		<category><![CDATA[суви кајсии]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46943</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="667" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/02/various-dried-fruits-dates-plums-raisins-figs-top-view.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/02/various-dried-fruits-dates-plums-raisins-figs-top-view.jpg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/02/various-dried-fruits-dates-plums-raisins-figs-top-view-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/02/various-dried-fruits-dates-plums-raisins-figs-top-view-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>Неколку суви кајсии можат да бидат корисна ужина, особено за луѓето што сакаат да го подобрат внесот на влакна. Содржат калиум, бета-каротен и природен сорбитол, кој помага во регулирањето на варењето, но поради високата концентрација на шеќери и минерали не се препорачуваат во неограничени количества.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="667" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/02/various-dried-fruits-dates-plums-raisins-figs-top-view.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/02/various-dried-fruits-dates-plums-raisins-figs-top-view.jpg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/02/various-dried-fruits-dates-plums-raisins-figs-top-view-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/02/various-dried-fruits-dates-plums-raisins-figs-top-view-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Сувите кајсии се многу повеќе од слатка замена за индустриските грицки. Со сушењето се отстранува водата, па хранливите материи, но и природните шеќери, стануваат поконцентрирани. Токму затоа ова овошје е особено богато со калиум, минерал важен за нормалното функционирање на срцето, мускулите и нервниот систем.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Според нутритивните податоци, во 100 грама суви кајсии има околу 1.160 милиграми калиум, додека истата количина банани содржи приближно 350 милиграми. Калиумот помага во регулирањето на крвниот притисок и го ублажува влијанието на вишокот натриум, односно солта, врз организмот. </p>



