Штом крвниот тест покаже покачено ниво на холестерол, повеќето луѓе инстинктивно го намалуваат внесот на масна храна. Но, експертите предупредуваат дека ова можеби не е вистинското решение – всушност, може да биде контрапродуктивно.

Нутриционистот д-р Предраг Ненадиќ објаснува дека замастениот црн дроб не настанува поради мастите од исхраната, туку поради погрешните прехранбени навики што многумина ги сметаат за здрави.

– Црниот дроб го пренесува вишокот шеќер во масното ткиво. Холинот, кој се наоѓа во сланината, јајцата и месото, го распоредува холестеролот и не му дозволува да остане во црниот дроб. А кога нема доволно здрави масти, кои сме ги исфрлиле поради страв од холестерол, тогаш добиваме замастен црн дроб – објаснува докторот.

Што е холин?

Холинот има важни функции во нашето тело, вклучувајќи го транспортот и метаболизмот на мастите. Тој е основа за правилно функционирање на мозокот, црниот дроб и мускулите, а исто така влијае и на нивото на холестерол во крвта и нервниот систем.

Се наоѓа во многу намирници, особено во оние од животинско потекло, а во случај на поизразен недостаток, може да се зема и во форма на додаток.

Корисен е за правилно функционирање на нервниот систем (се препорачува за депресија, Алцхајмерова болест, губење на меморијата, шизофренија, биполарно растројство и разни форми на деменција).

Нашето тело континуирано произведува холин, но тоа не е доволно, па затоа мора да се консумира и преку исхраната. Едно тврдо варено јајце има околу 113 милиграми холин.

Безалкохолниот замастен црн дроб е сериозен проблем што многумина не го препознаваат навреме. Кога црниот дроб не функционира правилно, телото го покажува тоа на неочекувани начини.

– Замастениот црн дроб не може да го исчисти организмот од отрови ниту да се детоксицира. Ова се забележува со појава на акни и мозолчиња на кожата, зголемен првут, лупење на ноктите и чешање на телото – предупредува д-р Ненадиќ.

Холестеролот не е непријател

Според овој експерт, холестеролот има толку лоша репутација без причина. На телото му е потребен, а проблемот се јавува само кога го има премногу и кога е од погрешен тип.

– Холестеролот не е нешто што природата го создала против луѓето. Од него се синтетизираат многу хормони, тој создава клеточни мембрани и е неопходен за телото. Но, кога го има премногу, особено LDL холестерол со ниска густина, тогаш имаме проблем. Ако имате покачени триглицериди, најверојатно јадете премногу леб, печива и рафинирано брашно – вели д-р Ненадиќ.

Докторот дава јасни упатства за исхрана што го штити црниот дроб и го држи холестеролот под контрола.

– Сè е во храната. Соодветниот внес на вода е важен бидејќи црниот дроб сака многу течности. Треба да консумирате оптимални количини растителни влакна, растворливи и нерастворливи, и храна што црниот дроб ја сака – горчлива храна како што е глуварче и корен од чичоки – вели тој.

Исто така, докторот советува дека холестеролот може да се намали со елиминирање на рафинираните јаглехидрати и индустрискиот шеќер од исхраната, додека здравите масти треба да добијат зелено светло.

Не пијте купечки сокови – тие се најлоши за дебелеење

– Јадете храна богата со здрави масти – домашна свинска маст, маслиново масло, ладно цедени растителни масла, јајца, сланина, лосос, скуша.

Не пијте купечки сокови бидејќи содржат фруктоза од пченка, таканаречен глукозно-фруктозен сируп, што не е исто што и природната фруктоза од овошје и е исклучително штетен за организмот – заклучува д-р Ненадиќ.

Јајцата се една од најпопуларните намирници во светот, едноставни, евтини, разновидни и богати со хранливи материи. Варени, пржени, печени или измешани во колачи и тестенини, јајцата се составен дел од речиси секоја кујна.

Спортистите често ги нарекуваат суперхрана поради нивната висока содржина на протеини, додека некои лекари предупредуваат дека прекумерната консумација може да го зголеми холестеролот и да го оптовари срцето. Затоа еден млад научник решил да направи експеримент кој го привлече вниманието на целиот интернет.

Ник Норвиц, докторант на Харвард и застапник на кетогената исхрана, решил да провери што се случува со телото кога се јаде екстремна количина јајца во екстремно краток временски период. За само еден месец, тој консумирал дури 720 јајца, во просек 24 дневно.

Ги јадел во секоја можна форма: кајгана, пржени јајца, полнети јајца, тврдо варени, омлети. Сето ова го вклучил во својата вообичаена кетогена исхрана, која била богата со месо, риба, маслиново масло, јаткасти плодови, темно чоколадо, сирење и јогурт.

Исто така, продолжил со својата рутина на вежбање, а по еден месец од овој режим, Норвиц направил крвен тест за да ги провери нивоата на холестерол и маркерите за здравјето на срцето. Резултатите го изненадиле: неговиот LDL холестерол, односно, „лошиот“ холестерол, се намалил за дури 18 проценти.

– Претпоставував дека мојот холестерол нема да се покачи, но не очекував да се намали. Иако го зголемив внесот на холестерол петкратно, мојот LDL всушност се намали – рекол тој.

