Какаото најчесто го поврзуваме со детството кога уживавме да го пиеме за појадок или пред спиење. Сепак, за да зборуваме за здравствените придобивки од какаото, мора да се фокусираме на вистинското какао без додаден шеќер.

Органското какао и здравјето имаат многу заедничко. За почеток, да се вратиме назад во времето. Какаото било особено ценето во времето на ацтечкиот крал Монтезуме и бил пијалак на елитата.
Латинското име на какаото значи „храна на боговите“. Иако во тоа време немало научни истражувања за придобивките од какаото, неговата (здравствена) вредност била многу добро проценета.

Какао од плод до какао путер
Многу луѓе се изненадени кога ќе видат како изгледа какаото во неговата оригинална форма кога е свежо набрано од дрвјата. Тој е во облик на јајце, тежи околу половина килограм и е долг околу 30 цм. Кога ќе се отвори, какаото е всушност бело со до 60 семки.

Токму семките или зрната се користат за преработка на какаото, каде еден од најважните чекори е изборот на квалитетни зрна. Кога ќе се соберат и одберат најквалитетните зрна, следува процес на сушење со цел да се стимулира ферментацијата на природен начин, со помош на сонце и листови од банана.

Имено, зрната какао се оставаат на сонце покриени со листови банана. Се разбира, зрната треба да се исчистат од мембраната и другите потенцијални нечистотии. Следниот чекор е пржење, при што се развива познатиот вкус на чоколадо.

Потоа печените зрна се кршат со дробилка и се добива какао во прав. Потоа следи мелење на какао масата на толку мали честички што може да се екстрахира какао путерот и какао масата да остане во течна форма.

Така, на крајот се добиваат два производа за чоколадо и тоа какао маса и какао путер, при што првиот е во цврста, а вториот во течна форма. За да се произведе чоколадо, постои процес на кончирање и темперирање, а квалитетот на чоколадата зависи од должината на процесот на кончирање.

Самото какао се создава со мелење зрна какао кои поминале низ процесот на печење и одвојување на путерот од какао. Таквото чисто какао има горчлив вкус, а токму оваа горчина ни зборува за неговите здравствени придобивки.

Какао за здравје
Благодарение на антиинфламаторните и антиоксидантните состојки како што се флаванолите, какаото и здравјето се неразделни концепти. Меѓу другото, какаото:

го штити кардиоваскуларниот систем и срцето
ја подобрува активноста на мозокот
го намалува ЛДЛ холестеролот
го намалува крвниот притисок
го поттикнува зголемувањето на HDL холестеролот
помага во регулирање на шеќерот во крвта благодарение на минералот хром
богато е со магнезиум и железо.

Какаото како лек во народната медицина секако може да го носи тоа име, но имајте на ум дека не можеме да ѝ припишеме лековити својства на ниту една храна.

На пример, ако генерално се храниме лошо, но редовно консумираме какао, за жал, какаото не може да ги отстрани последиците од лошите навики во исхраната и начинот на живот.
Сепак, какаото без шеќер секако може да стане дел од урамнотежена исхрана и на тој начин да помогне во одржувањето на нашето здравје и спречување на болести поврзани со кардиоваскуларниот систем. Изберете здрав пијалак од какао направен од органско какао без шеќер.

За анемија, но во правилна форма

Покрај неговите својства против слободните радикали, какаото е одличен избор на храна за луѓето кои страдаат од недостаток на железо. Какаото за анемија е многу добар избор бидејќи содржи три пати повеќе железо од препорачаната количина во помалку од 30 грама.

Меѓутоа, за ефикасно користење на какаото за крвната слика, избегнувајте го во комбинација со млеко и млечни производи. Имено, калциумот ја намалува апсорпцијата на железото, па иако сме навикнати да пиеме какао во комбинација со млеко, за да го зголемите железото, избегнувајте ги овие две состојки заедно.

Во тој случај, одговорот на прашањето како да се конзумира какао е да се пие на празен стомак во комбинација со вода или со некој растителен напиток како на пример, од овес, ориз или друг пијалак од растителна основа по ваш избор, но без додаден калциум.

Ако го пиете со вода, веројатно ќе треба да се навикнете на горчливиот вкус. Но, во тој случај додадете малку мед или засладувач по ваш избор. Ако не можете да пиете какао на празен стомак, тогаш пијте го помеѓу главните оброци.

Важно е да избегнувате кофеин и млечни производи најмалку еден час по конзумирање на какаото со цел да се зголеми железото. Исто така, железото подобро се апсорбира на празен стомак. Добрата вест е дека какаото содржи витамин Ц, кој помага во апсорпцијата на железото.

За учење и подобро расположение

Понатаму, сигурно ве советувале да јадете чоколадо додека сте учеле. Секако, предност во овој случај треба да се даде на темното чоколадо богато со какао, поточно чоколадо со 70% или повеќе какао. Млечната чоколада, која првенствено содржи шеќер и на тој начин ја поместува содржината на какаото, може да има спротивен ефект.

Коцка или две темно чоколадо додека учите е одличен одмор од учењето, но и одличен метод за подобрување на активноста и концентрацијата на мозокот. Имено, какаото ја подобрува циркулацијата, што му овозможува на мозокот да добие подобар проток на крв и повеќе кислород. Освен тоа, магнезиумот делува и против замор, а какаото го содржи во поголеми количини.

Какаото е одлично и за подигнување на расположението бидејќи благотворно делува на хормоните на среќата. Покрај тоа, хормоните на среќата допамин и серотонин се природно присутни во какаото. Иако се охрабрува консумацијата на темно чоколадо, сепак треба да вклучите повеќе органско какао без шеќер во вашата исхрана.

