Има многу совети за тоа како да го намалите ризикот од рак, но онколозите предупредуваат дека не постои универзално решение.

– Ракот обично е резултат на комбинацијата од генетика, стареење, начин на живот, изложеност на околината, а понекогаш и само лоша среќа – вели д-р Амар Ревари за Parade.

Сепак, лекарите истакнуваат дека можеме да контролираме одредени навики и со тоа да намалиме дел од ризиците. Онколозите советуваат луѓето да престанат да користат стари и оштетени пластични садови за храна.

– Изгребаните или испукани пластични садови обично се знак дека материјалот почнал да се распаѓа – вели онкологот д-р Тингтинг Тан. Таа додава дека оштетената пластика може да испушти повеќе честички и хемикалии во храната, особено кога се загрева.

Според лекарите, проблемот се влошува кога ваквите садови се користат за загревање храна.

– Топлината е еден од најголемите фактори бидејќи може да го засили преносот на хемикалии од пластиката на храната – предупредува д-р Ревари. Тој нагласува дека на долг рок е побезбедно да се загрева храна во стаклени или керамички садови.

Онколозите нагласуваат дека нема причина за паника ако некој со години користи пластични садови.

– Многу луѓе веројатно користат заматени пластични садови за складирање и подготовка на храна, а немаат рак – забележува д-р Рошани Пател. Сепак, тие препорачуваат замена на садовите што се испукани, изгребани или задржуваат непријатни мириси.

Како подобра алтернатива, д-р Тан препорачува стаклени садови, кои ги опишува како негов прв избор за складирање и загревање храна. Тој исто така смета дека керамиката е добра опција. Покрај тоа, онколозите советуваат ограничување на внесот на високо преработена и загорена храна и додаден шеќер.

Тие исто така предупредуваат на алкохол, за кој истакнуваат дека е познат фактор на ризик за рак.

– Многу луѓе се изненадени кога дознаваат дека алкохолот е познат фактор на ризик за рак и дека не постои научно докажана „безбедна“ количина на консумирање – вели д-р Тан. Лекарите велат дека малите промени во секојдневните навики можат да придонесат за подобро здравје на долг рок.

Старите тефлонски тави се исто така посебен проблем.

Затоа, следниот пат кога ќе ги прегледувате кујнските плакари, добро погледнете ги вашите тави. Ако забележите гребнатини, лупење или знаци на абење на вашите садови за готвење со нелеплива површина, направете му услуга на вашето здравје и заменете ги со побезбедна алтернатива.

– Инвестирањето во висококвалитетни садови за готвење од не’рѓосувачки челик или леано железо не е само подобро за вашето здравје, туку е и поисплатливо на долг рок бидејќи овие материјали траат многу подолго од традиционалните тави со нелеплива површина – советуваат лекарите.

Сезоната на јагоди е во тек, а ова омилено овошје многумина од нас со нетрпение го очекуваат цела година. Освен што се исклучително вкусни, јагодите се и вистинско богатство од хранливи материи. Тие се полни со витамин Ц, антиоксиданти и корисни хранливи материи.

Редовното консумирање јагоди може да го зајакне имунолошкиот систем, да го подобри здравјето на срцето, да ги намали нивоата на холестерол, да ги намали воспалителните процеси во телото и да го поттикне варењето.

Сепак, кога купуваат јагоди многу луѓе се прашуваат: како да ги препознаат вистинските домашни јагоди и да ги избегнат оние увозните кои честопати немаат толку добар вкус или пак како да ги препознаат оние кои се третирани со пестициди?

Важно е да се знае дека првите јагоди што се појавуваат на пазарите или на полиците во продавниците напролет најчесто се увезуваат – дури и ако продавачите тврдат дека се домашни. Вистинските локални јагоди зреат малку подоцна.

Постојат јасни разлики помеѓу домашните и увезените јагоди, но треба да знаете што да барате за да ги препознаете. Домашните јагоди најчесто имаат интензивна црвена боја по целата површина, силен и препознатлив мирис и внатрешност исполнета со ситни семчиња. Нивните петелки се светло зелени, а плодовите често се со неправилна форма – добар показател дека не се хемиски третирани.

Од друга страна, увезените јагоди генерално се со правилна, речиси совршена форма, но се бледо розови одвнатре и речиси без мирис. Ако пак внатрешноста е многу црвена, тоа може да биде знак дека плодовите се третирани со пестициди за да се зачува нивниот изглед и рокот на траење. Визуелниот впечаток и мирисот на јагодите често се доволни за да се препознае дали станува збор за вистински домашен производ.

Затоа, пред да купите, одвојте малку време: земете ја јагодата, помирисајте ја и ако имате можност, погледнете ја внатре. Вашиот нос и очите брзо ќе откријат дали држите нешто навистина домашно или само добро спакувана измама.

