Дивиот лук, познат и како сремуш, мечкин или шумски лук (Allium ursinum), е едно од најценетите диви растенија на пролетта. Често се нарекува „зелен антибиотик“, а многумина го сметаат за уште полековит од лукот. Неговата сезона трае само околу два месеци.

Расте во влажни, сенчести шуми, покрај потоци и во области каде што нема загадување.

Сремушот е исклучително богат со витамин Ц, витамин А, минерали како железо, калциум, магнезиум и фолна киселина, и моќни сулфурни соединенија како алицин, што го прави антибактериски, антивирусен и антиинфламаторен.

Ги елиминира токсините

Се смета за природен детоксификатор бидејќи му помага на телото да ги елиминира токсините и мастите, го стимулира варењето на храната, ја намалува надуеноста и го зајакнува имунолошкиот систем.

Редовната консумација е поврзана со понизок крвен притисок, подобра регулација на шеќерот во крвта, намален пролетен замор и помал ризик од кардиоваскуларни заболувања. Иако има поинтензивен мирис од лукот, неговиот вкус е понежен и поблаг, па затоа многу луѓе го толерираат полесно.

Млади и сочни лисја

Најдобро време за берење е од март до мај, додека лисјата се млади и сочни. По цветањето, тие стануваат поцврсти и губат дел од својата арома. Сремушот расте во големи групи и лесно се препознава по мирисот на лук што се ослободува кога листот се гмечи меѓу прстите. Овој мирис е најважната алатка за идентификација, бидејќи инаку може да се помеша со два екстремно отровни пандани – момина солза и мразовец.

Тие имаат слични лисја, но немаат мирис на лук, додека мразовецот е познат и како „билен арсен“, едно од најотровните растенија во Европа. Сите негови делови содржат алкалоиди кои можат да предизвикаат тешко труење, а симптомите вклучуваат печење на усните, болки во стомакот, повраќање, дијареја, бавно чукање на срцето, проблеми со дишењето, па дури и смрт. Затоа сриемушот секогаш се бере бавно, без брзање, лист по лист, со задолжителна проверка за мирис.

Салати, супи, омлети…
Во кујната, сремушот е исклучително разновиден. Може да се користи свеж во салати, да се додава во супи, чорби, рижото, тестенини, омлети и намази. Од него се подготвуваат песто, ароматични путери, па дури и тесто за домашни тестенини. Може да се суши, замрзне или да се чува во масло, а многу луѓе го садат во сопствената градина бидејќи лесно се фаќа ако се пресади со луковица.

Иако е исклучително корисно растение, важно е да се биде умерен во неговата консумација, особено за луѓе со алергии или хронични здравствени проблеми. Најважно е, сепак, да се бере одговорно и безбедно, бидејќи погрешната идентификација може да има сериозни последици.

Велат дека ниту една друга билка на светот не е толку делотворна во чистењето на цревата, желудникот и крвта како дивиот лук.

Има голема лековита моќ и е омилена храна на мечките кога ќе се разбудат од зимскиот сон, па затоа е и позната и под името мечкин лук.

Ако периодов шетате некаде во природа, не би требало да згрешите, но сепак бидете внимателни затоа што има билки кои ѝ наликуваат, а се исклучително отровни. Ќе ја препознаете по интензивниот мирис на лук.

Многумина му даваат предност во однос на обичниот лук, поради три причини: самоникнат е па не е третиран со пестициди и полековит е од лукот, се наведува во литературата за народна медицина. Дивиот лук е силен природен антибиотик кој изобилува со витамин Ц, каротен, сулфурни соединенија и бројни други лековити состојки. Содржи алицин, етерични масла, алисулфиди и полисахариди, а од вкусните млади изданоци можете да направите салати, крем-супи, песто, ароматично масло, тинктури и вредни минерални соли.

Младите листови од оваа билка можете да ги консумирате свежи. Немојте да ги сушите затоа што така ќе изгубат доста лековити својства.

Можете ситно да ги насечкате и да ги поросите врз леб со путер, или пак да ги наросите врз претходно сварената супа, компир или слично, за да го подобрите вкусот.

Тој е одличен природен лек кој го подобрува помнењето, помага при респираторни тегоби, спречува болести на срцето и крвните жили. Помага и кај несоница и вртоглавица, остеопороза и артритис. Штити и од инфаркт и го јакне срцето.

Тој е совршен чистач на крвта, жолчката и црниот дроб од токсините што се насобрале во организмот во текот на зимата.

Ретки се билките кои така добро го чистат дигестивниот систем и крвта, како дивиот лук, поради што треба да се јаде што е можно почесто. Тој е совршен чистач на крвта, жолчката и црниот дроб од токсините што се насобрале во организмот во текот на зимата.

За детоксикација

Консумирањето на свеж див лук има корисен ефект врз паразитите во цревата, ги штити цревата од иритација. Ефикасен е и за чистење на организмот од токсини. Ги чисти црниот дроб, бубрезите, цревата и жолчното кесе.

