Томас Сејфрид, професор по биологија на колеџот во Бостон, изгради кариера истражувајќи го ракот од метаболичка перспектива. Студирал на Универзитетот во Нова Англија, магистрирал по генетика на Државниот универзитет во Илиноис и докторат по генетика и биохемија на Универзитетот во Илиноис. Потоа работел на Медицинскиот факултет на Универзитетот Јеил, каде што бил и доцент по неврологија. Неговата работа се фокусира на разбирање на потеклото, развојот и лекувањето на ракот.

Тој е познат по тоа што се залага за поинаков поглед на ракот од вообичаениот. Наместо да го гледа исклучиво како генетска болест предизвикана од мутации, тој тврди дека е првенствено метаболичко нарушување или проблем во начинот на кој клетките произведуваат енергија.

Неговата теорија се потпира на Warburgov ефект – феномен според кој клетките на ракот преферираат ферментација на гликозата дури и кога имаат доволно кислород. Сејфрид дополнително ја развива оваа идеја тврдејќи дека клуч на проблемот се оштетените митохондрии, поради што клетките се префрлаат на алтернативни извори на енергија како што се гликоза и глутамин.

Голема студија од 2026 година покажала дека инсулинската резистенција е поврзана со поголем ризик од неколку видови рак, што дополнително ја поддржува тезата дека метаболичките нарушувања може да играат клучна улога во развојот на болеста.

Студија на глувци доведе до неверојатни откритија

Во соработка со Applied Biological Materials, развиени се две туморски клеточни линии кај глувци – VM-M3 и VM-NM1 – кои се користат за истражување на метастази. Овие клетки покажуваат висока агресивност и способност да се шират на различни органи, што ги прави корисен модел за проучување на однесувањето на туморот и тестирање на нови терапии, пишува ABM good.

Истражувањата покажуваат дека овие клетки се силно зависни од гликоза и глутамин, што ги прави погодни за проучување на метаболички пристап кон лекување на ракот. Тимот на Сејфрид ги користел во студии кои комбинираат исхрана и лекови за да влијаат на растот и ширењето на туморите.
Неговата работа, исто така, ја истакнува важноста на митохондријалната дисфункција во развојот на ракот – кога клетките не можат нормално да произведуваат енергија, тие се свртуваат кон алтернативни извори како што се ферментација на гликоза и глутамин. Токму оваа зависност отвора можност за нови терапии кои се насочени кон „горивото“ на туморските клетки.

Покрај научната работа, Сејфрид е автор на повеќе од 200 трудови и книгата „Ракот како метаболичко заболување“, а неговото истражување често се презентира во медиумите и документарците. Неговата цел е да ја поврзе науката и практиката за подобрување на резултатите кај пациентите.

Критика на конвенционалното лекување
Сејфрид е отворен критичар на конвенционалното лекување на ракот, кој често се сведува на три пристапи: хирургија, хемотерапија и зрачење. Според него, ваквите методи често се исклучително токсични, а нивната ефикасност не е секогаш пропорционална на ризикот.

Податоците од истражувањата покажуваат дека смртноста во рок од 30 дена по хемотерапијата може да достигне околу 7%, додека во комбинација со имунотерапија може да биде значително поголема. Исто така, некои претходни истражувања сугерираат дека хемотерапијата придонесува за релативно мало зголемување на петгодишниот процент на преживување.

Тој истакнува:

– Ракот е единствената болест каде што ги труеме и озрачуваме луѓето за да ги излечиме – тоа нема смисла. Слични резултати може да се постигнат со намалување на гликозата и глутаминот, но без таква токсичност.

Во неговиот модел, клетките на ракот се всушност нормални клетки кои ја изгубиле контролата поради оштетување на енергетскиот систем, или митохондриите.

Исхрана и рак: поважни отколку што мислиме

По дијагнозата на рак, пациентите често прашуваат што треба да јадат. Одговорот што го добиваат може да биде многу општ – дека исхраната не е клучна. Но, сè поголем број експерти веруваат дека ова е погрешен пристап.

Храната не е само извор на калории, туку и биолошка информација што може да влијае на развојот или сузбивањето на болеста. Со други зборови, исхраната може да игра клучна улога во терапијата.

„Изгладување“ на ракот како стратегија

Според овој пристап, клетките на ракот во голема мера зависат од гликозата и глутаминот. Ако овие извори на енергија се ограничени, нивниот раст може да се забави или запре.

Еден начин да се направи ова е со кетогена диета – исхрана со многу малку јаглехидрати и повеќе здрави масти. Оваа диета го поттикнува телото да произведува кетони, кои здравите клетки можат да ги користат за енергија, додека клетките на ракот не можат ефикасно да ги искористат.

Сејфрид тврди:

„Туморските клетки не можат да преживеат без гликоза и глутамин, особено кога нормалните клетки се хранат со кетони.“

Пост и ограничување на калориите

Покрај диетата, постот исто така игра важна улога. Краткорочното постење (на пр. 3-5 дена) може да го забрза влегувањето во состојба на кетоза. Алтернатива е повременото постење, каде што оброците се консумираат во ограничен временски период во текот на денот.

