Се проценува дека речиси половина од сите прехранбени производи и козметички производи на полиците на супермаркетите содржат палмино масло, но шкотскиот тим на научници верува дека открил подобра алтернатива.

Палминото масло има многу различни својства и функции што го прават толку корисно и широко распространето. Полуцврст е на собна температура, така што може да ги направи намазите полесно да се мачкаат, отпорен е на оксидација, така што може да им даде на производите подолг рок на траење, стабилен е на високи температури, па на пржените производи им дава крцкава текстура, а исто така е без мирис и боја, така што не го менува изгледот или мирисот на прехранбениот производ, пишува Светскиот фонд за природа (WWF). Се користи во сè, од чоколади до шампони, пици, печива, пасти за заби и дезодоранси.

Сепак, важно е да се напомене дека хидрогенизираното палмино масло може да биде штетно. За време на процесот на хидрогенизација, во маслото се додаваат молекули на водород за да се промени текстурата, стабилноста и да се продолжи рокот на траење на маслото. Ваквото масло се користи во многу пекарски производи, а е штетно бидејќи со овој процес се создаваат незаситени масти – транс масти – кои можат лошо да влијаат на здравјето и да предизвикаат воспаление, да влијаат на здравјето на срцето и контролата на шеќерот во крвта, пишува Healthline.

Но, експертите од Универзитетот Queen Margaret (QMU) во Единбург нашле алтернатива за палминото масло и велат дека нивната нова 100% растителна состојка е 70% подобра за животната средина, пишува Би-би-си. Нивната поздрава опција наречена PALM-ALT има 80% помалку заситени масти и 30% помалку калории.

Ист вкус и текстура

Катриона Лидл, еден од водечките истражувачи во тимот на QMU, забележува дека нивната алтернатива има ист вкус и текстура како традиционалното палмово масло. Преку специјални сензорни тестови, испитаниците се обидувале да ја забележат разликата помеѓу алтернативното и традиционалното палмово масло, но не можеле да ја забележат.

Испитаниците опишале дека производот PALM-ALT има конзистентност на мајонез. Исто така, не содржи палма и кокос и нема додадени ароми, шеќер, засладувачи, конзерванси или бои. Направен е од нуспроизводи од индустријата за ленено семе, како и од природни влакна и масло од репка, пишува Би-Би-Си. Покрај тоа, QMU забележува дека може да се произведува локално и дека е конкурентен по цена. Доколку се користи од прехранбената индустрија како замена за палминото масло, тоа има потенцијал значително да ги намали емисиите на стакленички гасови преку намалување на влијанието на транспортот на храна и уништувањето на шумите поврзани со производството на палминото масло. Имплементацијата на оваа иновативна нова стратегија ќе ѝ помогне на прехранбената индустрија да ја намали зависноста од прекумерното одгледување палми за масло.

Иако палминото масло се чини незаменливо, експертите на QMU имаат меѓународна апликација за патент за PALM-ALT и треба да започнат разговори со идните производители. „Почнавме со печива – леб, колачи, бисквити – сите работи што секој сака да ги јаде, но кои не се многу здрави за нас“, вели Лидл.

Зошто палминото масло е лошо?

Во споредба со другите растителни масла, маслената палма е многу ефикасна култура, способна да произведува големи количества масло на мали површини на земјиште, речиси цела година. Сепак, огромната побарувачка за него доведе до значително уништување на шумите во областите каде маслената палма може да напредува. Производството на палмино масло е одговорно за околу 8% од уништувањето на шумите во светот помеѓу 1990 и 2008 година, пишува Би-Би-Си. Тоа е затоа што шумите се палат за да се расчистат областите каде што луѓето можат да одгледуваат палмино масло – дури и ако тоа е нелегално. Горењето шуми ги уништува местата каде што живеат растенија и диви животни, што значи дека областа има помала биолошка разновидност. Животните како што се орангутаните, носорозите, слоновите и тигрите можат да бидат загрозени поради тоа. Оваа загуба на шумите, заедно со конверзијата на тресетната почва богата со јаглерод, ослободува милиони тони стакленички гасови во атмосферата и придонесува за климатските промени, пишува WWF.

Користењето на земјиштето за одгледување палмово масло, од кое 85% се наоѓа во Индонезија и Малезија, се зголеми речиси деветкратно од 3,3 милиони хектари во 1970 година на 28,7 милиони хектари во 2020 година. Во финансиска смисла, еден извештај ја проценува глобалната индустрија за палмово масло на 62,3 милијарди долари во 2021 година. А таков е постојаниот раст на побарувачката, а оваа бројка се очекува да се зголеми на 75,7 милијарди долари до 2028 година, пишува Би-Би-Си.

Целерот е богат со различни витамини и минерали, поради што е едно од најлековитите растенија.

Заедно со морковите и магдоност е многу застапен во кујните ширум светот, а неговите својства се применливи и во алтернативната медицина.

Листот од ова растение може да се користи и како украс за јадења, а самиот целер во исхраната се користи свеж или варен.

Витамините содржани во ова растение не можат ни да се избројат. Богат е со витамини од Б комплексот, витамин Ц и К, фолна киселина и калиум.

Консумирањето целер помага во одржување на здравјето на кардиоваскуларниот систем, а е идеална намирница и за пациенти со висок холестерол.

Уште Хипократ препишувал употреба на сок од целер за лекување на нервната напнатост.

Целерот ефикасно го намалува воспалението. Семето од целер содржи околу 20 антиинфламаторни соединенија кои му помагаат на телото при воспаленија.