Чоколадото е преработена намирница

Додека органското какао без шеќер е единствена состојка со релативно зачуван состав, чоколадото сепак е преработена намирница бидејќи поминува низ неколку чекори во процесот на производство и содржи други состојки.

Секоја храна што доаѓа со список на состојки на задната страна спаѓа во преработена храна, што често значи помал дел од хранливата вредност. Тоа не значи дека не треба да јадете темно чоколадо, но самото какао без шеќер е посебна намирница поштедена од прекумерна обработка.

На крајот на краиштата, какаото е богато со влакна и протеини, важни макронутриенти кои поголемиот дел од населението не ги консумира доволно.

Сезона е на јагоди, но таа е многу краткотрајна, па зошто да не уживаме повеќе во нив?

Имено, иако многу луѓе мислат дека замрзнатото овошје е помалку хранливо од свежото, не е така. Замрзнатите јагоди ја задржуваат целата своја хранлива вредност бидејќи се замрзнуваат веднаш по бербата. Овој процес го спречува губењето на витамини и минерали, осигурувајќи дека јагодите остануваат хранливи какви што биле додека биле свежи.

Јагодите се едно од омилените овошја низ целиот свет, но проблемот не е во тоа дали ќе ги јадете свежи или замрзнати. Многу луѓе се прашуваат – дали јагодите се здрави, со оглед на тоа што се редовно на врвот од листата на најпрскани овошја со пестициди. Сепак, ако имате среќа да имате пристап до хемиски нетретирани јагоди, од нив ќе имате голем здравствен бенефит.

Ова црвено овошје е богато со витамини, минерали и антиоксиданти кои имаат позитивен ефект врз целокупното здравје на организмот. Без разлика дали ги јадете свежи или замрзнати, јагодите се одличен избор за вашата дневна исхрана. Во продолжение, ќе ги истражиме сите здравствени придобивки од јагодите и ќе објасниме зошто е добро да ги имате во вашата исхрана во текот на целата година.

Јагоди и здравје на срцето
Консумирањето јагоди има големо влијание врз здравјето на срцето и крвните садови. Истражувањата покажаа дека флавоноидите содржани во јагодите помагаат во намалувањето на крвниот притисок и го намалуваат ризикот од срцеви заболувања. Овие моќни супстанции ја подобруваат еластичноста на крвните садови, со што се спречува атеросклероза и други болести што можат да доведат до сериозни здравствени проблеми.

Дополнително, јагодите се богати со растителни влакна, што помага во намалување на лошиот LDL холестерол, а воедно го зголемува нивото на добар HDL холестерол.

Калиумот во јагодите дополнително придонесува за регулирање на крвниот притисок, со што се намалува ризикот од хипертензија и мозочен удар. Редовното консумирање јагоди може да ја подобри циркулацијата и да ги намали воспалителните процеси во телото, што е клучно за одржување на здраво срце.

Дали јагодите се здрави за зајакнување на имунитетот?
За силен и отпорен имунолошки систем, потребно е да се консумира доволно витамин Ц, а јагодите се еден од неговите најдобри природни извори.

Една порција јагоди содржи повеќе витамин Ц од кое било друго цитрусно овошје.

„Една лажица јагоди содржи 85 милиграми витамин Ц. Тоа е 140 проценти повеќе од препорачаниот дневен внес и повеќе отколку што би добиле од еден портокал“, вели нутриционистката Џен Лавардера.

„Витаминот Ц е антиоксидант кој ги штити клетките од оштетување, игра важна улога во имунолошкиот систем, му помага на телото да апсорбира железо и помага во производството на колаген.“

Покрај сите витамини и минерали што се наоѓаат во јагодите, тие се полни и со фитохемикалии, како што се антоцијанин, елагитанин и кверцетин, вели Лавардера.

„Сите овие супстанции ги нарекуваме антиоксиданси, а тие им даваат на јагодите способност да помогнат во борбата против инфекции, дијабетес и да го подобрат здравјето на мозокот“, открива Лавардера.

Јагодите се исто така полни со растителни влакна, што е од суштинско значење за добро здравје на цревата, регулирање на шеќерот во крвта и одржување на нормално ниво на холестерол. Само една чаша јагоди содржи три грама диететски влакна.

Ефектот на јагодите врз здравјето на кожата
Јагодите се добри не само за внатрешното здравје, туку и за надворешниот изглед. Благодарение на нивната висока содржина на антиоксиданти, јагодите помагаат во борбата против слободните радикали кои предизвикуваат предвремено стареење на кожата. Витаминот Ц од јагодите го стимулира производството на колаген, што придонесува за еластичноста на кожата и го намалува појавувањето на брчки.

Исто така, елагичната киселина, која е присутна во јагодите, помага во заштитата на кожата од УВ зрачење и го намалува ризикот од темни дамки и хиперпигментација. Луѓето со проблеми со акни можат да имаат корист од јадење јагоди бидејќи тие помагаат во намалување на воспалението и црвенилото. Јагодите можат да се користат и како природна маска за лице – нивното пире помага во освежување на тенот и ѝ дава на кожата здрав сјај.

Дали јагодите се здрави за варењето на храната?
Диететските влакна што се наоѓаат во јагодите се неопходни за здраво варење. Редовниот внес на растителни влакна помага во регулирањето на празнењето на цревата, спречува запек и ја подобрува апсорпцијата на хранливи материи. Јагодите исто така го поттикнуваат растот на корисни бактерии во цревата, што го подобрува дигестивниот систем и го зајакнува имунитетот.

Благодарение на нискиот гликемиски индекс, јагодите се одличен избор за луѓе кои го следат нивото на шеќер во крвта. Нивните природни шеќери се апсорбираат побавно, што значи дека не предизвикуваат ненадејни скокови на гликозата. Оваа карактеристика ги прави погодно овошје за дијабетичари и за оние кои сакаат да одржуваат стабилни нивоа на енергија во текот на денот.