Во вториот дел од експериментот, тој решил дополнително да ги комплицира работите. Во последните две недели, вовел и 60 грама јаглехидрати дневно во својата исхрана, главно преку овошје како банани, боровинки и цреши. Резултатот бил уште подраматичен, неговиот LDL се намалил за дополнителни 20 проценти. Тој објасни дека кај луѓето на диети со многу малку јаглехидрати, LDL понекогаш се зголемува додека телото се префрла на согорување на масти како примарен извор на енергија.

Кога јаглехидратите повторно се воведуваат, метаболизмот се прилагодува и LDL се намалува.

Норвиц нагласува дека неговиот експеримент не е обид да докаже дека јајцата се совршена храна или дека кетогената диета е најдобриот избор за сите. Неговата цел, вели тој, била да покаже колку е сложен човечкиот метаболизам и како различни фактори, од исхраната до генетиката, можат да влијаат на нивото на холестерол.

– Не постои диета што им одговара на сите. Некои луѓе сакаат да го подобрат здравјето на срцето, други сакаат да живеат подолго, а трети сакаат повеќе енергија. Исхраната мора да биде прилагодена на поединецот, а не обратно – вели тој.

Неговиот експеримент повторно ја отвори дебатата за тоа дали јајцата се навистина опасни за здравјето. Иако резултатите покажуваат дека дури и екстремните количини јајца не мора нужно да ги влошат здравствените параметри, експертите предупредуваат дека ваквите експерименти не треба да се земаат како универзална препорака. Норвиц е здрав, млад и под медицински надзор, што не е случај со секого.

Лекарите продолжуваат да советуваат претпазливост за луѓето кои веќе имаат висок холестерол, срцеви заболувања или други фактори на ризик. За нив, ненадејните и драстични промени во исхраната би можеле да бидат опасни.

Норвиц, сепак, најавува дека ова е само почеток. Тој планира да продолжи со експерименти за да ја доближи науката за метаболизмот до јавноста и да ги отфрли митовите што се повторуваат со години без доволно докази.

Вашата утринска чинија житарки и протеински шејк по тренинг може да го зголемат ризикот од развој на рак на дебелото црево. Иако често се сметаат за здрави, овие намирници содржат состојка која сè повеќе ги загрижува научниците: емулгатори.

Адитивите како што се ксантан гума, сукралоза и соин лецитин се користат во храната за да ги поврзат останатите состојки и да ѝ дадат на храната мазна текстура. Сепак, сè поголем број студии покажуваат дека тие можат да бидат многу штетни за цревниот микробиом, предизвикувајќи гасови, надуеност, промени во цревата и воспаление кое е поврзано со рак.

– Хроничното воспаление води до развој на рак на дебелото црево и верувам дека емулгаторите се причина за зголемувањето на бројот на млади луѓе кои страдаат од рак на дебелото црево. Една од работите што драматично се промени во нашиот синџир на снабдување со храна е додавањето на емулгатори – вели д-р Мариа Абреу, претседателка на Американското гастроентеролошко здружение.

Неколку студии претходно предупредија на ризикот што го носат емулгаторите за развој на рак на дебелото црево, а експертите предупредија дека тие дури можат да ја уништат заштитната обвивка на цревата, дозволувајќи им на бактериите брзо да се размножуваат.

Емулгаторите најчесто се користат за врзување на две состојки кои вообичаено не се мешаат – вода и масло. Тие се користат во сè, од свеќи и преработено месо до преливи за салати. Но, ги содржи дури и „здравата“ храна, како што се јогуртот со ниска масленост и протеинските шејкови. Американската администрација за храна и лекови ги смета емулгаторите за безбедни, што значи дека се безбедни за консумирање како адитиви, но лекарите сè повеќе почнуваат да предупредуваат за опасностите што ги претставуваат за здравјето на цревата.

Обрнете внимание на овие шест намирници кои се богати со емулгатори и можат да го зголемат ризикот од рак на дебелото црево.

Протеински шејкови
Лекарите предупредуваат дека многу готови протеински шејкови може да го содржат емулгаторот карагенан (E407), добиен од црвени алги. Обично е скриен на дното од листата на состојки и се користи за да им даде на шејковите погуста конзистенција и да ги задржи состојките заедно додека производот стои на полицата со месеци. Но, неколку студии веќе предупредија за можна врска помеѓу консумирањето на овој емулгатор и ракот на дебелото црево. Ревизија од 2024 година, објавен во списанието Nutrients, откри дека во студија на животни, овој емулгатор предизвикал улцерација и воспаление во цревата и може да ја намали бактериската разновидност. Студија од 2022 година од кинески научници сугерира дека глувците изложени на карагенан имале поголема веројатност да развијат тумори во цревата. Покрај тоа, д-р Абреу предупредува дека изложеноста на овој додаток може да предизвика воспалителни заболувања на цревата, како што е Кронова болест, што исто така го зголемува ризикот од рак.

Путер од кикиритки

Лекарите предупредуваат дека омилениот намаз на многу луѓе е богат со емулгатори наречени моно- и диглицериди, кои се добиени од животински масти и се користат во производството на храна, а многу често и во производството на путер од кикиритки за да се спречи одвојувањето на маслото и масата од кикиритки во тегла или конзерва. Д-р Абреу претходно предупреди дека овие емулгатори можат да предизвикаат рак на дебелото црево, наведувајќи студии кои сугерираат дека тие предизвикуваат воспаление на цревата.