Винарската визба „Тиквеш“ доби уште едно значајно меѓународно признание за квалитетот и начинот на управување со своите лозови насади, откако лозовиот насад Лепово се стекна со „Платинест статус на извонредност“ во рамките на годишната евалуација спроведена од меѓународниот експертски тим на Perleuve, предводен од реномираниот агроном и истражувач Џовани Бигот.

Во конкуренција од повеќе од 2.200 мониторирани лозови насади од Италија и Медитеранот, ова признание за 2025 година го добија само 11 лозја, што го позиционира Лепово меѓу најдобрите 0,25% лозови насади во регионот. Дополнително, лозовите насади на „Тиквеш“ во Барово, Бела Вода и Демир Капија добија „Златен статус на извонредност“, признание кое им е доделено на само околу 2,5% од оценуваните лозја.

За „Тиквеш“, овие признанија претставуваат потврда дека квалитетот на виното започнува во лозјето и дека врвните резултати се постигнуваат преку долгорочна посветеност на развојот на лозовите насади, зачувувањето и истакнувањето на уникатноста на тероарот, како и преку примена на современи научни и технолошки пристапи во лозарството. Токму затоа, „Тиквеш“ континуирано инвестира во истражување, мониторинг, анализа и воведување современи практики кои овозможуваат носење прецизни и навремени одлуки во секоја фаза од производствениот процес.

Во изминатите години компанијата воспостави напреден систем за дигитално следење и управување со лозовите насади, што овозможува развој на прецизно лозарство базирано на податоци.  Преку системот континуирано се следат и анализираат  голем број параметри поврзани со развојот на лозјата, климатските услови и квалитативниот потенцијал на грозјето.

Рангирањето на лозовите насади се спроведува според Бигот индексот – научно заснован систем за проценка на квалитативниот потенцијал на лозјата. Ваквиот пристап овозможува објективна проценка на потенцијалот на лозовите насади за производство на врвно грозје и врвни вина.

Според Александра Ристова, раководител на секторот за управување со лозови насади во ВВ „Тиквеш“, признанието претставува потврда дека долгорочната стратегија на компанијата за развој на прецизно и научно базирано лозарство создава мерливи резултати.

„Ова признание е потврда за нашата определба дека врвните вина се создаваат преку врвно грозје, а врвното грозје се произведува само со длабоко разбирање на тероарот, континуирано следење на лозовите насади и носење одлуки базирани на податоци. Денес лозарството се соочува со сериозни предизвици поврзани со климатските промени и токму затоа инвестираме во истражување, дигитализација, анализа на податоци и современи методологии за управување со лозовите насади. Нашата цел не е само да произведеме висококвалитетно грозје, туку максимално да ја истакнеме автентичноста на секој тероар и неговиот уникатен карактер во вината што ги создаваме. Успехот на вината на ,Тиквеш’ на најреномираните светски вински натпревари е директен резултат на работата што ја вложуваме во лозјето. Зад секоја награда стојат знаење, професионалност, посветеност, континуирано учење и тимска работа. Овие резултати се заслуга на нашите агрономи, енолози, вработени во лозовите насади, како и на нашите партнер-лозари кои ги следат истите високи стандарди за производство. Истовремено, тие се потврда за исклучителниот потенцијал на македонските тероари, кои претставуваат темел на препознатливоста и автентичноста на вината на ,Тиквеш’“, изјави Ристова.

Постигнатите резултати се дел од пошироката стратегија на „Тиквеш“ за континуирано унапредување на квалитетот преку интеграција на науката, иновациите, искуството и традицијата во сите сегменти на производството. Компанијата останува посветена на развојот на одржливо и современо лозарство кое ќе овозможи уште поуспешно претставување на македонските тероари и вина на светската винска сцена.

Успехот на „Тиквеш“ потврдува дека врвните вина не се создаваат случајно. Тие се резултат на долгорочна визија, висока професионалност, научен пристап, постојана адаптација кон новите предизвици и пред сè, на уникатните тероари кои претставуваат најголема вредност и конкурентска предност на македонското лозарство и винарство.

Британскиот готвач и ТВ ѕвезда Џејми Оливер повторно го привлече вниманието на јавноста, но овој пат не поради нови рецепти, кулинарски емисии или гастрономски проекти. Во центарот на вниманието е неговата импресивна физичка трансформација откако откри дека ослабел дури 12 килограми за релативно краток временски период.

