Некогаш симбол на опасност, денес неопходна ѕвезда на медитеранската кујна – доматот од „отровно растение“ се претвори во една од најздравите намирници во светот. Иако одамна го прифативме како сојузник на здравјето, во последниве години повторно се најде под лупа.

Се погласни се тврдењата дека доматите, заедно со другите помошници, може да предизвикаат воспалителни процеси во телото.

Од страв до суперхрана

Во Европа од 18 век, доматот немал добар имиџ. Се верувало дека е отровен, а ова верување било дополнително потхрането со случаи на болести кај аристократијата која го консумирала. Дури подоцна било откриено дека проблемот не бил во доматот, туку во оловото од луксузните садови. За разлика од благородништвото, посиромашните класи јаделе домати без последици – но нивното искуство не било релевантно во општеството од тоа време. Дури во 19 век доматите го добиле своето заслужено признание, а денес знаеме дека се вистинска нутритивна бомба.

Херои или проблем
Доматите, пиперките, модрите патлиџани и компирите припаѓаат на група растенија познати како помошници. Гоџи бобинките често се споменуваат заедно со нив. Ова се намирници кои се богати со витамини, минерали и антиоксиданти и се поврзани со помал ризик од бројни хронични заболувања.

На пример, доматите се богати со ликопен – моќен антиоксидант кој го штити срцето и може да го намали ризикот од одредени видови рак. Пиперките се вистински рекордери во витамин Ц, додека модрите патлиџани обезбедуваат влакна и соединенија корисни за мозокот. Компирите, иако честопати имаат лоша репутација, всушност се вреден извор на калиум и витамин Б6, особено ако се подготвени на здрав начин. Со други зборови, нивното елиминирање од вашата исхрана без добра причина би значело откажување од голем број важни хранливи материи.

Каде произлегува проблемот?
Сомнежите за помошниците беа дополнително популаризирани преку книгата „Парадоксот на растенијата“ од авторот Стивен Гандри. Според неговата теорија, овие растенија содржат соединенија како што се лектини и алкалоиди кои можат да му наштетат на телото.

Алкалоидите се природни одбранбени механизми на растенијата – еден вид „пестициди“ кои ги штитат од надворешни закани. Најпознати од нив се соланинот во компирите и капсаицинот во лутите пиперки. Во големи количини можат да бидат токсични, но во нормална исхрана нивните нивоа се далеку под опасните.

На пример, за да се појави сериозна токсичност на соланин, ќе треба да консумирате количини што е речиси невозможно да се постигнат со нормален оброк. Сепак, исклучок се компирите што позелениле – тие содржат значително повеќе од овие соединенија и треба да се избегнуваат.

Лектините се друга група соединенија што предизвикува дебата. Тие се наоѓаат во многу здрави намирници, а нивната потенцијална штета генерално се намалува со правилна подготовка на храната – како што е готвење или натопување.

Не се сите организми исти
Иако повеќето луѓе ги консумираат овие зеленчуци без проблеми, постојат исклучоци. Луѓето со чувствителен дигестивен систем, воспалителни заболувања на цревата или одредени автоимуни состојби понекогаш забележуваат влошување на симптомите по нивното консумирање.

Во такви случаи, има смисла да се обрне внимание на реакциите на сопственото тело. Ако доматите, пиперките или компирите редовно предизвикуваат надуеност, болка или лошо варење, можеби е време да ги намалите или привремено да ги елиминирате од вашата исхрана.

Може ли да се намали ризикот?

Добрата вест е дека начинот на кој ја подготвувате храната игра голема улога. Готвењето ја намалува количината на потенцијално проблематични соединенија, а лупењето и отстранувањето на семките помага дополнително.

На пример, зготвените домати имаат повеќе биолошки достапен ликопен од сировите, додека натопувањето на компирите пред готвењето може да ја намали содржината на алкалоиди. Комбинирањето со маслиново масло, билки и лиснат зеленчук дополнително ја зголемува хранливата вредност на оброкот.