Студија објавена во 2024 година во списанието PLOS Medicine сугерира дека консумирањето на овие емулгатори може да го зголеми ризикот од рак воопшто. По следење на 92.000 возрасни лица во текот на седум години, научниците откриле дека оние кои консумирале повеќе храна што ги содржи овие адитиви имале за 46 проценти поголем ризик од развој на рак на дојка или простата. Точната причина не е позната, но авторите на студијата сугерираат дека нарушувањето на цревата предизвикано од емулгатори предизвикува благо воспаление низ целото тело, што го зголемува ризикот од рак.

Замени за кравјо млеко

Можеби мислите дека изборот на бадемово, соино или овесно млеко е добар потег за вашето здравје, но лекарите истакнуваат дека овие производи може да содржат емулгатор наречен ксантан гума. Се користи за да му даде на производот кремаста конзистенција слична на млекото, но и за да го продолжи рокот на траење на алтернативните млека кои инаку би се расипале во рок од една недела. Иако некои студии ја поврзаа ксантан гумата со здравствени придобивки, како што се губење на тежината и намалување на холестеролот, научниците од Универзитетот во Мичиген открија во студија од 2022 година дека консумирањето на овој емулгатор може да доведе до промени во цревниот микробиом што го отвораат патот за развој на рак на дебелото црево.

– Иако ксантан гумата генерално се смета за безбедна, нашите резултати сугерираат дека нејзината потрошувачка може да го зголеми бројот на бактерии во микробиомот што се хранат со неа. Ова е особено точно за луѓето кои консумираат надпросечни количини на ксантан гума, како што се оние со целијакија и оние на диета без глутен – рекол авторот на студијата, д-р Метју Островски.

Рендано сирење

Без разлика дали станува збор за купечка рендана гауда, пармезан, чедар или моцарела, лекарите предупредуваат дека ренданите сирења може да го содржат емулгаторот карбоксиметилцелулоза. Исто така познат како целулозна гума, овој емулгатор се користи во овие сирења за да ги држи ренданите ленти или трошки одвоени, да го продолжи нивниот рок на траење и да го спречи растот на мувла. Иако овој емулгатор може да изгледа побезбеден бидејќи е на растителна основа, некои експерти велат дека може да биде поврзан со зголемен ризик од рак на дебелото црево и други гастроинтестинални проблеми, како што се надуеност и дијареја. Студија од 2015 година финансирана од Националниот институт за срце на САД открила дека целулозната гума влијае на цревните бактерии, предизвикува воспаление и други промени во цревата и го поттикнува развојот на рак кај глувците. Сепак, потребни се повеќе истражувања за да се разбере како целулозната гума може да го зголеми ризикот од рак кај луѓето.

Јогурт

Популарните „лесни“ и „фит“ јогурти, грчките јогурти без шеќер и протеинските јогурти често содржат некаков вид емулгатор, главно карагенан, што им дава на производите кремаста конзистенција.

– Нешто во микробиомот се менува како резултат на консумирање емулгатори, а тоа предизвикува хронично воспаление во дигестивниот тракт. Оваа ултра-преработена храна создава многу проблеми во нашиот микробиом. Адитивите како емулгатори во кремаста храна, како што се јогуртите без маснотии и слични производи, навистина можат длабоко да го променат цревниот микробиом, а бројни студии покажаа врска помеѓу микробиомот и ракот на дебелото црево – вели д-р Абреу.

Енергетски плочки

Тие се наменети за зголемување на енергијата, но всушност се богати со емулгатори, вклучувајќи соин лецитин, моно- и диглицериди и карагенан. Овие адитиви помагаат да се постигне мазна и рамномерна текстура со спречување на одвојување на состојки како што се маслото и водата. Соиниот лецитин, додаток добиен од соја, може да ги намали нивоата на холестерол, да го поддржи варењето и да помогне во намалувањето на ризикот од рак. Сепак, моно- и диглицеридите и карагенанот го зголемуваат ризикот од рак. Иако генерално се сметаат за безбедни, експертите предупредуваат дека не треба да се прејадувате со овие плочки, бидејќи имаат ниска хранлива вредност и можат да имаат негативно влијание врз цревниот микробиом.

Текстот е од ТУКА.

Пивото содржи големи количини на витамин клучен за функцијата на мозокот, вели новата научна анализа која носи интересни, но и малку неочекувани резултати. Станува збор тоа дека повременото пиење пиво може да придонесе за внес на витамин Б6 – нутриент клучен за здравјето на мозокот, крвта и имунолошкиот систем.

Иако пивото никако не се препорачува како извор на витамини, истражувањето покажува дека една „порција“ може да обезбеди и до 15 проценти од дневната потреба за овој есенцијален витамин, а во некои случаи и значително повеќе. Интересно е што истиот ефект може да се постигне и со безалкохолно пиво, пренесува Би-Би-Си.

Замор, слабост…
Витаминот Б6 природно се наоѓа во многу намирници – од месо и риба, до житарки, компири и мешунки. Вистински недостаток на овој витамин е редок во развиените земји, но благо намалени нивоа може да се појават, често заедно со недостиг на други витамини од Б групата, како Б12. Таквата комбинација може да доведе до замор, слабост и мачнина.

