Со години, лекарите предупредуваат дека чипсот, кексите и газираните пијалаци можат да го прошират обемот на струкот, да предизвикаат срцеви заболувања и да го скратат животот. Нова студија неодамна додаде уште еден доказ: таквата храна може да ја наруши когнитивната функција и способноста за размислување.

Во студија објавена во списанието Alzheimer’s & Dementia, учесниците добивале во просек околу 41 процент од нивните калории од ултра-преработена храна: десерти и пијалаци на база на млечни производи, безалкохолни пијалаци, овошни сокови и други засладени пијалаци, солени грицки и производи од компир, преработено месо и готови оброци.

Истражувачите откриле дека луѓето кои консумираат повеќе ултра-преработена храна имаат послаба концентрација и полошо когнитивно здравје.

За секои дополнителни десет проценти учество на ултра-преработената храна во дневната исхрана – што одговара на отприлика една кесичка чипс на ден – учесниците покажале пократка концентрација и имале поголем број фактори на ризик за деменција.

Уживате во сочна зрела праска? Не дозволувајте белузлавата материја околу семката (исто така позната како ткиво од праска) да ве спречи во тоа, пишува порталот Taste of home.

Летото е одлично време за свежи плодови. Сега е сезона на сè, од цреши и сливи до праски, сè на дофат на раката. Без разлика дали купувате овошје од пазар, одите во овоштарник за сами да ги наберете или купувате половина килограм од продавница, тие се идеални за печење овошни колачи, но и кога ги јадеме самостојно, како освежителна летна ужина.

Праските, секако, се меѓу најпопуларните летни плодови. Но дали некогаш сте ја пресекле праската и сте забележале бели точки или бела материја на семката? Иако на прв поглед може да изгледа чудно или дури загрижувачки, добрата вест е дека нема причина за грижа.

Што е белата материја на семката од праската?

Никому не му е пријатно кога ќе пронајде нешто необично во овошјето што сака да го изеде. Но во овој случај станува збор за таканаречено калусно ткиво (peach callus tissue), природна појава која се создава во самата праска.

Оваа бела наслага може да се појави директно на семката, но понекогаш се забележува и во шуплината што останува откако ќе ја отстраните семката.

Калусното ткиво се состои од таканаречени недиференцирани клетки – клетки кои сѐ уште не се развиле целосно. Тоа е нормален дел од развојот на плодот и релативно често се среќава кај праските.

Дали е безбедно за јадење?

Да. Иако можеби не изгледа привлечно, калусното ткиво е сосема безбедно за консумирање.

Тоа не е паразит, бактерија, мувла, инсект или јајца од инсекти, ниту пак е знак дека плодот е расипан. Станува збор за природно растително ткиво кое не претставува никаква опасност по здравјето.

Затоа, следниот пат кога ќе забележите бела материја на семката од праска, нема потреба да ја фрлате. Доколку овошјето е свежо, мириса нормално и нема знаци на расипување, можете без грижа да уживате во него.

Додека во многу земји тони храна секојдневно завршуваат во контејнери, Франција уште во 2016 година стана првата држава во светот што законски ги обврза големите супермаркети да ја донираат непродадената, но сѐ уште безбедна храна на хуманитарни организации и банки за храна.

Законот, познат како „Гаро закон“ (според пратеникот Гијом Гаро кој го иницираше), беше усвоен на 11 февруари 2016 година и се смета за пресвртница во борбата против фрлањето храна. Според француското Министерство за земјоделство, Франција е првата земја во светот што вовела ваква обврска за супермаркетите.

Мерката се однесува на сите продавници со површина поголема од 400 квадратни метри. Наместо да ја фрлаат храната што е пред истекување на рокот или која не може да се продаде, тие мора да склучат договори со хуманитарни организации и да ја донираат. Доколку храната веќе не е соодветна за човечка исхрана, таа треба да се пренамени за добиточна храна, компостирање или производство на енергија.

Особено внимание привлече забраната супермаркетите намерно да ја уништуваат храната. Пред донесувањето на законот, во Франција биле регистрирани случаи во кои непродадени производи биле полевани со белило или на друг начин правени неупотребливи за луѓето што пребарувале по контејнерите. Со новите правила таквите практики станаа незаконски.

