Ајварот не е само вкусен, туку и здрав. Диетолог открива како ајварот му помага на здравјето и зошто ја носи титулата крал на зимниците.

– Ајварот е едно од оние јадења што ја надминува улогата на обичен прилог. Тој е симбол на есента, заедништвото и трудот, но и на гастрономскиот идентитет на Балканот. Без разлика дали се сервира со печено месо, леб или како дел од појадокот, ајварот стана неопходен дел од нашата кујна и култура – вели српскиот диетолог д-р Верослава Станковиќ.

Секако, и нашиот портал му има посветено повеќе текстови, но за првпат сега ќе имаме и текст кој не уверува и во неговите здравствени придобивки.
Имено, според диетологот Станковиќ која за српски Курир зборува на оваа тема, ајварот е вистинско богатство од витамини и антиоксиданти.

– Неговата основа се пиперките – зеленчук кој содржи изобилство на витамин Ц, дури и повеќе од лимоните, бета-каротен, витамин Б6 и фолна киселина. Со печењето дел од витамините исчезнуваат, но се ослободуваат природни шеќери и ароматични материи, кои му го даваат карактеристичниот сладок вкус. Ако се додаде модар патлиџан, се внесуваат и вредни влакна, како и полифеноли – супстанции со антиоксидантни својства.

Маслиновото или сончогледовото масло што се користи за ајварот го дополнува јадењето со здрави масти, додека лукот (доколку ставате лук), придонесува за антибактериски и антивирусни својства. Кога се јаде умерено, ајварот може да биде вреден сојузник на имунолошкиот систем, особено во зимските месеци – вели таа.

Ајварот не е само храна – тој е дел од идентитетот. Подготовката на ајвар на есен ги зближува семејствата, соседите и пријателите. Ова е време кога сите се вклучуваат: некој ги пече пиперките, некој ги лупи, некој ги меша во голем сад. Овој процес трае со часови, но токму тоа му дава посебна вредност: ајварот е вкус на заедништво и трпение.

Најдобриот ајвар се прави од месести црвени пиперки, таканаречени, рог пиперки. Печењето на шпорет или скара му дава единствена арома. Важно е добро да се исцеди сокот од пиперките пред мелење, бидејќи ајварот ќе трае подолго и нема да се расипе. Во зависност од вкусот, може да биде благ или лут, погуст или поредок. Стерилизирањето на теглите и прелевањето доволно масло врз ајварот се клучни за долгорочно складирање.

Со чинија ајвар, вели диетологот, не само што добиваме витамини, туку и дел од нашата традиција и идентитет. Нè враќа во детството, мирисот на есента и собирањата околу огнот. Затоа со право можеме да кажеме – ајварот е многу повеќе од зимско јадење. Тој е вистинскиот крал на нашата трпеза.

Хипертензијата, или високиот крвен притисок, често се нарекува тивок убиец поради високиот ризик од срцев и мозочен удар.

Покрај лековите, здравствениот систем ја нагласува и важноста на балансираната исхрана во борбата против високиот крвен притисок, а неодамнешна студија идентификувала шест витамини за кои е докажано дека се дефицитарни кај пациентите со хипертензија.

Важноста на исхраната во борбата против хипертензијата

Урамнотежената исхрана е една од главните препораки за управување со хипертензијата, што го потврдило и истражувањето. Тим од 10 истражувачи испитале податоци од 10.031 возрасни лица во Малезија – од кои 43,5 проценти имале хипертензија.

Многу од нив биле над 40 години, имале индекс на телесна маса со прекумерна тежина, биле со понизок социоекономски статус или имале семејна историја на хипертензија, пишува „The Healthy“.

Врската помеѓу витамините и високиот крвен притисок е важна бидејќи студијата забележува дека претходните истражувања ја потврдиле врската помеѓу оваа состојба и недостатокот на витамини. Витамините го поддржуваат крвниот притисок преку симпатичкиот нервен систем, васкуларните модулатори, блокаторите на калциумовите канали и диуретиците, според истражувачкиот тим.

Шест важни витамини

„И покрај фактот дека витамините се потребни само во минимални количини, нивното влијание врз целокупното здравје е клучно“, забележуваат авторите на студијата.