Според истражувањето што го пренесува Би-Би-Си, научниците анализирале 65 различни пива купени во германски супермаркети. Резултатите покажале дека темните лагери содржат најмногу витамин Б6, потоа следуваат класичните лагери, темните пива и пченичните пива. Од друга страна, пивата произведени на база на ориз имале најмалку количини од овој витамин.

Еден од поинтересните наоди се однесува на безалкохолните пива. Оние што целосно ферментирале, а алкохолот подоцна е отстранет, содржеле повеќе витамин Б6 од оние произведени со помош на квасци кои природно создаваат помалку алкохол. Во просек, лагерот обезбедувал околу 20 проценти од препорачаниот дневен внес на витамин Б6, додека едно од тестираните безалкохолни пива достигнало дури 59 проценти.

Најбогато – „бок“ пиво
Според насоките на британската здравствена служба, на мажите им се потребни околу 1,4 мг витамин Б6 дневно, а на жените 1,2 мг. Еден литар пиво, во зависност од видот, може да содржи меѓу 0,3 и 1 мг. Иако тоа не е доволно за производителите да смеат да истакнуваат здравствени тврдења на етикетата, сепак станува збор за мерлива количина, вели водителот на истражувањето, проф. Михаел Рихлик. Тој додава дека овие податоци се корисни „за потрошувачите кои сакаат да го оптимизираат внесот на витамини“, но не претставуваат препорака за консумирање алкохол.

Најбогато со витамин Б6 се покажало традиционалното германско „бок“ пиво – темен лагер со околу 6,5 проценти алкохол. Токму поголемиот удел на алкохол, според авторите на студијата, е поврзан со повисока концентрација на витаминот.

Сепак, нутриционистите предупредуваат дека пивото не треба да се гледа како извор на хранливи материи. Бриџит Бенелам од Британската фондација за исхрана истакнува дека недостатокот на витамин Б6 е многу редок токму затоа што се наоѓа во широк спектар на намирници.

– Не би препорачале пивото или кој било алкохолен пијалак да се смета за извор на витамини. Тие треба да доаѓаат од исхраната – вели Бенелам.

Додава дека само лица со многу ограничена исхрана, хронични болести или проблеми со алкохол може да имаат потешкотии да одржат соодветни нивоа на витамин.

Посебно ја нагласува важноста на другите витамини од Б групата, како Б12 и рибофлавин (Б2), кои се клучни за метаболизмот и создавањето енергија. Бидејќи најчесто се наоѓаат во храна од животинско потекло, на веганите им се препорачува да избираат збогатени растителни напитоци и производи за да обезбедат доволен внес.

Пивото може да содржи мерливи количини витамин Б6, но тоа не значи дека треба да стане дел од стратегија за исхрана. Нутритивните потреби и понатаму најдобро се задоволуваат со разновидна и балансирана исхрана, а пивото – ако се консумира – треба да остане повремно уживање, а не извор на витамини.

Изложеноста на пестициди – присутни во околината, храната што ја јадеме и водата што ја пиеме – може да биде поврзана со зголемен ризик од развој на различни видови рак, особено кај поранливите групи, покажува нова студија објавена во Nature Health.

До овие заклучоци научниците дошле анализирајќи податоци за животната средина, регистри на заболени од рак и биолошки примероци во Перу.

– Ова е првпат на национално ниво да се поврзе изложеноста на пестициди со биолошки промени што укажуваат на зголемен ризик од рак – изјавил Стефан Бертани, молекуларен биолог од Францускиот национален институт за одржлив развој (ИРД).

Ризик што се шири далеку од нивите

Авторите на студијата посочуваат дека канцерогеноста на пестицидите сè уште не е доволно истражена, што го отежнува правилното проценување на ризикот и ја одложува реакцијата на здравствените системи.

Во Перу биле идентификувани региони каде што населението е повеќе изложено на пестициди – и каде што истовремено има поголема зачестеност на одредени видови рак. Во тие области, ризикот од развој на рак бил зголемен за дури 150 проценти.

Истражувањето на ИРД спроведено во соработка со Институт Пастер, Универзитетот во Тулуз и Перуанскиот национален институт за неопластични заболувања, покажало дека пестицидите можат да се шират и до 30–50 километри од обработливите површини, преку воздух и други природни процеси.

Тивки промени во клетките

Анализата опфатила податоци од повеќе од 150.000 пациенти дијагностицирани меѓу 2007 и 2020 година. Најголем ризик бил забележан во планинските и суви региони, каде што пестицидите полесно се акумулираат.

Молекуларните анализи покажале дека овие хемикалии ги нарушуваат процесите што ја одржуваат функцијата и идентитетот на клетките. Ваквите промени може да се појават долго пред да се развие рак, што укажува на тивко и постепено оштетување на организмот.

Црниот дроб особено изложен

Истражувањето покажува дека одредени типови тумори, иако зафаќаат различни органи, може да имаат заедничко потекло – клетки ослабени од изложеност на пестициди.

Особено се издвојува ракот на црниот дроб, бидејќи овој орган игра клучна улога во преработка на хемикалии и е директно изложен на токсини. Забележано е дека случаите на рак на црниот дроб често се поклопуваат со области со висока изложеност на пестициди.

