Ако патот ве одведе во Сплит, секако дека едно од местата кои не можете да ги заобиколите е Диоклецијановата палата која е на листата на светското наследство на УНЕСКО. Ова здание, старо повеќе од 1700 години, било изградено од царот Диоклецијан во 3 век од нашата ера. Подоцна околу палатата бил изграден градот Сплит, па денес токму таа е срцето на градот каде што може да се најдат најважните историски градби, какви што во внатрешноста на палатата се црквата „Свети Дује“ и храмот на Јупитер.

Диоклецијановата палата е еден од најдобро зачуваните споменици на римската архитектура во светот и без разлика колку пати ќе ја посетите, никогаш нема да ги откриете сите нејзини приказни.

Обидете се да научите барем една нова секој пат кога ќе одите таму, а потоа седнете си во некој од убавите локали во нејзината внатрешност, сумирајте ги впечатоците и вкусете ја далматинската кујна. Едно од местата во кои можете да јадете како цар, е коноба „Корта“ која освен по првокласната храна, за нас е интересна и привлечна затоа што во неа рамноправен партнер и шеф на кујна е триесетипетгодишниот македонски готвач Дејан Карапеев, кој веќе со години е успешен во кулинарските кругови во Македонија, но и во Далмација.

Тој многупати досега достојно ги одбранил боите на Македонија и на многу меѓународни гастрономски натпревари, а оваа коноба ја води успешно веќе четири години. Интересно е што е таа лоцирана токму над подрумите кадешто беше гнездото на змаевите во популарната и најгледаната серија на сите времиња „Игра на престолите“ („Game of Thrones”). А Дејан не застана тука, туку заедно со својот партнер неодамна отворил и ресторан за готвени јадења, за локалните жители да имаат работа и преку зима.

Имено, во Сплит во лето работат 420 ресторани, а во зима смо дваесетина, па можете да замислите колку е значајно да се има работа во текот на целата година, а не само преку сезона.

Ако мислите дека поради тоа што е Дејан македонски готвач, во коноба „Корта“ може да се проба и македонска храна, се лажете. Ова е рибен ресторан, со автентични далматински јадења, затоа што сепак, оние што доаѓаат во Сплит сакаат да ја пробаат далматинската кујна. А нашиот Карапеев работи во Хрватска од свои 18 години, само на брод готвел 8 години, па има пробано се што доаѓа од морето и од ова поднебје и ја има далматинската кујна во малиот прст и во Далмација му признаваат дека ја знае многу подобро дури и од далматинските готвачи. Сепак, сите знаат дека доаѓа токму од Македонија.

А кога ќе седнете во „Корта“, што и да јадете, ќе јадете како цар. Па дури и ако е тоа нешто едноставно, како омлет со зеленчук и лепче кое тие самите го печат.

За оние кои не знаат, Дејан е познат и по тоа што е првиот наш професионален готвач кој издаде и книга насловена како „Од длабочините на морето“. Книгата е со рецепти од риби и морски плодови, кои низ годините додека работел како шеф на јахтата на „Аборда јахтинг“, имал можност да ги набавува секогаш свежи и да ги приготвува на свој начин, па сето тоа го преточил во оваа книга.

Дејан беше дел и од „Сончева гозба“, една од најгледаните емисии на „Кичен ТВ“, за која има снимено вкупно 60 емисии во кои готви традиционални македонски јадења со локални намирници, секако, и тие приготвени на негов начин.

Во меѓувреме, Дејан остана скромен каков што беше и на почетокот. Делува спокојно, но дури и кога разговара со вас, во главата прави милион планови за дневните активности, но и некои поголеми – за иднината.

А кога после средбата со Дејан и превкусниот појадок, ќе продолжите со прошетката и ќе наидете повторно на успешни луѓе од нашата земја, срцето ќе ви се наполни, а гордоста е неизбежна.

Имено, откако се испоздравивме и продолживме со прошетката низ Диоклецијановата палата, па посакавме да се заблажиме со еден сладолед, наидовме на Висар, симпатично момче од Гостивар, кој не сакаше да слушне да ни го наплати и повторно се уверивме дека кога сме надвор, сите сме она што треба секогаш да бидеме – сограѓани, земјаци или како и да сакате да го наречете тоа што сите живееме во истата држава.

