Експертите во Велика Британија предупредуваат за голем број зaболeни по консумирањето неизмиена зелена салата која е контаминирана со бактерии.

Нова студија покажала дека дури 17 проценти од луѓето во Велика Британија признаваат дека занемаруваат да ја мијат зелената салата, значително зголемувајќи го ризикот од инфекција со потенцијално смртоносни бактерии како што е листеријата.

Листеријата, бактерија која може да биде фатална, предизвикува висока температура, општа слабост и дијареа. Сепак, во некои случаи, може да доведе до развој на смртоносни состојби како што се менингитис или сепса.

Базен на патогени на листовите

Експертите за безбедност на храната спроведоа истражување кое ја поврза епидемијата на E. coli (STEC) што произведува шига токсин со разни готови сендвичи кои содржеле зелена салата. Сега тие предупредуваат дека е важно да се подигне свеста за бактериите што можат да се кријат во зелената салата, дури и оние спакувани со етикета на која пишува дека е измиена, со цел да се минимизира труењето со храна.

Листовите од зелена салата се чест извор на патогени, вклучувајќи норовирус, хепатитис А, криптоспоридиум, гиардија, токсоплазма, салмонела, E. coli, кампилобактер, јерсинија и листерија. Зелената салата се контаминира во практично секој чекор од процесот на производство, од контакт со почва и вода до ракување со зеленчукот, контакт со опрема или складирање – истакнува семејниот лекар д-р Дебора Ли, предупредувајќи дека сите зеленчуци, особено зелената салата, вклучително и оние што се веќе измиени, треба темелно да се измијат пред консумирање. Таа го смета ова за клучен чекор во подготовката на храната за да се намали инциденцата на гастроентеритис.

Измиена не значи „без бактерии“

Споменатата студија ги анализирала навиките за миење салати кај населението на Велика Британија и открила дека 60 проценти од нив биле свесни дека неизмиената зелена салата може да предизвика труење, додека 64 проценти од оние кои признале дека не ја миеле зелената салата рекле дека не мислат дека е потребно. Речиси осум проценти од испитаниците рекле дека користат само спакувана зелена салата која е означена како веќе измиена, но д-р Ли истакнува дека само затоа што на пакувањето пишува дека салатата е измиена и подготвена за јадење, не значи дека е без бактерии.

Салатата што е измиена пред пакувањето се мие со хлор, кој е средство за дезинфекција, а потоа се плакне со чиста вода. Иако ова убива повеќе од 90 проценти од бактериите, многу од нив сè уште остануваат на листовите – предупредува.

Не изгледа расипано, но…

Важно е да се напомене дека храната контаминирана со бактерии, како што е листерија, можеби не изгледа расипано и нема лош мирис, но сепак може да предизвика сериозни, а понекогаш и фатални инфекции. За многу луѓе, труењето со листерија се чувствува како грип, предизвикувајќи висока температура, болки во мускулите, треска, гадење и повраќање. Симптомите обично се повлекуваат по неколку дена, но листериозата кај некои луѓе може да биде и фатална.

Не е доволен млаз вода

Затоа е многу важно да се мие дури и веќе измиената зелена салата, бидејќи тоа ги зголемува шансите дека се отстранети сите преостанати патогени. За уште подобри резултати од миењето, секогаш сушете ги листовите од зелена салата пред да ги јадете, бидејќи влагата на нив може да го поттикне растот на бактерии и мувла, советува д-р Ли.

Студијата, исто така, открила дека повеќе од 70 проценти од луѓето веруваат дека плакнењето на зелената салата под млаз вода од чешма е доволно, а дека само 10 проценти користат раствор од вода и оцет за чистење на зелената салата. Лекарите нагласуваат дека не е доволно само да се храните здраво, туку е подеднакво важно да јадете безбедна храна.

Потенцијалните ризици од немиење на салатата се многу сериозни, и затоа треба да одвоиме време за подготовка на зеленчукот за консумирање, за да биде безбеден, дури и ако тоа го забавува процесот на подготовка на оброкот за некое време, советуваат авторите на студијата.

