Откако Европската комисија на почетокот на годинава одобри пласирање на пазарот на различни прехранбени производи од инсекти, хрватското здружение „Пријатели на животните“ на својата веб страница објави дека ја смета оваа одлука за апсурдна. Тие веруваат дека наместо мелени инсекти, треба да се промовираат добри алтернативи во форма на растително месо базирано на грашок, грав, соја или други мешунки и житарки.

Сметаат дека е апсурдно тоа што денес, кога веќе има плескавици направени од растителни протеини, кои многу верно ја имитираат структурата и вкусот на месото, а се хранливо многу вредни во однос на составот, предност им се дава на оние направени од црви и инсекти.

„Палачинките направени од ларви не треба никому да му бидат привлечни, а наместо тоа, треба да ја поттикнеме потрошувачката на производи од растително потекло, кои се веќе достапни и се повеќе се развиваат“, сметаат тие. Дополнително, велат дека е неопходно да се препознае иднината и да се инвестира во развој на култивирано месо, кое се произведува во лабораториски контролирани услови и за чие производство не се потребни ниту црви, ниту свињи, ниту инсекти, ниту цицачи, туку растителни суровини.

Иако инсектите се најмалку проучувани животни, научниците се согласуваат дека и инсектите чувствуваат болка и непријатност, велат од здружението, додавајќи дека професорот Читка, кој го водел истражувањето на Универзитетот Квин Мери (Queen Mary) во Лондон, открил дека бумбарите чувствуваат непријатност на ист начин како и другите животни за кои е познато дека доживуваат болка и страдање. Тие исто така предупредуваат дека, според Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО), безбедноста на храната од инсекти е под знак прашање.

„Поради хитинот од кој е изграден нивниот егзоскелет, може да се појават сериозни алергиски реакции“, посочија и потсетија дека веганските производи не содржат животни, вклучително и инсекти, а се безбедни за сите оние кои не сакаат црви и ларви во нивните чинии.

Иако најпознати опрашувачи се пчелите, има и многу други кои се важни за опрашувањето, а меѓу нив, оси, пеперутки, летечки муви, мравки. Тие ги оплодуваат растенијата и на тој начин го овозможуваат производството на поголемиот дел од нашата храна, но се изложени на ризик. Само агроеколошки пристап може да го заштити биодиверзитетот и да го гарантира нивниот опстанок. Да, повторно Тера Мадре. Токму тука го видовме овој прекрасен хотел за инсекти поради кои сите бубачки ќе посакаат да станат опрашувачи.

Токму затоа, оние кои размислуваат на оваа тема ги смислиле таканаречените хотели за инсекти.

Тие се прават во или до градината, таму каде што има зеленчукова градина или овоштарник. Целта е да се обезбеди засолниште за добрите инсекти кои ќе го зголемат опрашувањето за да можете да одгледувате повеќе овошје и зеленчук и да ја зголемите биолошката разновидност и природната рамнотежа за подобра контрола на штетниците.

Кога времето е студено, хотелот со инсекти е засолниште за инсектите кои бараат место да се скријат од дождот, снегот и студот. Во текот на летото тој станува породилно, место со многу гнезда, каде што инсектите ги сместуваат своите младенчиња.

Есента и пролетта се најдобри периоди за поставување хотели за инсекти, бидејќи тогаш тие се во движење и бараат место за криење, хибернација или за правење гнезда и за одмор.

Без разлика дали ги сакате или мразите, инсектите имаат многу корисна улога. Има милијарди од нив зад сцената кои извршуваат задачи за кои, во најголем дел, не сме свесни. Клучната улога на овие скромни суштества е опрашувањето. Без него, една третина од нашите прехранбени култури нема да вродат со плод, ниту да имаат семе за следната генерација.

Како да направите хотел за инсекти?

За изградба на хотели за инсекти се користат природни материјали како што се бамбусови стапчиња, разни гранки, дрвени материјали со издупчени дупки итн. Важно е да се има предвид дека материјалите не смеат да бидат токсични.