Што мислите, дали денес живееме поздраво од порано? Да почнеме со некои убави работи. Просечниот животен век во 1900 година бил само 47 години. Денеска просечниот животен век во Европа е околу 81 година и се чини дека можеме да се опуштиме.

Убаво е што просечниот човечки живот во современиот свет е продолжен за цели 30 години во текот на претходниот век. Ако ова продолжи, во 2120 година просечниот животен век би бил 110 години. Но тешко дека ќе биде така доколку не дојде до големи промени во начинот на живеење или ако медицината не направи некое чудо.

Факти кои нема да нѐ радуваат

Сѐ повеќе луѓе заболуваат од дијабетес, сѐ повеќе луѓе имаат висок крвен притисок, вишок килограми и поради сето тоа животниот век почна да се скратува, но ова сè уште не го гледаме во статистиката бидејќи лошиот начин на живот влијаеше на генерации помлади луѓе кои допрва треба да дојдат на ред за умирање.

Така, во 1960 година, еден од 100 луѓе бил дијабетичар, во 1995 година, едно лице од 50 било дијабетичар, денес 1 од осум луѓе е дијабетичар, а во 2050 година, секој трет човек ќе боледува од дијабетес. Освен тоа – науката сè уште не знае какви се сите здравствени последици од јадењето преработена храна. Само со генерациите деца кои сега одат на училиште ќе станеме свесни што ни направи преработената храна бидејќи тие ќе бидат првата генерација на чија генетика целосно влијаела преработената храна и само нивното здравје ќе ги одразува сите последици од лошата исхрана. А еве зошто.

Прво, јасно е дека преработената храна има влијание врз здравјето на оние кои ја јадат.

И второ, знаеме дека преработената храна што жената ја зема во текот на животот и бременоста влијае на здравјето и животот на бебето. На пример, жените кои јадат колачи, слатки и грицки пред и за време на бременоста имаат многу поголема веројатност да развијат привремено нарушување на шеќерот во крвта, познато како гестациски дијабетес.

Дијабетесот во бременоста е поврзан со раѓањето на големи бебиња бидејќи шеќерот поминува низ плацентата. Кога велиме прекумерна тежина, мислиме на новороденчиња над 4 кг.

Обично се фалиме колку се големи нашите новороденчиња, но и за тоа има пожелна граница, бидејќи бебињата над 4 кг ги нарекуваат „џинови на стаклени нозе“ и од името веќе се гледа дека нешто не е во ред – имаат слабо здравје не само при раѓањето, туку и подоцна во животот.

Но, тоа не е сѐ. Дали знаевте дека и ние сме под влијание на тоа како се хранеле нашите баби за време на бременоста? А еве зошто.

Човекот потекнува од мајчината јајце клетка, но таа јајце клетка со целиот генетски материјал што го носи се создава во моментот кога се формираат јајниците на мајката, што значи во утробата на нејзината мајка. Со други зборови, јајце клетката од која потекнувате и вашите гени се формирани во стомакот на вашата баба, а нејзината исхрана и нејзиното здравје за време на бременоста влијаеле на формирањето на вашиот генетски материјал кој го одредува целиот ваш живот.

Значи, не само вашиот животен стил, туку и животите на двете претходни генерации го одредуваат вашиот живот. Веројатно се прашувате што можела да јаде вашата баба за време на бременоста.

И тоа е одговорот на прашањето зошто треба да помине векот на современата исхрана за да се знаат сите последици – само кога ќе пораснат децата чии баби јаделе печива со маргарин, храна од фритези, слатки и грицки и кога ќе почнат да се разболуваат и кога ќе дојдат на ред за умирање, ќе знаеме кои се вистинските последици од брзата храна и постојаното грицкање.

А со брзата храна можеме да додадеме уште еден проблем, а тоа е проблемот со таканаречената здрава храна.

Во продавниците за здрава храна се продава сè освен здрава храна. Се продаваат интегрални соленки кои се помрсни од бурек, ленени плочки од кои ќе ви скокне притисокот затоа што имаат повеќе сол од Мртвото Море, дречливи бонбони кои се пример за адитиви во секој учебник, други слатки на мерење, кокосово масло кое не е ништо подобро од кое било друго, колаче кое има исто калории во 100 грама како чоколадото. И сето тоа се продава рефус, па може да добиете и глувчешка грозница, зашто по нив ноќе шетаат бубачки и по некој глушец, бидејќи фиоките и полиците обично се отворени.

Како дојдовме до таа таканаречена здрава, а всушност преработена храна?

Пред неколку децении започна ерата на дебелина, а потоа требаше да се најде виновникот.

И бидејќи мастите имаат најмногу калории, тие беа виновникот број 1 и започна масовното производство на производи без маснотии или производи со мала содржина на масти.

Извесен период беше најважно да се исфрлат мастите, а тоа секако беше можно само доколку се зголеми содржината на нешто друго. И погодете што се зголеми? Се разбира, внесот на јаглени хидрати.

Тогаш се сфати дека јаглехидратите всушност дебелеат, дека три четвртини од светот имаат отпорност на инсулин и масна дегенерација на црниот дроб поради газираните сокови и дека муслите не се најдобриот избор за здравје, а камоли за диета. И така дојдовме до заклучок – треба да ги елиминираме јаглехидратите!

И тогаш е сега, третата револуција наречена протеинска хистерија е во тек – прехранбената индустрија се префрли на протеини! Сега имаме протеински шејкови и протеински барови на сите страни. И, се разбира, нема да помине долго пред да забележиме дека не е добро ниту прекумерното внесување на протеини. Кога ќе заклучиме дека сме претерале со протеините, не знаеме што ќе се случи бидејќи веќе ги сменивме сите виновници.

