Сите знаеме дека киселата зелка е супер здрава намирница, но секогаш има уште нешто што можеби не сме го знаеле. А бидејќи е таа вистински симбол на зимската чинија, особено ви овој празничен период, не е лошо да ѝ посветиме уште еден текст.

Станува збор за една од најдостапните и најевтините супер намирници која прави чуда за црниот дроб и срцето, штити од рак, го намалува холестеролот.

Киселата зелка е заштитен знак на зимата и една од најдостапните и најевтините супернамирници, таа е вистинска ризница на витамини Ц, К и Б6, влакна, железо, бакар, манган, фолна киселина и калиум. Сепак, она што ја прави специфична е тоа што станува збор за ферментирана храна која природно содржи пробиотици и пребиотски влакна кои не само што помагаат во зачувување на оптималното функционирање на варењето, туку се и важна поддршка за имунолошкиот систем, имајќи предвид дека речиси 80 проценти од имунолошкиот систем е во нашите црева. Покрај тоа, пробиотиците помагаат и за подобрување на меморијата и ги намалуваат симптомите на анксиозност и депресија.

Богатство на витамини

Зелката, исто така, содржи антиоксиданти и други корисни растителни соединенија кои помагаат за намалување на оштетувањето на ДНК. помагаат да се спречи клеточната мутација и да се блокира прекумерниот раст на клетките што доведуваат до развој на тумор. Самиот процес на ферментирање на зелката може да создаде и посебни растителни соединенија за кои се смета дека помагаат да се уништат клетките на ракот.

Во народната медицина се користи за регенерација на црниот дроб, третман на дијабетес, гихт, чир на желудникот и дванаесетпалачното црево, го стимулира излачувањето на штетните материи од телото, благотворно делува на работата на срцето и протокот на крв, го намалува покачениот холестерол.

Киселата зелка е еден од ретките растителни извори на менакинон, познат како витамин К2, кој го намалува ризикот од развој на срцеви заболувања преку спречување на таложење на калциум во крвните садови, но игра важна улога и за здравјето на коските. А рецепти за уживање во благодетите на оваа суперхрана има доволно за да може секој да си најде нешто за себе. И уште еден совет: не го фрлајте расолот, туку пијте го бидејќи е полн со хранливи материи, а се препорачува и како детоксикатор.

Кај нас и порано луѓето си разменуваат кефирни зрна и си правеа дома кефир, па кога ќе се намножеа, ги споделуваа со пријатели и роднини. Потоа, едно време, како да им здодеа на луѓето, па дури имаше период кога не можеа да се најдат кефирни зрна. Сега изгледа како тие повторно да се вратија во домовите и на листата на здрави пијалаци, па сите индустрии за производство на млеко и јогурт, почнуваат да го нудат како свој производ и кефирот.

Инаку, кефирот е ферментиран млечен производ направен од кефирни зрнца кои содржат бактерии и квасец. Во Русија со задоволство го пијат и децата и возрасните, се наоѓа на менијата на детските градинки и во болниците, а го пијат и сите кои сакаат да ослабнат или да се отрезнат.

Кефирот е кисел и благо горчлив напиток, но здрав е и освежува. Во основа е ферментирано кравјо, козјо или овчо млеко и кефирови зрна кои се всушност склоп на бактерии и габички, кои живеат во симбиоза и се одговорни за ферментацијата на млекото.

Сите Руси се горди на овој национален напиток,  кој најпрвин се правел на Кавказ, во вреќа од козја кожа обесена близу до влезната врата. Секој кој минувал покрај неа морал да ја удира за млекото подобро да се помеша со кефирните зрнца. Видовите на кефир се разликуваат најпрвин по староста, но и по други критериуми – нивото на киселост, количината на јреглен-диоксид, па дури и алкохол (од 0,2 до 0,6 проценти).

Кефирот првпат официјално се споменува во извештај на Кавкаското медицинско друштво од 1867. година.

Еден од првите истражувачи на кефирот заклучил дека кефирната култура настанала од габична култура од ферментот на напитокот „кумис“, која се проширила кога на Кавказ дошле степските народи. Подоцна Русите наместо коњско почнале да користат козјо и кравјо млеко и во него да додаваат кефирни зрна.

Рецептот за кефирот бил долго чуван во тајност. Регионот на Кавказ често го посетувале благородниците. Руското здружение на лекари во 19.век го замолиле познатиот трговец Николај Бландов да произведе голема количина кефир. Кефирните зрнца од Кавказ стигнале во Москва и така почнало масовно производство на овој напиток.