Иако истражувачите пронајдоа пристојни нивоа на витамини А и Ц во исхраната на општите возрасни лица во Малезија, шест витамини биле дефицитарни кај пациенти со хипертензија; А, Б6, Б9, Б12, Е и К.

Лековите се исто така важни
Резултатите од студијата сугерираат дека недостатоците во исхраната можат да ја влошат хипертензијата и поврзаните компликации.

Исто така, било нагласено дека пациентите со хипертензија не треба да се фокусираат само на внесот на витамини – лековите се исто така важни.

Покрај понатамошните истражувања на оваа тема, истражувачите исто така сугерираат дека е важно да се земе предвид исхраната како витална компонента на третманот на хипертензија. Промените во исхраната и суплементацијата, во консултација со лекар, можат да ги подобрат целокупните здравствени резултати.

Познато е дека постудените месеци носат промени во навиките во исхраната, метаболизмот и нивото на енергија. Намалената достапност на свежо сезонско овошје и зеленчук го отежнува одржувањето на разновидна исхрана.

Топлите супи стануваат совршен избор во овој период – заситуваат, закрепнуваат и лесно се прилагодуваат на сезонските потреби на организмот.

Зошто е важно да се јаде супа?

Супата отсекогаш била синоним за јадење кое лекува, а во зима особено им годи на телото и на душата со својата топлина, затоа, не залудно, во некои не многу минати времиња, секој оброк се почнуваше со квалитетна супа.

Традиционалните супи од месо и зеленчук обезбедуваат многу витамини и минерали, а на нивниот квалитет влијаат состојките од кои се прави супата.

Денес имаме можност да складираме разни намирници во нашите кујни, а во студените зимски месеци лесно можеме да направиме супа која може да биде дури и самостоен оброк.

Иако кај нас супата традиционално се јаде како предјадење на главното јадење на ручек или навечер, топол сад со шарена супа може да биде идеален и за почеток на денот.

Внесувањето на течност придонесува за будење на организмот, а диеталните влакна од зеленчукот даваат добро чувство на ситост.

Се препорачува во утринската супа да додадете цели зрна или тестенини и варено месо или јајце за да направите целосен оброк.

Иако е полоша опција од домашната супа, дознавме дека супата од кесичка може да биде и добар извор на течност и некои витамини и минерали од сувиот зеленчук.

Сепак, повеќето супи од кесичка содржат голем процент на сол и адитиви, затоа секогаш треба да им се даде предност на домашните супи.

Кои видови супи се најдобри?

Сите супи од месо и риба имаат заедничко тоа што придонесуваат за вкупниот дневен внес на протеини, минерали (цинк, железо, калциум, магнезиум) и други електролити.

Супата од пилешко традиционално се смета за лек против настинка, затнат нос и кашлица, а нејзиното антивоспалително дејство е научно докажано.

Чорбите од коски се особено богати со колаген и минерали како што се железо, цинк, магнезиум, калциум и како такви имаат позитивно влијание врз здравјето на коските, мускулите, зглобовите, кожата и дигестивниот систем.

Супите од зеленчук се богат извор на витамини, диетални влакна и фитохемикалии, пред сѐ, растителни пигменти со антиинфламаторно и антиоксидантно дејство.

На пример, супата од тиква е портокалова поради бета каротен пигментот кој има заштитно дејство врз здравјето на очите и кожата, супата од домати е извор на моќниот антиоксидант ликопен, а супата од цвекло е богат извор на железо.

Препорачливо е да додадете маслиново масло или суви печени семки во супите од зеленчук пред да ги послужите за да ги збогатите со добри масти.

На што да се обрне внимание при подготовката на супа?

За најквалитетна супа, неопходно е да се избере квалитетна, свежа, сезонска храна, бидејќи тие имаат највисок процент на хранливи материи. Потребно е супата да се готви подолго време и на помал оган за да се зачуваат витамините и минералите.

Во бистра супа во која се растворени витамини, минерали и фитохемикалии, секогаш е добро да се додаде варен зеленчук за да се зголеми внесот на диетални влакна и парчиња месо или риба како извори на протеини.

Пожелно е во супите да се додаваат зачини (бибер, магдонос, босилек, ѓумбир, куркума) за да се зголеми нивното благотворно дејство.