Дебатата за помошниците покажува колку е сложена темата за исхрана. Додека социјалните медиуми честопати нудат едноставни одговори, реалноста е многу понијансирана. За повеќето луѓе, доматите, пиперките, модрите патлиџани и компирите не се непријатели, туку вредни сојузници за здравјето. Но, во исто време, важно е да го слушате вашето тело и да ја прилагодите вашата исхрана на вашите лични потреби.

Замрзнувањето домати во садови за правење мраз е практичен начин да се зачува свежиот производ. На овој начин ќе ги зачувате сите корисни хранливи материи.

Измијте ги доматите темелно со ладна вода, исушете ги и исечкајте ги мали парчиња или изрендајте ги. По желба, можете да додадете и билки, лути пиперчиња, лук, босилек или други зачини.

Смесата истурете ја во пластични или силиконски калапи за замрзнување и оставете ја во замрзнувач. По замрзнувањето, ќе добиете коцки доматна паста, која лесно се вади од калапот.

Вака замрзнатите домати се идеални за готвење супи или други јадења.

Во овој период од годината има многу домати …

Искористете ги на вистински начин.
Знаете дека за добра и здрава зимница е важно зеленчукот да е добар и здрав, теглите да се добро стерилизирани и капаците да се нови!

Сѐ друго е прашање на рутина и ваша добра волја.

Можете да уживате во свежите домати на безброј начини, но исто така можете да го зачувате вкусот и за постудените денови.

Еве како можете да ги зачувате доматите за есен и зима.

Состојки:

шери домати
домати

Земете тегли колку што сакате да оставите за зима. Во една тегла има околу 20 шери домати и околу 5-6 поголеми домати.

За една литарска тегла:

копар и магдонос
1-2 чешниња лук
1 ловоров лист
5-7 зрна црн пипер
половина главица кромид
2 лажички сол
2 лажици шеќер
1 лажица оцет

Приготвување:

Измијте го зеленчукот, исечете ги кромидот и лукот, измијте ги и исечкајте ги копарот и магдоносот. Во измиени и стерилизирани тегли, најпрво наредете ги копарот и магдоносот, ловоров лист, зрната црн пипер, лук, потоа шери доматите и доматите, кромид, сол и шеќер, а потоа повторно домати.

Завршете со копар и лажица оцет.

Прелијте со зовриена вода и стерилизирајте ги 10 минути, такшто ќе ги наредите теглите во тенџере со топла вода. Потоа, избришете ги теглите, затворете ги и превртете ги наопаку.

Можете да ја чувате зимницата на темно место.

Забелешка: Ако имате поголеми домати, пресечете ги на половина или на четвртини.

Иако доматите генерално се многу здрави, кај луѓе со одредени здравствени проблеми, можат да предизвикаат проблеми.

Ако имате некој од симптомите што ги наведуваме, размислете да ја намалите консумацијата или целосно да ги исфрлите доматите од исхраната на три до четири недели за да видите како реагира вашето тело.

Доматите можат да предизвикаат рефлукс на желудочна киселина

Доматите содржат многу киселини и затоа може да предизвикаат киселини кај луѓе со стомачни проблеми како што се гастритис и гастроезофагеална рефлуксна болест.

Дури и ако сте здрави, но јадете многу домати или сос од домати, може да завршите со овие непријатни симптоми.

Кај некои луѓе предизвикуваат болки во зглобовите

Со оглед на тоа што доматите содржат алкалоид наречен соланин кој создава калциум, неговата акумулација може да предизвика воспаление, болка и оток во зглобовите.

Бубрежните пациенти треба да ја дозираат количината

Како што веќе спомнавме, доматот води до акумулација на калциум во организмот, а богат е и со оксалати – супстанца која не се преработува, доколку се внесе во организмот во многу големи количини може да резултира со камења во бубрезите.

Доматите се богати и со калиум, кој може да ја наруши функцијата на бубрезите.

Затоа, ако веќе страдате од проблеми со бубрезите, имајте го ова на ум.