Потреба од посериозни мерки

Истражувачите нагласуваат дека мапирањето на изложеноста на пестициди е сложено, но неопходно – особено во региони со интензивно земјоделство и ограничен пристап до здравствена заштита.

Според нив, вклучувањето на еколошката и социјалната еднаквост во политиките е клучно за намалување на штетите и заштита на најранливите групи.

Иако резултатите се загрижувачки, научниците потенцираат дека се потребни дополнителни истражувања за да се утврди точниот степен на ризик – но пораката е јасна: влијанието на пестицидите врз здравјето не смее да се потценува.

Интолеранцијата на глутен се јавува кога организмот негативно реагира на глутенот – протеин што се наоѓа во пченицата, јачменот и ‘ржта. За разлика од целијакијата, оваа состојба не предизвикува автоимуно оштетување на цревата, но сепак може да доведе до широк спектар непријатни симптоми.

Симптоми на интолеранција на глутен

Кај луѓето со интолеранција најчести се дигестивните проблеми како надуеност, дијареја или запек, гасови, мачнина и повраќање, болки во стомакот.

Но симптомите не застануваат тука. Чести се и хроничен замор, главоболки или мигрена, болки во телото, т.н. „ментална магла“, нарушен сон, кожни осипи, болки во зглобовите, трнење или нервни нарушувања, промени во расположението, анксиозност или депресија, хормонални нарушувања и проблеми со плодноста.

Кај некои луѓе симптомите се јавуваат веднаш по оброк, додека кај други се развиваат постепено, што го отежнува поврзувањето со глутенот.

Што ја предизвикува интолеранцијата?

Точната причина сè уште не е целосно разјаснета. Иако глутенот е главен „виновник“, научниците сметаат дека улога може да имаат и други состојки од житарките (како фруктани), инфекции на дигестивниот систем, одредени лекови, хируршки интервенции.

За разлика од целијакијата, интолеранцијата не предизвикува трајно оштетување на тенкото црево, но симптомите можат да бидат многу слични.

Како се поставува дијагноза?

Дијагнозата се поставува со исклучување на други состојби, пред сè целијакија и алергија на пченица.

Лекарите може да препорачаат крвни анализи, алерголошки тестови, ендоскопија со биопсија.

Кај интолеранцијата резултатите најчесто се негативни, но симптомите се јавуваат при консумирање глутен. Затоа, за потврда често се користи елиминациска диета или т.н. „глутен-предизвик“.

Се проценува дека околу 6% од популацијата има интолеранција на глутен што не е целијакија.

Лекување: безглутенска исхрана

Главниот третман е исфрлање на глутенот од исхраната. Сепак, за разлика од лицата со целијакија, луѓето со интолеранција понекогаш можат да толерираат мали количини – до појава на симптоми.

Важно е да се знае дека безглутенската исхрана носи и ризици како недостаток на витамини и минерали, дебелеење, инсулинска резистенција, социјална изолација, претерана опсесија со исхраната.

Затоа се препорачува консултација со нутриционист.

„Кризата“ при исфрлање на глутенот

Поради здравствени проблеми и сè повеќе научни докази дека глутенот е проблематичен, некои луѓе се обидуваат да го елиминираат глутенот од нивната исхрана. Додека многумина успеваат целосно да го елиминираат, други доживуваат потешки симптоми на апстиненција, што го отежнува одржувањето на диета без глутен. Една причина може да биде тоа што глутенот се разградува за време на варењето на храната во егзорфини, кои се врзуваат за опиоидните рецептори во мозокот. Егзорфините се протеински молекули од надворешни извори кои ги имитираат ефектите на ендорфините, давајќи чувство на смиреност или благо задоволство. Иако стимулацијата на опиоидните рецептори од глутен не е толку силна како хероинот, таа може да го отежни процесот на апстиненција, пишува Mental health daily.

Фактори кои влијаат на апстиненцијата од глутен

Тежината и времетраењето на симптомите на апстиненција зависат од количината на консумиран глутен, времетраењето на консумирање на глутен, индивидуалната физиологија и брзината со која глутенот бил елиминиран од исхраната. Луѓето со висок дневен внес на глутен имаат тенденција да доживуваат потешки симптоми, додека оние кои консумираат помали количини доживуваат поблага апстиненција.

Брзото елиминирање на глутенот често предизвикува потешки симптоми, додека постепеното намалување на внесот му овозможува на вашето тело да се прилагоди. Должината на консумацијата исто така, игра улога; долготрајниот висок внес на глутен ја отежнува апстиненцијата повеќе отколку повремената или неодамнешната консумација. Индивидуалните фактори како што се генетиката, исхраната и начинот на живот дополнително влијаат на сериозноста и времетраењето на симптомите.

Симптоми на апстиненција

Симптомите на апстиненција се движат од благи до умерено тешки и може да вклучуваат промени во расположението, лутина, вознемиреност, раздразливост, надуеност, запек или дијареа, гадење, повраќање, главоболки, вртоглавица, замор, болки во зглобовите и стомакот, желба за глутен, депресија, топли бранови, промени во тежината и замагленост во размислувањето. Нивната сериозност и времетраење варираат, а повеќето симптоми постепено исчезнуваат во текот на неколку недели до месеци, пишува Mental Health Daily.

