Штом крвниот тест покаже покачено ниво на холестерол, повеќето луѓе инстинктивно го намалуваат внесот на масна храна. Но, експертите предупредуваат дека ова можеби не е вистинското решение – всушност, може да биде контрапродуктивно.

Нутриционистот д-р Предраг Ненадиќ објаснува дека замастениот црн дроб не настанува поради мастите од исхраната, туку поради погрешните прехранбени навики што многумина ги сметаат за здрави.

– Црниот дроб го пренесува вишокот шеќер во масното ткиво. Холинот, кој се наоѓа во сланината, јајцата и месото, го распоредува холестеролот и не му дозволува да остане во црниот дроб. А кога нема доволно здрави масти, кои сме ги исфрлиле поради страв од холестерол, тогаш добиваме замастен црн дроб – објаснува докторот.

Што е холин?

Холинот има важни функции во нашето тело, вклучувајќи го транспортот и метаболизмот на мастите. Тој е основа за правилно функционирање на мозокот, црниот дроб и мускулите, а исто така влијае и на нивото на холестерол во крвта и нервниот систем.

Се наоѓа во многу намирници, особено во оние од животинско потекло, а во случај на поизразен недостаток, може да се зема и во форма на додаток.

Корисен е за правилно функционирање на нервниот систем (се препорачува за депресија, Алцхајмерова болест, губење на меморијата, шизофренија, биполарно растројство и разни форми на деменција).

Нашето тело континуирано произведува холин, но тоа не е доволно, па затоа мора да се консумира и преку исхраната. Едно тврдо варено јајце има околу 113 милиграми холин.

Безалкохолниот замастен црн дроб е сериозен проблем што многумина не го препознаваат навреме. Кога црниот дроб не функционира правилно, телото го покажува тоа на неочекувани начини.

– Замастениот црн дроб не може да го исчисти организмот од отрови ниту да се детоксицира. Ова се забележува со појава на акни и мозолчиња на кожата, зголемен првут, лупење на ноктите и чешање на телото – предупредува д-р Ненадиќ.

Холестеролот не е непријател

Според овој експерт, холестеролот има толку лоша репутација без причина. На телото му е потребен, а проблемот се јавува само кога го има премногу и кога е од погрешен тип.

– Холестеролот не е нешто што природата го создала против луѓето. Од него се синтетизираат многу хормони, тој создава клеточни мембрани и е неопходен за телото. Но, кога го има премногу, особено LDL холестерол со ниска густина, тогаш имаме проблем. Ако имате покачени триглицериди, најверојатно јадете премногу леб, печива и рафинирано брашно – вели д-р Ненадиќ.

Докторот дава јасни упатства за исхрана што го штити црниот дроб и го држи холестеролот под контрола.

– Сè е во храната. Соодветниот внес на вода е важен бидејќи црниот дроб сака многу течности. Треба да консумирате оптимални количини растителни влакна, растворливи и нерастворливи, и храна што црниот дроб ја сака – горчлива храна како што е глуварче и корен од чичоки – вели тој.

Исто така, докторот советува дека холестеролот може да се намали со елиминирање на рафинираните јаглехидрати и индустрискиот шеќер од исхраната, додека здравите масти треба да добијат зелено светло.

Не пијте купечки сокови – тие се најлоши за дебелеење

– Јадете храна богата со здрави масти – домашна свинска маст, маслиново масло, ладно цедени растителни масла, јајца, сланина, лосос, скуша.

Не пијте купечки сокови бидејќи содржат фруктоза од пченка, таканаречен глукозно-фруктозен сируп, што не е исто што и природната фруктоза од овошје и е исклучително штетен за организмот – заклучува д-р Ненадиќ.

На овие простори многу луѓе ги започнуваат своите утра на овој начин, со мирис на пржена сланина и домашни крцкави чварки, често комбинирани со свеж леб и кромид. Овој вид појадок има долга традиција, се поврзува со времето кога денот започнувал со тешка физичка работа, па затоа било важно да се внесе доволно енергија. Меѓутоа, денес, кога повеќето луѓе го поминуваат утрото на компјутер, а не на поле или нива, овој вид оброк може да биде премногу тежок.

Значи, нема ништо лошо во повременото уживање, но за секојдневниот почеток на денот можеби е подобро да се избере нешто полесно и поизбалансирано.

Според д-р Снежана Башиќ овој вид храна не е забранет, но бара повеќе промисленост отколку што обично се мисли. Не е важно дали е масно, туку дали вашето тело знае како да се справи со таквото „гориво“.