Можни се и алергиски реакции

Доматите содржат соединение наречено хистамин.

Го зајакнува имунолошкиот систем во борбата против туѓите тела.

Алергиски реакции на доматите се многу ретки, а најчесто доаѓаат во форма на осип и оток на јазикот.

Луѓето на кои им е дијагностицирана алергија на домати може да доживеат посериозни симптоми.

Доматите можат да предизвикаат синдром на нервозно дебело црево

Ако страдате од синдром на нервозно дебело црево (IBS), доматите може да ги влошат вашите симптоми.

Овие симптоми вклучуваат дијареа, болни грчеви, надуеност, гасови и запек.

Ако е ова случај со вас, тогаш најдобро е да се држите подалеку од кисела храна како домати и сос од домати.

Ако ги консумирате прекумерно, доматите предизвикуваат ликопенодерма

Ликопенот е еден вид пигмент кој се наоѓа и во доматите. Кога се консумира во нормални количини, тој е одличен за здравјето на срцето, но ако се консумира прекумерно, може да доведе до промена на бојата на кожата, позната како ликопенодерма.

Доматите можат да го иритираат уринарниот тракт

Храната која содржи голема количина киселина, како доматите, може да го иритира вашиот мочен меур, се разбира ако претерате.

Ова се случува само во исклучителни случаи на прекумерна консумација, затоа да не заборавиме дека ликопенот од варените домати е одличен за здравјето на простатата.

Конвенционално одгледуваните домати имаат високо ниво на пестициди

Доматите кои не се одгледуваат органски содржат многу остатоци од пестициди.

Овие хемикалии можат да бидат многу штетни за вашето здравје, па затоа е најдобро да инвестирате во висококвалитетни и органски одгледани домати.

Прекумерното консумирање домати може да ги влоши симптомите на автоимуна болест

Доматите се дел од групата растенија наречени ноќни сенки, заедно со пиперките, модриот патлиџан и компирот.

Алкалоидите во ноќниот зеленчук може да го влошат воспалението во телото, што е лошо за луѓето со автоимуни болести.

Има сведоштва од луѓе кои страдаат од автоимуни болести кои ги исфрлиле овие видови зеленчук од нивната исхрана и тврдат дека нивното целокупно здравје се подобрило.

Сите се жалиме дека цените на храната постојано растат и навистина е така. Она што порано го купувавме за илјада денари, сега не можеме ни за две. Арно ама, лето е, а кај нас има изобилство од зеленчук.

Особено, тиквички: една тиквичка – 10 денари. Доматите се 50. А со тиквички и домати, мора да признаете, чуда се прават.

За да ве убедиме, еве нешто за здравствените придобивки од тиквичките кои не само што се вкусни, достапни и можат да се приготвуваат во милион варијанти, па дури и да се јадат свежи, туку се богати и со хранливи материи.

Една шолја сечкани тиквички содржи околу 21 калорија, 1,5 грама протеини, помалку од 0,5 грама масти, 3,9 грама јаглени хидрати, вклучувајќи 1,24 грама влакна и околу 3,1 грама природен шеќер.

Откријте ги тука неверојатните својства на тиквичките…

Богати се со хранливи материи: тиквичките содржат витамини А, Ц и К, како и фолати, калиум и манган. Исто така се и добар извор на влакна.

Нискокалорични: Бидејќи има многу малку калории, тиквичките се идеални за оние кои се обидуваат да изгубат тежина или да одржат здрава тежина.

Го подобруваат варењето: Високата содржина на влакна во тиквичките помага во регулирање на дигестивниот тракт, спречува запек и го подобрува целокупното здравје на цревата.

Го поддржуваат здравјето на срцето: Калиумот во тиквичките може да помогне во намалувањето на крвниот притисок, додека влакната помагаат во намалување на холестеролот, намалувајќи го ризикот од кардиоваскуларни болести.

Антиоксидантни својства: Тиквичките содржат антиоксиданти како што се витамин Ц и бета-каротен кои помагаат во борбата против слободните радикали и го намалуваат воспалението во телото.