Го регулира варењето и помага во зачувување на дигестивниот тракт

Содржи соединенија кои го штитат желудникот и го спречуваат неговото оштетување. Докажано ја намалува појавата на чир на желудникот. Покрај тоа, целерот содржи 95 проценти вода и овозможува нормално варење на храната и ја одржува цревната бактериска флора.

Го намалува нивото на холестерол

За да го одржите здравјето на срцето, вклучете целер во вашата секојдневна исхрана. Докажано е дека ова растение може да ја намали вкупната концентрација на холестерол и триглицериди.

Целерот се препорачува и за луѓе кои имаат проблеми со регулирањето на шеќерот во крвта, најмногу поради нискиот гликемиски индекс.

Друга важна ставка е тоа што не содржи многу натриум, бидејќи денес високиот внес на натриум е поврзан со висок крвен притисок. Магнезиумот и железото во целерот ја неутрализираат киселата храна.

Има и многу други ефекти на целерот поради кои треба да го вклучите барем во еден оброк, а дали сето ова е вистина проценете сами.

Глуварчето или кај народот уште познато и како млечна козица припаѓа на семејството цветни растенија и расте во многу делови од светот. Ова млечна доаѓа веројатно заради онаа млечна течност што ја испушта стебленцето кога ќе се скрши.

Кај нас е едно од најраспространетите и најлесно достапни растенија, но како деца не знаевме дека има и додадена вредност за здравјето, туку ни служеше за забава, да ги дувнеме и да скинеме ново па да го дувнеме и тоа. Иако не плаѓеа дека моѓе да оглувиме, може затоа и е познато како глуварче, иако не сум чула досега дека некој оглувел зашто дувнал глуварче. Сепак, малкумина знаат дека може да биде од особена корист за здравјето и составен дел од нашето мени и тоа цело, од коренот и стебленцето, па до листовите и цветот.

Луѓето од далечното минато знаеле за одредени лековите својства на глуварчето, па со векови го употребувале во традиционалната медицина и тоа во вид на чај, листовите како салата или како сируп. Интересно е тоа што освен што може да се јаде целото растение, сите негови делови (коренот, стеблото, листовите и цветовите) имаат свое значење за здравјето.

Глуварчето е повеќегодишна билка која цвета од март до октомври. Листовите се најдобри за употреба пред да процвета, коренот во пролет, а стеблото во периодот на цветање.

Чајот од глуварче е познат и како алтернативен лек кој дејствува на канцерогените клетки.

Глуварчето е познато по својата лековитост. Содржи високи концентрации на витамини (А, Б, Ц), минерали (особено калиум, натриум и магнезиум) и органски киселини.

Пролетната салата од глуварче се прави од сосема млади листови, кои се берат пред цветањето на билката.

Во народната медицина глуварчето се применува за јакнење на организмот и за пролетно чистење на крвта. A сето ова значи дека токму сега е вистинско време да го вклучите во исхраната. Најлесно е да го консумирате како салата, и тоа само за себе или заедно со марула, со краставици или во било која друга комбинација.

Глуварчето е едно од најраспространетите и лесно достапни растенија на нашето поднебје.

Лековито е целото растение (корен, лист, цвет и стебло). Листовите се собираат пред да процвета растението, коренот во пролет и есен, а стеблото за време на цвет. Глуварчето се смета за едно од најдобрите растенија за прочистување на организмот од наталожените токсини (отрови) во организмот, а се користи дури и за најтешки болести.

На пример, кoренот од глуварчето се препорачува за лекување на карцином. За да се користи, коренот мора прво да се исуши. Пред тоа треба внимателно да се излупи и да се исече на еднакви мали парчиња. Потоа се суши на свеж воздух, раширен на подлога во период од 3 до 14 дена. Дека е сув ќе препознаете кога ќе стане ронлив на допир. Сувиот корен ги задржува лековитите својства една година доколку се чува во стаклен сад на суво и темно место. Коренот е добар за црниот дроб, бубрезите и за лимфата, лекува запек, артритис, ревматизам, хепатитис и ја чисти кожата. Корисен е за женски заболувања, особено за болести на дојките, како цисти, карциноми, отечени гради и проблеми со доењето и млекото.

Хрватскиот професор по генетика Маријан Јошт тврди дека глуварчето ги убива малигните клетки во организмот на човекот.

„Благодарение на ова растение, јас сум уште жив“, вели професорот, кој го потврдил сознанието до кое дошле научниците од Универзитет Виндзор во Канада. Имено, чајот од глуварче дејствува на клетките зафатени со карцином, и тие се распаѓаат во рок од 48 часа, а за тоа време не заболува ниту една здрава клетка.

Меѓу другото, глуварчето го подобрува варењето на храната и е добар лек за пациенти кои страдаат од желудочни и тегоби во цревата. Докажан е и како ефикасен лек за заболувања на црниот дроб како што се: жолтица, цироза, камен во жолчка и воспаленија на жолчното ќесе. Глуварчето ја прочистува крвта и го намалува нивото на „лошиот“ холестерол, ги ублажува ревматските болки. Има позитивни дејства и ги прочистува мокрачните патишта, мочниот меур и бубрезите.

Чај од глуварче

Чај од корен се приготвува на тој начин што една кафена лажичка сув иситнет корен се става во половина литар вода да проврие 10 минути. Чајот се пие 4 пати по половина чаша. Од надземниот дел чајот се подготвува такашто една супена лажица листови и цветови се прелеваат со чаша врела вода, се остава да стои 10-15 минити, се процедува, се засладува со мед и се пие 4 пати дневно по 100 ml.

Салата од листови од глуварче 
Подготовка: За салата се потребни свежи млади листови (набрани пред да процвета растението). Насецкајте ги листовите, прелијте со маслиново масло, додајте сол по желба и лимон. Може да се комбинира и со други салати по желба.