Наместо да го фрлате кочанот на зелената салата, можете да го искористите за да си пораснете нова главица.

Сè што треба да направите е да го отсечете дното од зелената салата и да го ставите во мал сад со вода. Садот треба да биде плиток, но доволно широк. Значи, може да биде и чинија.

Проверувајте ја водата на секои неколку дена.

Ако врвот е понизок и нивото на водата мора да биде ниско. Исто така, ако е водата слузава, би требало да ја замените. За околу две недели, ќе добиете половина главица зелена салата.

Правилното чување на зелената салата е клучно за одржување на нејзините хранливи материи и свежината. Доколку не планирате да ја искористите салатата веднаш, зачувајте ја со овие неколку совети.

Салатата е хранлива и оди со сѐ, а има толку многу видови што можете да продолжите да откривате нови додека не го најдете оној кој одговара на вашиот вкус.

Како да ја чувате салатата во фрижидер
Кога размислувате како да ја чувате зелената салата, најважните работи што треба да ги запомните се:
Влажноста е непријател на нежното зеленило.

Протокот на воздух е клучен.

Иако на зеленилото му е потребна влага за правилно да се зачува, премногу влага ќе ги натопи и ќе предизвика брзо да се расипе. Поголемиот дел од зелената салата што ја купувате во кеса и пластична кутија е претходно измиена и исушена пред пакувањето. Чувајте ги овие видови салати во фиока со висока влажност во фрижидерот, а потоа отворете ги и употребете ги по желба. За главица зелена салата, идеално е да се мијат листовите непосредно пред јадење.

Еве како да ја зачувате зелената салата
Користејќи хартиени салфети или чиста кујнска крпа, исушете ги листовите. бидејќи влагата може да го забрза расипувањето.

Со нов, сув лист хартиена салфета, завиткајте ја зелената салата, а потоа префрлете ја во кеса што се затвора или херметички затворен сад.

Проверувајте ја салатата на секој ден или два. Ако хартиената салфета се навлажни со текот на времето, заменете ја со сува, или ако некои лисја почнат да се распаѓаат, отстранете ги и фрлете ги.

Колку долго може да издржи салатата без да се расипе?
Со соодветни услови за складирање, сортите зелена салата треба да траат седум до 10 дена, додека римската зелена салата завиткана во фолија може да трае речиси две недели.

Внимавајте на знаците на прекумерна влага, венеење, темни лисја и кафени дамки. Сето ова се знаци дека салатата почнува да ви се расипува.

По исцрпувачкиот ден на работа или долгата ноќ надвор, малку која храна ќе ни обезбеди освежување како лиснатиот зелен зеленчук.

Топла чорба со кељ или спанаќ, измешана со друг зеленчук или парчиња месо, ќе ни даде вистинско изобилство од витамини, влакна и други хранливи материи кои ги обновуваат клетките. Сепак, често слушаме дека зелениот лиснат зеленчук се повлекува од продавниците поради контаминација, па многу луѓе се прашуваат – дали треба да ги јадеме со претпазливост?

Истражувањето спроведено во Калифорнија во текот на 20 години покажало дека тоа е навистина зеленчук кој најчесто може да предизвика болести бидејќи е склон на контаминација со бактеријата E. Coli.

Салата
„Ако погледнете како расте зелената салата, ќе забележите дека формира инка. Листовите се нерамни и брановидни. Некои од тие микроби може да се закачат и да се залепат на листовите“, вели Микеле Џеј-Расел, микробиолог од Универзитетот во Калифорнија, додавајќи дека спанаќот, на пример, е ризичен бидејќи листовите се блиску до земјата.

Една од причините зошто зелената салата, радичот, беби спанаќ и другите слични видови зелен зеленчук се поопасни од другите е фактот што ги јадеме сирови. Сепак, поголемиот број на пациенти доаѓаат и затоа што се едни од најпопуларните зеленчуци.

Дали треба да се откажеме од зелен лиснат зеленчук?
Дали зголемениот ризик од бактериска инфекција значи дека треба да избегнуваме зеленило? Воопшто не, велат експертите.