Се препорачува да се избегнува додавање мешавини за зачини поради високата содржина на сол и засилувачи на вкус.

Не постојат најдобри комбинации на состојки во супата, но дефинитивно се препорачува да се користат што повеќе видови зеленчук за да се добие што поголем опсег на витамини и биолошки активни компоненти.

За да се избегне додавање на рафинирано/бело брашно или крем за готвење, може да се користат цели зрна (ориз, просо, хељда, киноа, овес, јачмен) или да се изгмечи дел од зеленчукот за да се постигне саканата густина.

Дали готвењето ја нарушува хранливата вредност на храната, пред сѐ, на зеленчукот?

Термолабилните витамини и минерални материи делумно се уништуваат со готвењето, но некои од нив остануваат во течноста, односно во супата.

Се препорачува да се користи што повеќе храна при подготовката на супата за да се обезбеди поголема количина на витамини и минерали со што се намалува влијанието на водата и високите температури.

Исто така, пожелно е да не се оставаат супите да се варат подолго време на висока температура и да се ставаат поголеми парчиња зеленчук, бидејќи така се намалува влијанието на водата и високата температура.

Пред неколку месеци американската актерка Џена Ортега предизвика жестока дебата на интернет. Ова беше поттикнато од видеото на кое тaa јаде киви заедно со кората. И многумина се згрозија од тоа.

Колку и да изгледа бизарно, актерката Ортега правилно јаде киви! Да, според експертите, кората од киви има некои неочекувани здравствени придобивки.

Кора од киви – чудо полно со важни хранливи материи

Фактот дека кората од киви завршува во ѓубре во повеќето домаќинства е всушност здравствено кривично дело. Истражувањата покажуваат дека внесот на влакна, витамини и антиоксиданти значително се зголемува доколку јадете киви со кора. Всушност, во бројки, овие придобивки се дури 50% повеќе. Целиот плод е особено добар за варењето и придонесува за чувството на ситост.

Кората од киви содржи три пати повеќе антиоксиданти од пулпата. Поради своето богатство со витамин Ц, витамин Е и полифеноли, кората дури помага да се забави стареењето на клетките и да се зајакне нашиот имунолошки систем. Затоа, јадењето цело киви е едноставна и природна опција за заштита на телото од слободните радикали и подобрување на имунитетот против настинки.

Лушпите од киви се полни со фолна киселина, која му е потребна на нашиот нервен систем

За оние кои преферираат одреден вид киви, следните информации се исклучително важни: корите од сите видови киви (ги има околу 60!) се јадливи. Зеленото киви можеби е најпознато, но далеку од тоа дека е единствено. За оние кои сѐ уште се скептични и не можат да замислат да загризат киви со лушпа, го препорачуваат жолтото киви. Има помазна лушпа и е помалку влакнесто.

Жолтата кора од киви има уште една предност: таа е важен извор на фолна киселина или витамин Б9. Овој витамин е клучен за производство на енергија и правилно функционирање на нашиот нервен систем. Посебно е важен за трудниците бидејќи е пресуден во развојот на нервниот систем на плодот. Ако јадете жолто киви со кора, внесот на фолна киселина ќе се зголеми за 34%.

Кората од киви не е безбедна за секого – треба да обрнете внимание на тоа

Колку и да е здрава кората од киви, таа сепак претставува ризик по здравјето за некои луѓе. Причината за тоа е што е богат со оксалати.

Станува збор за молекули кои во комбинација со калциум можат да го поттикнат формирањето на камења во бубрезите кај чувствителните луѓе. Значи, ако веќе имате историја на камења во бубрезите или моментално ги имате, треба да избегнувате да ја јадете кората. Исто така и други намирници богати со оксалати како темно чоколадо, спанаќ и брокула.

Доколку немате проблеми со камења во бубрезите и се уште не сте целосно убедени, еве неколку совети со кои многу лесно ќе го вклучите целото киви во вашата исхрана.

Измијте го темелно целиот плод: Најдобро е да изберете органско киви и добро да го измиете пред јадење. Нежното чистење под вода ќе помогне да се отстранат влакненцата и остатоците од пестициди. Така ќе биде попријатно јадењето на кората.