Законот произлезе од растечкото незадоволство на јавноста поради фактот што милиони тони храна завршувале како отпад, додека многу луѓе зависеле од помош од банки за храна. Голема улога во иницијативата имаше и францускиот политичар Араш Дерамбарш, кој покрена петиција и кампања против уништувањето на непродадената храна.

Повеќе од четири години по стапувањето во сила на законот, француските власти соопштија дека бројот на оброци дистрибуирани од хуманитарните организации значително се зголемил. Илјадници здруженија, банки за храна и специјализирани компании се вклучиле во собирањето и распределбата на вишокот храна.

Успехот на францускиот модел поттикна и други држави да размислуваат за слични решенија. Италија донесе закон за донирање вишоци храна само неколку месеци подоцна, а темата стана важен дел од европските политики за намалување на отпадот од храна.

Во меѓувреме, Франција ги прошири мерките и надвор од супермаркетите. Новите правила постепено ги опфатија колективните кујни, училиштата, болниците и дел од прехранбената индустрија, со што земјата дополнително ја зацврсти својата позиција како еден од предводниците во борбата против фрлањето храна.

Постојат намирници кои се здрави сами по себе, а има и такви кои, кога се комбинираат, можат да обезбедат уште повеќе придобивки за телото. Лукот и спанаќот се еден таков пар.

Овие две едноставни и лесно достапни намирници се богати со витамини, минерали и растителни соединенија кои, според бројни студии, можат да помогнат во заштитата на срцето, регулирањето на шеќерот во крвта, намалувањето на хроничното воспаление, па дури и намалувањето на ризикот од одредени видови рак.

Добрата вест е дека не треба да ги јадете во големи количини – доволно е редовно да ги вклучувате во секојдневните оброци – на пример, во омлет, чорба, тестенини, рижото или салата.

Една од најголемите придобивки од оваа комбинација се однесува на здравјето на срцето и крвните садови. Лукот е предмет на бројни студии со децении поради неговиот ефект врз крвниот притисок. Студиите покажуваат дека додатоците со лук во исхраната можат да го намалат нивото на крвниот притисок кај луѓе со висок крвен притисок речиси исто толку ефикасно како и одредени лекови за хипертензија, а воедно го намалуваат ризикот од развој на срцеви заболувања до 40 проценти.

Спанаќот придонесува за истата цел, но на поинаков начин. Тој е богат со природни нитрати кои се претвораат во азотен оксид во телото, супстанца која ги шири крвните садови и помага во намалувањето на крвниот притисок. Затоа кардиолозите редовно го рангираат зелениот лиснат зеленчук меѓу најдобрите намирници за одржување на здравјето на срцето.

Покрај тоа што имаат корисен ефект врз крвниот притисок, овие две намирници можат да помогнат и во одржувањето на здрави нивоа на холестерол. Истражувањата покажуваат дека лукот може да го намали вкупниот холестерол и LDL, таканаречениот „лош“ холестерол, особено кај луѓе кои веќе имаат покачени нивоа. Досега, најмногу докази за спанаќот доаѓаат од студии на животни, кои исто така укажуваат на можен ефект на намалување на холестеролот, но потребни се дополнителни истражувања кај луѓето.

Друга област во која оваа комбинација би можела да биде корисна е регулирањето на шеќерот во крвта. Во неколку студии е докажано дека лукот може да ја намали гликозата на гладно и HbA1c, индикатор за просечно ниво на шеќер во крвта во последните два до три месеци. Се претпоставува дека ова ја подобрува чувствителноста на клетките на инсулин, хормон кој ги регулира нивоата на гликоза.

Спанаќот придонесува за ова благодарение на изобилството на диететски влакна. Влакната ја забавуваат апсорпцијата на шеќер од храната, помагаат во одржувањето на постабилни нивоа на гликоза по оброците и во исто време го поддржуваат здравјето на дигестивниот систем.

Можното заштитно дејство на овие намирници врз развојот на ракот, исто така, привлекува сè поголемо внимание. И лукот и спанаќот се богати со флавоноиди и други антиоксиданти кои ги штитат клетките од оксидативен стрес и оштетување на ДНК, еден од механизмите вклучени во развојот на малигни заболувања.