Неговиот 51-ви роденден, кој го прослави на 27 мај, исто така привлече дополнително внимание, а бројни обожаватели сакаа да знаат како успеал да постигне толку видливи резултати без строги и исцрпувачки диети. Оливер тврди дека зад неговата трансформација не постои магична формула, туку неколку едноставни, но доследни промени во животните навики, пишува „Мирор“.

Во интервјуа за британските медиуми, тој објасни дека не се изгладнувал ниту се откажувал од храната што ја сака. Напротив, истакнува дека често јадел повеќе од порано, но го променил составот на своите оброци. Најголемата промена се случила кога решил да го намали внесот на месо и да ја зголеми количината на зеленчук и друга растителна храна во неговото мени.

– Доста брзо ослабев 12 килограми, но не затоа што не јадев. Јадев многу, дури и повеќе од порано, само избирав различна храна- објасни познатиот готвач.

Според него, клучот за успехот лежи во квалитетот на храната, а не во строго ограничување на калориите. Наместо тешки и висококалорични оброци, тој се фокусирал на хранливо богата исхрана која обезбедува долготрајно чувство на ситост и му ги обезбедува на телото потребните хранливи материи.

Посебно место во неговата дневна исхрана заземале јаткастите плодови, кои често ги препорачува како здрава ужина. Ги смета за важен дел од балансираната исхрана и ги нагласува нивните бројни придобивки за здравјето на срцето и крвните садови.

Промената на исхраната била само еден дел од неговата трансформација. Во исто време, Оливер почнал да обрнува поголемо внимание на квалитетниот сон, редовна физичка активност и општа грижа за сопственото здравје. Исто така, значително ја намалил и консумацијата на алкохол. Денес, тој претежно пие алкохол само за време на викендите, додека се обидува да одржува подисциплиниран начин на живот во текот на неделата.
Познатиот готвач признал дека со години го занемарувал сопственото здравје поради неговиот зафатен работен ритам. Дополнителен поттик за промена биле хроничните проблеми со грбот и сè почестото чувство на исцрпеност. Токму овие здравствени предизвици го натерале посериозно да размислува за своите навики и долгорочното одржување на здравјето.

За подобро да ја разбере врската помеѓу исхраната и квалитетот на животот, тој почнал да ја проучува исхраната и да ги истражува моделите на исхрана на луѓето од региони познати по својата долговечност. Овие наоди дополнително го насочиле кон поедноставна, поурамнотежена и претежно растителна исхрана. Тој ги издвоил морските алги како една од поинтересните намирници, кои ги смета за исклучително нутритивно вредни.

Експертите со години предупредуваат дека токму малите и одржливи промени даваат најдобри долгорочни резултати кога станува збор за губење на тежината и одржување на здравјето. Приказната на Џејми Оливер уште еднаш покажува дека патот до подобра форма не мора да вклучува ригорозни диети или екстремни жртви. Понекогаш, поквалитетни оброци, повеќе вежбање, подобар сон и посвесен однос со сопственото тело се доволни за да се постигнат резултати што го менуваат животот.

View this post on Instagram

A post shared by Jamie Oliver (@jamieoliver)

Речиси сите приказни за луѓе кои наполниле сто години во добро здравје и полни со виталност имаат едно заедничко нешто – секогаш им се поставува истото прашање: „Што јадете?“ И нивните одговори се впечатливо слични, најчесто споменувајќи едноставна исхрана, полна со лесни, но заситувачки јадења и, по правило, базирана на зеленчук и мешунки, при што се претпочита риба, наместо месо.

Би рекле, типична медитеранска исхрана, но дури и овој вид исхрана има свои подвидови и варијации. Меѓу најздравите варијанти на медитеранската исхрана е онаа што е зачувана во пооддалечените делови на Медитеранот. Токму ова е исхраната што постарите жители на Сардинија сè уште ја следат, и ако треба да се избере најздравото јадење од тој остров, сигурно би победило таканареченото сардиниско минестроне.

Ова јадење често се нарекува супа на долговечноста, а доказ е семејството Мелис од Пердасдефогу, кое има многу стогодишници. Добри гени, сигурно, и едноставен живот со малку модерен стрес, секако, но можеби има нешто во ова јадење, и тоа не поради некоја чудотворна состојка, туку поради вистинската комбинација на здрави состојки.

Кога се готви сардиниско минестроне според рецептот на семејството Мелис, тенџерето содржи грав, наут или други мешунки, потоа сезонски зеленчук, а покрај сето ова, малку тестенини или житарки како јачмен, и задолжителното маслиново масло и зачински билки.

Поради сето погоре наведено, ова јадење е оброк што обезбедува ситост, обезбедува влакна, растителни протеини и бавно сварливи јаглехидрати во исхраната.