Ставете го во блендер: Ако конзистентноста на кората ве одбива, можете едноставно да го ставите цело киви во блендер или да го исечете кивито на мали парчиња и да го користите за овошна салата.

Ако сепак сакате да јадете излупено киви, можете да ја користите и кората. Додадете ја во освежителна вода со лимон и краставица, автоматски додава повеќе вкус. Преостанатите кори може да се користат и како здрава алтернатива на чипсот! Едноставно премачкајте ги парчињата со шеќер и мед и печете ги во рерна на 150°C 10 до 20 минути. Здрава и пред сѐ, одржлива закуска!

Јадењето киви со кора бара малку ментално прилагодување, но придобивките се многубројни и на крајот само треба да се навикнете. Затоа, следниот пат, само осмелете се да гризнете киви – вашето тело ќе ви биде благодарно.

Овој цитрус со големина на овошје кај нас се појави последните години, такашто, не е баш дека сме навикнати да го консумираме, но со оглед на тоа што го сметаат за еден од најздравите цитрусни плодови, можеби е време да почнете. Станува збор за помело, чиј плод е голем колку диња. Потекнува од Азија и е главен предок на грејпфрутот, на кој наликува и по вкус, но е посладок. Тој е одличен извор на витамин Ц, кој е моќен антиоксидант кој помага да се спречи оштетувањето предизвикано од слободните радикали.

Помелото е исто така богато со витамини Б1 и Б2, како и со минерали, како што се бакар и калиум.

Еве за што е добар овој цитрус:

Го регулира варењето

Обично се препорачува да се јадат најмалку 25 грама влакна дневно. Едно помело содржи шест грама. Веројатно нема да го јадете целото овошје одеднаш, но добро е да знаете дека тоа е особено богато со нерастворливи влакна кои додаваат волумен на столицата, па затоа се добри за спречување на запек.

Овошните влакна се поврзани со подобрена густина на коските, долгорочно одржување на оптималната телесна тежина, подобро здравје на цревата и мозокот и намален ризик од некои хронични болести.

Освен влакна, помелото содржи и протеини, а двете од овие хранливи материи ни помагаат да се чувствуваме посити подолго време, што доведува до намалување на вкупниот внес на калории.

Излупеното помело, тешко околу 600 грама, содржи околу 230 калории, што е релативно малку за толкаво количество храна.

Го чува срцето

Помелото може да влијае на намалување на нивото на холестерол и триглицериди во крвта, масти поврзани со срцеви заболувања. Во тринеделното истражување во кое стаорците добиле концентриран екстракт од помело, нивното ниво на триглицериди било намалено за 21 отсто, вкупниот холестерол за шест отсто, а ЛДЛ (т.н. лош) холестерол до 41 отсто.

Спречува настанување на канцер

Помелото може да биде корисно за убивање на клетките на ракот и спречување на нивното ширење. Студијата на глувци покажала дека екстрактот од кора од помело го потиснува растот на туморот, го поддржува имунолошкиот систем и ги убива клетките на ракот.

Како да го јадете

Пред јадење, помелото треба да се излупи, а тоа се прави на ист начин како со портокал. Како и другите цитрусни овошја, помелото е поделено со бела мембрана на резенки кои лесно се одвојуваат.

Познатото јапонско јаболко кое го знаеме уште и како каки, е многу здраво, но кога го јадете треба да внимавате на 2 работи.
Јаболкото каки, ​​познато и како јапонско јаболко, е исклучително здраво. Луѓето во Азија го консумираат повеќе од 2.000 години, а по изгледот потсетува на домат.

Каки јаболкото е богато со витамини А и Ц, а содржи и минерали како железо, калциум и калиум. Тоа е добар извор на влакна и антиоксиданти, а може да помогне во зајакнувањето на вашиот имунитет. Приближно 100 грама од ова овошје содржи околу 70 калории.
Можете да го јадете свежо, сушено или варено. Доколку го консумирате целото овошје, би било препорачливо да ја излупите кората пред јадење бидејќи содржи поголеми количини тианин. Ова соединение може да ја забави апсорпцијата на други корисни елементи.

Друга важна работа – не консумирајте каки јаболко на празен стомак бидејќи може да го зголеми ризикот од дијареа. Најдобро би било да ги јадете после оброк.