Го поддржуваат здравјето на очите: Витаминот А и бета-каротенот се од суштинско значење за здравјето на очите, а нивното присуство во тиквичките може да помогне да се одржи добар вид и да се намали ризикот од макуларна дегенерација.

Го регулираат нивото на шеќер во крвта: Нискиот гликемиски индекс на тиквичките помага да се одржи стабилно ниво на шеќер во крвта, што е корисно за луѓето со дијабетес или за оние кои се изложени на ризик да развијат дијабетес.

Го подобруваат имунитетот: Витаминот Ц во тиквичките го зајакнува имунитетот, помагајќи му на телото подобро да се бори против инфекциите.

Вклучувањето на тиквички во вашата исхрана може да донесе многу здравствени придобивки, особено ако се консумираат како дел од урамнотежена и разновидна исхрана.

Здравствените придобивки на доматите

Доматите содржат огромна количина на вода, околу 95%. Останатите 5% главно отпаѓаат на јаглехидрати и растителни влакна.

Еден помал домат содржи околу 18 калории, 0,9 г протеини, 3,9 г јаглехидрати (2,6 г шеќери), 0,2 г масти, околу 1,5 г растителни влакна.

Доматите се исто така богат извор на следните витамини и минерали:

Доматите се корисни за дигестивно здравје, за помош при слабеење, а погодни се и за дијабетичарите

За дигестивното здравје: Сé повеќе студии укажуваат на значајноста на растителни влакна за слабеењето, намалувањето на шеќерот во крвта, но и за добрата дигестија. Тие допринесуваат за слабеењето и контролата на шеќерот преку попречувањето на работата на дигестивните ензими и врзувањето на водата, што може да промовира чувство на ситост. На тој начин и апсорпцијата на глукозата во крвотокот е намалена.

Фиберот исто така претставува храна за присутната природна, корисна микрофлора. Во последно време, сé повеќе студии го поврзуваат здравјето на цревната микрофлора со општото здравје.

Кардиоваскуларно здравје: Неколку студии на мажи од 40 – 50 години, даваат усогласени податоци кои велат дека оние испитанци со ниски нивоа на ликопен и бета каротен во крвта, имале поголем ризик од срцев и мозочен удар. Исто така, според достапните клинички истражувања, ликопенот може значително да влијае на намалувањето на ,,лошиот” холестерол во крвта.

Постојат и повеќе студии според кои доматите можат силно да придонесат во намалувањето на воспалителните маркери во организмот, односно да го намалат оксидативниот стрес во телото.

За здравјето на очите: Бета каротенот или витаминот А е клучниот витамин за одржување на здравјето на очите, но и ликопенот се покажал како значаен.

Повеќе научни студии укажуваат дека овие нутриенти нé заштитуваат од најчестите очни заболувања, вклучително катаракта и макуларна дегенерација (очни болести кои се поврзуваат со возраста).

За кожата: Истражувањата велат дека храната богата со ликопен и останатите фитохемикалии кои се наоѓаат во доматите, може да не заштити од сончаница.

Витаминот Ц со кој е богат доматот, учествува во метаболизмот, односно продукцијата на колагенот, најчестиот протеин во телото кој е многу значаен за здравјето на кожата, но и коските.

Ликопенот и каротеноидите од доматите, според повеќе научни студии можат да делуваат на намалување на ризикот и од некои типови на малигни заболувања.

И конечно, доматите се поздрави кога се термички обработени. Затоа, ајде, спарете ги со тиквичките и додадете малку лукче и ќе имате совршен летен оброк.