Патем, иако за сладоледот таму треба да платите 2,80 евра за само една топка, односно, за само еден вкус, 5 евра за два и дури 7,50 евра за три вкуса, дури и сега, надвор од летната сезона, се чека во ред. Ние сепак ја имавме привилегијата да го пробаме бесплатно затоа што и покрај нашето инсистирање, Висар со неговата насмевка и решителното „нема шанси да платите, само дојдете ако сакате да работите следната сезона“, ја однесе победата и ја заокружи нашата прошетка со прекрасниот вкус на сладоледите на Пумпарела. Уште еден успешен бренд на наши луѓе надвор од Македонија.

Годинава, свеченоста по повод првата адвентска недела, Гастроадвентот во Сплит, освен што го слави големото враќање на рогачот на празничната трпеза, интересно за нас е тоа што домаќин на истата бил сплитскиот ресторан Лаф, чиј косопственик е македонскиот шеф со сплитска адреса, Дејан Карапеев.

Имено, Дејан, во Диоклецијановата палата во Сплит е веќе ко-сопственик на Коноба Корта која работи од месец март до ноември, а во март годинава, заедно со Корчуланката Јозица Ботица, отворил уште еден ресторан кој ќе работи преку целата година. Да, станува збор токму за ресторанот Лаф.

Инаку, Гастроадвентот во Сплит, веќе 14-та година по ред го организира познатата сплитска нутриционистка Оља Мартиниќ. Таа е авторка на бројни проекти насочени кон промоција на здрава, медитеранска исхрана, а токму поради промоцијата на овие вредности, ја започнала оваа традиција во која новинарите ја палат Адвентската свеќа и ја шират веста за медитеранската кујна, која и од УНЕСКО беше внесена во својата листа на нематеријално наследство. Така и за оваа церемонија на првата адвентска недела биле задолжени новинарите од печатените медиуми во Хрватска, кои ја запалиле првата адвентска свеќа.

Нашиот Карапеев пак, на љубителите на здравата храна им претставил бројни специјалитети од рогач и тоа не од каков било рогач, туку рогач стар 240 години, од дворот на Јожица Ботица во Корчула.

Тој дизајнирал богата гастро-адвент маса која била спој на македонската и на далматинската кујна.

„Подготвивме десетина видови јадења од рогач, кои ги усогласивме со некои наши македонски специјалитети. На пример, ставивме домашен ајвар на лепче од рогач, а тука беше и незаменливиот македонски специјалитет гравче-тавче“, вели Карепеев.

Рогачот кој има природна сладост, често го нарекуваат замена за чоколадо, па затоа тој бил одлична состојка и во сите десерти. На менито се нашол колач со рогач и слатко од портокал и далматинските крофнички (фритули), но рогачот одлично се вклопил и во сите солени јадења што ги презентирал нашиот Карепеев: њоки од рогач, солени палачинки или проја од рогач со сирење и праз.

За да ги надополни вкусовите од оваа далматинско-македонска кујна, Карепеев ги поканил и своите сонародници од македонското културно друштво Македонија, кои ја испеале охридската химна „Билјана платно белеше“.

Во следните денови ќе ви пренесеме и неколку од рецептите кои за овој настан ги приготвил Дејан Карепеев.

Инаку, македонскиот шеф е познат во регионот и по емисиите на Kitchen TV.

Замислете, се шетате низ Диоклецијановата палата во Сплит и доаѓате до најголемата тераса во која се сместени фајн дајнинг ресторанот Портофино и Коноба Корта и каде што, освен што можете да наслушнете дека некои од келнерите се Македонци, а тоа секако повеќе не е воопшто некоја реткост, Македонци се и нивните сопственици.

Имено, ресторанот „Портофино“ го држи неготинчанката Гордана Гарбин, инаку мажена за Далматинецот Денис Гарбин, а скопјанецот Дејан Карапеев е косопственик и шеф на кујна на Коноба Корта.