Некои истражувања сугерираат дека постењето може да ја зголеми ефикасноста на терапиите и да го отежни растот на туморите.

‘Press-pulse‘ терапија

Сејфрид и неговиот тим развија пристап кој комбинира:

• кетогена диета
• лекови што блокираат глутамин
• управување со стресот.

Целта е да се намали достапноста на „гориво“ за клетките на ракот, со што тие ќе се ослабат. Посебен акцент се става и на психолошката состојба на пациентот, бидејќи стресот може да го зголеми нивото на шеќер во крвта и да го поттикне растот на туморот, пишува One day md.

Практични примери

Во преглед од 2024 година објавен во „Current Problems in Cardiology“ (Тековни проблеми во кардиологијата), истражувачите ги анализирале здравствените ефекти поврзани со кетогената диета, со посебен фокус на нејзините недостатоци. Тие заклучиле дека таквата диета „не ги исполнува критериумите за здрава исхрана“.

Иако е докажано дека кетогената диета може да помогне во губењето на тежината, што може да има позитивен ефект врз здравјето, долгорочното придржување кон таков режим може да претставува ризик. Прегледот наведува студија во која две групи дебели луѓе биле на различни диети – едната на балансирана исхрана, а другата на кето диета. Резултатите покажале „дека немало значајна разлика во индексот на телесна маса (ИТМ) помеѓу групите. Исто така, кетогената диета довела до значително губење на чиста мускулна маса“.

Вашите митохондрии користат јаглехидрати и кислород за производство на енергија. На повеќето возрасни им се потребни околу 250 грама целни јаглехидрати дневно, а повеќе ако се физички активни. Ако сте под хроничен стрес или со години го ограничувате внесот на јаглехидрати, вашиот метаболизам веројатно се забавил. Се препорачува постепено да го зголемувате внесот преку цело овошје и бел ориз, а потоа преку скробен зеленчук или интегрални житарки.

Постојат и недостатоци

Според Џозеф Меркол, кој ја испробал оваа теорија, постојат и недостатоци.

„Денес, се согласувам со неговата теорија сè додека тој не тврди дека кетогената или диетата со малку јаглехидрати е решение за лекување и спречување на рак.“

Тој вели дека со години ги следел препораките на експерти како Томас Сејфрид и практикувал диета со многу малку јаглехидрати за да го оптимизира здравјето.

„Во тој период, го напишав бестселерот „Масти за гориво“ и силно се залагав за кето диетата и постот. Целосно ја прифатив идејата дека јаглехидратите треба да се избегнуваат по секоја цена, па затоа консумирав помалку од 100 грама дневно – честопати дури и под 50 грама.“

Сепак, како што вели тој, овој пристап не му донел добри резултати. Промената се случила кога бил запознаен со биоенергетскиот пристап на Реј Пит.

„Тогаш почнав да ги разбирам сериозните метаболички ризици од диетата со малку јаглехидрати.“

После тоа, тој значително го зголемил внесот на јаглехидрати.

„Сега консумирам околу 500 грама јаглехидрати дневно, претежно преку ориз и зрело овошје.“

Преку неговото проучување на биоенергетскиот модел, тој дошол до заклучок дека многу болести, вклучително и ракот, произлегуваат од нарушена митохондријална функција и недостаток на клеточна енергија, One day md.

Тој, исто така, истакнува дека забележал вообичаени проблеми кај застапниците на диети со низок внес на јаглехидрати – покачени нивоа на гликоза на гладно и ниски нивоа на тестостерон. Кога почнал да препорачува поголем внес на јаглехидрати (најмалку 200 г дневно), наишол на силен отпор.

„Многумина беа толку убедени во своите ставови што не беа подготвени да дискутираат за доказите.“

Тој додава дека верувањето дека на телото не му се потребни јаглехидрати бидејќи може само да ги произведува е делумно точно, но во суштина погрешно протолкувано.

Тој, исто така, предупредува на можни последици:

„Таквата рестриктивна диета може да доведе до сериозни метаболички проблеми, па дури и да го зголеми ризикот од предвремена смрт.“

ВАЖНО: Затоа, пред да направите какви било промени во вашата исхрана и нов режим на исхрана, консултирајте се со искусен специјалист, нутриционист и не пробувајте различни методи сами. Сепак, не плашете се да побарате второ медицинско и стручно мислење, бидејќи вашето здравје е најважно.

Многу луѓе го доживуваат крајот на постот како можност за обилна гозба, но таквото однесување често води до критични последици. Експертите забележуваат дека за време на отсуство на животински масти, дигестивниот систем се обновува, па ненадејното оптоварување во форма на пржено месо или масни сосови станува вистински тест. Во исто време, прекумерната количина на висококалорична храна има штетен ефект не само врз желудникот, туку и врз васкуларниот тонус, предизвикувајќи скокови на притисокот. Прекумерното консумирање на масни јадења првиот ден по постот може да предизвика акутен панкреатит или колики во жолчката, објавува Газета.