<p class="wp-block-paragraph">Покрај калиумот, сувите кајсии содржат растителни влакна, бета-каротен, железо, магнезиум, калциум и фосфор. Бета-каротенот во организмот се претвора во витамин А, кој е важен за видот, имунолошкиот систем и здравјето на кожата и слузокожата. Влакната, пак, придонесуваат за нормално функционирање на дигестивниот систем.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Особено корисни можат да бидат за луѓето кои имаат проблем со запек. Растителните влакна го зголемуваат волуменот на цревната содржина и ја поттикнуваат перисталтиката, односно движењето на цревата. Дополнителна улога има и сорбитолот – природен шеќерен алкохол кој задржува вода во цревата и може да има благо лаксативно дејство.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Но, иако се хранливи, сувите кајсии содржат значително количество калории и природни шеќери. Во 100 грама има околу 241 калорија, 53 грама шеќери и 7,3 грама влакна. Затоа како разумна дневна количина за повеќето здрави возрасни лица се наведуваат околу 30 до 40 грама, односно неколку парчиња.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Потребна е претпазливост кај луѓето со бубрежни заболувања, бидејќи нивните бубрези може да имаат потешкотии да го отстранат вишокот калиум од организмот. Поголеми количества не се препорачуваат ниту кај лицата со синдром на нервозни црева, бидејќи сорбитолот може да предизвика надуеност, гасови и стомачни тегоби. Луѓето со дијабетес, исто така, треба да внимаваат на количината поради концентрираните природни шеќери.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Внимание е потребно и при купување. Некои индустриски сушени кајсии се третираат со сулфур диоксид за да ја задржат интензивната портокалова боја. Лицата чувствителни на сулфити треба да ја проверуваат декларацијата. И уште една важна разлика: јадливиот плод е едно, а семките од кајсија се нешто сосема друго. Тие содржат амигдалин, од кој во организмот може да се ослободи токсичен цијановодород, па затоа не треба да се грицкаат.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Мислите дека пушењето е најопасно? Кардиолог предупредува на проблем опасен за срцето кој со години може да остане незабележан</title>
		<link>https://artkujna.mk/mislite-deka-pusheneto-e-najopasno-kardiolog-predupreduva-na-problem-opasen-za-srczeto-koj-so-godini-mozhe-da-ostane-nezabelezhan/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Nov 2026 12:04:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Здравје]]></category>
		<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[инфаркт]]></category>
		<category><![CDATA[кардиолог]]></category>
		<category><![CDATA[крвни садови]]></category>
		<category><![CDATA[ЛДЛ холестерол]]></category>
		<category><![CDATA[мозочен удар]]></category>
		<category><![CDATA[срце]]></category>
		<category><![CDATA[холестерол]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46939</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1280" height="960" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007.jpg 1280w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007-300x225.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007-1024x768.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007-768x576.jpg 768w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007-86x64.jpg 86w" sizes="auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></div>Пушењето е еден од најпознатите фактори на ризик за срцеви заболувања, но иако откажувањето од пушењето е една од најдобрите одлуки што можеме да ги донесеме, подеднакво е важно редовно да го контролираме и нивото на холестерол. ]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1280" height="960" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007.jpg 1280w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007-300x225.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007-1024x768.jpg 1024w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007-768x576.jpg 768w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/08/pexels-florencia-potter-82066-402007-86x64.jpg 86w" sizes="auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Кога станува збор за здравјето на срцето, повеќето луѓе веднаш ќе го издвојат пушењето како еден од најголемите ризици. И тоа со добра причина, бидејќи тутунските производи сериозно му штетат на кардиоваскуларниот систем. Сепак, постои уште еден фактор на кој треба да му посветиме посебно внимание, а тоа е покаченото ниво на ЛДЛ-холестерол, познат и како „лош“ холестерол.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Според кардиологот д-р Норман Лепор, покачениот ЛДЛ-холестерол е еден од најважните фактори на ризик за развој на кардиоваскуларни заболувања. Како што објаснил за магазинот <a href="https://parade.com/health/biggest-heart-disease-risk-factor-according-to-cardiologist" target="_blank" rel="noopener">„Parade“</a>, пушењето е една од најштетните навики за срцето, но високото ниво на ЛДЛ-холестерол претставува особено значаен здравствен ризик.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>Зошто покачениот ЛДЛ-холестерол е толку опасен?</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">ЛДЛ-холестеролот се нарекува „лош“ бидејќи неговиот вишок може да поттикне натрупување масни наслаги на ѕидовите на артериите. Овој процес постепено ги стеснува крвните садови и го отежнува протокот на крвта, со што се зголемува ризикот од срцев и мозочен удар.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Дополнителен проблем е тоа што покачениот холестерол најчесто не предизвикува никакви препознатливи симптоми. Човек може да се чувствува сосема здрав, а истовремено да има вредности што претставуваат сериозен ризик за неговото кардиоваскуларно здравје. Токму затоа редовните лабораториски анализи на крвта имаат важна улога во раното откривање на проблемот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Тоа, секако, не значи дека пушењето е помалку опасно. Д-р Лепор предупредува дека пушењето, но и користењето електронски цигари, значително го зголемуваат ризикот од срцев и мозочен удар, како и од заболувања на периферните крвни садови. Долготрајната употреба на тутунски производи може да придонесе и за создавање наслаги во коронарните артерии, што дополнително го оптоварува срцето.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>Како да се намали лошиот холестерол?</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Добрата вест е дека врз нивото на ЛДЛ-холестеролот може да се влијае со промени во животните навики. Еден од првите чекори се однесува на исхраната. Кардиологот советува избегнување трансмасни киселини, кои често се наоѓаат во пржената и индустриски преработената храна, како и намалување на внесот на намирници богати со заситени масти и сол.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Наместо тоа, се препорачува почесто да се избираат намирници што содржат незаситени масни киселини, како риба, авокадо и јаткасти плодови. Како добар начин на исхрана за зачувување на здравјето на срцето се издвојува и медитеранската исхрана, која се заснова на зеленчук, овошје, интегрални житарки, мешунки, риба и маслиново масло.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Медитеранскиот начин на исхрана во голема мера помага во зачувувањето на крвните садови.