Времетраење на апстиненцијата

Времето потребно за апстиненција од глутен не може прецизно да се одреди бидејќи зависи од индивидуалните разлики во исхраната, физиологијата, начинот на живот и времетраењето на консумацијата. Некои луѓе не забележуваат значајни симптоми, додека повеќето чувствуваат подобрување по 2 до 4 недели целосно елиминирање. Други може да доживеат продолжени желби и симптоми кои траат неколку месеци. Телото мора да го прилагоди својот метаболизам, цревната микробиота и другите физиолошки функции, па симптомите може да продолжат сè додека телото не се стабилизира.

Совети за олеснување на апстиненцијата

Постепеното намалување на глутенот може да го олесни процесот, а додатоците во исхраната како што се морската сол, магнезиумот и пробиотиците можат да ги ублажат симптомите. Одржувањето доволна хидратација и балансирана исхрана му помагаат на телото да се прилагоди на новата диета без глутен.

Кога станува збор за витамини и минерали, многумина автоматски ги сместуваат во категоријата „здраво“, „безбедно“ и „колку повеќе – толку подобро“. Но оваа логика е поедноставена и може да биде опасна.

Витамините не се неутрални супстанции – тие се биолошки активни молекули кои учествуваат во стотици процеси во телото. Кога ќе се наруши рамнотежата, истите тие „здрави додатоци“ можат да предизвикаат сериозни проблеми.

Најчесто поврзани со предозирање се калциумот, железото и витамините А, Д и Е. Заедничко им е тоа што можат да се натрупуваат во организмот или силно да влијаат врз метаболизмот, па нивниот вишок не поминува незабележано.

Калциум: тивок нарушувач на рамнотежата

Калциумот најчесто се поврзува со здрави коски и заби, но неговата улога е многу поширока – тој учествува во работата на мускулите, нервниот систем и срцето.

Проблемот настанува кога се внесува во големи количини, најчесто преку суплементи. Тогаш може да дојде до состојба наречена хиперкалцемија (зголемено ниво на калциум во крвта).

Симптомите на почетокот се неспецифични – замор, слабост, мачнина, запек – па луѓето ретко ги поврзуваат со додатоците што ги земаат.

Долгорочно, вишокот калциум може да доведе до камења во бубрезите, оштетување на нивната функција, па дури и таложење калциум во ткива каде не треба да има.

Железо: тенка линија меѓу неопходно и опасно

Железото е клучно за пренос на кислород во крвта, па неговиот недостаток е чест, особено кај жени.

Но телото нема ефикасен механизам за исфрлање на вишокот железо. Тоа значи дека може да се натрупа во органи како црниот дроб, срцето и панкреасот.

Кај акутно предозирање може да се појават силни болки во стомакот, повраќање и дијареја, а во потешки случаи и оштетување на црниот дроб.

На долг рок, вишокот железо предизвикува оксидативен стрес – состојба што ги оштетува клетките.

Витамин А: ризик од натрупување во црниот дроб

Витаминот А е еден од најпознатите примери за витамин што може да стане токсичен. Тој е растворлив во масти, што значи дека се складира во телото, најмногу во црниот дроб.

При прекумерен внес се развива хипервитаминоза А. Симптомите можат да бидат постепени: главоболка, вртоглавица, мачнина, сува кожа, болки во коските и зглобовите.

Во потешки случаи може да дојде до оштетување на црниот дроб и сериозни метаболички нарушувања.

Важно е што ваквите состојби многу почесто се резултат на суплементи, а не на исхрана.

Витамин Д: ланчана реакција со калциумот

Витаминот Д е клучен за апсорпција на калциум, но токму тука лежи и ризикот.

Кога го има премногу, се зголемува апсорпцијата на калциум, што може да доведе до хиперкалцемија. Таа, пак, предизвикува таложење калциум во бубрезите и крвните садови.

Симптомите вклучуваат замор, слабост, жед, често мокрење и мачнина, а во потешки случаи – оштетување на бубрезите и проблеми со срцето.

Витамин Е: влијание врз згрутчувањето на крвта

Витаминот Е е познат антиоксидант, но во високи дози може да го наруши згрутчувањето на крвта.

Тоа значи дека може да го зголеми ризикот од крварење, особено кај луѓе кои земаат лекови за разредување на крвта или имаат нарушувања на коагулацијата.

Иако труењето со витамин Е е ретко, најчесто се поврзува со неконтролирано земање суплементи.

Зошто „природно“ не значи секогаш безбедно

Една од најголемите заблуди е дека сè што е природно е автоматски безбедно. Витамините и минералите се неопходни, но само во правилна количина.

Витамините А, Д и Е се особено чувствителни бидејќи се натрупуваат во телото, додека калциумот и железото во големи дози директно влијаат врз органите и метаболизмот.

Затоа, земањето суплементи без консултација со лекар може да носи ризик – дури и кога е со најдобра намера.

Организмот секојдневно користи различни витамини, минерали и други хранливи материи за да функционира нормално. Кога ги нема доволно, телото испраќа сигнали кои на прв поглед можат да изгледаат безопасно, но всушност укажуваат на одреден дисбаланс.

Овие знаци не се појавуваат секогаш нагло и јасно, туку често се суптилни и лесно се занемаруваат.