Добра идеја е да ја извадите кората, да ја исечкате и да ја ставите во јогурт или грчки јогурт. Ова овошје можете да го користите и како додаток на други деликатеси.

Една голема, неизлупена краставица содржи 62 отсто од препорачаниот дневен внес на витамин К. Тој е потребен за активирање на некои протеини вклучени во процесите на згрутчување на крвта, а не е занемарлива ниту неговата улога во метаболизмот на коските и другите ткива.
Имено, голем дел од она што ја прави краставицата хранлива се наоѓа токму во кората.

Исто така, големата краставица без отстранета кожа содржи 6 отсто од дневната вредност на витамин А и 14 отсто од дневната вредност на витамин Ц, што всушност значи дека е одличен сојузник во одржувањето на здравјето на имунолошкиот систем.

Од него можете да добиете и дневна доза на витамини од групата Б, како и тиамин, рибофлавин, Б6 итн. кои го снабдуваат телото со енергија потребна за функционирање на срцето и мозокот.
Кората од краставица е добра и во исхраната, но мора да се погрижиме да биде добро измиена.
Ако, сепак, преферирате излупени краставици, треба да знаете дека кората не мора да ја фрлате, туку можете да ја изрендате и да ја измешате со сирење, сенф и друг зеленчук.

Дополнително, доколку имате деца, добро ќе ви дојде трикот со кора од краставица за да ја отстраните трагата од боици или од фломастери од ѕидот.

Она што треба да го направите е да ја истриете валканата површина со надворешната страна на лушпата.

Нектарината (лат. Prunus persica) е овошје кое припаѓа на истото семејство како праската и сливата. Долго време се веруваше во митот дека ова овошје е создадено со вкрстување на праска и слива. Меѓутоа, експертите од областа на агрономијата веруваат дека нектарината е всушност еден вид праска, која ги изгубила влакната поради природна мутација. Токму поради големата сличност со праската, таа популарно се нарекува праска со мазна кожа или гола праска.

Нектарината доаѓа од Кина, каде што се одгледува повеќе од 3.000 години. Оттаму се проширила во Централна Азија, а потоа во Европа и Америка. Најголемиот производител на нектарини е токму нејзината матична земја, Кина. Во Европа тоа се Шпанија, Франција, Грција и Италија. Нектарините зреат во јули или август, во зависност од сортата. Тие се разликуваат по бојата на месото, па затоа има жолти, бели и црвени сорти.

Лековито дејство на нектарините

Овие сочни, нискокалорични плодови можат да се пофалат со исклучително голем број на хранливи материи.

Полни се со витамини А, Ц, Е, К, Б1, Б2, Б3, Б6, Б9 (фолна киселина).

Тие се одличен извор на минералите калциум, калиум, магнезиум и фосфор.

Имаат висок процент на диетални влакна, како и бројни антиоксиданти, особено фенолни соединенија.

Хранливите материи кои се наоѓаат во нектарините се одличен сојузник во превенцијата и ослободувањето од многу здравствени проблеми.

Го штитат здравјето на срцето и крвните садови

Нектарината силно го поддржува здравјето на кардиоваскуларниот систем.

Антиоксидантите хлорогена киселина и антоцијани ја спречуваат оксидацијата на ЛДЛ-холестеролот и го намалуваат ризикот од формирање на наслаги на крвните садови.

Ова го спречува стврднувањето на артериите и ја подобрува циркулацијата.

Флавоноидите содржани во нектарините го намалуваат ризикот од развој на атеросклероза.

Го зајакнуваат имунитетот

Високиот процент на антиоксиданти содржани во нектарините го зајакнува имунитетот и ја зголемува одбранбената способност на телото.

Благодарение на силниот имунитет, телото полесно се спротивставува на разни инфекции и побрзо закрепнува од разни болести или повреди.

Го заштитуваат здравјето на очите

Лутеинот, изобилно присутен во нектарините, игра важна улога во одржувањето на здравјето на очите.

Научните истражувања покажаа дека адекватниот внес на лутеин кај децата во развој придонесува за формирање на здрав и нормален визуелен систем.

Исто така, според експертите, овој каротеноид го намалува ризикот од болести како макуларна дегенерација и нуклеарна катаракта.