Сепак, она што мораме да го направиме е темелно да го измиеме секој лист, особено ако станува збор за зеленчук што ќе го јадеме сиров, и да престанеме да се потпираме на пакувањата на кои пишува „претходно измиено“.

Спанаќ
„Кога го миете, користете само вода и погрижете се мијалникот да ви е чист. Имено, доколку не се одржува правилно, мијалникот станува вистинско легло за бактерии кои ги пренесувате во вашиот зелен зеленчук! Така, да, можете да продолжите да уживате во зеленчукот во чинијата ако претходно правилно го измиете“, истакнува Американскиот центар за контрола и превенција на болести.

Кој зелен лиснат зеленчук е најздрав?
На нашето тело му требаат различни хранливи материи и витамини за да функционира правилно. Со само една порција кељ, просечна возрасна жена може да добие половина од препорачаниот дневен внес на витамин А, речиси една третина од препорачаниот дневен внес на витамин Ц и речиси целиот препорачан витамин К (помага во градењето здраво скелетно ткиво).

„Зелениот лиснат зеленчук е буквално ризница на хранливи материи и не смееме да се откажеме од нив“, вели Деби Фетер, нутриционист од Универзитетот во Калифорнија.

Во оваа широка категорија на зеленчук спаѓаат салатите, кељот, радичот, блитвата, спанаќот и слично и иако сите овие намирници се здрави, се разликуваат по количината на витамини и минерали што ги содржат. На пример, една порција романска зелена салата може да ја победи истата порција кељ со витаминот А, но е многу пониска во нивоата на витамин Ц и К.

Препорачливо е да јадете зеленчук што го сакате бидејќи секој од нив ќе ве збогати со хранливи материи, а доколку знаете дека имате недостаток на одреден витамин, добро е да се консултирате со експерт кој ќе ја прилагоди вашата исхрана, заклучуваат експертите. .

Неодамна објавениот извештај на американското списание „Consumer Reports“ дава загрижувачка листа на 10 најризични намирници, врз основа на анализа на податоци за заразни болести кои се пренесуваат преку храната. Овие податоци ги собраа Американската агенција за храна и лекови (FDA) и Министерството за земјоделство на Соединетите држави, анализирајќи го петгодишниот период од 2017 до 2022 година. Изненадувачки на врвот на оваа листа е зелената салата.

Според Consumer Reports, труењата поврзани со свежа зелена салата, вклучувајќи ја и салатата во кесички што често се наоѓа во супермаркетите, резултирале со повеќе смртни случаи од која било друга храна во последните пет години.

Еден од можните извори на контаминација на зелената салата е водата што се користи за наводнување на полињата каде што се одгледува. Кога ѓубривото од блиските фарми ќе влезе во системот за наводнување, бактериите од животинскиот измет може да се пренесат во зелената салата.

Помеѓу 2017 и 2022 година, вкупно 614 луѓе во САД биле заразени со E. coli и листерија, кои често се наоѓаат во лиснатиот зеленчук. За жал, меѓу овие случаи има и единаесет смртни случаи поради труење.

Салатите во кесички кои се означени како веќе измиени претставуваат особено висок ризик, бидејќи може да доведат во заблуда многу луѓе кои нема да ја измијат салатата пред подготовка и консумирање. Затоа, експертите препорачуваат секогаш да купувате цели главици зелена салата и внимателно да ги отстраните надворешните листови кои потенцијално можат да бидат валкани и контаминирани.

Покрај зелената салата, на листата на најризични намирници се наоѓаат и јајцата, туната, остригите, компирот и сирењето, па овој извештај служи како потсетник за важноста на претпазливост и хигиена при подготовка и конзумирање на храната.

Марулата (Lactuca sativa) е едногодишно или двегодишно растение од фамилијата Asteraceae. Најчесто се одгледува како лиснат зеленчук. Во многу земји, обично се јаде сиров во салати, сендвичи и други јадења.

Богатa е со хранливи материи и влакна и често се користи како прилог или главно јадење во различни јадења.