Што да се јаде тогаш?

Треба да јадеме необработена храна. Толку едноставен одговор. Не мислиме на сирова храна. Денес учиме да гледаме и да толкуваме декларации, а луѓето во продавниците ги гледаат декларациите и се обидуваат да го протолкуваат составот. Всушност, најздраво е непреработеното, што значи, без декларација и секако – домашни готвени јадења.

Ете, и бабите треба да направат нешто за нашето здравје.

Авторка на текстот е проф.Светлана Станишиќ.

Експертите често ја нагласуваат важноста на здравата исхрана, но брзината со која јадете е подеднакво важна.

Пребрзото јадење носи ризици – од предизвикување гушење (ако парче храна ви се заглави во хранопроводникот) до прејадување, бидејќи вашиот мозок нема време да сигнализира дека сте сити.

Брзото јадење може да ги изнервира и другите на масата кои јадат побавно или личноста која одвоила време за да го подготви вашиот оброк.

Еве неколку совети од научниците за тоа како да јадете побавно и посвесно да ја консумирате храната.

Колку брзо е пребрзо?

Ако сте личност која редовно го завршува оброкот за помалку од 20-30 минути, веројатно јадете премногу брзо.

„Потребни се околу 20 минути за желудникот да испрати низа хормонски сигнали до мозокот дека е полн“, вели Лесли Хајнберг од Центарот за бихејвиорално здравје на Cleveland Clinic.

„Кога луѓето брзо јадат, може да ги пропуштат овие сигнали и многу е лесно да изедат повеќе од што е потребно“.

Зошто е тоа проблем?
Луѓето кои брзо јадат веројатно ќе голтаат повеќе воздух, што може да доведе до надуеност или пречки во варењето, вели Хајнберг. Неправилното џвакање на храната исто така може да го наруши варењето, што значи дека нема да ги добивате сите хранливи материи од храната. Исто така, неизџваканите парчиња храна може да се заглават во хранопроводникот.

Некои претходни истражувања покажаа дека луѓето кои јадат брзо имаат најголем ризик од дебелеење, додека оние кои јадат најбавно имаат најмалку шанси да бидат дебели.

Како да забавите кога јадете?
За почеток, исклучете го телевизорот и оставете го телефонот.

„Луѓето кои јадат со вклучен телевизор обично јадат додека не дојде паузата за реклами или додека не заврши тоа што го гледаат“, вели Хајнберг.

Таа додава дека додека гледаат телевизија, луѓето посветуваат помалку внимание на сигналите на сопственото тело дека се сити. „Кога правиме други работи додека јадеме, јадеме помалку внимателно. И тоа често нè наведува да јадеме повеќе“.

Кога луѓето се фокусираат исклучиво на јадење, тие имаат тенденција да уживаат во оброкот повеќе и да јадат помалку.

Хајнберг, исто така, признава дека темпото со кое јадете е често вкоренета навика, но дека промената е сè уште можна. Таа предлага работи како на пример, да ја користите вашата недоминантна рака за да јадете, да пробате прибор за јадење што вообичаено не го користите – како стапчиња за јадење или намерно да направите пауза за да пиете вода кога вашата чинија е делумно празна, пишува АП.

Ако имате напорен распоред и не можете да јадете бавно, туку често ручате на работните состаноци или грицкате додека ги извршувате задачите, советува Сара Бери, главен научник во британската прехранбена компанија ZOE и советува да внимавате на вкусот и текстурата на храната секогаш кога е можно.

„Ако не сме целосно свесни што јадеме, многу е лесно да јадеме побрзо и да не забележиме колку сме јаделе“, вели Бери.

Џвакајте полека, исто како што ве учела мајка ви.
Едноставен начин да го забавите вашето јадење е да го зголемите бројот на залаци, објаснува Хелен Мекарти, клинички психолог од Британското психолошко друштво. „Ако го џвакате секој залак малку подолго, тоа ќе ви го забави јадењето“, вели таа.

Важен е и видот на храната што ја јадете – ќе јадете ултра-обработена или брза храна полесно и побрзо бидејќи обично има помека текстура. „Тешко е да се јадат зеленчук и протеини со иста брзина како да се јаде нешто што е високо обработено и бара помалку џвакање“, додава Мекарти.

Некои од нејзините пациенти забележале неочекувани промени кога почнале да јадат побавно. Така, една жена која јадела цела кесичка чипс секој ден за вечера, откако МекКарти ја советувала да забави и да го јаде секое парче чипс посебно, рекла: „Тоа беше како да јадам куп лепливи хемикалии“. Повеќе не уживала во чипсот, заклучува Мекарти.

Претходните истражувања покажале дека луѓето јадат во просек по пет грама пластика секоја недела, а таа микропластика – која е помала од пет милиметри – може да се најде и во океаните и облаците.

Микропластиката е откриена и во различни делови од телото, вклучувајќи ги белите дробови, црниот дроб, бубрезите, срцето, плацентата, крвта, спермата, па дури и во мајчиното млеко, иако нивоата што се наоѓаат во мозокот се многу повисоки отколку во другите органи или телесни течности.

Иако целосните здравствени ефекти на микропластиката сè уште не се целосно разбрани, студиите сугерираат дека тие можат да ги оштетат клетките, да предизвикаат воспаление, да ја нарушат функцијата на органите и да ги променат имунолошките реакции. Изложеноста на овие ситни честички исто така е поврзана со зголемен ризик од срцев и мозочен удар, како и со некои видови на рак.