Лутеинот делува и како филтер за сончева светлина кој ги апсорбира опасните УВ зраци и на тој начин штити од оштетување на видот.

Бета-каротинот придонесува и за зачувување на видот и спречува појава на слепило и ксерофталмија.

Го подобрува варењето

Поради високата содржина на влакна, нектарината може да биде одличен сојузник во одржувањето на здравјето на дигестивниот систем.

Влакната од нектарината придонесуваат за добро функционирање на цревата, го стимулираат нивното празнење и се борат со проблеми како што се гастритис, запек и чиреви.

Влакната ги чистат и апсорбираат токсините кои се насобрале на ѕидовите на цревата и помагаат да се елиминираат од телото.

Така, тие помагаат да се исчистат цревата, а со тоа и целиот организам од токсините.

Помагаат при слабеење

Нектарините се нискокалорично овошје, идеално за диета. 100 грама нектарини содржат само 44 калории.

Сите знаеме дека режимот на исхрана може да му наштети на здравјето ако телото не е обезбедено со потребните хранливи материи.

Токму затоа ова овошје е идеално за пополнување на менито за исхрана – содржи малку калории и е богато со хранливи материи.

Влакната од нектарините придонесуваат и за одржување на оптимална телесна тежина бидејќи го исполнуваат желудникот и даваат чувство на ситост.

Благодарение на соединенијата како антоцијани, катехини и хлорогена киселина, ова овошје може да биде корисно во лекувањето на дијабетес и болести на срцето и циркулаторниот систем.

Го заштитуваат здравјето на кожата

Витаминот Ц, лутеинот и бета-каротинот кои се наоѓаат во нектарините ќе обезбедат добро здравје и убава кожа.

Лутеинот ја штити кожата од оштетувања предизвикани од слободните радикали, а неодамнешните истражувања покажуваат дека е исклучително ефикасен во спречување на изгореници на кожата.

Витаминот Ц ја поттикнува синтезата на колаген, ја стимулира регенерацијата на кожата и ја зајакнува нејзината отпорност.

Бета-каротенот, провитамин на витаминот А, игра важна улога во заштитата на клетките на кожата од оштетување предизвикано од УВ зраците.

Ја одржува кожата влажна, мека и мазна, го спречува предвременото стареење и се грижи за создавање на нови клетки на кожата.

Фосфорот се грижи за нормалното функционирање на клетките и ткивата, а особено е важен за зачувување на здравјето на коските и забите.

Ја штитат бременоста

Нектарините содржат многу витамини и минерали кои придонесуваат за здрава бременост и правилен развој на плодот.

Посебен акцент има на фолатите кои се неопходни за спречување на развојот на дефекти на невралната туба како и за нормален раст и развој на мозокот, мускулите, крвните садови, коските и забите на детето.

Калиумот го спречува грчењето на мускулите кај трудниците, помага во одржување на оптималниот крвен притисок, се грижи за балансот на електролитите и искористувањето на енергијата од виталните хранливи материи како што се мастите, протеините и јаглехидратите.

Кељот (Brassica oleracea var. sabauda) е ист вид како и зелката. Во готвењето најмногу се цени жолтеникаво-белиот млад кељ кој нема многу заштитни листови.

Потекнува од Медитеранот и Мала Азија, а поради неговите сино-зелени згужвани листови кои можат да бидат горчливи, често се заобиколуваат во исхраната.

Вкусен е, но не е лесно сварлив. Кељот има многу витамин Ц, но го губи кога се готви.

Достапен е во текот на целата година. Главиците на зимскиот кељ имаат повеќе обвивки од лисја. Се јаде приготвено како вариво, полнет, од него се прават шницли со трошки, се вари и се прелива со масло, а во помали количини се додава во супи.

Важно е да се напомене дека кељот има повеќе железо по калорија од говедското месо и повеќе калциум од млекото, а изобилува со влакна и омега-3 киселини, така што нема оправдување да не го јадете.

Го детоксицира телото

Новото истражување покажа дека кељот може целосно да го детоксицира телото и да ја регулира неговата општа состојба. Ова се должи на изотоцијанатот, кој настанува од молекулата на кељот.