Претходните истражувања сугерираат дека редовната консумација на лук може да биде поврзана со помал ризик од развој на рак на дојка, желудник, дебело црево и кожа. Кога станува збор за спанаќот, некои студии покажаа дека варениот спанаќ може да помогне во намалувањето на ризикот од рак на простата, додека неколку студии покажуваат дека консумацијата на спанаќ неколку пати неделно може да има и заштитен ефект врз ракот на дојка. Сепак, научниците предупредуваат дека се потребни повеќе истражувања за да се потврдат овие асоцијации со сигурност.

Лукот и спанаќот се важен дел од антиинфламаторната диета, диета која е поврзана со помал ризик од многу хронични заболувања. Хроничното воспаление сега се смета за еден од факторите што придонесуваат за развој на атеросклероза, дијабетес тип 2, заболувања на бубрезите, дебелина и некои видови рак.

Клиничките студии покажаа дека лукот може да го намали воспалението поврзано со висок крвен притисок, дебелина и хронична болест на бубрезите. Од друга страна, соединенијата присутни во спанаќот и другиот зелен лиснат зеленчук помагаат во заштитата на ѕидовите на крвните садови од воспаление што на крајот може да доведе до развој на кардиоваскуларни заболувања.

Иако обете намирници се многу здрави, тие не се идеален избор за секого. Лукот може да предизвика лош здив, проблеми со варењето, гадење или алергиски реакции кај почувствителни луѓе. Во поголеми количини или во форма на додатоци во исхраната, може да ја зголеми склоноста кон крварење, па затоа на луѓето кои земаат лекови за разредување на крвта им се препорачува да бидат претпазливи и да се консултираат со лекар. Додатоците со лук во исхраната не се препорачуваат за време на бременост или доење без претходен медицински совет.

Спанаќот исто така не е целосно без ограничувања. Бидејќи содржи оксалати, луѓето склони кон камења во бубрезите треба да бидат внимателни во врска со количината што ја консумираат. Поради оксалатите, некои минерали како цинк и магнезиум може да се апсорбираат малку полошо. Како и другите лиснати зеленчуци, спанаќот може да биде контаминиран со бактерии ако не се измие правилно, па затоа секогаш треба темелно да се измие пред консумирање.

И покрај овие исклучоци, експертите се согласуваат дека за повеќето луѓе, редовното консумирање на разновиден зеленчук, меѓу кои лукот и спанаќот заземаат посебно место, е еден од наједноставните начини за одржување на долгорочно здравје. Бидејќи кога две нутритивни ѕвезди се на иста чинија, телото може да има уште поголема корист од нив отколку кога ги јадеме одделно.

Како ќе го започнете утрото ќе влијае на нивото на енергија во текот на денот. Меѓутоа, понекогаш се развиваат навики кои можат да доведат до несакани физички и емоционални ефекти. Steptohealth, наведува кои е подобро да се избегнуваат, особено на празен стомак.

Земање антиинфламаторни лекови

Лековите како аспирин, парацетамол и други антиинфламаторни лекови не треба да се земаат на празен стомак бидејќи може да доведат до сериозни дигестивни компликации. Соединенијата што ги содржат овие лекови може да предизвикаат нерамнотежа во слузокожата на желудникот и во сериозни случаи да доведат до стомачно крварење. За да се намали негативното дејство на антиинфламаторните лекови врз дигестивниот систем, добро е да се пијат со малку млеко или со многу вода.

Пиење кафе

Ако сакате да пиете кафе наутро за да се разбудите, треба да бидете свесни за негативниот ефект од ова. Иако кафето е енергетски пијалак, пиењето кафе на празен стомак може да биде штетна навика. Дури и ако кафето е без кофеин, тоа го зголемува производството на киселина во желудникот и може да предизвика пецкање и рефлукс во желудникот. Доколку сакате да го избегнете ова, посегнете по чај или смути, кои можат да ви дадат енергија и се поздрави од кафето.