Иако е речиси невозможно целосно да се избегне микропластика, експертите велат дека постојат чекори што можете да ги преземете за да ја ограничите вашата изложеност.

Не пијте вода од пластични шишиња.
Во еден неодамнешен научен труд, лекарите објавија дека префрлањето од флаширана вода на филтрирана вода од чешма може да го намали внесот на микропластика за околу 90% – од 90.000 на 4.000 честички секоја година.

Изложеноста на микропластика од пластични шишиња се јавува кога честичките се откинуваат од внатрешната површина на шишето и влегуваат во водата, особено кога шишето е изложено на топлина. Затоа, експертите препорачуваат користење на еднократно шише од не’рѓосувачки челик и филтрирана вода за да се намали внесот на микропластика.

Одберете рефус чај

Едно канадско истражување од 2019 година покажало дека потопувањето на една пластична кесичка чај на 95ºC ослободува околу 11,6 милијарди микропластика и 3,1 милијарди нанопластика.

„Мислиме дека тоа е многу во споредба со другите намирници кои содржат микропластика“, изјавила истражувачката Натали Туфенкџи од Универзитетот Мекгил во Квебек за New Scientist. „Солта за јадење, која има релативно висока содржина на микропластика, е пријавено дека содржи приближно 0,005 микрограми пластика на грам сол. Шолја чај содржи илјада пати поголема маса на пластика, 16 микрограми по шолја“.

За да се избегнат сериозните здравствени последици од внесувањето микропластика, експертите препорачуваат чајот да се купува рефус.

Варете и филтрирајте ја водата од чешма

Во многу култури, превривањето на вода пред да се пие е древен обичај и/или неопходен за опстанок, а истражувањата сугерираат дека оваа практика може да биде подеднакво важна кога станува збор за микропластика. Истражувачите откриле дека вриењето и филтрирањето на водата од чешма може да го намали присуството на микропластика (и нанопластика) во водата за речиси 90%.

Како што се зголемува температурата на водата, бигорот во бокалот во кое се вари водата се меша со пластиката, ја апсорбира и отстранува од водата. Во зависност од тоа колку е тврда или мека водата, дел од пластиката може да се задржи во делови од минерални наслаги, кои потоа ќе испливаат на површината. Со текот на времето, овие наслаги може лесно да се исчистат. Алтернативно, по вриење на водата, таа може да се филтрира – преку филтер за кафе, на пример – за да се отстранат наслагите.

Не користете пластични даски за сечење.
Истражувањата покажаа дека пластичните даски за сечење се потенцијално сериозен извор на микропластика во храната. Истражувачкиот тим теоретизирал дека оние кои користат пластична даска за сечење се изложени на милиони пластични честички поради постојаното влијание на ножот. Тие процениле дека со користење на полипропиленска плоча за сечење годишно се добиваат 49,5 г микропластика, додека употребата на полиетиленска плоча за сечење резултира со 7,4-50,7 г.

Освен што ја намалуваат изложеноста на микропластика, експертите велат дека дрвените и металните даски за сечење се поиздржливи, поодржливи и полесни за чистење.

Никогаш не ставајте пластични садови во микробранова печка

Истражувањата покажаа дека пластичните садови за храна во микробранова печка можат да ослободат огромен број пластични честички – во некои случаи повеќе од две милијарди нанопластики и четири милиони микропластики на квадратен сантиметар од садот во рок од три минути по загревањето во микробранова печка. Садовите за храна на база на полиетилен испуштаат повеќе честички од пластичните садови на база на полипропилен.
Истражувачите откриле дека ладење и чување на овие садови на собна температура шест месеци исто така може да ослободи милиони до милијарди микропластика и нанопластика, затоа изберете стаклени или садови од нерѓосувачки челик и ограничете го внесот на конзервирана и ултра-обработена храна.

Заштитни ефекти на кафето врз панкреасот
Не само што го штити срцето – кафето може да игра важна улога во одржувањето на здравјето на панкреасот. Покрај тоа, неговите позитивни ефекти вклучуваат регулација на холестеролот, подобрување на функцијата на инсулинот, намалување на ризикот од рак и подобрување на когнитивните способности.

Како и со секоја храна, умереноста е клучна. Правилното консумирање кафе може да донесе бројни здравствени придобивки, но важно е да го изберете вистинското време за консумирање и да го прилагодите внесот на индивидуалните потреби на вашето тело.

Го намалува ризикот од рак на панкреасот
Овој орган е одговорен за производство на инсулин и ензими неопходни за варење, а истражувањата покажуваат дека кафето може да придонесе за негова заштита на неколку начини. Кофеинот и антиоксидантите присутни во кафето помагаат во заштитата на клетките на панкреасот од оштетување предизвикано од оксидативен стрес и хронично воспаление. Истражувањата покажале дека оние кои редовно пијат кафе имаат помали шанси да развијат рак на панкреасот.

Го регулира нивото на инсулин и го намалува ризикот од дијабетес
Кафето може да ја подобри чувствителноста на инсулин и да го намали ризикот од дијабетес тип 2. Истражувањата покажале дека луѓето кои редовно пијат кафе имаат и до 30 отсто помал ризик од развој на оваа болест.

Има антиинфламаторно дејство и го намалува оксидативниот стрес.
Хроничното воспаление може да го оштети панкреасот, што доведува до панкреатитис или отпорност на инсулин. Кофеинот и полифенолите од кафето помагаат во намалување на овие воспалителни процеси, а со тоа го штитат панкреасот од оштетување.

Помага во спречување на камења во жолчката
Камењата во жолчката може да предизвикаат блокирање на панкреасните канали и да доведат до панкреатитис. Кафето може да го намали ризикот од нивно формирање преку подобрување на секрецијата на жолчката и спречување на акумулација на холестерол во жолчното кесе.