– Ненадејното зголемување на обемот и содржината на масти во храната ги стимулира контракциите на жолчното кесе и може да предизвика опасни состојби кај предиспонирани лица. Друга грешка е речиси целосно да се наполни чинијата со рафинирани јаглехидрати и масти, занемарувајќи го зеленчукот и квалитетните извори на протеини. Постепеното враќање кон вообичаената исхрана треба да биде свесно – вели диететичарот Наталија Нефедова.

Особено треба да се внимава при воведување на црвено месо, чадено месо и слатки со многу крем во исхраната. Од друга страна, лекарите советуваат да се почитува принципот на помали оброци, делејќи ја дневната норма на неколку умерени оброци за да не се преоптовари кардиоваскуларниот систем.

Вреди да се напомене дека комбинацијата на алкохол со масна храна е најагресивниот фактор на ризик за здравјето. Се препорачува постепено да се додаваат риба, јајца и млечни производи во менито, и задолжително да се дополнуваат со многу свеж зеленчук и билки.

Важно е да се следи стапката на апсорпција на храната и да се избегне чувство на прекумерна ситост во пределот на стомакот. Во случај на остра болка во хипохондриумот (хипохондриумот е всушност просторот што се наоѓа на двете страни од епигастричниот регион, или горниот дел од долниот дел на стомакот), неконтролирано повраќање или силно отежнато дишење, веднаш треба да побарате стручна медицинска помош.

Рационалниот пристап кон проширување на вашата исхрана ќе му овозможи на телото непречено да се прилагоди на новиот режим без да го загрози вашиот живот.

Ако размислувате за периодично постење или сакате да го почнете Велигденскиот пост со Тримери, односно, сакате да се воздржите од јадење три дена, дознајте што ќе се случува во вашето тело.

Што се случува ако не јадете ништо три дена? Ова е она за што неодамна одлучи да зборува Макс Постернак, основач на Gravity Transformation, веб-страница фокусирана на давање совети и упатства за обука на луѓе кои сакаат да ја подобрат својата кондиција и да ослабат.

По шест до 10 часа пост, поголемиот дел од преостанатата гликоза што сè уште циркулира во вашиот крвоток ќе биде искористена за гориво.

Ако сте навикнати да јадете три оброци дневно или редовно да јадете храна богата со јаглехидрати, ќе се чувствувате гладни и ќе имате ниско ниво на енергија. Гладта ќе се смири по два часа и вашето тело природно ќе се прилагоди на овие нови информации.

Помеѓу 12 и 16 часа пост, вашето тело ќе продолжи да ги троши резервите на гликоген, истовремено зголемувајќи го своето потпирање на кетонските тела. Сега може да почувствувате настинка бидејќи вашето тело не ја вари храната. Ќе го подобрите варењето, холестеролот и ќе го намалите воспалението.

По 16-18 часа пост, вашето тело ќе започне автофагија, процес на саморециклирање во кој ќе се ослободи од секое „ѓубре“ што ќе го најде, без разлика дали се работи за оштетени протеини, бактерии или нефункционални клетки.

По 24 и 32 часа пост, вашето тело ќе остане без гликоген и целосно ќе се потпира на сопствените резерви на маснотии за енергија.

На вашиот мозок сè уште му треба гликоза за да функционира, па вашето тело наоѓа начини да го оствари тоа, обично со разградување на триглицеридите од резервите на маснотии во глицерол и слободни масни киселини кои ќе ви помогнат сè уште да не го разградите мускулното ткиво.

По 32 часа ќе забележите значително губење на тежината, но ова е главно губење на вода поради потрошувачката на јаглени хидрати, како и губење на маснотии. Кога ќе дојдете до три дена гладување, се продолжува процесот на зајакнување на имунитетот, автофагија и намалување на воспалението. Но, недостатоците почнуваат да ги надминуваат предностите.

72-часовниот пост е тежок за повеќето луѓе без никаква медицинска помош. Телото исто така ќе почне да го разградува мускулното ткиво и може да почне да води до недостаток на витамини и минерали и проблеми со варењето, што се јавува по третиот ден.

Мафините се популарно слатко печиво, а најчесто се прават со овошје, чоколадни, со пудинг… Денеска има и солени верзии кои се подеднакво вкусни како и слатките, а изборот на состојки кои се користат е бесконечен.

Ако го почитувате велигденскиот пост, тогаш направете тесто без јајца, млеко и путер и испечете мафини воздушести и меки кои ќе ви се допаднат на првиот залак. А за уште подобар вкус додадете малини или било кое друго овошје по желба.

Состојки:
100 г шеќер
60 мл вода
60 мл масло
1 лажица екстракт од ванила
140 гр брашно
1,5 лажички прашок за пециво
140 гр малини

Приготвување:
Во еден сад измешајте ги шеќерот, водата, маслото и ванилата. Добро измешајте, па додадете го просеаното брашно со прашокот за пециво. Мешајте со маталка додека состојките не се соединат (не премногу). Потоа калапот за мафини обложете го со хартиени калапчиња, па истурете малку смеса, додадете малини, па уште малку смеса. Се печат во загреана рерна на 180°C околу 20-25 минути.