Пиење алкохолни пијалаци

Конзумирањето алкохолни пијалаци на празен стомак може да биде штетно за црниот дроб, срцето и бубрезите. Телото двапати побрзо го апсорбира алкохолот на празен стомак, пишува DailyMail. Покрај тоа, елиминацијата на неговите токсини е побавно, што предизвикува повисоко ниво на труење со алкохол и посилен мамурлак. Ако поради некоја причина пиете алкохолни пијалаци на празен стомак, задолжително изедете нешто веднаш потоа. Исто така, избегнувајте комбинирање на алкохол со кафе бидејќи и двете придонесуваат за дехидрација.

Интензивно вежбање

Постојат многу митови за вежбање веднаш штом ќе се разбудите. Некои веруваат дека вежбањето на празен стомак помага да согорите повеќе калории. Сепак, празен стомак веројатно нема да влијае на бројот на калории што ги согорувате. Напротив, интензивното вежбање во овој случај би можело да ја намали мускулната маса. На телото му се потребни хранливи материи, а поради интензивното вежбање пред појадокот, телото ќе ги користи енергетските резерви за одржување на силата. Заменете ги интензивните вежби со оние кои не го стресуваат телото премногу, како јога или пилатес. Исто така, обидете се да изедете барем парче овошје пред да вежбате.

Пиење сок од лимон

Сокот од лимон содржи многу витамини, минерали и други есенцијални хранливи материи кои се важни за организмот. И покрај овие придобивки, пиењето сок од лимон на празен стомак може да ја иритира слузницата на желудникот, особено во случаи на гастритис или дигестивни компликации. Доколку сакате да пиете сок од лимон, измешајте го 1:1 со вода за да го спречите неговото штетно дејство врз желудникот. За време на појадокот најдобро е да се пие сок од лимон или друго цитрусно овошје.

Кавгата може да биде полоша

Истражувачите од САД откриле дека чувството на глад предизвикува раздразливост, така што луѓето се повеќе склони кон кавги. На мозокот му е потребна енергија за нормално да функционира, па затоа не е добро ако не јадете долго време. Ако сакате да ги избегнете расправиите наутро кога вашиот стомак сѐ уште е празен, напијте се чај со партнерот или член на семејството за мирно да го започнете денот. Обидете се да појадувате во првиот час по будењето, бидејќи тоа може да го подобри вашето расположение.

Мајонезот е еден од најпопуларните ладни сосови во светот. Оваа едноставна комбинација од жолчки, масло, оцет и често сенф се користи во сендвичи, салати, прилози и бројни други јадења, бидејќи им дава кремаста текстура и препознатлив вкус.

Сепак, поради високата калориска вредност и содржината на масти, мајонезот со години важи за намирница што треба да се избегнува. Често се поврзува со дебелеење, проблеми со срцето и покачен холестерол.

Но, според нутриционистката Софи Медлин од „ CityDietitians“, вистината е малку поинаква.

– Мајонезот е погрешно сфатен. Сам по себе не е лоша намирница – вели Медлин. Таа објаснува дека една лажица мајонез во сендвич со туна или во салата може да биде дел од здрава и балансирана исхрана.

Стандардна порција од околу 15 грама, односно една супена лажица, содржи приближно 100 калории и околу 10 грама масти. Во споредба со сенфот, кој има само околу 15 калории, мајонезот навистина е покалоричен избор.

– Во споредба со кечап, сенф или преливи на база на оцет, мајонезот има значително повеќе калории. Но, ако го споредиме со путер, крем-сирење или кремасти преливи, често содржи помалку заситени масти – објаснува таа.

Според Медлин, мајонезот има и одредени нутритивни предности. Главната корист доаѓа од незаситените масти што потекнуваат од маслото, особено ако е направен со поквалитетни растителни масла.

– Мајонезот може да помогне во апсорпцијата на витамините растворливи во масти, како што се витамините А, Д, Е и К, кои природно се наоѓаат во зеленчукот – вели таа.

Денес на пазарот постојат безброј варијанти – од класичен и полномасен до лесен и вегански мајонез. Но дали некој од нив е навистина поздрав?

Нутриционистката смета дека нема едноставен одговор.

Полномасниот мајонез содржи повеќе калории затоа што е богат со масло, но воедно содржи и поголемо количество незаситени масти. Од друга страна, лесните верзии имаат помалку калории, но често содржат скроб, згуснувачи, засладувачи и други адитиви за да се надомести текстурата што се губи со намалувањето на мастите.