Ќе ви го откриеме рецептот (објавен е во книгата „Сини зони“), но сфатете го како модел, а не како нешто што треба слепо да го следите. Ако земете некаков вид мешунки, лук, моркови, целер, кромид, домат и грст мали тестенини, веќе сте на вистинскиот пат, но не заборавајте да ги прилагодите другите состојки по ваш вкус.

Состојки:

150 г сув наут

150 г сув бел грав

150 г сув црвен или шарен грав

150 г компири

400 г сечкани домати

150 г ситни тестенини

2 лажици маслиново масло

1 кромид

5 стебленца целер

5 моркови

8 чешниња лук

1 ловоров лист

1 лажичка оригано

вода или зеленчукова супа

по потреба сол, бибер

Подготовка:

Потопете ги мешунките преку ноќ. Исцедете ги и исплакнете ги следниот ден.

Исечкајте ги кромидот, целерот, морковот и лукот, а компирите излупете ги и исечкајте ги на коцки. Во голем сад, загрејте го маслиновото масло и додадете ги кромидот, целерот, морковот и лукот. Пржете неколку минути, додека зеленчукот малку не омекне.

Додадете ги исцедените мешунки, компирите, сечканите домати, ловоровиот лист, ориганото, солта и биберот. Додадете доволно вода или зеленчукова супа за да се покрие сè добро.

Крчкајте додека мешунките не омекнат, околу 1 ипол до 2 часа, во зависност од видот и староста на мешунките. Додадете повеќе вода или супа доколку е потребно за време на готвењето.

При крајот на готвењето, додадете ги малите тестенини и гответе додека не омекнат.

Прилагодете го вкусот со сол и бибер доколку е потребно. Супата треба да биде густа, но не и сува. Најважната работа во ова јадење не се луксузни состојки, туку комбинацијата.

Мешунките обезбедуваат протеини и влакна од растително потекло, зеленчукот обезбедува волумен и микронутриенти, маслиновото масло обезбедува масти што го носат вкусот, а малку тестенини ја прават супата позаситувачка. Затоа овој вид минестроне добро се вклопува во она што често се опишува како исхрана на сините зони: едноставни, претежно растителни оброци направени од лесно достапни состојки, без многу месо и без претерување.

Често се смета дека здравата исхрана вклучува скапи производи како што се авокадо, лосос или разни протеински грицки. Сепак, нутриционистите сè повеќе предупредуваат дека едноставните и достапни намирници можат да бидат подеднакво вредни, а понекогаш и покорисни за организмот. Многу од нив имаат позитивен ефект врз срцето, варењето, крвните садови и имунитетот, а не го оптоваруваат домашниот буџет.

Кои се намирниците кои чинат малку, а носат многу придобивки за организмот?

Овесни снегулки

Многумина ќе бидат изненадени, но обичните овесни снегулки се сметаат за една од најдобрите намирници за здравјето. Секако, станува збор за класични овесни снегулки кои се варат или се накиснуваат преку ноќ, а не инстант верзии полни со шеќер. Овесот обезбедува чувство на ситост долго време, помага во варењето и може да придонесе за намалување на „лошиот“ холестерол.

Зелка

Обичната зелка е исто така вистински сојузник на здравјето. Свежа, варена или кисела, богата е со растителни влакна и витамин Ц и помага на дигестивниот систем. Киселата зелка е особено ценета поради нејзините природни ферментирачки бактерии кои имаат позитивен ефект врз цревната флора.

Цвекло
Цвеклото е уште една корисна храна што многу луѓе неправедно ја игнорираат. Најчесто се користи во салати или супи, но е позната по тоа што го поддржува здравјето на крвните садови и содржи вредни антиоксиданти. Особено се препорачува за луѓе над 40 години.

Јајца
Јајцата имаа лоша репутација со години, но денес експертите нагласуваат дека се одличен извор на протеини, витамини и долготрајно чувство на ситост. Важно е само да не се претерува со пржење во големи количини масло.

Црн дроб
Изнутриците можеби не се толку популарни како што беа некогаш, но црниот дроб сè уште се смета за една од нутритивно најбогатите намирници. Богат е со железо и витамини од групата Б, поради што може да биде корисен за луѓе кои страдаат од недостаток на железо и хроничен замор. Сепак, со него не треба да се претерува. Прво, поради високата концентрација витамин А, чие прекумерно внесување може да доведе до токсичност (хипервитаминоза А), што предизвикува мачнина, вртоглавица, оштетување на црниот дроб. Второ, богат е со холестерол, па честото консумирање може да го зголеми нивото на холестерол во крвта и конечно, со оглед на тоа што една од главните функции на црниот дроб е филтрирање и разградување на токсините и штетните материи од телото, одредени штетни материи и тешки метали (како бакар или олово) може да се задржат во неговото ткиво. Експертите препорачуваат консумација најмногу 1 до 2 пати месечно.