Еве еден едноставен рецепт за подготовка на домати во тегла

Ви требаат:

5 кг зрели домати
2 лажички сол
2 лажички шеќер
лажичка црн пипер
лажичка сув босилек
лажичка суво оригано
лажичка сушен магдонос
лажичка сушен целер
чешне лук
1/2 чаша оцет
тегли

Приготвување:

Измијте ги доматите и исечете ги на помали парчиња. Во големо тенџере, загрејте ги доматите на средна топлина додека не омекнат, околу 20 минути. Во меѓувреме, подгответе ги теглите така што ќе ги измиете и стерилизирате во врела вода.
На доматите додадете им ги зачините (сол, шеќер, црн пипер, босилек, оригано, магдонос, целер и лук) и варете уште 10 минути.
Тргнете го тенџерето од оган и додадете го оцетот.
Истурете ги доматите во подготвените тегли, оставајќи околу 1 цм празен простор на врвот. Затворете ги теглите и ставете ги во големо тенџере со врела вода. Варете ги на средна температура околу 30 минути.
Извадете ги теглите од водата и оставете ги да се изладат на собна температура. Кога ќе се изладат, проверете дали се добро затворени и чувајте ги на темно и ладно место до употреба.

Забелешка: Овој рецепт може да го прилагодите по ваш вкус, па можете да додадете или исфрлите зачини по желба. Исто така, можете да користите различни видови домати за овој рецепт.

Конзервираните домати се безвременски херој во кујната и основа на многу омилени рецепти. И иако можеме да ги купиме во продавница, сепак нема ништо подобро од нашата сопствена верзија.

Ако имате вишок свежи домати, размислете да ги конзервирате за да можете да уживате во вкусот на свежи летни домати во текот на целата година. Еве совети како да ги замрзнете доматите, цели и згмечени, за да го намалите отпадот од храна и да уживате во доматите кога сакате. Верувајте ни: вашето зимско јас ќе ви биде благодарно за ова!

Како да замрзнете цели домати
Препорачуваме да ги бланширате и излупите доматите пред да ги замрзнете за да се спасите од неволјата подоцна. На измиените домати, извадете им ги петелките со мал нож и засечете мало „Х“ во лушпата на доматот, со што ќе обезбедите лушпата полесно да се излупи.

Сварете вода во тенџере. Подготвените домати додадете ги на кратко во зовриената вода (треба да бидат доволни околу 30 секунди), потоа исцедете ги и ставете ги во ледена вода. Кога доматите ќе се изладат доволно, извадете им ја лушпата.

Распоредете ги пелатите во еден слој на тепсија и замрзнете ги 2-3 часа. Потоа префрлете ги во херметички затворен сад за чување храна и вратете ги во замрзнувач.

Како да замрзнете згмечени домати
Мелените домати се сестрана состојка и лесно се прават и замрзнуваат. На измиените домати, извадете им ги петелките со мал нож и засечете мало „Х“ во лушпата на доматот, со што ќе обезбедите лушпата полесно да се излупи.

Сварете вода во тенџере. Подготвените домати додадете ги на кратко во зовриената вода (треба да бидат доволни околу 30 секунди), потоа исцедете ги и ставете ги во ледена вода. Кога доматите ќе се изладат доволно, извадете им ја лушпата.

Згмечете ги доматите со рака или во процесор за храна или блендер, во зависност од густината што ја сакате. Згмечените домати ставете ги во херметички затворен сад погоден за замрзнување и префрлете ги во замрзнувач.

Колку долго траат замрзнатите домати?
Замрзнатите домати, без разлика дали се замрзнати цели или згмечени, е најдобро да се користат во рок од шест до осум месеци. Затоа, кога ќе ги замрзнете, означете го садот за складирање за да знаете кога сте ги замрзнале и во кој рок треба да ги консумирате.

Често слушаме термини како „супер храна“ или „супер намирници“, но што значи ова? Според Клиниката во Кливленд, нема објаснување, но во суштина тоа е нискокалорична храна богата со хранливи материи. Иако суперхраната е одлична за вклучување во вашата исхрана во секое време, постојат одредени намирници чии хранливи материи се поврзани со забавување на процесот на стареење.

Некои од нашите нутритивни потреби може да се менуваат како што старееме, така што вклучувањето на одредени супернамирници во нашата исхрана може да им помогне на луѓето да живеат здрав живот како што стареат“, вели Лорен Манакер, регистрирана диететичарка.