Некои лесни мајонези имаат само 15 калории по порција, додека класичните содржат и до 100. Сепак, производите со помалку масти често се повеќе индустриски обработени.

Истражувањата покажуваат дека луѓето кои консумираат големи количини ултрапреработена храна имаат поголем ризик од зголемување на телесната тежина во споредба со оние што јадат помалку обработени намирници.

Еден од најголемите митови поврзани со мајонезот се однесува на жолчките и холестеролот.

Во минатото се сметаше дека јајцата значително го зголемуваат холестеролот во крвта, но денешните истражувања покажуваат поинаква слика.

Голема студија спроведена на повеќе од 146.000 луѓе од 21 земја не открила значајна разлика во нивото на холестерол меѓу луѓето кои јаделе едно јајце неделно и оние кои јаделе седум јајца неделно.

– Холестеролот од храната не се претвора директно во холестерол во крвта. Многу поголемо влијание имаат заситените масти, какви што има во путерот и масното месо – објаснува Медлин.

Според неа, денес повеќе не постои причина јајцата да се избегнуваат поради страв од холестерол.

Експертката предупредува дека особено внимание треба да се обрне на безбедноста на храната, особено ако мајонезот е домашно подготвен.

Бидејќи содржи сiрови јајца, домашниот мајонез може да носи поголем ризик од бактериски инфекции ако не се чува правилно. Купечкиот мајонез често е побезбедна опција бидејќи поминува низ строги контроли на производство.

По отворањето треба да се чува во фрижидер и да се употреби во рокот наведен на пакувањето. Не треба долго да стои на собна температура, особено не изложен на сонце.

И покрај сите предности, мајонезот останува висококалорична намирница и може да придонесе за зголемување на телесната тежина ако се консумира во големи количини.

– Мајонезот не е негативец, но е калоричен додаток во исхраната и затоа треба да внимаваме колку го јадеме. Најздрав пристап не е целосно да го забраниме, туку свесно да го избираме и да го користиме умерено – заклучува Софи Медлин.

Триглицеридите се вид на липиди (масти) што се наоѓаат во крвта. Тие се формираат кога телото ги претвора јаглехидратите во гликоза, наместо во енергија потребна за нормална функција на клетките. Исто како холестеролот, триглицеридите се многу важни за спроведување на разни процеси во телото.

Сепак, кога нивото на триглицериди во крвта се зголемува, мора да го контролирате и да го вратите во нормала, во спротивно, може да доведе до блокада на крвните садови, што може да го загрози вашиот живот.

Постојат многу фактори што можат да влијаат на зголемувањето на нивото на триглицериди, а некои од нив се следниве:

– дебелина

– седечки начин на живот

– дијабетес

– заболување на бубрезите

– пушење

– прекумерна консумација на алкохол

– хипотироидизам

– генетски фактори

Најдобри природни лекови

За среќа, промената на вашиот начин на живот и користењето природни лекови може да ви помогнат да ги намалите нивоата на триглицериди во крвта и со тоа да спречите многу здравствени проблеми. Еве кои се најдобрите природни лекови за враќање на нивото на триглицериди во нормала.

Лук

Лукот се смета за едно од најдобрите природни решенија за високи нивоа на триглицериди. Консумирањето сиров лук може да помогне во намалувањето на нивоата на триглицериди, шеќерот во крвта и холестеролот. За најдобри резултати, се препорачува да јадете 2-3 чешниња лук дневно.

Јаболков оцет
Јаболковиот оцет е широко користен во народната медицина, а се користи и за регулирање на високите нивоа на триглицериди и холестерол во крвта. Истурете 1 лажичка јаболков оцет во чаша вода и додадете 1 лажичка природен мед. Пијте го двапати дневно додека не забележите подобрување. Можете исто така да комбинирате јаболков оцет со овошје, како што се портокали, јаболка, грозје итн.

Цимет
За да ги намалите нивоата на триглицериди во крвта, користете цимет во прав секојдневно. Можете да го додавате во разни јадења, пијалаци, десерти или да го консумирате со овошје.

Напиток од модар патлиџан и краставица

Краставицата и модриот патлиџан содржат лековити состојки кои ги чистат крвните садови и ги елиминираат покачените нивоа на триглицериди и холестерол во крвта.

