Празот, со својот благ вкус налик на кромид, е добар извор на витамини А, Ц и К и содржи значителни количини на флавоноидот кемпферол. Припаѓа на истата фамилија на зеленчук како кромидот, младиот кромид, лукот и власецот, но има многу посладок вкус и покремаста текстура кога се готви. Многу истражувања покажуваат дека овој зеленчук го намалува ризикот од развој на хронични болести – особено рак. Исто така, се покажало дека го штити кардиоваскуларниот систем со чувајќи ги ѕидовите на крвните садови.

Празот има многу витамини и минерали.

Празот е одличен извор на витамин А, кој го подобрува видот и го зајакнува имунолошкиот систем, како и витамин К и манган, кои се неопходни за градење на коските.

Исто така, содржи витамин Б6, кој се чини дека го намалува хомоцистеинот во крвта, а покачените нивоа на оваа аминокиселина се поврзани со поголем ризик од срцеви заболувања, згрутчување на крвта и мозочен удар.

Тој е богат со хранливи материи, што значи дека е нискокалоричен, но богат со витамини и минерали. Празот е особено богат со провитамин А каротеноиди, вклучително и бета каротен. Телото ги претвора овие каротеноиди во витамин А, кој е важен за видот, имунолошката функција, репродукцијата и клеточната комуникација. Исто така е добар извор на витамин К1, неопходен за згрутчување на крвта и за здравјето на срцето. Тој е добар извор на манган, кој ги намалува предменструалните симптоми (ПМС) и го поддржува здравјето на тироидната жлезда.

Како соединенијата на празот влијаат на здравјето на срцето?
Празот припаѓа на семејството Алиум (Allium), кое вклучува кромид и лук. Неколку студии го поврзуваат семејството Алиум со помал ризик од срцеви заболувања и мозочен удар, а се покажало дека празот содржи неколку корисни соединенија за кои се смета дека го намалуваат воспалението и го штитат здравјето на срцето.

На пример, кемпферолот во празот има антиинфламаторни својства. Храната богата со кемпферол предизвикува помал ризик од срцев удар или смрт од срцеви заболувања. Покрај тоа, празот е добар извор на алицин и други тиосулфинати – сулфурни соединенија, кои се корисни за здравјето на срцето бидејќи го намалуваат нивото на холестерол, крвниот притисок и можноста за згрутчување на крвта.

Дали празот може да обезбеди заштита од рак?

Празот навистина содржи голем број соединенија кои се сметаат за антиканцерогени. На пример, кемпферолот во овој зеленчук носи помал ризик од хронични болести, особено рак. Лабораториските студии покажуваат дека кемпферолот може да се бори против ракот со тоа што го намалува воспалението, ги уништува клетките на ракот и го спречува нивното размножување. Алицинот од празот има слични својства за борба против ракот.

Згора на тоа, човечките студии покажуваат дека оние кои редовно консумираат зеленчук од семејството Алиум, вклучувајќи го и празот, може да имаат до 46 отсто помал ризик од рак на желудникот од оние кои ретко го јадат. Слично на тоа, поголемото внесување на зеленчук од ова семејство на растенија е поврзано со помал ризик од колоректален карцином.

Со доаѓањето на есента се менува и нашата исхрана која е побогата, но и понапорна за подготвување.

Во овој период од годината имаме на располагање повеќе готвена храна, повеќе калории, масти и протеини, кои мора да бидат избалансирани со зеленчук.

Ноември ни носи зеленчук кој е многу здрав за нашиот организам, а ова е препорака што би требало да консумирате овој месец.

Прокељ – Ова е одлично време за прокељ бидејќи студеното време ја ублажува нивната горчина. Сличен зеленчук, како што се зелката и кељот, се исто така највкусни во ова време.

За дополнителна нота на вкус, додадете масло од сусам. Изберете прокељ со интензивна боја, бидејќи тој има најмногу вкус.

Моркови – Ноември е најдобро време за нив, а тоа важи и за целерот. Нивниот скроб станува сладок по првиот мраз. Морковите одлично се комбинираат со лут пипер, целерот со мед и ореви, како и со мајчина душица и ким.

Брусница – Богата со антиоксиданти и витамин Ц, брусницата е изненадувачки разноврсна. Користете ја за сос со мисирка или јагнешко месо или ставете ја во колачи и бисквити. Кога купувате, барајте брусница со сјајна кора која отскокнува кога ќе ја испуштите, бидејќи таквите се најсвежи.

Праз – Вкусот на празот се извлекува до максимум по првиот мраз. Кога ќе го купувате, побарајте растенија чиј горен дел е светло зелен и со поголем бел дел.

Кромид – Вкусот на есенскиот и зимскиот кромид е неспоредлив со кромидот од другите годишни времиња. Побарајте кромид што има темна, подебела кора и купете ги оние што немаат дамки однадвор. Пржете го со месо или нежно динстајте го за да додадете вкус на секое јадење.

Празот одамна е популарен меѓу оние кои сакаат да ослабат или да го исчистат телото од токсини. Благодарение на изобилството на витамин Ц и други хранливи материи, го чисти телото и спречува некои болести. Старите Египќани и Грци го ценеле како храна и лек.

Во него можеме да уживаме во текот на целата година, а целото растение се јаде, бидејќи листовите се особено богати со бета-каротен и витамин Ц, кој се губат при готвење или печење, па се препорачува листовите да се јадат почесто сирови, на пр. во салата.

Што содржи празот?