Кога е правилно изграден, хотелот со инсекти може да биде совршено живеалиште за инсектите во органска или био градина, овоштарник… Како резултат на зголемената разновидност на инсекти, има подобрување на целокупната еколошка рамнотежа на градината или овоштарникот.
Хотелот за инсекти обично се поставува на еден до два метри од земјата, на место кое не е изложено на директна сончева светлина и силен ветер. Може да има свои носачи или да се закачи на ѕидот на објектот штоп се наоѓа во близина.
Како што се менува сезоната, така ќе се менуваат и видовите на инсекти. Некои ќе се иселат, други ќе се вселат во хотелот. Затоа за време на смената на годишните времиња ќе гледате нови инсекти.

Колку време е потребно за да се вселат инсектите?

Искуствата се различни. Некои градинари велат дека инсектите се вселиле по 2 недели од моментот кога го поставиле хотелот во градината. Други одгледувачи на зеленчук велат дека виделе станари во хотелите 4 недели откако го поставиле хотелот во близина на нивната градина.

Колку време е потребно за да се населат инсектите зависи од времето, бројот на инсекти во вашата област, местото каде што сте го сместиле хотелот, големината и разновидноста на дупките.

Дали ми треба хотел за инсекти?

Можете да одговорите на ова прашање само со набљудување на вашата градина. Ако сте забележале дека инсектите што не ги сакате постојано се враќаат, тогаш зголемувањето на биолошката разновидност на инсектите е вистинскиот пат. На пример, бубамарата во својот краток животен век може да изеде до 5.000 лисни вошки и да положи стотици јајца за тоа време. Имањето богомолка во вашата градина е уште еден златен билет за успех во градината. Тие се како лавови во светот на инсектите и не се пребирливи кога станува збор за нивното мени. Списокот е долг, а колку повеќе инсекти имате во вашата градина, толку подобра ќе биде еколошката рамнотежа.

Употребата на инсекти во исхраната не е ништо ново, меѓутоа, ново е во западниот свет и тоа е причината што го привлекува вниманието на медиумите, индустријата и јавноста воопшто.

Инсектите, нивните јајца, ларвите, куклите и возрасните се јаделе уште од праисторијата, кога не постоеле орудија за лов. Денес е познато дека ги консумираат околу 3.000 етнички групи. Тие се јадат во Централна и Јужна Америка, Африка, Азија, Австралија и Нов Зеланд. Во Кина на секој чекор можете да најдете мобилни тезги на кои меѓу другото се продаваат најразлични печени инсекти наредени на стапчиња, а се служат и во ресторани. Пишувавме за тоа дека австралиските домородци, Абориџините, одредени ларви од инсекти и гасеници, како и медоносните мравки, ги сметаат за вистински деликатеси.

Европската комисија неодамна објави дека го одобрила третиот вид инсект за човечка исхрана, штурецот (Acheta domesticus).

Според податоците на ФАО (Организација за храна и земјоделство на Обединетите нации), регистрирани се околу 1.900 јадливи видови на инсекти (од 1.000.000 видови во класата Insecta – најголемата група на животни), а во 2005 година имало две милијарди луѓе во светот кои консумираат инсекти.

Науката која се занимава со инсектите е ентомологијата, а исхраната на човекот со инсекти се нарекува антропоентомофагија. Во Европа и Северна Америка, сепак, тоа е сè уште табу тема, што не е чудно. Проблемот е што Европејците и Американците неволно гледаат на инсектите, па затоа почнале пропаганда и едукација на т.н. „Банкети на бубачки“, каде што може да се вкусат. На некој начин, постојат одредени сличности меѓу инсектите и морските плодови кои повеќето од нас ги јадат со сласт – како што се разни школки, лигњи, ракови, ракчиња, сипа, па дури и јајца од морски еж. Сепак, не ни е лесно да замислиме како би изгледале лицата на нашите гости кога би им послужиле, на пример, скакулци на скара. Луѓето кои биле во Африка и пробале пржени скакулци – не би ги одбиле бидејќи, како што велат, тоа е како да го вкусуваат најдобриот, крцкав помфрит. Во Европа сè уште нема таква традиција, или не е задржана, или пренесена од нашите предци, но сепак јадеме мед (производ на група инсекти). Италијанците јадат традиционално сирење од Сардинија casu marzu – formaggio marcio, т.н „Расипано сирење направено од овчо млеко со живи ларви од инсекти.