Ја подобрува функцијата на панкреасот
Постојат индикации дека кафето може да го стимулира лачењето на дигестивните ензими, а со тоа да го подобри варењето. Ова може да биде корисно за луѓе со побавен метаболизам, но не се препорачува за оние со акутен панкреатит.

Како кафето ги штити срцето и крвните садови?

Еден од најважните квалитети на кафето е неговото позитивно влијание врз кардиоваскуларниот систем. Неодамна објавената студија во Nature Communications покажала дека кофеинот може да го намали ризикот од срцеви заболувања со регулирање на нивото на ЛДЛ („лошиот“) холестерол во црниот дроб. Високото ниво на ЛДЛ холестерол е поврзано со развој на атеросклероза, стеснување на артериите и зголемен ризик од срцев удар. Кофеинот го стимулира изразувањето на одредени ензими кои влијаат на метаболизмот на холестеролот, а со тоа помага да се одржи здравјето на крвните садови.

Покрај тоа, кафето содржи моќни антиоксиданти како полифенолите, кои ги намалуваат воспалителните процеси во телото и ја подобруваат функцијата на крвните садови. Овие супстанции можат да го намалат оксидативниот стрес, кој е еден од главните фактори на ризик за срцеви заболувања. Истражувањата исто така покажале дека умереното консумирање кафе може да го намали ризикот од хипертензија, бидејќи ја подобрува функцијата на ендотелот (внатрешниот слој на крвните садови), а со тоа помага во регулирање на крвниот притисок.

Како правилно да пиете кафе за да ги искористите неговите придобивки?
Иако кафето има бројни заштитни ефекти, начинот на кој се консумира може значително да влијае на неговата ефикасност. Некои од клучните препораки се:

Избегнувајте да пиете кафе веднаш по оброците
Кога кафето се пие веднаш по оброкот, може да се измеша со хлороводородна киселина во желудникот и да го иритира дигестивниот систем. Се препорачува да се пие кафе помеѓу оброците за да се искористат неговите позитивни ефекти.

Избор на вистинскиот тип на кафе
Кафето Арабика содржи помалку кофеин и побогата арома, додека робуста има повеќе кофеин, но послаб вкус. Идеалната комбинација е 70 отсто Арабика и 30 отсто Робуста, велат нутриционистите.

Не претерувајте со консумацијата

Оптималната количина кафе за просечен возрасен е 4-6 мали шолји дневно (околу 400 мг кофеин). За луѓето кои немаат проблеми со кардиоваскуларниот систем и желудникот, оваа количина може да биде корисна, додека оние со срцеви проблеми треба да бидат повнимателни.

Пијте кафе без премногу шеќер и млеко
Иако млекото може да ја омекне киселоста на кафето, премногу додатоци може да ги намалат неговите здравствени придобивки. Најдобри ефекти се постигнуваат со конзумирање на црно кафе со минимум шеќер или стевиа.
За деца или срцеви болни, како и за оние со чувствителен стомак, наместо кафе се препорачува цикорија.

Цикоријата не содржи кофеин, но има богати антиоксидантни својства и може да биде добар избор за утринските и вечерни рутини на децата.

Ова двегодишно растение припаѓа на семејството Apiaceae и е близок роднина на морковите и магдоносот, но со сосема различни лековити својства. Ќе го препознаеме по белузлавиот, меснат корен со сладок, малку јаткаст и земјен вкус, а во нашата култура најчесто се користи како состојка во домашните супи. Сепак, поради неговата способност да влијае на високиот крвен притисок, како и други здравствени придобивки, можете да го вклучите пашканатот (Pastinaca sativa) и во други јадења и да го јадете што е можно почесто.

Висока содржина на влакна

Пашканатот е богат со влакна, а во споредба со слаткиот компир кој во една шолја содржи 3,99 грама влакна и морковот кој содржи 3,58 грама влакна, една шолја исечен пашканат ќе обезбеди дури 6,52 грама диетални влакна.

Познато е дека тие играат клучна улога во кардиоваскуларното здравје, а студиите сугерираат дека можат да помогнат во намалувањето на крвниот притисок. Прегледот од 2023 година објавен во списанието Cureus открил поврзаност помеѓу исхраната богата со влакна и понискиот крвен притисок, додека рецензирана статија од 2024 година во списанието Hypertension покажала дека консумирањето дополнителни пет грама влакна дневно може да го намалат систолниот крвен притисок за 2,8 mmHg и дијастолниот крвен притисок за 2.1 mmH.

Извор на калиум

И коренот и лисјата на ова растение се јадливи. Тој е силен диуретик и се препорачува за болести на срцето, белите дробови, бубрезите и црниот дроб. Имено, пашканатот ги стимулира овие органи и помага да се отстрани насобраната вода од телото. Исто така е богат извор на калиум со дури 499 милиграми по чаша. Овој важен минерал помага во регулирање на крвниот притисок со неутрализирање на ефектите на натриумот, кој во прекумерни количини може да придонесе за хипертензија и срцеви заболувања. Ова го покажала и студијата од 2024 година објавена во Journal of Human Hypertension, која потврдила дека зголемениот внес на калиум може да го намали систолниот крвен притисок.

Има антимикробни и антиинфламаторни својства.

Покрај неговите корисни ефекти врз здравјето на срцето, пашканатот нуди голем број други придобивки, а прегледот од 2021 година ги истакнал неговите антимикробни, антигабични и антиинфламаторни својства. Се чини дека овој корен има корисни ефекти кај жените и може да ја подобри плодноста. Дополнително, една студија од 2024 година во списанието Frontiers in Nutrition укажала на неговата содржина на антиоксиданти, што може да го подобри респираторното здравје.