Измијте и исечете 1 модар патлиџан и 1 краставица. Потоа ставете ги состојките во блендер и додадете 1 чаша вода. Добро блендирајте и испијте (добиениот напиток можете да го процедите пред консумирање, доколку сакате). Овој напиток треба да се пие секој ден, еден час пред појадок, 15 дена по ред. Не се препорачува за лица со низок крвен притисок.

Чај од кора од мандарина
Кората од мандарина содржи висока концентрација на антиоксиданти и хранливи материи, кои можат да имаат позитивен ефект врз регулирањето на нивото на триглицериди во крвта. За да го подготвите овој чај, треба да сварите 5 г кора од мандарина во 200 мл вода, да варите околу 5 минути по вриењето. Оставете малку да се олади, потоа процедете ја добиената течност и пијте ја додека не се намали нивото на триглицериди во крвта.

Зелен чај
Зелениот чај е богат со антиоксиданти и е многу корисен за целокупното здравје на телото. Освен што го намалува високиот крвен притисок и помага при слабеење, овој чај е ефикасен и во намалувањето на високите нивоа на триглицериди во крвта и холестеролот. Сварете 250 мл вода, потоа додадете 1 кесичка зелен чај, покријте и оставете да отстои неколку минути. Потоа испијте го чајот.

Омега-3
Храната богата со омега-3 масни киселини, покрај тоа што ја штити функцијата на срцето и мозокот, е идеална и за регулирање на високите нивоа на триглицериди и холестерол во крвта. Храна што содржи омега-3 масни киселини, а која треба да ја вклучите во вашата исхрана ако имате високо ниво на триглицериди, се:

– сина полумасна риба

– зеленчук

– семки

– суво овошје

Вода од овес
Во моментов, еден од најпознатите природни лекови е водата од овес. Овој напиток, кој е составен дел од многу диети за слабеење, може да биде корисен и за намалување на високите нивоа на триглицериди и холестерол во крвта.

Овој природен лек се подготвува на следниов начин: додадете 2 лажички овес (овесни снегулки) во 1 чаша вода и оставете да отстои преку ноќ. Наутро процедете и испијте ја добиената вода од овес. Та е ефикасна за високи нивоа на триглицериди, бидејќи овесот има способност да ги реапсорбира мастите и шеќерите.

Знаеме дека малите сини риби се „фабрика“ на посакувани хранливи материи. Меѓу другото, тие се богати со омега-3 масни киселини, витамини А, Б3, Б12, Д и минералите калциум, фосфор, селен и магнезиум. Според професионалните препораки, треба да ги јадеме најмалку двапати неделно. Оваа група сини риби од семејството харинга ги вклучува свежите и конзервираните сардини, кои се препознатливи по нивниот полн вкус, мека текстура и блага соленост.

– Тие се нискокалорични и имаат ниска содржина на жива, а се богати со хранливи материи – нагласува диететичарката Јулија Зумпано, додавајќи дека дури и коските се јадливи и здрави.

Сепак, предупредува таа, начинот на кој сардините се подготвуваат и пакуваат може да влијае на нивниот нутритивен состав, особено кога станува збор за количината на сол и калории. Свежите сардини, всушност, содржат само 129 калории на сто грама, додека конзервираните сардини во масло можат значително да надминат 200 калории на сто грама, но сепак имаат импресивни хранливи својства. Затоа, ако броите калории, секогаш проверете што е напишано на етикетите.

Четири здравствени придобивки од сардините

Диететичарката Зумпано ги истакна следниве придобивки:

Изградба на мускули

Иако се мали, сардините се изненадувачки богати со протеини. Знаеме дека зголемениот внес на протеини е корисен за зачувување и градење мускули по физичка активност, затоа имајте ја оваа идеја на ум кога се прашувате што да подготвите за оброк по теретана. Протеините, суштински макронутриент, нагласува Зумпано, исто така учествуваат во обновата на разни ткива низ целото тело.