Неодамна, некои ресторани почнаа да експериментираат и на некој начин да ја тестираат понудата на нивните менија, па така еден канадски ресторан во Ванкувер служи штурци на скара, додека друг пица со штурци, а од нив се прави и суши.

Според исламските закони за исхрана, некои инсекти се забранета храна (харам), додека скакулците се дозволена храна (халал). Кај Евреите, инсектите не се сметаат за кошер храна, освен за неколку видови „кошер скакулци“.

Одлична алтернативна храна

Инсектите се дефинитивно одлична алтернатива на диететските протеини. Најчесто се споменуваат скакулци, гасеници, молци, пеперутки, свилени буби, брашнари и др.

Можеби не се суперхрана, но имаат завиден состав. Богати се со добри масти, содржат есенцијални масни киселини (линолеинска и линолна), витамини Б12 и А, минерали калциум, железо, цинк и манган. Процентот на протеини е од 30 до 60 проценти, во зависност од храната на која се одгледуваат.

Тие секако можат да бидат интересни за луѓето кои внимаваат на исхраната, внесот на протеини и помалку калории. Оние кои се алергични на морска храна мора да бидат внимателни, односно да се воздржуваат, бидејќи инсектите, како и морската храна, го содржат истиот протеин што предизвикува алергии!

Се проценува дека во 2050 година ќе биде потребна 60 отсто повеќе храна отколку денес за растечката популација на нашата планета. Речиси сигурно можеме да очекуваме новитети и промени во исхраната, сè повеќе „модерна храна“. Повеќе ќе се јадат разни алги, месо произведено во лаборатории за кое пишувавме, инсекти наместо месо од домашни животни итн.

Палета на производи од инсекти

Во Швајцарија, производите на база на инсекти веќе може да се најдат во супермаркетите како што е COOP. Изборот не е мал, има плескавици и ќофтиња од скакулци и штурци, а се најавуваат и други производи богати со протеини, витамини и минерали кои потекнуваат од месото од инсекти, како брашно, тестенини, грицки и сл. Се продаваат и цели инсекти, замрзнати или сушени.

Поради содржината на витамини, минерали, есенцијални масни киселини, тие можат да бидат корисна состојка во секоја функционална храна.

Потенцијално, инсектите можат да бидат добар извор на храна за домашни миленици, а некаде веќе се користат за исхрана на добитокот. Многу е важно одгледувањето инсекти да биде одржливо, да испушта многу помалку стакленички гасови во споредба со одгледувањето домашни животни, за нивното одгледување да не е потребна земја, да им треба многу помалку храна и вода отколку, на пример, на говедата или овците, како и помалку енергија за производство на иста количина на протеини!

Оваа нова гранка во земјоделството ќе го зголеми и бројот на работни места, особено во тропските предели, каде што може многу успешно да се одгледуваат инсекти. Во моментов, проблем е недостатокот на технологија за производство на големи количини, како и за сите фази на развој на инсектите, како и контрола на патогените, а ќе треба да се развијат добра стратегија и погони за таков вид на производство, како и привлечна храна од овие необични суштества.

Aspire Food Group е убедливо најголемата фарма за инсекти за органско производство на штурци. Тие се одгледуваат на површина од околу 2.500 метри квадратни, бидејќи на некои видови, како што е штурецот, им треба поголем хоризонтален простор, сличен на оној во кој се одгледуваат кокошките.