Затоа, се чини дека нема причина да се избегнува ова растение, туку треба што повеќе да се додава и во други јадења покрај супите. Можете да направите одлични чорби, салати, печени јадења од пашканат или едноставно да ги грицкате како моркови.

Салата од пашканат
Состојки:

2 средни пашканати
1 големо јаболко
50 гр ореви
1 шака рукола
2 лажици маслиново масло
1 лажица сок од лимон
1 лажичка мед
Сол, бибер и други зачини по вкус

Подготовка:

Пашканатот се лупи и крупно се ренда или се сече на тенки ленти.

Јаболкото исто така изрендајте го или исечете го на тенки ленти и веднаш прелијте го со сок од лимон за да не потемни.

Оревите се сечкаат крупно и се потпекуваат кратко во тава за да се подобри аромата.

Во поголем сад измешајте ги пашканатот, јаболкото, руколата и оревите.

Во помал сад изматете ги маслиновото масло, медот, преостанатиот сок од лимон, солта и биберот. Прелијте ја салатата и убаво измешајте.

Темното чоколадо може да биде вкусен и здрав додаток на вашата исхрана, затоа слободно уживајте во него, умерено, за да ги максимизирате неговите здравствени придобивки.

Опсегот на минерали кои се наоѓаат во темното чоколадо значи дека може да поддржи низа функции на телото, вклучувајќи ја работата на срцето и мозокот. Освен тоа, темното чоколадо има импресивни нивоа на антиоксиданти, повеќе од некои овошја.

Темното чоколадо содржи повеќе цврсти материи од какао со помалку шеќер од млечното чоколадо, што го прави поздрав избор за љубителите на чоколадото. Истражувањата покажаа дека какаото навистина содржи важни соединенија кои можат да бидат корисен лек за вашето здравје.

Темно чоколадо за здравје
Темното чоколадо го подобрува здравјето на срцето на неколку начини. Може да го намали крвниот притисок, холестеролот и воспалението, кои се фактори на ризик за срцеви заболувања. Исто така, може да го подобри протокот на крв во срцето и да спречи формирање на згрутчување на крвта.

Темното чоколадо исто така може да има корист за вашата кожа со тоа што ја штити од оштетување на сонцето, ја подобрува хидратацијата и ги намалува акните.

Флавоноидите што ги содржи може да ги апсорбираат УВ зраците и да ги спречат да стигнат до клетките на кожата.

Флавоноидите исто така можат да го зголемат протокот на крв во кожата, што го подобрува нејзиниот изглед и еластичноста.

Темното чоколадо содржи и цинк, суштински минерал за здравјето на кожата. Цинкот може да го регулира производството на себум, да се бори против бактериите и да го намали воспалението, што може да спречи појава на акни.

За слабеење и против стрес

Темното чоколадо може да биде неверојатен сојузник на вашето патување за слабеење и може да ви помогне да изгубите неколку килограми со потиснување на апетитот, забрзување на метаболизмот и намалување на нивото на стрес.

Темното чоколадо содржи растителни влакна, кои можат да ве одржат подолго време да се чувствувате сити и задоволни. Кофеинот и теоброминот во темното чоколадо се стимуланси кои можат да ја зголемат потрошувачката на енергија и да помогнат во согорувањето на мастите. Темното чоколадо може да го намали и нивото на кортизол, хормон на стрес кој може да го поттикне гладот ​​и складирањето маснотии.

Темното чоколадо го стимулира производството на ендорфин, познати како „хормони на среќата“, кои можат да го намалат нивото на стрес. Содржи и серотонин, кој игра клучна улога во регулирањето на расположението.

Јадењето темна чоколада има корист за вашите црева со подобрување на разновидноста на микробиомот. Темното чоколадо содржи пребиотици, односно несварливи влакна кои можат да ги хранат корисните бактерии и да го зголемат нивниот број и здравствените ефекти што ги имаат. Полифенолите во темното чоколадо влијаат на активноста и метаболизмот на добрите цревни бактерии, што ја подобрува нивната интеракција со домаќинот.

Колку црно чоколадо на ден

За да уживате во горенаведените придобивки од темното чоколадо, треба да се одлучите за темно чоколадо кое содржи најмалку 70% цврсти материи од какао.

Кога станува збор за дневната доза на темно чоколадо, експертите препорачуваат умерено консумирање. Околу 20-30 грама темно чоколадо дневно се смета за оптимална количина.

Важно е да изберете темно чоколадо со висок процент на какао (најмалку 70%), бидејќи содржи повеќе флавоноиди и помалку шеќер.

Балансот е клучен, па затоа е препорачливо да го вклучите темното чоколадо во урамнотежена исхрана и начин на живот.

Ултра-преработената храна (UPF) тивко се етаблира како секојдневен дел од нашите менија, но сѐ повеќе експерти предупредуваат за сериозните последици од нејзиното консумирање. Некои дури одат дотаму што ја споредуваат со цигари, тврдејќи дека нејзината продажба треба да биде строго регулирана и означена со предупредувања за штетност.

Звучи радикално, но податоците за поврзаноста на UPF со дебелината, дијабетесот, срцевите заболувања и ракот зборуваат сами за себе. Поддржувачите на построги мерки, како бразилскиот нутриционист Карлос Монтеиро, сметаат дека е крајно време за политички интервенции.

Покрај тоа, бројни студии и експерти ширум светот детално документираа како одредени видови на UPF негативно влијаат на нашето здравје, од слатките пијалаци до грицките и житарките за појадок. Еве преглед на некои од најпроблематичните производи кои секојдневно се присутни на нашите маси, пренесува MSN.