Грав
Гравот често се потценува, иако долго време ве заситува, помага во одржувањето на стабилно ниво на шеќер во крвта и содржи растителни протеини. Покрај тоа, тој е значително поевтин од многу „фитнес“ производи.

Моркови
Морковите се една од најдостапните намирници во текот на целата година и се богати со бета-каротен, кој е важен за здравјето на очите и кожата. Тие се едноставни, практични и многу корисни за секојдневната исхрана.

Харинга

Многумина веруваат дека само скапите видови риби се здрави, но харингата е исто така одличен извор на омега-3 масни киселини кои го поддржуваат здравјето на срцето и крвните садови.

Јаболка
Не треба да ги заборавиме јаболката, особено локалните сезонски сорти. Тие содржат влакна и пектин кои помагаат во варењето, а можат да бидат и одлична замена за слатки.

Хељда
Хелдата често се препорачува со причина. Овозможува чувство на ситост долго време, содржи железо и е добар избор за секој што сака да ја држи својата тежина под контрола,

Иако летните температури кои веќе најавуваат жешко лето се особено тешки за многу луѓе кои живеат во Скопје, кадешто температурите не се намалуваат речиси цела сезона, за дрвјата банани, тие се очигледно многу погодни. Па така, на некои места во градот можете да ги видите раскошните, разлиснати дрвја – банана, на кои има дури и плодови.

Снимивме едно банана дрво во ТЦ „Лептокарија“ на кое веќе се наѕираат плодовите во формирање.

Бананата дава тропска атмосфера со своите луксузни, месести лисја. Може да порасне до околу три метри во нашата клима, но според експертите, на овие дрвја им одговара тропска клима, па ако се добро наводнувани и во делумна сенка, може да дадат плодови, но тие имаат блуткав вкус бидејќи не содржат фруктоза.

Затоа, би ги замолиле граѓаните да не ги кинат плодовите од чиста љубопитност и нека дозволат да ја красат околината. Дрвјата банани, дури и без јадливи плодови, се декоративни и убави за вашите градини, но и за јавните површини.

Покрај растителните влакна, грашокот содржи хранливи материи како што се магнезиум, витамини Б и Ц, за кои се знае дека помагаат во контролата на шеќерот во крвта.
Грашокот е мешункаст зеленчук од исто семејство на растенија како гравот, леќата и кикиритките. Предноста е што може да се чува замрзнат, а нутритивните вредности на сировиот и замрзнатиот грашок се речиси идентични, разликата во придобивките од свежиот грашок е многу мала.
Грашокот припаѓа на зеленчук со умерено количество калории и многу малку масти. Порција од 80 грама има 63 калории.
Во однос на исхраната, сепак постои мала разлика помеѓу свежиот и замрзнатиот грашок, но е незначителна, што го прави не само корисна, туку и економична храна.

Еве 5 супер придобивки од грашокот поради кои треба да го вклучите во вашата исхрана.

Грашокот е богат со растителни протеини
Богат со растителни влакна е првата и можеби најважната препорака за грашок. Не е ни чудо што експертите за исхрана го препорачуваат на луѓе кои се вегани или вегетаријанци. Железото од грашокот е голема помош потребна за формирање на црвени крвни зрнца и транспорт на кислород низ телото, со што се спречува анемија и низа други болести.

Може да ја подобри контролата на шеќерот во крвта
Со низок гликемиски индекс (ГИ) и висока содржина на влакна, грашокот е корисен дел од вашата исхрана доколку треба да го следите нивото на шеќерот во крвта. Грашокот содржи скроб во форма на амилоза, која го забавува варењето, но не во голема количина. Студиите потврдуваат дека може да помогне во подобрување на нивото на гликоза. Грашокот содржи и хранливи материи како што се магнезиум, витамини од групата Б и витамин Ц, кои помагаат во контролата на шеќерот во крвта.

За подобро варење и против запек
Грашокот е богат со растителни влакна, кои во исто време „работат“ за здравјето на дигестивниот систем и го поттикнуваат растот и развојот на корисни цревни микроби, кои играат клучна улога во состојбата на нашиот имунитет. Голем дел од содржината на влакна е растворлив, што може да го ублажи или спречи запекот. Јадењето повеќе влакна е исто така поврзано со намален ризик од голем број состојби, вклучувајќи дебелина, дијабетес тип 2, срцеви заболувања и рак.