Вашите 40-ти се совршено време да започнете да создавате здрави навики за да можете да ги пренесете тие промени во подоцнежните децении. Исто така, ова е период кога телото почнува да претрпува одредени промени, како што се губење на мускулната маса, кај жените хормонални промени поврзани со менопаузата и промени во висината поврзани со промените во коските и мускулите. Еве кои намирници можат да ви помогнат во ова:

Ф’стаци

Слободните радикали ги напаѓаат здравите телесни клетки, а се верува дека ова оштетување придонесува за воспаление и акумулација на оксидативен стрес. Заедно, тие можат да го забрзаат стареењето на клеточно ниво и можат да играат голема улога во промовирањето на хронични здравствени состојби, вклучувајќи срцеви заболувања и рак. Лекарите препорачуваат храна богата со антиоксиданти за заштита на здравите клетки од оштетување од слободните радикали во телото. Манакер истакнува дека ф’стаците можат да помогнат во борбата против слободните радикали.

Имено, студијата спроведена од Универзитетот Корнел објавена во списанието Nutrients откри дека ф’стаците имаат висок антиоксидативен капацитет, кој може да се спореди со намирниците кои се популарни токму затоа што се богати со антиоксиданти, односно, со боровинките, калинките итн.

Покрај тоа, многу студии покажуваат дека редовното јадење само неколку ф’стаци на ден може да го намали стареењето на клетките и да придонесе за долговечност кај оние со преддијабетес. Исто така, ф’стаците содржат лутеин, антиоксидант кој помага во одржување на здравјето на очите.

Лосос
Ова е уште една храна која го забавува процесот на стареење, како и многу други видови масни риби.

Лососот е одличен немасен извор протеини, хранлива состојка важна за одржување на мускулната маса, а особено е важен за повозрасните лица. Покрај тоа, тој е богат со омега-3 масни киселини, кои можат да го намалат ризикот од срцеви заболувања, вели Лиза Јанг, регистрирана диететичарка.

Всушност, една студија објавена во списанието Neurology покажала дека оние во нивните 40-ти и 50-ти години чии црвени крвни зрнца содржат повисоки нивоа на омега-3 масни киселини имале подобри когнитивни способности и севкупна структура на мозокот од оние кои имале пониски нивоа на омега-3 масни киселини.

Брусница

Ако сакате брусница или сок од брусница, имаме одлична вест за вас, откриено е дека оваа суперхрана го забавува стареењето.

„Податоците покажуваат дека консумирањето еквивалент на една мала шолјичка брусници секој ден во период од три месеци може да ја подобри меморијата и нервната функција“, вели Манакер.

Богати се со растителни влакна, витамини и минерали, меѓу кои доминираат витамините од Б групата, витамините Ц и А, минералите калциум, калиум, магнезиум, железо, манган, бакар. Богати се со биофлавоноиди и други антиоксиданти кои имаат силни лековити својства.

Брусницата, исто така, делува добро за луѓе кои страдаат од гихт или ревматизам. Може да се пие и за превенција од васкуларни и туморски заболувања. Исто така, докажано е дека го забавува процесот на стареење, ја зајакнува меморијата и го зајакнува телото.

Домати

Според Јанг, доматите се важна суперхрана против стареење.

Одредени намирници со црвена боја, како доматите, содржат антиоксидант ликопен, кој се бори со слободните радикали кои доаѓаат со стареењето“, вели таа.

Ликопенот, растително соединение кое се наоѓа и во лубеницата и розовиот грејпфрут, е познат по многубројните здравствени придобивки.

Утврдено е дека високиот внес на ликопен помага во намалување на холестеролот, го подобрува кардиоваскуларното здравје и го намалува ризикот од срцеви заболувања, мозочен удар, па дури и помага да се намали ризикот од рак на простата кај мажите. И покрај сите овие придобивки, ликопенот е познат по тоа што помага да се намали фотооштетувањето на кожата. Значи, ако сакате младешка кожа, само навалете на домати.

Јагоди

Тие се извор на витамин Ц и растителни соединенија, вели Манакер.