Тaа е многу здрава намирница бидејќи содржи мала количина на калории, но е богата со витамини, минерали и растителни влакна. На пример, една чаша зелена салата содржи само околу 5 калории, но содржи и 2 г влакна, витамин А, витамин К и витамин Ц, фолна киселина, железо и калциум.

Влакната кои се наоѓаат во зелената салата може да помогнат во регулирање на нивото на шеќер во крвта, намалување на холестеролот и одржување на здрав дигестивен систем. Витаминот Ц во зелената салата помага во одржување на здрав имунолошки систем и има антиоксидантни својства кои го штитат телото од слободните радикали.

Понатаму, зелената салата е нискокалорична храна која може да помогне во одржување на здрава телесна тежина.

За среќа, исклучително скапоцената зелена салата е присутна на нашата трпеза речиси цела година. Од многуте сорти, најзастапени се салатите понати како путерка и кристалка.

Скапоцена е затоа што содржи дури 95 проценти вода, многу малку калории, а нејзината хранлива вредност се состои од изобилство на минерали и витамини. Од минералите, најзастапени се калциумот и железото, како и значителни количини на магнезиум, јод, манган, кобалт, никел, силициум и бакар, а од витамините, Ц и Е, каротен, како и витамините од Б комплексот.

Највредната лековита состојка на салатата е млечниот сок кој содржи т.н лактукариј. Најмногу го има во корените, листните ребра и младите стебла. Оваа супстанца ја ублажува болката, нервната напнатост и обезбедува мирен сон.

Како зачин за салатата најдобро е да користите масло од соја, сончоглед и маслиново масло, како и јаболков оцет, сок од лимон, зелени и црни маслинки, разни преливи од лук, магдонос, копар и други билки.

Напомена:

Самата зелена салата не содржи доволно хранливи материи за урамнотежена исхрана. Затоа, се препорачува да се комбинира со друга здрава храна за да се обезбеди соодветен внес на хранливи материи во организмот.

На еден настан во средното училиште „Лазар Танев“ пред 5-6 години, меѓудругите чудесии кои тогаш ги приготви шеф Маре Јаневска, имавме можност да ја пробаме нејзината салата со тиква и рукола. Оваа салата беше откритие на деценијата, таман по наша мерка, лесна и едноставна за приготвување, со достапни состојки и плус, со оваа комбинација на тиква и грав, достојна, многу вкусна и здрава замена за цел оброк.

И бидејќи оттогаш, во овој период од годината кога се актуелни тиквите, салатата е често на нашето мени, задолжително ја споменуваме и нашата омилена шефица која, неодамна, по долгогодишниот работен ангажман како готвачка, домаќинка и човек за сѐ во британската резиденција во Скопје, се отсели со своето семејство во Германија да ги разгалува со своите специјалитети нејзините нови пријатели во новата средина, а на Скопје веќе му недостасува. Во британската резиденција, пак, сигурно денот на нејзиното заминување го прогласиле за ден на жалост. Може да кажеме само: тешко на тој што ја наследил, бидејќи ќе мора да исполнува високи критериуми.

Ние сега ќе го споделиме рецептот за оваа вкусна салата во нејзината првична, но и во нашата, модифицирана варијанта.

Во меѓувреме очекуваме новости и по некој нов рецепт од шеф Маре, инспириран од нејзините нови, германски искуства.

Состојки:

Тиква

црвен грав

црвен кромид

сол, црн пипер

масло

балсамико

мајонез

малку лук

киселина од корнишони

рукола

или зелена салата

по желба можете да додадете и зрна од калинка.

Приготвување:

Излупете ја тиквата и исечете ја на коцки. Ставете масло, сол и црн пипер, ставете ги во тепсија обложена со хартија за печење и испечете ги. Оставете да се олади.

Во меѓувреме, исечете го кромидот на резанки, ставете оцет балсамико и додадете го гравот од конзерва.

Во друг сад помешајте мајонез со малку рендан лук и киселина од теглата со корнишони.

Наредете ги сите состојки по редослед и доколку ја консумирате салатата веднаш, ставете свежа рукола или зелена салата.