И згора на се, нивните ресторани се на врвот од листата на најдобрите на Трип адвајсер. А тие двајца, онака скромни, не си ги придаваат себеси сите заслуги за успешноста на рестораните во кои се партнери. И точно, можеби не е работата во тоа што станува збор за Македонци, бидејќи, половина од работата завршува и преубавата локација, ама не може да заборавиме дека и сите останати ресторани, коноби, кафулиња се наоѓаат во истиот убав град на море, па не се толку горе на оваа листа на најдобри локали на сајтот Трип адвајсер, а освен тоа, ете, едноставно не можеме да ја зауздаме гордоста што овие две омилени места на туристите во овој град се поврзани со Македонци.

Инаку, станува збор за околу 500 ресторани, кафулиња, барови во Сплит, па вие видете дали имаме основа да се гордееме со овие успешни Македонци или не.

Патем, тие дефинитивно го заслужуваат тоа, а на иновативноста и умешноста на шеф Карапеев, навистина им нема крај. Овојпат не изненади со нешто ново, па заедно со прекрасниот колач со рогач кој до сега го немавме пробано, не почестија и со нешто сосема ново на нивното мени: домашен сладолед со тартуфи. Ама не од оние лажните за кои ќе пишуваме деновиве,, туку со вистински, одлично искомбинирани во овој вкусен домашен сладолед каков што одамна не сме ималче можност да пробаме. Зошто? Па токму затоа што е домашен, без вештачки додатоци и ароми, подготвен токму тука, во кујната на Коноба Корта каде што Дејан се вложува комплетно, а со своите 32 години е навистина достоен за восхит. Токму така за него зборува и еден од новите келнери кој летово за првпат доаѓа да работи во Хрватска, Бесим, Турчин од Скопје, патем и дипломиран економист на смерот за менаџмент.

Приложуваме фотографија од послужените деликатеси по стариот добар терк: „Пред“ и „После“.

Најмладиот од најпознатите македонски шефови, 32-годишниот Дејан Карапеев, кој од минатата година е партнер во коноба „Корта“ сместена во срцето на Сплит, поточно, во Диоклецијановата палата, вчера стана татко на ќеркичка.

Денес, во нејзина чест ќе се јадат мекици и во Скопје и во Сплит. Во Сплит мекиците ќе ги прави Даниела Лазаревска, инаку, како и Дејан, член на Алијансата на готвачи на Слоу фуд Македонија која оваа сезона работи во Сплит. Во меѓувреме, се прават мекици за адет и во Скопје. Шеф Зоран Мајновски Спиди, веќе ги направи мекиците во својот бутик за готвена храна „Естел Фуд Гуру“ во Аеродром. Тој му е колега и исто така член на Алијансата на готвачи на Слоу фуд Македонија, но и старосват на Дејан и со голема радост направи цел куп мекици, а во недела ќе прави и мајката на Дејан.

Малата Елена се родила во Сплит, но среќниот татко не присуствувал на породувањето.

„Тука има тридневен курс и кој сака може да присуствува, ама јас не сум за тоа. Ѝ кажав на Рената дека ако дојдам со неа на породувањето, ќе се онесвестам па докторите наместо за неа и за бебето, ќе мора да се вртат околу мене“, се смее Дејан.

Инаку, Рената и Елена се добри, а на Дејан му е тоа најважно од сѐ.

„Сега, односно, за некој месец, Рената ќе си има друштво за на плажа“, вели Дејан.

Дотогаш, бидејќи тој има навистина многу обврски со ресторанот, а во Сплит е веќе почната туристичката сезона, на помош ќе долетаат бабите, прво едната, потоа другата.

„Ќе дојде мајка ѝ, а потоа мајка ми, ќе се менуваат затоа што јас имам многу обврски со ресторанот, но денес одам да ги видам и сум пресреќен“, ни кажа Дејан.

Инаку, неговата сопруга е од истата бранша и работеше во еден од најексклузивните ресторани во Сплит – „Бокериа“, така што многу добро знае како изгледаат обврските на Дејан. Во секој случај, бабите и онака едвај чекаат да ја видат внуката.

Да е жива и здрава Елена за која сме сигурни дека додека расте покрај двајца професионални готвачи, добро ќе се храни.