Вистинскиот кефир не се пастеризира и не треба да се чува подолго од 14 дена. Бебињата можат да пијат кефир кој стои најдолго пет дена. Во многу земји се продаваат напитоци слични на кефир, но се разликуваат од рускиот кефир по по количината на бактерии и по тоа што често се пастеризираат.

Во Русија кефирот е вклучен во исхраната на децата од шест месеци. Тој го спречува развојот на патогена флора во цревата и содржи витамини A, D, K и E. Лесно се вари и е погоден за исхрана на луѓето кои не можат да ја варат лактозата.

Брзи и лесни рецепти со кефир

Кефир со цимет помага за согорување на масти – само додајте прстофат цимет во чаша кефир. Можете да додадете мед или рендан ѓумбир.

За јакнење на имунитетот пред спиење треба да се напиете кефир со јаболко. Изрендајте свежо јаболко и додадете го во чаша кефир. Можете да додадете и мед.

Навечер можете да се напиете и кефир со ленени семки. Тоа ја подобрува работата на органите за варење, ја стабилизраат работата на црниот дроб и ја подобруваат циркулацијата. Ставете лажичка ленено семе во чаша кефир.

Кефирот и јогуртот имаат многу заеднички карактеристики – и двата се ферментирани млечни производи. Но постојат неколку клучни разлики меѓу нив, вклучувајќи го и начинот на кој се прават, за што можат да се користат и количината на придобивки за цревата што тие ги овозможуваат.

Нутриционистката Андреа Матис во разговор за „Well and Good“ ја објаснила разликата меѓу нив, но направила и своја проценка за тоа кој од нив е вистинско пробиотичко богатство, односно кој би победил на овој натпревар.

Како се направени и кога треба да се користат

Матис објаснува дека иако кефирот и јогуртот се ферментираат од млеко, јогуртот се ферментира исклучиво од бактерии, додека кефирот се ферментира и од бактерии и од квасец.

Кога станува збор за јогурт, постапката вклучува загревање на млекото, додавање на жива култура (која содржи бактерии), оставање на јогуртот да се зацврсти и да се излади. За да направите кефир, потребни ви се зрна кефир кои содржат и бактерии и квасец. Откако ќе додадете лажичка зрна кефир во чаша млеко, покријте ги и оставете ги да стојат 24 часа, тогаш ќе го имате вашиот кефир.

„Разликата во начинот на правење ги менува и вкусот и текстурата“, вели Матис и додава дека јогуртот е подебел и покремав, додека кефирот е потечен.

Што се однесува до вкусот, таа вели дека квасецот во кефирот дава малку поостар вкус од јогуртот, кој има поблаг вкус.

Колку тие се разликуваат во хранливата вредност

Што се однесува до нутриционистичкиот состав, Матис вели дека тие имаат некои заеднички предности, но има и други карактеристики што ги разликуваат.

И двата се добри извори на протеини.

„Ако се тие причинaта заради која барате кефир или јогурт, би ве советувала да го изберете она што повеќе ви одговара по вкус и текстура бидејќи и двата се богати со хранливи материи.

Обичниот кефир има осум грама протеини по чаша, а обичниот јогурт има во просек шест грама по порција. И кефирот и јогуртот имаат слични количини јаглехидрати.

Матис објаснува дека, бидејќи кефирот се произведува и од живи бактерии и од квасец, додека јогуртот се произведува само од живи култури на бактерии, од кефирот има побогата пробиотичка корист.

Тоа всушност може да има три пати повеќе пробиотици од јогуртот.

Значи, ако навистина сакате да се почестите со добри цревни бактерии, кефирот ќе биде подобар избор.

Кефирот содржи и повеќе калциум, кој е важен за здравјето на коските и срцето. Имено, тој има 300 милиграми калциум по порција, додека јогуртот има 180 милиграми по порција. Кефирот е исто така побогат со витамин А, кој е важен за здравјето на очите, коските и имунитетот.

Меѓутоа, ако имате нетолеранција или чувствителност на млеко, консумирањето кефир или јогурт може да доведе до надуеност, запек или дијареја.

И кефирот и јогуртот се одлични за здравјето на цревата. За кое и да се одлучите, ќе им направите услуга за цревата, што значи дека ќе имате корист и за целото тело.