Според истражувањето објавено во Journal of Alzheimer‘s Disease, добивањето на препорачаната количина на витамин Ц може да помогне да се заштитите од когнитивниот пад поврзан со возраста. Сепак, истражувачите истакнуваат дека е многу поефикасно да се добие преку храна отколку преку суплементи.

На пример, 5 големи јагоди содржат речиси 100 проценти од дневната препорачана доза на витамин Ц. Витаминот Ц е неопходен за производство на колаген, кој ја одржува кожата мека и еластична. Витаминот Ц во јагодите, како и нивните полифеноли (антиоксиданти), помагаат во борбата против оштетувањата и воспаленијата предизвикани од слободните радикали, со што и помагаат на кожата да изгледа светла и младешка и помага да се смират акните за поблескав тен.

Некои податоци покажуваат дека консумирањето на бобинки повеќе од два пати неделно може да го одложи когнитивното стареење до 2,5 години. Исто така, бобинките можат да помогнат во заштитата на нашите клетки од оштетување предизвикано од слободните радикали и може да го намалат ризикот од срцеви заболувања и рак.

Темно зелен лиснат зеленчук

Лиснатиот зеленчук како кељот и спанаќот се богати со витамини Е и К, кои можат да го спречат губењето на меморијата и да помогнат во забавување на стареењето на нашиот мозок.

Истражувањата секако го поддржуваат ова. Студијата објавена од Американската академија за неврологија заклучила дека една порција лиснат зеленчук дневно е поврзана со помал когнитивен пад поврзан со возраста.

Но, придобивките од темно-лиснатиот зеленчук не застануваат тука. Не само што му помагаат на вашето когнитивно здравје како што стареете, туку овој зеленчук содржи каротеноиди, кои можат да помогнат во заштитата на очите од оксидативно оштетување, а особено спанаќот, кој е богат со антиоксиданти витамини А и Ц, кои можат да го заштитат срцето.

Срцевите заболувања се сериозна состојба која може значително да го намали квалитетот на вашиот живот. Тоа може да доведе до кардиоваскуларни состојби како што се мозочен или срцев удар кои не само што им нанесуваат непоправлива штета на преживеаните, туку ги оптоваруваат со трошоци за итни интервенции.

Внес на кверцетин

За среќа, кверцетинот им нуди на луѓето со срцеви заболувања поприфатлива алтернатива. Се наоѓа во неколку овошја и зеленчук како јаболка, бобинки и кромид, кверцетинот припаѓа на групата фитонутриенти наречени флавоноиди. Многу студии покажаа дека кверцетинот помага во заштитата на срцето благодарение на неговите моќни антиоксидантни, антиинфламаторни и антихипертензивни ефекти.

Некои од научните студии покажаа колку кверцетинот значи за здравјето на човечкото срце.

Студии за заштитните ефекти на кверцетинот врз срцето

Во една неодамнешна студија објавена во списанието на Американското здружение за срце, истражувачите забележале дека земањето додатоци на кверцетин е ефикасен начин за намалување на крвниот притисок. По анализата на седум студии кои ги разгледувале ефектите на кверцетинот врз крвниот притисок, откриле дека дневниот внес на овој фитонутриент значително го намалува крвниот притисок на учесниците. Тие, исто така, забележале дека намалувањата биле поизразени кај оние кои земале кверцетин во дози поголеми од 500 милиграми дневно.

Во новата студија објавена во списанието Nutrition Reviews, истражувачите откриле дека кверцетинот може значително да го намали високиот крвен притисок кај пациенти со срцеви заболувања. Истражувачите прегледале 17 студии кои ги проценувале ефектите на кверцетинот врз крвниот притисок и нивото на гликоза во крвта. Тие откриле дека внесот на кверцетин го намалува нивото на крвниот притисок и дека учесниците кои консумирале кверцетин осум недели или повеќе доживеале значителни подобрувања во нивните нивоа на добар холестерол (ХДЛ).