Промени на кожата, косата и ноктите

Еден од првите показатели за недостаток на нутриенти можат да бидат промените во надворешниот изглед. Сува кожа, кршливи нокти или опаѓање на косата можат да укажуваат на недостаток на одредени витамини и минерали.

На пример, недостигот на железо или одредени витамини може да се одрази на квалитетот на косата и ноктите, додека недостатокот на здрави масти влијае врз состојбата на кожата.

Замор и недостаток на енергија

Постојан замор, дури и по одмор, може да биде знак дека на организмот му недостигаат важни нутриенти. Недоволниот внес на железо, витамини од Б-групата или други клучни материи може да влијае врз нивото на енергија и способноста за концентрација.

Во такви случаи, телото нема доволно „ресурси“ за нормално извршување на секојдневните функции.

Проблеми со концентрацијата

Мозокот исто така зависи од правилната исхрана. Кога недостигаат одредени нутриенти, може да дојде до намалена концентрација, побавно размислување и чувство на ментален замор.

Овие симптоми често се припишуваат на стрес или замор, иако причината може да биде и во исхраната.

Промени во апетитот

Организмот понекогаш „бара“ одредена храна кога му недостигаат одредени нутриенти. Ненадејните желби за специфични намирници можат да бидат сигнал дека телото се обидува да го надомести она што му недостига.

Сепак, овие желби не се секогаш прецизен показател, но можат да бидат еден од знаците на кои треба да се обрне внимание.

Ослабен имунитет

Честите настинки и побавното закрепнување можат да укажуваат дека организмот нема доволно нутриенти кои го поддржуваат имунолошкиот систем. Витамините и минералите имаат важна улога во одбраната на телото, па нивниот недостаток може да ја ослаби таа функција.

Грчеви и непријатни сензации во мускулите

Недостатокот на одредени минерали, како магнезиум или калиум, може да доведе до грчеви, неволно движење на мускулите или чувство на напнатост. Овие симптоми често се појавуваат ненадејно и можат да бидат сигнал дека е потребно да се обрне внимание на исхраната.

Иако во денешно време акцентот е ставен на маслинките и нивните производи, а особено се истакнуваат здравствените придобивки од маслиновото масло, овојпат ќе ставиме акцент на фантастичните својства на лисјата и на семките од маслинките.

Имено, маслиновите лисја кријат многу лековити својства, а малку е познат фактот дека и семките од маслинки имаат многу корисни ефекти и можат да се користат како лек.

За што е добро да се консумира чај од маслинови лисја?

Најактивното соединение во лисјата од маслинки, кое главно е поврзано со терапевтски ефекти, се нарекува олеуропеин (горчлив монотерпен глукозид) и има исклучително силно антибактериско дејство.

Маслиновиот лист ја подобрува состојбата на голем број болести предизвикани од микроби – пневмонија, гонореја, туберкулоза, грип, менингитис, хепатитис Б, херпес, итн. Добар е и за инфекции на уринарниот тракт, но и за хируршки инфекции. Докажано е дека маслиновиот лист истовремено спречува и инфекции предизвикани од дејството на габите.

Соединенијата присутни во маслиновите лисја обично се споменуваат во контекст на зајакнување на имунолошкиот систем, зголемување на енергијата на организмот, имаат антивирусно, антипаразитно, антибактериско и антигабично дејство, намалуваат или дури и елиминираат многу здравствени проблеми. На пример, го намалуваат крвниот притисок, нивото на шеќер во крвта и нивото на ЛДЛ (лош холестерол, односно лоши маснотии поврзани со развој на васкуларни и срцеви заболувања) во крвниот серум.

Постои долг список на болести и особено патолошки микроорганизми кои се уништуваат со помош на соединенијата од лисјата на маслинките.

Ако страдате од некоја од следниве болести, употребата на чај од лисја од маслинки може значително да го подобри вашето здравје: срцева болест и регулација на срцевиот ритам, високи маснотии во крвта, атеросклероза, херпес, артритис, дијабетес, синдром на хроничен замор, хепатитис А, Б и Ц, менингитис (вирусен и бактериски), вагинитис, ботулизам, дифтерија, листеријала, чир на желудник, грип, воспаление на уринарниот тракт, енцефалитис, хламидијални инфекции.

Како да направите чај?

За чаша од 2-3 децилитри чај ви требаат: 15-20 суви лисја од маслиново дрво. Водата зовријте ја, додадете ги лисјата и варете ги уште 2-3 минути. Оставете ги лисјата во вода уште 10 минути и извадете ги. Не е добро лисјата да стојат долго. Може да пиете ладен или топол чај со мед, лимон или без ништо.

Треба да пиете чај секој ден за да почувствувате подобрувања на здравјето. Препорачливо е чајот да се пие превентивно со цел да се спречат овие болести. Чајот има благ вкус со едвај забележлива горчина. Лисјата се мијат и се сушат на воздух, а се ​​чуваат во затворен сад заштитен од сончева светлина.

Најновите истражувања потврдиле дека чајот од лисја од маслинки има повеќе антиоксиданти дури и од зелениот чај, што го рангира меѓу најздравите чаеви на светот.

Зошто се здрави семките од маслинки?