Состојките од грашокот ни го зајакнуваат срцето
Грашокот содржи минерали кои се здрави за срцето, вклучувајќи магнезиум, калиум и калциум, а исто така е богат со антиоксидантни хранливи материи како витамин Ц. Исто така има и фитонутриенти, вклучувајќи каротеноиди и флавоноли кои го штитат срцето и придонесуваат за оптимална кардиоваскуларна функција. Растворливите влакна содржани во грашокот ни помагаат да го контролираме нивото на холестерол, особено ЛДЛ (лошиот) холестеролот.

Можна заштита од хронични и малигни заболувања
Редовното вклучување на мешунките во исхраната може да го намали ризикот од рак поради високото ниво на антиоксиданти. Грашокот содржи и природни соединенија наречени сапонини, а докажано е дека овие соединенија помагаат во заштитата од некои форми на рак. Сето ова е потврдено со некои клинички студии.

Дали грашокот е безбеден за секого и кој треба да го избегнува?
Мешунките се чест алерген, а грашокот не е исклучок. Посебно внимание треба да се посвети доколку ви е дијагностицирана алергија на мешунки, што може да се однесува и на кикиритки и соја. Доколку ве загрижува алергија на одредена храна, не консумирајте храна која не сте ја пробале во големи количини, а за останатото бидете внимателни и доволно информирани. Алерго тестовите ќе ви дадат мир и дисциплина во исхраната, но и избегнување на здравствени компликации.

Превенцијата на ракот со органски растителни соединенија претставува нова стратегија во модерната медицина, позната како интегративна онкологија. Таа истражува кои алтернативни терапии, вклучувајќи ги и билните лекови, се безбедни и ефикасни во комбинација со конвенционалните третмани и лекови за спречување, забавување или лекување на рак.

Студиите покажуваат дека одредени традиционални растенија можат да:

• го детоксицираат организмот
• го зајакнат имунолошкиот систем
• ги олеснат симптомите на ракот
• го забават неговото ширење (метастази)
• ги намалат несаканите ефекти од лекувањето

Растенијата и зачините што редовно ги користиме во исхраната можат да помогнат во стимулирање на одбранбените сили на организмот и во превенција на рак, благодарение на богатиот состав на антиоксиданти кои ги намалуваат воспаленијата — клучен фактор во спречувањето на оваа болест.

Растенија и зачини со потенцијални антиканцерогени својства

Хемиските соединенија тимол, карвакрол и тимохидрохинон им ги даваат препознатливите медитерански вкусови на мајчината душица, ориганото и другите растенија од семејството уснатици (Lamiaceae).

Овие растенија имаат антибактериски и противвоспалителни својства и се богати со антиоксиданти. Од овие соединенија, тимохидрохинонот предизвикал посебен интерес кај научниците поради потенцијалните антиканцерогени својства.

Зачинувајте ја храната, пијте топли чаеви и одржувајте го здравјето со следните лековити и зачински билки што помагаат во борбата против оштетувањето на клетките.

Ѓумбир

Антиоксидативните и противвоспалителните својства на ѓумбирот ги штитат клетките од оштетувања. Во лабораториски студии, ова растение покажува и антиканцерогени ефекти.

Според преглед објавен во 2000 година во British Journal of Anaesthesia, ѓумбирот може да помогне и во намалување на мачнината и повраќањето поврзани со хемотерапија.

Кајенски пипер

Оваа лута пиперка содржи бета-каротен и капсаицин — силни антиоксиданти со противвоспалително дејство, кои можат да бидат токсични за клетките на ракот и да го спречат нивниот раст.

Шафран

Овој скап зачин со интензивна златножолта боја е вистински сојузник за здравјето.

Шафранот содржи кроцини (каротеноиди растворливи во вода) кои можат да го спречат растот на туморите и напредувањето на ракот.

Цимет

Неколку студии покажале дека екстрактот од цимет има антиканцерогени ефекти и помага во намалување на растот и ширењето на туморите.

Куркума

Куркумата има силно противвоспалително дејство и седум различни механизми кои се борат против ракот. Активната состојка куркумин покажала способност да го инхибира растот на клетките на ракот.

Оригано

Ова омилено медитеранско растение е исклучително богат извор на антиоксиданти и може да го забави растот на ракот и да поттикне апоптоза (смрт на канцерогените клетки).

Лук

Лукот се смета за еден од најмоќните зачини во борбата против ракот бидејќи помага во зајакнување на имунитетот. Содржи активни состојки базирани на триптофан, селен и сулфур кои делуваат против малигниот раст на клетките.

Познато е дека алицинот — противвоспалителна состојка во лукот — го прекинува дотокот на крв до туморот.

Студиите покажуваат дека екстрактот од лук, неговите фитосоединенија и наноформулации инхибираат различни стадиуми на рак.

Подготовка

Најмалку еднаш дневно исечкајте едно чешне лук и оставете го да отстои 10 минути пред консумирање за да се овозможи создавање на алицин.