ХДЛ холестеролот помага да се намали ризикот од срцеви заболувања и да се спротивстави на негативните ефекти од нивото на лошиот холестерол (ЛДЛ), што инаку може да придонесе за атеросклероза (наслаги на артериските ѕидови).

Во студија од 2016 година објавена во Scientific Reports, истражувачите објавија дека кверцетинот може да заштити од срцева дисфункција предизвикана од посттрауматска повреда на срцето. Истражувачите извршиле експерименти на глувци и откриле дека кверцетинот значително ја намалува посттрауматската апоптоза на кардиомиоцитите (програмирана смрт на клетките на срцевиот мускул), настан кој придонесува за секундарна срцева дисфункција по повредата.

Истражувачите извршија уште една серија на експерименти за да го испитаат механизмот на дејство на кверцетинот. Тие откриле дека кверцетинот го потиснува ослободувањето на воспалителни протеини, прекумерното производство на реактивни видови кислород кои придонесуваат за оксидативно оштетување и приливот на јони на калциум во клетките на срцевиот мускул, кои инаку би можеле да предизвикаат аритмија и клеточна смрт.

Врз основа на овие наоди, истражувачите заклучија дека земањето кверцетин е ветувачки превентивен пристап за лекување на секундарна срцева повреда по механичка траума.

Други студии исто така сугерираат дека кверцетинот ја подобрува функцијата на крвните садови, го намалува згрутчувањето на крвта и го поттикнува производството на азотен оксид, познат вазодилататор (проширувачи на крвните садови). Една студија покажа дека кверцетинот помага да се отстрани холестеролот од артериските ѕидови и штити од воспалителните ефекти на исхраната со висок холестерол.

Како да се зголеми внесот на кверцетин?

За да го зголемите нивото на кверцетин во телото, додадете ја следната храна во вашата секојдневна исхрана:

кромид
хељда
брокула
кељ
грозје
бобинки
вишни
јаболка
агруми
домати
црвено вино
црн чај
Имајте на ум дека црвеното вино треба да се пие умерено, бидејќи може да предизвика зависност од алкохол. Премногу алкохол може да го оштети и црниот дроб, затоа одлучете се за поздрави извори на кверцетин, како свежо овошје и зеленчук.

Кверцетинот е достапен и како додаток во исхраната. Врз основа на споменатите студии, препорачаната доза е 500 мг на ден, но некои луѓе може да земат и до 1.000 милиграми. Додатоците на кверцетин најдобро се земаат со витамин Ц, бидејќи студиите покажуваат дека комбинацијата е поефикасна во борбата против воспаленијата и оштетувањето на клетките отколку што би било самостојно.

Најчесто со доматите правиме салати или пак сос за шпагети, но веројатно малкумина ги консумираат како сок. Сокот од свежи домати е одличен извор на витамините А и Ц. Со редовно пиење на овој сок ќе спречите можни проблеми со видот, ќе го подобрите имунитетот, а ќе помогне и за здравјето на забите и коските.

Доматите се богати и со витамин Б6. Се претпоставува дека тој го разградува хомоцистеинот, аминокиселина која ги оштетува крвните садови, што доведува до срцеви заболувања.

Благодарение на витаминот Б3 (ниацин), сокот од домати го намалува нивото на лошиот холестерол во крвта и го подига нивото на добриот холестерол.

Влакната во доматите даваат чувство на ситост, па затоа ќе ви биде од голема помош доколку сте на диета.

Нашето тело содржи бројни токсини и адитиви кои ги внесуваме со храната. Доматите ја помагаат работата на бубрезите и црниот дроб, а со тоа помагаат и за чистење на организмот.

Доматите се исто така одличен извор на антиоксиданти кои можат да го спречат дејството и формирањето на слободните радикали.

Можете да користите сок од домати, а можете да го нанесете и на кожата. Ќе ви помогне доколку имате акни или проширени пори.

И конечно, ако имате дигестивни проблеми, сокот од домати навистина може да ви помогне. Ќе ви го олесни варењето и успешно ќе се справи со запекот.