Здравје на срцето

Сардините се меѓу најдобрите природни извори на омега-3 масни киселини EPA и DHA, кои играат важна улога во одржувањето на здравјето на срцето и мозокот. Освен што се богати со полинезаситени масни киселини, тие содржат и корисни мононезаситени масти кои придонесуваат за здрав липиден профил. Редовното консумирање сардини може да помогне во намалувањето на нивоата на триглицериди во крвта и да ја поддржи нормалната функција на срцето и крвните садови. Омега-3 масните киселини, исто така, придонесуваат за нормална функција на мозокот и можат да придонесат за здравјето на кожата.

Мозок

Омега-3 масните киселини се исто така важни за мозокот. Покрај тоа, во корист на сардините, истражувањата покажуваат дека исхраната богата со омега-3 масни киселини може да го намали ризикот од когнитивен пад, деменција и Алцхајмерова болест. Оваа мала сина риба е исто така добар извор на витамин Б12, кој е одговорен за регулирање на расположението. Истражувањата покажуваат дека доволниот внес на витамин Б12 може да го одложи почетокот на депресијата и да ја подобри ефикасноста на антидепресивите.

Здрави коски

Благодарение на нивните јадливи и меки коски, сардините содржат и големи количини на калциум, фосфор и витамин Д. Редовното консумирање сардини може да го спречи или забави развојот на остеопороза. Коските често омекнуваат дополнително за време на подготовката, поради што се безбедни за јадење.

Внимавајте на внесувањето сол и читајте ги етикетите

Конзервираните сардини можат да содржат многу сол, па затоа луѓето со висок крвен притисок треба да бидат дополнително свесни за овој факт кога ги консумираат. Покрај тоа, сардините содржат големи количини на пурини, соединенија кои се разградуваат во урична киселина во телото. Ако страдате од гихт, најдобро е да го ограничите или избегнувате овој вид риба. Исто така, некои луѓе може да имаат алергиски реакции на риба. Ако забележите симптоми како што се осип или оток на грлото и усните по консумирање сардини, веднаш побарајте медицинска помош.

Не постои магична формула која ќе ви помогне секогаш да изберете лубеница со совршена сладост и зрелост. Но, ако избирате помеѓу неколку различни плодови, препорачливо е да обрнете внимание на овие знаци кои би можеле да укажуваат дека овошјето е навистина слатко и вкусно.

Побарајте ја жолтата дамка

Искусните експерти препорачуваат секогаш да изберете лубеница која има жолта дамка на делот каде што лежела на земјата. Оваа дамка наводно е најдобриот показател за нејзината зрелост.

Ќе добиете најслатки резултати ако изберете лубеница со кремасто жолта или златно жолта дамка, наместо бела или едвај видлива дамка. Колку е потемна дамката, толку подолго лубеницата била на растението и имала повеќе време да ја развие својата природна сладост.

Изберете по тежина

Лубеницата е околу 92 проценти вода. Не е изненадување што зрелиот плод треба да биде тежок за својата големина.

Ако се двоумите помеѓу две лубеници со иста големина, тестирајте ја нивната тежина. Потешката обично ќе биде посочна и послатка.

Погледнете ја лузната
Погледнете ја лузната на спротивната страна од петелката – овој таканаречен цветен крај има мала кружна лузна што е исто така показател за сочност и сладост. Колку е помала лузната, толку послатка треба да биде лубеницата.

Масниот црн дроб е едно од оние заболувања што се развиваат речиси незабележливо. Црниот дроб со години ја извршува својата функција без да испраќа јасни предупредувања, а кога ќе се појават првите симптоми, болеста често веќе е во напредна фаза. Токму затоа лекарите предупредуваат дека станува збор за еден од најголемите „тивки“ здравствени проблеми на денешницата.

Иако многумина го поврзуваат оштетувањето на црниот дроб со прекумерната консумација на алкохол, неправилната исхрана исто така може сериозно да го наруши неговото здравје. Добрата вест е што масниот црн дроб во голем број случаи може да се спречи, но и да се повлече со промена на животните навики.

– Едноставното натрупување масти во црниот дроб можеби на почетокот нема да предизвика проблеми, но со текот на времето може да доведе до воспаление, создавање лузнесто ткиво, цироза, па дури и да го зголеми ризикот од срцеви и кардиоваскуларни заболувања – предупредува гастроентерологот д-р Џузепи Морели, специјалист за заболувања на црниот дроб од болницата „Ист Џеферсон Џенерал“ и Универзитетскиот медицински центар во Њу Орлеанс.