За респираторните органи

Помага при лекување на бронхитис, ги чисти дишните патишта, го олеснува дишењето и ја намалува кашлицата.

Добар е за чир на желудник и гастритис

Консумирање на сремуш им се препорачува на луѓе кои имаат проблем со стомакот. Има смирувачко дејство на иритираниот стомак и ја смирува болката предизвикана од чир.

Ефикасен е и за проблеми со срцето

Ова растение има способност да ги шири крвните садови, поточно ги прави еластични, што позитивно влијае на функционирањето на срцето. Спречува срцев удар, бидејќи го штити срцето со зајакнување и подмладување на срцевото мускулно ткиво.

Одличен е за кожата

Во форма на бања, сремушот е идеален за сите оние кои страдаат од проблематична кожа, воспалителни процеси на кожата, иритација на кожата, егзема и дерматитис.

Дивиот лук или сремуш е средство за чистење на телото – растение кое расте во пролет и помага да се ослободите од сите токсини кои се насобрале во телото во текот на зимата. Исклучително е богат со витамин Ц, содржи алин, есенцијално масло, минерали, антиоксиданти.

Употребата на сремуш се препорачува за зајакнување на имунитетот, детоксикација, во борба против воспаленија, за здраво срце, третман на чир на желудникот, за висок холестерол и притисок… Доколку сакате лук, сигурно ќе ви се допадне вкусот на сремуш. Меѓутоа, ако не сте љубители на толку силен вкус, можете да го разредите сремушот така што ќе го додадете во храната или ќе ја прелиете салатата од сремуш со прелив од јогурт. Друго име за сремуш е „див“ или „мечешки“ лук.

Уште еден совршен начин за чистење на телото со сремуш е да подготвите пијалак од оваа билка и дополнителни хранливи состојки – еве го рецептот:

Состојки:

• неколку листови свеж сремуш
• половина лажичка кокосово масло
• 1 банана
• 1 стебленце целер
• половина зелено кисело јаболко
• неколку гранчиња естрагон
• 1 лажичка чиа семе
• сок од една лимета или лимон
• 3 дцл вода

Приготвување:

Пропржете го сремушот набрзина на кокосово масло за да добие сладок вкус. Излупете го овошјето и ставете го во блендер. Сремушот и сите преостанати состојки додадете ги во блендерот, па мешајте додека не добиете еднаква густина. Додадете течност по потреба, во зависност од тоа дали сакате сокот да биде редок или густ. Истурете во чаша, поросете со малку чиа семе и послужете веднаш.

Меѓу дивите билки од кои традиционално напролет се подготвуваат закрепнувачки јадења полни со витамини и минерали, најпознати се глуварчето, копривата и дивиот лук. Но, освен нив, постојат голем број на диви билки кои иако се широко распространети, повеќето луѓе не ги доживуваат како здрава храна, почнувајќи од маргаритките.

Многу здрави се и шпарогите и тие може да се најдат самоникнати во природа, најчесто во приморски места, додека кај нас не се многу распространети и најчесто се многу скапи.

Маргаритките (Bellis perennis) се одлични за пролетно чистење и зајакнување на организмот благодарение на изобилството на витамин Ц и каротин, флавоноиди и други фитонутриенти. Младите листови од маргаритка добро се вклопуваат со салати и може да се мешаат со урда. Со листовите може да се збогатат смутињата, супите, чорбите и други јадења од зеленчук. Цветните пупки (додека се уште тврди и зелени) се погодни за маринирање во оцет, а отворените цветови се јадат сирови (обично се додаваат како декорација на јадењата).

Пролетта е и вистинско време за уживање во киселица и див лук, растенија чија хранлива вредност е речиси заборавена. Во денешно време тие првенствено се сметаат за досадни плевели бидејќи брзо ги заземаат градините и тревниците доколку не се искоренат. Но, споменатите растенија се и првокласен див зеленчук.

Кога станува збор за киселец, во исхраната се користат листовите кои се темно зелено пребоени и сочни и се наоѓаат поблиску до земјата. Најдобро е да се берат кога стеблото не е целосно развиено т.е не се расцутени неговите цветови. Тоа се вика “млад киселец”. Лисјата од киселецот се со кисел (поради што ова растение го добило и името) и освежувачки вкус. Поради ова тој е омилен дел од исхраната на луѓето. За киселецот се вели дека е едно од најпопуларните диви зеленчуци. Листовите на киселецот содржат витамин Ц и каротен. Во нив има и оксална киселина и затоа не се препорачува честото земање киселец на лицата кои се склони кон создавање камења во бубрезите.

Див лук, сремуш или мечкин лук како што се нарекува, има силен и карактеристичен мирис на лук кој се чуствува и пред да ја здогледаме билката. 

Во него е скриена голема лековита моќ па затоа за него се вели дека го бараат мечките веднаш по будењето од зимскиот сон за да ги прочистат желудникот, цревата и крвта.

Дивиот лук ги има својствата на лукот што секојдневно го користиме, но е уште полековит од него. Поради тоа е најдобар за пролетно чистење на организмот.