Полн е со железо и калциум

Има повеќе железо по калорија од говедското месо, повеќе калциум по калорија од млекото и полесно се апсорбира од телото отколку млечните производи.

Со 100 грама кељ се покриваат 88 проценти од препорачаниот дневен внес на протеини.

Ги штити очите и срцето

Богат е со каротеноиди и витамин А, кои позитивно влијаат на здравјето на очите бидејќи штитат од ултравиолетово зрачење и слободни радикали. Истражувањата велат и дека ги намалуваат шансите за развој на катаракта и до 50 проценти.

Изобилството на витамин К во кељот го штити срцето бидејќи се верува дека го намалува ризикот од атеросклероза.

Ги храни коските

Витаминот К е исто така клучен за здравјето на коските, а 100 грама кељ содржи над 1.000 отсто од препорачаната дневна доза.

Овој витамин ја подобрува апсорпцијата на калциумот и го намалува неговото излачување во урината, а со тоа ве штити од фрактури на коските.

Го зајакнува имунитетот

Кељот е богат со каротеноиди и флаваноиди, антиоксиданти кои значително го зајакнуваат имунитетот и витамини А и Ц.

Прекумерното консумирање на која било храна не е добро за здравјето, а некои истражувања сугерираат дека прекумерната потрошувачка на производи од компир е поврзана со висок крвен притисок. Но, најчесто проблемот е во начинот на кој ги обработуваме и подготвуваме компирите.

Имено, компирот содржи многу витамини и други хранливи материи кои се неопходни за нашето здравје. Еве шест причини зошто компирот е добар за нашето здравје.

Витамин Ц

Кога луѓето ќе помислат на витамин Ц, на ум обично им доаѓаат портокали и други агруми. Но, и компирот е важен извор на витамин Ц. Еден компир од 150 грама во просек содржи околу 15 проценти од дневната препорачана доза на витамин Ц.

Витаминот Ц е многу важен за нашето здравје бидејќи ја подобрува функцијата на имунитетот, содржи антиоксиданти, игра клучна улога во формирањето на сврзните ткива, а исто така е важен и за здравјето на нашите заби. Недостатокот на витамин Ц е поврзан и со губењето на забите.

Витамин Б6

Овој витамин е клучен за работата на повеќе од 100 ензими во телото, овозможувајќи им да ги разградат протеините – процес кој е клуч за правилното функционирање на нервите. Ова е можеби причината зошто витаминот Б6 е поврзан со доброто ментално здравје.

Еден компир содржи околу четвртина од препорачаната дневна доза на овој витамин.

Калиум

Калиумот е важен за регулирање на електричната сигнализација во мускулите и нервите. Токму поради тоа, превисокото или прениското количество на калиум во телото може да ја запре работата на срцето.

Печените и пржените компири содржат високо ниво на калиум, околу една третина од дневниот препорачан внес на калиум. Сепак, луѓето кои имаат бубрежна болест треба да внимаваат на внесот на компири. Имено, доколку бубрезите не работат правилно, тоа може да ја оневозможи способноста за исфрлање на вишокот калиум од телото.

Колин

Холинот е соединение кое се врзува за мастите за да создаде фосфолипиди, градежни елементи на клеточните ѕидови. Од витално значење е да се внесува доволно холин бидејќи е неопходен за здрав мозок, нерви и мускули. Компирите, сојата и месото содржат најголеми количини на холин.

Добри се за варењето

Готвењето и ладењето на компирите пред да се конзумираат овозможуваат формирање на отпорен скроб. Овој здрав скроб му помага на нашето тело на многу начини и исто така делува како пробиотик кој е важен за здрав цревен микробиом. Иако ладниот варен компир затоа потешко се вари, во тој процес се создаваат и масни киселини, кои се исклучително добри за здравјето на дигестивниот систем.

Покрај тоа, овие масни киселини помагаат и во работата на метаболизмот бидејќи го намалуваат нивото на шеќер во крвта. Сето ова го прави варениот компир нискокалорична, хранлива и заситна храна.

Не содржи глутен

Компирите се исто така природно без глутен, што ги прави одлична опција за луѓето со целијачна болест или за оние кои треба да избегнуваат глутен, пишува Science Alert. Истото важи и за слаткиот компир кој содржи малку повеќе калории и јаглехидрати.