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Важна улога има и редовната физичка активност. Движењето и вежбањето можат да помогнат во одржувањето здрави вредности на холестеролот, но и во подобрувањето на целокупното кардиоваскуларно здравје.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Авокадото е богато со незаситени масни киселини, кои можат да помогнат во одржувањето здраво ниво на холестерол и во зачувувањето на здравјето на срцето.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Доколку вредностите на холестеролот се веќе покачени, важно е да се разговара со лекар за следните чекори и можностите за лекување. Во одредени случаи се препишуваат лекови како статините, кои помагаат во намалувањето на ЛДЛ-холестеролот. Притоа, важно е пропишаната терапија да се зема редовно, дури и кога човекот не чувствува никакви промени.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Иако откажувањето од пушењето е една од најдобрите одлуки што можеме да ги донесеме за здравјето на срцето, подеднакво важно е редовно да го контролираме и нивото на холестерол. Навременото откривање на покачените вредности и соодветните промени во животните навики можат значително да придонесат за намалување на ризикот од сериозни кардиоваскуларни заболувања.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Само една шака јаткасти плодови дневно е поврзана со 26 отсто помал ризик од висок притисок</title>
		<link>https://artkujna.mk/samo-edna-shaka-jatkasti-plodovidnevno/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 09 Nov 2026 13:27:21 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[Храната лек]]></category>
		<category><![CDATA[бадеми]]></category>
		<category><![CDATA[здравје на срцето]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[јаткасти плодови]]></category>
		<category><![CDATA[крвен притисок]]></category>
		<category><![CDATA[ореви]]></category>
		<category><![CDATA[хипертензија]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46937</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="960" height="640" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243.jpg 960w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></div>Една мала шака јаткасти плодови дневно е поврзана со 26 отсто помал ризик од висок крвен притисок, покажува нова научна анализа.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="960" height="640" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243.jpg 960w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243-300x200.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2023/01/pexels-fer-martinez-gonzalez-8063446-e1674644694243-768x512.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Бадеми, ореви, ф&#8217;стаци, лешници или кикиритки – изборот е ваш. Ново научно истражување покажува дека луѓето што секојдневно јадат околу 30 грама јаткасти плодови имаат помал ризик од развој на висок крвен притисок. Најголемата забележана корист била поврзана со една мала шака дневно, односно приближно 30 до 35 грама.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Истражувањето, објавено во научното списание <a href="https://www.cambridge.org/core/journals/british-journal-of-nutrition/article/nut-consumption-and-the-risk-of-hypertension-a-systematic-review-and-dose-response-metaanalysis-of-prospective-studies/F598AFD9FD35B00A41A428C9D65F2C14" target="_blank" rel="noopener">„British Journal of Nutrition“,</a> опфатило податоци од осум долгорочни студии со вкупно 143.380 учесници, од кои 20.665 имале хипертензија. Научниците ја анализирале поврзаноста меѓу консумирањето јаткасти плодови и ризикот од висок крвен притисок. Според резултатите, внесувањето околу 30 грама дневно било поврзано со 26 отсто помал ризик во споредба со луѓето што воопшто не ги јаделе.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Интересно е што поголемата количина не значела и поголема корист. Најповолна поврзаност била забележана кај оние што јаделе умерена дневна порција, додека ефектот се изедначувал при поголем внес. Истражувачите нагласуваат дека станува збор за метаанализа на долгорочни набљудувачки студии, па резултатите покажуваат поврзаност, но не докажуваат дека јаткастите плодови сами по себе го спречуваат високиот притисок.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Зошто овие намирници се корисни за срцето? Богати се со незаситени масти, растителни влакна, протеини, магнезиум и калиум. Калиумот помага во регулирањето на натриумот во организмот и во опуштањето на крвните садови, додека растителните влакна придонесуваат за здравјето на цревната микрофлора. Оревите, на пример, содржат растителни омега-3 масни киселини, а бадемите и ф&#8217;стаците се добар извор на магнезиум и калиум.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Нутриционистите советуваат да се избираат несолени јаткасти плодови и да се комбинираат различни видови, наместо да се бара една „супернамирница“. Може да се јадат самостојно како ужина, да се додадат во овесна каша или да се посипат врз салата. Важно е порцијата да биде умерена, бидејќи иако се хранливи, јаткастите плодови се калорични.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Сепак, една шака не е замена за здрав начин на живот, ниту за лековите кај луѓето на кои им е потребна терапија. За одржување нормален крвен притисок важни се и намалувањето на солта, разновидната исхрана богата со овошје и зеленчук, редовната физичка активност, одржувањето здрава телесна тежина, квалитетниот сон и избегнувањето цигари. Научниците потсетуваат дека малите, но постојани промени во секојдневните навики можат да придонесат за подобро кардиоваскуларно здравје.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Не мора да се откажете од него дури ни кога сте на диета: Шест видови леб кои немаат многу калории</title>
		<link>https://artkujna.mk/ne-mora-da-se-otkazhete-od-nego-duri-ni-koga-ste-na-dieta-shest-vidovi-leb-koi-nemaat-mnogu-kalorii/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 06 Nov 2026 12:40:56 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA['ржан леб]]></category>
		<category><![CDATA[влакна]]></category>
		<category><![CDATA[здрава исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[интегрален леб]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[калории]]></category>
		<category><![CDATA[леб]]></category>
		<category><![CDATA[слабеење]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46930</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="750" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb.jpg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb-300x225.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb-768x576.jpg 768w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb-86x64.jpg 86w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>Ако се обидувате да го намалите вишокот килограми, но не можете да замислите оброк без леб, добрата вест е дека не мора целосно да го исфрлите од исхраната. Сепак, важно е да внимавате каков вид леб избирате и во која количина го консумирате.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="1000" height="750" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb.jpg 1000w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb-300x225.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb-768x576.jpg 768w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2024/11/kisel-leb-86x64.jpg 86w" sizes="auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph"></p>