Наутро, кога вашето тело е најподготвено да троши енергија, сланината и чварките можат да бидат добар почеток на денот, но само ако планирате да бидете активни, да работите или да се движите. Ако денот ви започнува со седење, гледање во екрани и пиење кафе, овој вид појадок би можел да ве забави, да ве замори и да има спротивен ефект. Значи, проблемот не е во храната, туку во контекстот.

Докторката нагласува дека ваквите оброци имаат смисла само ако се дел од поголемата слика, ако знаете дека ќе бидете физички активни, ако ги комбинирате со зеленчук и ако не претерувате. Сланината и чварките не се за секој ден, но не се ни нешто што треба целосно да се елиминира.

Интересно е што многу луѓе мислат дека ваквите појадоци се „забранети“ или „нездрави“, а всушност клучот е во рамнотежата. Ако знаете што ви одговара, ако го слушате вашето тело и не јадете од досада, тогаш помасен појадок може да биде дел од балансирана исхрана. Не е сè црно-бело, ниту пак постојат совети што важат за сите.

Она што се издвојува во пристапот на д-р Башиќ е тоа што таа не користи заплашување. Таа не вели „не можеш“, туку „размисли за тоа“. Токму ова често недостасува во советите за исхрана, некој да нè потсети дека имаме избор, но и одговорност. Сланината и чварките не се непријатели, но не се ниту автоматски сојузници. Сè зависи од тоа како ги вклопувате во вашиот ден.

Ако сте здрави, активни и знаете што ви одговара, слободно уживајте во нив. Ако сметате дека овој вид храна ве уморува, можеби е подобро да ја оставите за викендот или деновите кога сте повеќе во движење. Нема потреба од каење или забрани – само малку повеќе свест и умереност.

Често поставувани прашања
Дали децата можат да јадат сланина и чварки?
Во мали количини, со зеленчук и интегрален леб – да.

Дали чварките се подобри од сланината?
Зависи од подготовката – домашните чварки без адитиви често се подобар избор.

Колку пати неделно може да ги јадаме?
Еднаш до двапати неделно, ако сте здрави и физички активни.

Дали се подобри за појадок или за вечера?
За појадок – тогаш телото најдобро ги користи мастите како извор на енергија,

Според податоците на индустриското списание The National Provisioner, продажбата на сланина достигнала речиси 6,5 милијарди долари минатата година, што претставува една петтина од сите продадени преработени месни производи.

Имено, сланината е омилен појадок за многумина и покрај растечките цени на месото.

Сепак, популарноста на оваа намирница не се совпаѓа со нејзината хранлива вредност.
Како преработено месо, сланината не се смета за здрава храна. Светската здравствена организација (СЗО) ја класифицираше сланината и другите преработени меса како канцерогени од Група 1, што значи дека се сметаат за супстанции што предизвикуваат рак, заедно со цигарите и азбестот.

Но, дали тоа значи дека повременото парче сланина за појадок ќе биде исто толку штетно како цигара? Можете ли да јадете сланина секој ден или неделно ако ја консумирате умерено? Нутриционистите одговараат на овие и други прашања за еден од најомилените видови месо.

Нутритивна вредност на сланината

Сланината обично се добива од страните и стомакот на свињата и се конзервира со сол пред да се исече на ленти.

Ова се најмасните делови од животното, а солта ја зголемува содржината на натриум во сланината. Две парчиња пржена сланина содржат околу 108 калории, осум грама протеини, 2,76 грама заситени масти и 386 милиграми натриум, според Министерството за земјоделство на САД.

Ароматизираната сланина, како онаа направена со кафеав шеќер, дополнително ја зголемува содржината на шеќер. Подебелите парчиња ја зголемуваат содржината на калории и содржината на масти.

Иако сланината не е најздравата храна, таа не е целосно без вредност. Сланината е богата со протеини и обезбедува добра количина на витамини од групата Б, вели Грејс Дероча, регистрирана диететичарка и портпарол на Academy of Nutrition and Dietetics, за Everyday Health.

Истражувањата исто така покажуваат дека месото содржи есенцијални аминокиселини како леуцин, кои се важни за телото.

Главниот проблем со сланината е нејзиното високо ниво на заситени масти и натриум, кои се поврзани со срцеви заболувања, висок крвен притисок, дијабетес тип 2 и дебелина.

