Гризот е крупно мелено брашно кое најчесто се добива од тврда пченица (durum), но постои и пченкарен гриз како честа алтернатива. И двата видови гриз имаат важна улога во исхраната, но се разликуваат по составот и здравствените ефекти.

Пченичен гриз и неговата хранлива вредност

Гризот од тврда пченица се користи низ целиот свет за подготовка на леб, тестенини и каша. Има карактеристична златна боја и блага арома на јаткасти плодови. Покрај кулинарските примени, може да придонесе за контрола на телесната тежина, здравје на срцето и варењето.
Збогатениот пченичен гриз содржи важни витамини и минерали кои делумно се губат за време на преработката. Порција од околу 60 г неварен гриз содржи:

околу 198 калории
40 г јаглехидрати
7 г протеини
помалку од 1 г масти
влакна (околу 7 проценти од дневните потреби)
витамини од групата Б (тиамин, фолна киселина, рибофлавин)
железо и магнезиум.

Високата содржина на протеини и влакна го забавува варењето на храната и го продолжува чувството на ситост.

Здравствени придобивки од пченичен гриз

Може да помогне во регулирањето на телесната тежина: Влакната и протеините го намалуваат гладот ​​и ви помагаат да се чувствувате сити подолго време. Ова може да придонесе за намалување на вкупниот внес на калории.

Го поддржува здравјето на срцето: Влакната помагаат во намалувањето на нивото на „лошиот“ LDL холестерол, додека фолатот и магнезиумот придонесуваат за правилно функционирање на срцето и крвните садови.

Помага во контролата на шеќерот во крвта: Влакната ја забавуваат апсорпцијата на шеќерот, што ги намалува ненадејните скокови на гликозата во крвта.

Добар извор на железо: Железото е од суштинско значење за транспорт на кислород и спречување на анемија. Иако растителниот облик послабо се апсорбира, комбинирањето со витамин Ц може да го подобри неговото искористување.

Го поддржува варењето: Влакната ја стимулираат цревната функција и развојот на корисни бактерии, што придонесува за поздрав дигестивен систем и го намалува запекот.

Здравствени придобивки од пченкарниот гриз и разлики во однос на пченичниот гриз

Пченкарниот гриз (палента) е алтернатива без глутен и има различен нутритивен профил, а пченичниот и пченкарниот гриз се разликуваат и по својот состав и начинот на кој влијаат на телото.

Пченичниот гриз содржи глутен, додека пченкарниот гриз воопшто не го содржи, поради што е подобар избор за луѓе со нетолеранција на глутен или целијакија. Кога станува збор за нутритивниот состав, пченичниот гриз има повеќе протеини, што придонесува за подолго чувство на ситост и постабилно ниво на енергија. Исто така, содржи малку повеќе влакна од пченкарниот гриз, па затоа поминува низ дигестивниот систем побавно и го продолжува чувството на ситост по оброкот.

Од друга страна, пченкарниот гриз има поблаг ефект врз варењето и е полесен за варење, поради што често се препорачува за луѓе со чувствителен стомак или за време на периоди на закрепнување. Пченичниот гриз е побогат со минерали, особено железо и магнезиум, кои се важни за формирање на црвени крвни зрнца, мускулна функција и здравје на срцето, додека пченкарниот гриз ги содржи овие хранливи материи во помали количини.

Накратко, пченичниот гриз обезбедува поголема хранлива густина и подолго чувство на ситост, додека пченичниот гриз носи предност на полесно варење и отсуство на глутен, така што и двата имаат свое место во правилно избалансирана исхрана.

Употреба на пченичен гриз и пченкарен гриз
Можете да користите пченичен гриз за тестенини и леб, каши и пудинзи, за згуснување на супи и сосови.

Пченкарниот гриз најчесто се користи за палента, прилози со зеленчук и месо или лесни оброци за појадок или вечера.

Божиќниот пост кој трае 40 дена, односно до Божиќ, 7 јануари, започна денес, впрочем, како и секоја година. Имено, со оглед на тоа што и датумот на Божиќ не се менува, постот секоја година почнува на 28 ноември, а завршува заклучно со Бадник, 6 јануари.

Божиќниот пост е втор по должина на траење, веднаш по Велигденскиот, а во однос на тежината е полесен од него, односно, се дозволува користење на масло, риба и вино.

Во Православната црква практика е во текот на Божиќниот пост верниците да се исповедаат и по можност да се причестат за да бидат што подостојни во подготовката за празнување на Христовото раѓање – Божиќ. Целта на постот е да се „исчистат” духот и телото, што се постигнува не само со воздржување од мрсна храна, туку и од лоши мисли, зборови и дела. За време на божикниот пост, посни се и сите славски трпези.

Е сега, за оние што се по благото, еве го и најубавиот рецепт што може да си го прават за време на постите, рецептот за домашна алва од гриз, позната и како 1, 2, 3, 4… Бројките се однесуваат на количината на основните состојки што одат во неа.

Еве го и рецептот:

Рецепт за алва… 1, 2, 3, 4

1 шолјичка зејтин

2 шолјички гриз

3 шолјички шеќер

4 шолјички вода

Приготвување:

Зејтинот и гризот се ставаат во тавче и се пржат додека не се зарумени гризот, односно, додека не почне да ја менува бојата, но не смее да стане кафеава. Се додаваат шеќерот и водата и се вари додека да се впие водата. Потоа се вади со голема лажица и се става во чинија за послужување.

Е сега, освен овие основни состојки кои одат во тој сооднос од 1, 2, 3 и 4 шолјички, можете да си додадете по желба и други состојки. На пример, ако ставате ореви како ние, тогаш ставете ги да се пропржат заедно со гризот, а кога ќе биде готова алвата поросете ја со мелени ореви.

Исто така, можете шеќерот да го замените и со нешто друго. На пример, ни ставивме пола од количината шеќер, а пола сируп од слатко од тикви. Секако, можете да ставите и некоја поздрава замена како сируп од урми, мед или јаворов шеќер. Ама искрено, највкусна е во оваа варијанта како што ја правеа нашите баби и дедовци.

Состојки:

1.200 мл вода

200 г гриз

100 г кокос

1 лажица кокосово масло

2 лажици какао

2 лажици чиа семе

3-4 лажици мед

100 г ореви

слатко по желба

Приготвување:

Ставете го кокосовото масло во тенџере па пропржете го малку гризот и додавајте вода постојано мешајќи додека не ја добиете посакуваната густина.

Поделете ја содржината на два дела и во едниот ставете го кокосот и мед по желба, а во вториот додадете какао, сечкани оревчиња, чиа семе и мед по желба.

Ставете прво од белата смеса во стаклени садови, а одозгора од чоколадната. Поросете со оревчиња и по желба ставете малку слатко (ние ставивме домашно слатко од јагоди).