Зелен чај

Зелениот чај е силен антиоксидант и може да биде важен сојузник во борбата против ракот бидејќи, според современите истражувања, помага во превенција на рак на црн дроб, бели дробови, дојка, панкреас, хранопровод и кожа.

Чај од коприва

Копривата е одлично растение за детоксикација на организмот, зајакнување на крвта и имунитетот, како и важен билен сојузник во борбата против карциномот поради силното антиоксидативно дејство.

Копривата го спречува делењето на клетките на ракот, особено кај рак на грлото на матката и рак на дојка.

Моринга

Студија од 2006 година, објавена во Journal of Experimental Therapeutics in Oncology, покажала дека соединение од дрвото моринга е ефикасно во уништување клетки на рак на јајници.

Други истражувања сугерираат дека морингата може да помогне и кај симптоми поврзани со рак, како што се отежнато дишење, кашлица, болки во грло, треска и болки во зглобовите.

Корен од чичок

Преглед објавен во 2011 година во списанието Inflammopharmacology наведува дека лабораториските студии покажуваат оти коренот од чичок го штити црниот дроб и има противвоспалителни, антибактериски и антиканцерогени својства.

Може да помогне и во закрепнување на црниот дроб по лекување од рак.

Екстракт од имела

Имелата покажала антиканцерогено, имуномодулаторно и антимикробно дејство во клинички истражувања.

Истражувањата кај луѓе покажале дека имелата може да ги намали симптомите на ракот и да го подобри квалитетот на животот.

Студија од 2013 година објавена во European Journal of Cancer покажала дека имелата ги намалува несаканите ефекти од хемотерапијата кај пациенти со рак на белите дробови.

Покрај овие растенија, превентивни својства против рак имаат и рузмарин, магдонос, целер и камилица.

Сокови за лица заболени од рак

Свежите сокови од овошје и зеленчук се полни со фитохемикалии и витамини кои помагаат во борбата против ракот.

Тие лесно се апсорбираат во организмот и обезбедуваат хранливи материи потребни за време на лекувањето.

Зрнесто овошје

Зрнестото овошје е богато со фитонутриенти, витамини, минерали и влакна.

Научниците покажуваат голем интерес за овие плодови поради антиоксидативните и потенцијално лековитите состојки.

Капините содржат антоцијанини — природни пигменти кои можат да го инхибираат развојот на премалигни клетки и создавањето крвни садови што ги хранат туморите.

Сок од калинка

Природните полифеноли во сокот од калинка имаат противвоспалителни својства кои можат да го потиснат растот на ракот.

Цитрусно овошје

Студиите откриле дека поголем внес на цитрусно овошје може да го намали ризикот од одредени видови рак, вклучувајќи рак на панкреас, желудник, дигестивен тракт и горниот респираторен систем.

Една голема студија во Јапонија покажала дека луѓето кои јаделе цитруси или пиеле сокови 3–4 дена неделно имале помал ризик од рак.

Резултатите од повеќе истражувања покажуваат дека цитрусите можат да помогнат во одбрана од рак на дебело црево, бели дробови, панкреас, простата, дојка и меланом.

Напомена: Избегнувајте сок од грејпфрут бидејќи може да влијае на хемотерапијата и одредени лекови.

Сокови од спанаќ, морков и домат

Каротеноидите како бета-каротенот во морковите, ликопенот во доматите и лутеинот во спанаќот се богат извор на антиоксиданти кои ги штитат клетките од оштетувања.

Сокот од морков содржи бета-каротен што организмот го користи за создавање витамин А. Може да помогне во намалување на ризикот од одредени видови рак и да ублажи некои несакани ефекти од хемотерапија.

Консумирањето моркови во одредени студии е поврзано со помал ризик од рак на желудник, бели дробови и простата.

Сокот од цвекло содржи беталаини — растителни хранливи материи со противвоспалително и антиоксидативно дејство.

Одредени студии ги поврзуваат јаболките со намален ризик од рак поради полисахаридите и кверцетинот, особено кај рак на белите дробови.

Јаболките можат да помогнат и во заштита од рак на дојка, дебело црево и дигестивен систем.

Зеленото овошје како кивито може да помогне во заштита од рак на дебело црево благодарение на богатството со антиоксиданси и позитивното влијание врз здравјето на цревата.

Намирници што можат да помогнат во превенција на рак

Според различни истражувања, здравата исхрана може да ги зголеми шансите за преживување кај пациентите со рак.

Домати

Студиите покажуваат дека ликопенот во доматите може да помогне во превенција на рак на простата, бели дробови и желудник.

Маслиново масло

Неколку студии покажале дека поголем внес на маслиново масло е поврзан со помал ризик од одредени видови рак.