Тој додава дека луѓето со масен црн дроб имаат значително поголем ризик од смрт поврзана со кардиоваскуларни заболувања отколку оние кај кои не е дијагностицирана оваа состојба.

Според хепатологот д-р Суџит Џанардхан од Медицинскиот центар на Универзитетот „Раш“, постојат две главни причини за развој на масен црн дроб: прекумерна употреба на алкохол и метаболички нарушувања како дебелина, особено натрупување масно ткиво околу стомакот, дијабетес, покачен шеќер во крвта, високи триглицериди и висок крвен притисок.

Поради тоа, првиот чекор во лекувањето е регулирање на телесната тежина, подобрување на метаболичкото здравје и максимално ограничување на алкохолот.

Лекарите речиси едногласно ја препорачуваат медитеранската исхрана, богата со зеленчук, овошје, мешунки, интегрални житарки, риба, здрави масти и растителни протеини. Доколку целта е слабеење, исхраната може да се приспособи со поголем внес на протеини и помал внес на јаглехидрати. Подеднакво важна е и редовната физичка активност.

Најголемиот непријател на црниот дроб

Ако постои една група намирници што лекарите ја издвојуваат како најштетна за црниот дроб, тоа се едноставните шеќери и рафинираните јаглехидрати.

– Не станува збор за една конкретна намирница што треба да се исфрли, туку за цела категорија храна што долгорочно го нарушува метаболичкото здравје – објаснува д-р Џанардхан.

Со него се согласува и ендокринологот д-р Андрес Спленсер, специјалист за метаболички заболувања.

– Немојте да размислувате само за една „забранета“ намирница. Фокусот треба да биде на целокупното метаболичко здравје и избегнувањето на хроничен калориски вишок – вели тој.

Наместо тоа, препорачува исхрана богата со растителни влакна, непреработени намирници и здрави масти, со што е можно помалку ултрапреработена храна и производи од животинско потекло.

Зошто шеќерите се толку опасни?

Едноставните шеќери и рафинираните јаглехидрати многу брзо влегуваат во крвотокот, предизвикувајќи нагло покачување на шеќерот во крвта и на нивото на инсулин. На долг рок тоа може да доведе до инсулинска резистенција.

Последицата е зголемено натрупување висцерални масти – масно ткиво што ги опкружува внатрешните органи и претставува еден од главните извори на мастите што се таложат во црниот дроб.

Особено проблематични се ултрапреработените производи бидејќи не само што го поттикнуваат создавањето масти во црниот дроб, туку придонесуваат и за хронични воспалителни процеси во организмот. Воедно го зголемуваат ризикот од дебелина, дијабетес и покачени триглицериди – состојби што дополнително ја влошуваат оваа болест.

Затоа лекарите советуваат белиот леб, печивата, слатките и грицките што почесто да се заменуваат со интегрални житарки, кафеав ориз, интегрални тестенини, јаткасти плодови, семки и свежо овошје.

Посебно предупредување упатуваат за засладените пијалаци, вклучувајќи газирани сокови, ладни чаеви и овошни сокови со додаден шеќер.

– Тие содржат големи количества фруктоза, која речиси целосно се метаболизира во црниот дроб. Таму се претвора во маст, што го забрзува натрупувањето масно ткиво во клетките на црниот дроб и ја влошува инсулинската резистенција – објаснува д-р Спленсер.

Наместо нив, тој препорачува вода, незасладен чај или кафе.

– Кафето е особено интересно бидејќи бројни истражувања покажале дека е поврзано со помал ризик од развој на фиброза на црниот дроб – додава тој.

Најважната порака од лекарите е охрабрувачка: за разлика од многу други хронични заболувања, масниот црн дроб често може да се повлече доколку навреме се променат навиките во исхраната и се воведе повеќе физичка активност.

Со други зборови, црниот дроб има извонредна способност за закрепнување – но само ако му дадеме шанса.

Храна што хепатолозите советуваат да се избегнува:

• засладени газирани пијалаци
• индустриски овошни сокови
• слатки
• бисквити и колачи
• чипс и други грицки
• индустриски преработена храна
• бел леб
• бел ориз
• тестенини направени од рафинирано бело брашно