Прво да разјасниме дека семките од маслинки можат да се земаат внатрешно само ако прво се смелат во прав. Проголтани цели, не само што нема да можат да се разградат во нашиот стомак и ќе излезат по стандарден пат, туку можат да предизвикаат и бројни проблеми со системот за излачување.

Затоа, најефикасниот начин е да се смелат или да се здробат во фин прав. За да се олесни процесот на мелење, добра идеја е прво лесно да се потпечат.

Едно од највредните својства на семките од маслинки е тоа што го намалуваат шеќерот во крвта. Ова ги прави особено погоден додаток во третманот на дијабетес и може да се користи особено кога контролата на болестите преку стандардната медицина не е најдобра.

Можат да се земаат на два начина – мелени во прав или како варен пијалак направен од семки од маслинки. Во вториот случај, се подготвуваат со варење на 70-80 семки во литар вода. Варете околу 20 минути или додека водата не остане на приближно 700-800 милилитри. Дозата е 2-3 лажички двапати на ден – најдобро наутро и навечер.

Правот од семки од маслинки има корисен ефект врз бавните црева и генерално го подобрува функционирањето на системот за излачување и дигестивниот систем. Тие исто така обезбедуваат одлична детоксикација, брзо отстранувајќи ги токсините од телото. Ова води до подобрен метаболизам, што исто така има корисен ефект врз телесната тежина.

Консумирањето на прав од семки од маслинки е одличен начин за спречување на формирање на камења во бубрезите и жолчката. Тие исто така ја подобруваат функцијата на срцето и белите дробови, а особено се препорачуваат за астма. Се верува дека имаат позитивен ефект и врз тироидната жлезда, нормализирајќи ја нејзината функција.

Покрај внатрешната употреба, правот од семки од маслинки е погоден и за надворешна употреба. Познато е дека има многу добар ефект врз отоците.

Ефектот на брзо заздравување се постигнува со третирање на болки во грлото и отечени лимфни јазли со облога од семки од маслинки. Тие можат да бидат мелени или едноставно здробени, но ситно.

Истиот облог може да се користи и за лекување на отоци предизвикани од заушки.

Оптималниот внес на маслинки и семки од маслинки дневно е 7-8 маслинки и 3-4 ситно мелени семки.

Кафето може да биде дел од пријатен утрински ритуал, но кога се комбинира со одредени лекови, вреди да се обрне внимание на тоа како влијае на нивната апсорпција и дејство. Добра идеја е да разговарате со вашиот лекар или фармацевт ако забележите дека терапијата не делува како што се очекува или ако се појават нови несакани ефекти, бидејќи тие можат да проценат што е безбедно во вашата ситуација.

Кафето може да го забрза празнењето на желудникот, па затоа лекот понекогаш поминува низ дигестивниот систем побрзо отколку што треба. Некои лекови можат да останат во телото подолго, додека други се апсорбираат помалку добро. Затоа е важно да се остави пауза помеѓу земањето на лекот и пиењето кафе со одредени терапии.

Влијание врз антидепресивите

Ова многу јасно се гледа кај антидепресивите. Есциталопрам може да се апсорбира помалку добро ако се зема во термин кој е премногу близу до кафето, додека трицикличните антидепресиви како што се кломипрамин и имипрамин можат да останат во телото подолго бидејќи се разградуваат од истиот ензим како кофеинот. Ова може да ги зголеми ефектите и на лекот и на кофеинот, кои често се одразуваат како нервоза, немир или забрзано чукање на срцето.

Влијание врз терапијата за тироидната жлезда

Левотироксинот, лек за хипотироидизам, е особено чувствителен. Кафето може да ја намали неговата апсорпција до 50%, што може да доведе до симптоми како што се замор, летаргија или „мозочна магла“ кои се задржуваат иако редовно го земате лекот. Затоа се препорачува лекот да го земате на празен стомак со вода и да почекате најмалку половина час до еден час пред првото кафе.

Влијание врз лековите за остеопороза
Лекови како што се алендронат и ризедронат мора да се земаат исклучиво со обична вода бидејќи тие секако слабо се апсорбираат. Кафето, чајот, сокот или млекото дополнително ја намалуваат нивната ефикасност, па затоа е важно да не пиете ништо освен вода некое време по земањето на лекот.

Влијание врз лековите за настинка и алергија
Псевдоефедринот, честа состојка во лековите за затнат нос, самиот по себе е стимуланс. Кога се комбинира со кафе, може да ја зголеми нервозата, да го зголеми срцевиот ритам и да го отежни спиењето. Кај луѓе со дијабетес, оваа комбинација може да го зголеми шеќерот во крвта и телесната температура, па затоа е потребна дополнителна претпазливост.

Други терапии на кои кафето може да влијае

Лековите за разредување на крвта можат да имаат посилен ефект ако се комбинираат со големи количини кофеин. Некои лекови за крвен притисок може да бидат помалку ефикасни ако се земаат веднаш по кафето, бидејќи кафето привремено го зголемува крвниот притисок. Лековите за астма, кои веќе можат да предизвикаат тремор или забрзано чукање на срцето, може да имаат зголемени несакани ефекти ако се земаат со кафе.

Најважно е да се разбере дека кафето не е забрането, но дека времето на консумирање игра голема улога. Честопати, доволно е да се помести кафето половина час или еден час по лекот за терапијата да делува правилно.