<p class="wp-block-paragraph">Одредени видови леб содржат повеќе влакна и протеини, поради што можат да придонесат за подолго чувство на ситост, подобра контрола на апетитот и постабилно ниво на шеќер во крвта. Па така, ако се обидувате да го намалите вишокот килограми, но не можете да замислите оброк без леб, добрата вест е дека не мора целосно да го исфрлите од исхраната. Она што е важно е да внимавате каков вид леб избирате и во која количина го консумирате.Како што наведува магазинот „Woman’s World“, експертите издвојуваат шест вида леб што можат да бидат добар избор за луѓето кои сакаат да ја регулираат телесната тежина.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Белиот леб поминува низ интензивна индустриска обработка, а често му се додаваат и поголеми количества шеќер. Поради високиот гликемиски индекс може да предизвика нагло зголемување на нивото на шеќер во крвта, по што следува и негов побрз пад. Истражување спроведено на 9.267 возрасни лица покажало поврзаност меѓу консумирањето две парчиња бел леб дневно, односно околу 120 грама, и дури 40 отсто поголем ризик од зголемување на телесната тежина и дебелина, пишува „Medicine Net“.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Затоа се препорачува умерено консумирање бел леб, особено ако се обидувате да одржувате здрава телесна тежина. Научниците утврдиле и дека исхраната богата со рафинирани и индустриски преработени намирници, како белиот леб и белиот ориз, е поврзана со поголемо натрупување масно ткиво во пределот на стомакот.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>1. Интегрален леб</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Интегралниот леб се подготвува од цели зрна житарки и содржи повеќе влакна и хранливи материи во споредба со белиот леб направен од рафинирано брашно. Влакната го забавуваат варењето и придонесуваат за подолго чувство на ситост, поради што по оброкот нема толку брзо да почувствувате глад.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Специјалистката по семејна медицина и третман на дебелина, д-р Џенифер Браун, објаснува дека целите зрна се варат побавно, а влакната што ги содржат помагаат во контролата на апетитот. Токму затоа интегралниот леб може да биде едноставна и поквалитетна замена за класичниот бел леб.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>2. Леб од никнати житарки</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Овој вид леб се произведува од житарки што се оставаат да никнат пред да бидат сомелени. Таквата постапка го менува нивниот хранлив состав, па лебот може да содржи повеќе протеини и влакна, а помалку јаглехидрати од некои традиционални видови.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Според објаснувањето на д-р Браун, процесот на &#8216;ртење може да ја подобри искористливоста на одредени хранливи материи. Некои истражувања укажуваат и на поволно влијание на овој вид леб врз регулирањето на шеќерот во крвта, што го прави интересен избор за оние кои сакаат подолго да останат сити.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>3. Леб од кисело тесто</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Лебот од кисело тесто, особено кога се подготвува од интегрално брашно, може да има одредени предности во споредба со класичниот бел леб. Благодарение на процесот на ферментација, се менува структурата на тестото и начинот на кој организмот ги вари јаглехидратите, што може да резултира со поблаго зголемување на шеќерот во крвта по оброкот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Освен тоа, ферментацијата може да влијае врз составот на цревната микробиота. Гастроентерологот д-р Роберт Џ. Малколм Трети ја истакнува важноста на здравата цревна микробиота за варењето, имунитетот, регулирањето на шеќерот во крвта и контролата на телесната тежина.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>4. Протеински леб</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Лебот со зголемен удел на протеини може да биде корисен избор за луѓето кои сакаат да го зголемат внесот на овие хранливи материи. Протеините се важни за зачувување на мускулната маса, но и за постигнување подолго чувство на ситост.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Една од можностите е и домашно подготвување леб со додаток на протеин од сурутка. Сепак, важно е да се нагласи дека протеинскиот леб сам по себе нема да доведе до слабеење. За успешно намалување на телесната тежина пресудни се вкупниот внес на калории и квалитетот на исхраната.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>5. Кето-леб</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Кето-лебот се карактеризира со помал удел на јаглехидрати, а често содржи повеќе протеини и влакна во споредба со класичниот пченичен леб. Поради тоа може да им одговара на луѓето кои се придржуваат до исхрана со ограничен внес на јаглехидрати.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Истражување објавено во 2023 година во списанието „Nutrients“ ги испитувало ефектите од замената на вообичаениот леб со алтернативи со помал удел на јаглехидрати кај возрасни лица со дебелина. Резултатите покажале можни придобивки за телесната тежина, но експертите предупредуваат дека ниту една поединечна намирница не може да гарантира слабеење.</p>