Со 100 гр праз во организмот внесуваме само со 61 kcal и 2,9 г јаглени хидрати, но затоа добиваме дури 1,8 г диетални влакна. Затоа е идеален за оние кои внимаваат на својата тежина или имаат проблеми со неправилна и тврда столица. Празот има поблаг вкус и содржи повеќе протеини од кромидот, па затоа е подобар избор за љубителите на спортот кои се грижат за своето физичко здравје и изгледот на своите мускули. Тој е добар извор на витамини од групата Б, важни за правилното функционирање на нервите и здравјето на кожата.

Празот е вистинско складиште на железо, манган, калиум и магнезиум, минерали кои се поврзани со здравјето на кардиоваскуларниот систем. Една од неговите највредни состојки е сулфурот, кој во празот гради различни фитохемикалии. Празот содржи тиосулфонати, кои се претвораат во сулфиди кога растението се сече или се дроби. Сулфидите се фитохемикалии кои делуваат како природни антибиотици во организмот, па придонесуваат за превенција и третман на бактериски инфекции. Покрај тоа, тие го намалуваат крвниот притисок и холестеролот, а со тоа помагаат да се зачува здравјето на срцето, мозокот и крвните садови. Познато е и дека ја зајакнуваат одбраната на организмот, корисни се во превенција од малигни заболувања и ги активираат ензимите кои учествуваат во детоксикацијата на организмот. Во празот има и многу есенцијални масла кои го поттикнуваат лачењето на дигестивните сокови и мокрењето, поради што е познат како голем пријател на дигестивниот и уринарниот систем. Поради своето силно диуретично дејство, оваа намирница има важно место во диеталната терапија на бубрежните заболувања. Содржи и големи количества растителна слуз, па во последно време празот се почесто се користи како средство за искашлување.

Лековитост

Празот е многу добар затоа што ги чисти цревата, а делува штом го јадете. Ги чисти желудникот и цревата од бактерии и габи кои предизвикуваат разни заболувања. Ги намалува крвниот притисок и нивото на холестерол и добро влијае на излачувањето на урината, ја обновува цревната флора и помага во детоксикација на организмот. Празот делува благо лаксативно, а делува и превентивно против хемороиди.

Во кујната

Празот е храна која може да се приготвува секој ден, и тоа на различни начини. Сепак, најчесто се готви и се служи со додавање на маслиново масло или путер како прилог. Традиционално се приготвува со компири и павлака како вариво, а е одличен додаток за салати, сосови и супи, сам или во комбинација со друг зеленчук. Празот можете да го динстате сам или со сланина, шунка, јајца, риба или печурки. Печениот праз е одличен во комбинација со путер и презла или полнет со топени сирења.

Благодарение на изобилството на витамин Ц и други хранливи материи, празот го чисти организмот и спречува некои болести. Старите Египќани и Грци го ценеле и како храна и како лек.

Тој е одамна популарен меѓу оние кои сакаат да ослабат или да го исчистат телото од токсини, а во него можеме да уживаме во текот на целата година. Се јаде целото растение, бидејќи листовите се особено богати со бета-каротин и витамин Ц, кој се губи при готвење или печење, па затоа се препорачува листовите да се јадат почесто сирови, на пример, во салата.

Што содржи празот?

Со 100 грама праз во организмот внегуваме само 61 ккал и 2,9 г јаглени хидрати, но затоа добиваме дури 1,8 г диетални влакна. Затоа е идеален за оние кои внимаваат на својата тежина или имаат проблеми со неправилна и тврда столица. Празот има поблаг вкус и содржи повеќе протеини од кромидот, па затоа е подобар избор за љубителите на спортот кои се грижат за своето физичко здравје и за изгледот на своите мускули. Тој е добар извор на витамини од групата Б, важни за правилното функционирање на нервите и за здравјето на кожата.

Тој е вистинско складиште на железо, манган, калиум и магнезиум, минерали кои се поврзани со здравјето на кардиоваскуларниот систем. Една од неговите највредни состојки е сулфурот, кој создава различни фитохемикалии во празот. Празот содржи тиосулфонати, кои се претвораат во сулфиди кога растението се сече или се дроби.

Сулфидите се фитохемикалии кои делуваат како природни антибиотици во организмот, па придонесуваат за превенција и третман на бактериски инфекции. Покрај тоа, тие го намалуваат крвниот притисок и холестеролот, а со тоа помагаат да се зачува здравјето на срцето, мозокот и крвните садови. Познато е и дека ја зајакнуваат одбраната на организмот, корисни се во превенција од малигни заболувања и ги активираат ензимите кои учествуваат во детоксикацијата на организмот. Во празот има и многу есенцијални масла кои го поттикнуваат лачењето на дигестивните сокови и мокрењето, поради што е познат како голем пријател на дигестивниот и уринарниот систем. Поради своето силно диуретично дејство, оваа намирница има важно место во диеталната терапија на бубрежните заболувања. Содржи и големи количества растителна слуз, па во последно време празот се почесто се користи и како средство за искашлување.

Лековитост

Празот е многу добар затоа што ги чисти цревата, а делува веднаш штом ќе го изедете. Ги чисти желудникот и цревата од бактерии и габи кои предизвикуваат разни заболувања. Го намалува крвниот притисок и нивото на холестерол и добро влијае на излачувањето на урината, ја обновува цревната флора и помага во детоксикација на организмот. Празот делува благо лаксативно, а делува и превентивно против хемороиди.

Во кујната

Празот е храна која може да се приготвува секој ден, и тоа на различни начини. Сепак, најчесто се готви и се служи со додавање на маслиново масло или путер како прилог. Традиционално се приготвува со компири и павлака како вариво, а е одличен додаток за салати, сосови и супи, сам или во комбинација со друг зеленчук. Празот можете да го динстате сам или со сланина, шунка, јајца, полжави, риба или печурки. Печениот праз е одличен во комбинација со путер и презла или полнет со сирења што лесно се топат.