Треба да се избегнуваат

Грицки и чипс: Солта, засилувачите на вкусот, вештачките бои и емулгаторите ги прават грицките како чипсот, популарен избор, но и ризик по здравјето.

Емили Буси, нутриционистка од Gillings School of Global Public Health, истакнува дека овие закуски се дизајнирани да бидат многу привлечни – од вкусот и текстурата до боите што привлекуваат внимание. Но, проблемот е што овие комбинации се далеку од природни и често предизвикуваат прејадување и силна желба за храна.

Покрај високата содржина на сол и маснотии, на овие производи им недостасува структура на целосна храна, што значи дека телото брзо ги вари, без да се чувствува ситост. Исто така, адитивите како што се конзерванси и стабилизатори може да го нарушат балансот на цревниот микробиом, поттикнувајќи воспалителни процеси во телото. На пример, познатите Принглс (Pringles) не се направени од исечени компири, туку од дехидриран компир во прав измешан со брашно и скроб, што ги прави класичен пример за UPF.

Преработени месни производи: виршли, пилешки медалјони и шунка – Преработените месни производи се уште една група на ултра-преработени намирници кои сериозно го загрозуваат здравјето. Според студиите, редовното консумирање на овие производи е поврзано со зголемен ризик од дијабетес тип 2, срцеви заболувања и рак.

Носат проблеми

Процесот на изработка на овие намирници често вклучува мешавина од месо во форма на паста или течност, со додавање на емулгатори и вештачки ароми. Во 2015 година, Меѓународната агенција за истражување на ракот го класифицираше преработеното месо како докажано канцерогено, ставајќи го во иста категорија со тутунот и алкохолот.

Зашеќерени пијалаци: Безалкохолните пијалаци богати со шеќер како газираните и енергетските пијалаци се на врвот на листата на прехранбени производи поврзани со сериозни здравствени проблеми. Истражувањето на Универзитетот Харвард покажа дека редовното консумирање на овие пијалаци може да го зголеми ризикот од кардиоваскуларни болести, замастен црн дроб и дијабетес.
Главниот проблем лежи во големата количина на шеќер кој лесно се апсорбира бидејќи е во течна форма, што дополнително го оптоварува метаболизмот. Покрај тоа, на овие пијалаци им недостасуваат хранливи материи, што ги прави калорични, но целосно бескорисни за организмот.

Популарна храна

Житарици за појадок: Иако се рекламираат како здрави и богати со влакна, многу пакувани житарки за појадок се всушност меѓу најлошите форми на ултра-преработена храна. Адитиви како вештачки бои, вкусови и емулгатори ги прават практичен, но крајно нездрав избор.

Нутриционистот Ендрју Ајзак објаснува како дури и навидум здравите опции можат да бидат полни со адитиви кои им ја одземаат хранливата вредност. Британската диететска асоцијација истакнува дека дури и житариците со влакна се ултра-обработени, што ги става во иста категорија како и чоколадните снегулки.

Ултра-преработената храна не е само повремено уживање – таа претставува сериозна закана за јавното здравје. Експертите се согласуваат дека е неопходно да се зголеми свеста за нејзините ризици и да се преземат политички мерки за да се намали нејзиното присуство во нашите животи. Од грицки и преработено месо до слатки пијалаци и житарки, време е критички да размислиме за тоа што внесуваме во нашите тела.

Калинката е едно од најздравите есенски овошја, кое е богато со витамини, минерали и антиоксиданти, а дава различни здравствени придобивки.

Сепак, експертите нагласуваат дека е потребно да се внимава бидејќи не треба да се меша со одредени лекови, пишува Verywell Health.

Покрај уживањето во семките, сокот од калинка е уште еден производ од ова овошје кој содржи повеќе од 30 хранливи материи и биолошки активни супстанции, вклучувајќи антиоксиданти, фенолни соединенија и минерали како што се калиум и магнезиум.

Благодарение на својот одличен состав, калинката придонесува за постигнување подобрување во различни здравствени области. Еве зошто редовното консумирање семки или сок од калинка е корисно.

Здравје на срцето и намалување на крвниот притисок

Калинката е богата со полифенолни соединенија кои имаат корист за здравјето на срцето. Симбиозата на соединенијата со кои изобилува, последователно го намалува крвниот притисок, таложењето на плак и болката во градите.

Една неодамнешна студија покажала дека сокот од калинка го намалува систолниот крвен притисок кога се консумираат околу 300 мл дневно, но поголемите количини не резултирале со некои долгорочни придобивки за крвниот притисок.

Намалување на воспалението

Калинката може да се користи и како дополнителна помош при состојби како што се воспалителна болест на цревата (IBD) и ревматоиден артритис (РА).

Оваа моќ главно се припишува на соединенијата наречени пуникалагини, за кои е докажано дека имаат антиоксидантни и антиинфламаторни својства.

Превенција на инфекции

Воспалението е дел од имунолошкиот одговор на инфекција. Истражувањата покажуваат дека сокот од калинка може да помогне во заштитата од инфекции.

Во една студија, луѓето на дијализа имале помалку хоспитализации поради инфекции и помалку знаци на воспаление. Сепак, потребни се повеќе истражувања за да се потврдат овие тврдења.

Покрај горенаведеното, калинката помага во контрола на забниот плак, спречува дијабетес, болести на бубрезите или состојби поврзани со белите дробови.

Сепак, калинката не е толку безопасна како што изгледа.

Експертите велат дека никогаш не треба да се консумира доколку користите одредени лекови, како што се статините (лекови за намалување на холестеролот).

Комбинацијата на калинка и статини може да предизвика рабдомиолиза, сериозна состојба која вклучува распаѓање на мускулните влакна и можна бубрежна инсуфициенција.