<p class="wp-block-paragraph">При купувањето треба да се провери нутритивната декларација, бидејќи некои видови кето-леб може да имаат висока калориска вредност. Исто така, наглото зголемување на количеството влакна во исхраната може да предизвика надуеност и други дигестивни тегоби.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>6. &#8216;Ржан леб</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">&#8216;Ржаниот леб од цели зрна е уште еден добар избор за оние кои сакаат подолго да го задржат чувството на ситост. Истражувањата укажуваат дека може поефикасно да го намали гладот и желбата за храна во споредба со одредени видови пченичен леб.</p>



<p class="wp-block-paragraph">&#8216;Ржта природно е богата со влакна, а нејзиниот вкус добро се комбинира со јајца, свежо сирење, авокадо и различни намази. Сепак, при купувањето важно е да се прочита декларацијата, бидејќи не секој темен леб е направен исклучиво од &#8216;ржано брашно.</p>



<h4 class="wp-block-heading"><strong>Колку леб дневно можете да јадете ако сакате да ослабнете?</strong></h4>



<p class="wp-block-paragraph">Не постои единствено количество леб што им одговара на сите. Колку можете да изедете зависи од вашите енергетски потреби, нивото на физичка активност и остатокот од исхраната. Како практично правило често се наведуваат едно до две парчиња леб со оброк.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Важно е да внимавате и со кои намирници го комбинирате. Наместо да јадете леб самостојно, се препорачува да го комбинирате со извори на протеини и здрави масти.</p>



<p class="wp-block-paragraph">На пример, интегрален леб со јајце и авокадо или со путер од јаткасти плодови и зрнесто овошје може да биде позаситен избор. Ваквите комбинации го забавуваат варењето и можат да помогнат во одржувањето постабилно ниво на шеќер во крвта.</p>