Ленено семе

Истражувањата покажале дека лененото семе може да го намали растот на рак на дојка и простата.

Богато е со влакна, што помага и во превенција на рак на дебело црево.

Крстовиден зеленчук

Ротквица, зелка, карфиол, брокула, прокељ и синап припаѓаат во семејството крстовидни растенија (Brassicaceae).

Овој зеленчук е богат со хранливи материи, витамини и антиоксиданти.

Содржи сулфорафан, кој може да блокира одредени канцерогени материи и да го активира природниот процес на уништување клетки.

Зелен лиснат зеленчук

Зеленолиснатиот зеленчук содржи голем број потенцијални хемопревентивни соединенија и има антиоксидативни и имуностимулативни својства.

Богат е со фолати кои помагаат во формирање и поправка на ДНК.

Масна риба и печурки

Масната риба обезбедува витамин Д и омега-3 масни киселини кои можат да го намалат ризикот од рак.

Белите печурки исто така се богат извор на витамин Д.

Јаткасти плодови

Истражувањата покажуваат дека поголем внес на јаткасти плодови, како оревите, може да го намали ризикот од рак.

Суво овошје

Редовното консумирање суво овошје може да помогне во одбрана од некои видови рак и да го спречи влошувањето на болеста.

Консумирањето 3–5 порции суво овошје неделно може да помогне во спречување на полипи и израстоци на дебелото црево кои со текот на времето би можеле да прераснат во рак.

Иако јајцата се една од најчестите намирници во скоро секое домаќинство, дебатата за тоа дали домашните јајца се навистина поквалитетни од купечките не стивнува со години. Многумина веруваат дека разликата е главно прашање на навика или субјективен впечаток, но едноставен експеримент на готвач предизвика бројни реакции на социјалните мрежи и повторно го отвори прашањето за квалитетот на јајцата што ги консумираме секој ден.

Готвачот Стивен, објави на Тик-Ток видео во кое испече и ги спореди домашните јајца и класичните јајца од продавница. Во видеото кое собра голем број прегледи, тој објасни дека сакал да провери дали постои вистинска разлика во изгледот, текстурата и вкусот.

Видлива разлика
– Ги имам овие прекрасни јајца од кокошарник и обични јајца од маркет. Ќе ги испржиме сосема едноставно, без никакви додатоци, само сол и бибер, и ќе видиме кое е подобро – рече тој на почетокот на видеото.

Разликата стана очигледна за време на процесот на печење. Домашните јајца имаа интензивна, речиси портокалова боја на жолчките, додека оние од маркет беа многу посветли. Разликата беше забележлива и кај белките, при што домашните јајца беа покомпактни и подобро ја држеа својата форма во тавата, додека другите полесно се разлеваа.

Откако ги проба јајцата од маркет, готвачот призна дека тие се „сè уште доста вкусни“, но домашните, тврди тој, целосно го воодушевиле.

– Разликата е неверојатна. Само погледнете ја бојата, а вкусот е многу побогат и пополн – рече тој во видеото, додавајќи дека потрошувачите треба да избираат јајца од помали, домашни фарми секогаш кога е можно.

Зошто домашните јајца се поинакви?

Според платформата „Farm to Fridge,“ (Од фарма до фрижидер), бојата на жолчката често се поврзува со исхраната на кокошките. Кокошките кои имаат пристап до отворен простор и поразновидна исхрана богата со трева, пченка, семиња и инсекти имаат поголема веројатност да положат јајца со поинтензивна боја и поизразен вкус.

– Посреќните кокошки несат подобри јајца. Навистина е толку едноставно- велат тие.

Експертите велат дека потемната жолчка не значи автоматски дека јајцето е поздраво, но често може да биде индикатор за подобар квалитет на исхраната за кокошките. Начинот на кој се одгледуваат и хранат животните игра голема улога во хранливата вредност на јајцата.

Бројни студии покажаа дека јајцата од фарми за слободни кокошки и помали домашни фарми често содржат повеќе омега-3 масни киселини, витамин Д и антиоксиданти во споредба со јајцата од интензивно индустриско производство. Тие исто така имаат поповолен сооднос на омега-6 и омега-3 масти, што се смета за важно за здравјето на срцето и крвните садови.

Пошироко значење
Покрај можните здравствени придобивки, купувањето локални јајца има пошироко значење. На овој начин, потрошувачите ги поддржуваат локалните производители, малите фарми и поодржливото производство на храна, наместо големите индустриски системи.

Иако јајцата од маркет остануваат практичен и достапен избор за повеќето граѓани, сè повеќе луѓе се свртуваат кон домашните производи токму поради вкусот, квалитетот и довербата во методот на производство.