<p class="wp-block-paragraph">При купувањето добро е да избирате леб со помал удел на додаден шеќер. Како ориентација може да послужат најмалку три грама влакна по парче, со задолжителна проверка и на вкупната калориска вредност.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Калинката е добра за срцето, варењето и имунитетот, но не треба да се претерува</title>
		<link>https://artkujna.mk/kalinkata-e-dobra-za-srczeto-vareneto-i-imunitetot-no-ne-treba-da-se-preteruva/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Арт Кујна]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 06 Nov 2026 10:39:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Здравје]]></category>
		<category><![CDATA[Слајдер]]></category>
		<category><![CDATA[Совети]]></category>
		<category><![CDATA[варење]]></category>
		<category><![CDATA[здравје]]></category>
		<category><![CDATA[имунитет]]></category>
		<category><![CDATA[исхрана]]></category>
		<category><![CDATA[калинка]]></category>
		<category><![CDATA[овошје]]></category>
		<category><![CDATA[растителни влакна]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://artkujna.mk/?p=46927</guid>

					<description><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="640" height="480" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/12/mockup-graphics-qNlwGPxMd9Q-unsplash.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/12/mockup-graphics-qNlwGPxMd9Q-unsplash.jpg 640w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/12/mockup-graphics-qNlwGPxMd9Q-unsplash-300x225.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/12/mockup-graphics-qNlwGPxMd9Q-unsplash-86x64.jpg 86w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></div>Калинката е богата со растителни влакна, витамини и антиоксиданти, но нутриционистите советуваат да не се претерува со количината. Еве колку се препорачува дневно.]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<div style="margin-bottom:20px;"><img width="640" height="480" src="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/12/mockup-graphics-qNlwGPxMd9Q-unsplash.jpg" class="attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image" alt="" decoding="async" loading="lazy" srcset="https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/12/mockup-graphics-qNlwGPxMd9Q-unsplash.jpg 640w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/12/mockup-graphics-qNlwGPxMd9Q-unsplash-300x225.jpg 300w, https://artkujna.mk/wp-content/uploads/2022/12/mockup-graphics-qNlwGPxMd9Q-unsplash-86x64.jpg 86w" sizes="auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px" /></div>
<p class="wp-block-paragraph">Зрната калинка со интензивна црвена боја одлично се комбинираат со салати, јогурт или овесни снегулки, а многумина сакаат да ги јадат со лажица или директно со рака. Но, покрај интересниот вкус, ова овошје крие и низа хранливи материи кои можат позитивно да влијаат врз организмот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Станува збор за калинката, чија сезона е токму сега. Без разлика дали плодовите се слатки, кисели или нешто помеѓу, здравствените придобивки се огромни.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Калинката е вреден извор на растителни влакна, витамини и антиоксиданти. Редовното консумирање може да придонесе за здравјето на срцето, правилното варење и зајакнувањето на имунитетот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Таа е добар извор на диететски влакна, кои можат да помогнат во одржувањето на редовното празнење на цревата и намалувањето на проблемите со запекот.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Сепак, претерувањето со количината може да предизвика дигестивни тегоби. Наглото зголемување на внесувањето растителни влакна кај луѓето кои не се навикнати на нив може да доведе до надуеност, гасови и стомачни грчеви.</p>



<p class="wp-block-paragraph">Не постои официјално утврдена дневна количина што треба да ја консумира секој човек. Сепак, нутриционистите како практична почетна мерка за здрави возрасни лица препорачуваат приближно половина шолја свежи зрна од калинка дневно, што одговара на околу 80 до 90 грама.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>

<!--
Performance optimized by W3 Total Cache. Learn more: https://www.boldgrid.com/w3-total-cache/?utm_source=w3tc&utm_medium=footer_comment&utm_campaign=free_plugin

Page Caching using Disk: Enhanced 
Lazy Loading (feed)
Minified using Disk

Served from: artkujna.mk @ 2026-11-18 09:31:05 by W3 Total Cache
-->