Четири парчиња сланина можат да ве доведат до близу половина од препорачаниот дневен внес на заситени масти и една третина од дневната граница на натриум.

Затоа нутриционистите советуваат умереност – неколку парчиња сланина неколку пати месечно како дел од балансирана исхрана не треба да биде проблем.

Недостатоци во исхраната и ризици

Сланината е богата со заситени масти и натриум, што долгорочно може да доведе до висок крвен притисок, атеросклероза, висок холестерол и срцеви заболувања. Освен тоа, таа спаѓа во преработено месо, заедно со колбаси, кренвишлите и саламите.

СЗО откри дека редовната консумација на преработено месо го зголемува ризикот од рак на дебелото црево, а може да биде поврзана и со рак на панкреас, простата и желудник. Дневната порција од 50 г преработено месо го зголемува ризикот од рак на дебелото црево за околу 18%.

Истражувањата, исто така, покажале дека дополнителни 25 г преработено месо дневно (околу две парчиња сланина) во текот на осум години го зголемуваат ризикот од деменција за 40%.

Нитратите, кои се користат за зачувување на бојата и вкусот на сланината, исто така можат да бидат проблематични. Иако „несолената“ или „неконзервирана“ сланина содржи и природни нитрати (на пример, од сок од целер), телото не може да прави разлика помеѓу природните и синтетичките нитрати.

Нитратите се поврзани со поголем ризик од рак на дебелото црево, а некои истражувања, исто така, сугерираат ризик од рак на дојка и простата.

Поради разликите во содржината на натриум помеѓу брендовите, најдобро е внимателно да се читаат етикетите и да не се претпоставува дека свежата сланина е секогаш поздрава.

Колку сланина е безбедна за консумирање?

Добрата вест е дека нутриционистите не препорачуваат целосно исклучување на сланината.

За општо здравје, се препорачува да се ограничи преработеното месо на еднаш неделно или еднаш на секои две недели. Порцијата може да содржи 3-4 парчиња. Ако јадете почесто, 1-2 парчиња би требало да бидат доволни, советува Дероча. Оваа препорака важи за сите преработени меса, вклучувајќи ги кренвишлите и саламата.

За луѓе без здравствени проблеми, неколку парчиња сланина неколку пати месечно како дел од балансирана исхрана не претставуваат ризик. Сепак, за луѓе со срцеви заболувања или висок крвен притисок, се препорачува минимална консумација на сланина, со оглед на високата содржина на натриум.

Постои и трик за поздрава подготовка – наместо пржење во маснотија, можете да ја испечете сланината на решетка во рерна, за да се исцеди вишокот маснотии, а потоа да ја ставите на хартиени салфети за да ги апсорбира преостанатите маснотии. На овој начин, можете да уживате во сланината со малку помал процент на нездрави масти.

Огромното мнозинство луѓе, откако тестот на крвта ќе покаже покачено ниво на холестерол, ќе прибегнат кон логичната мерка за намалување на внесот на масна храна во нивното тело.

Се покажува дека тоа воопшто не мора да биде решение. Напротив. Не се сите масти исти, а ако ги отстраните оние добрите масти од вашата исхрана, ефектот би можел да биде дијаметрално спротивен од посакуваното, вели нутриционистот д-р Предраг Ненадиќ.

„Проблемот со замастен црн дроб не е предизвикан од масна храна. Ова се огромни заблуди. Црниот дроб го пренесува вишокот шеќер во масното ткиво. Холинот (витамин Б4), кој нормално се наоѓа во сланината, јајцата и месото, го дистрибуира овој холестерол и не му дозволува да остане во црниот дроб, туку го испраќа во масното ткиво, па добиваме поголем стомак, зголемен задник…

А кога нема доволно од тие здрави масти, кои сме ги исфрлиле од страв да не добиеме холестерол, тогаш добиваме замастен црн дроб“, рекол д-р Ненадиќ.

Тој објаснува што се случува при појавата на замастен црн дроб.

Станува збор за неалкохолен замастен црн дроб. Овој замастен црн дроб не може да функционира, не може да го исчисти нашето тело од токсини, не може да се детоксицира. Ќе го забележиме ова со појава на акни и мозолчиња на нашата кожа, првутот ќе се зголеми, ноктите ќе се лупат, нашето тело ќе не чеша…, предупредува нутриционистот.

Холестеролот, според мислењето на овој експерт, сè уште е неоправдано на толку лоша репутација. Како што вели нутриционистот Ненадиќ, холестеролот е таму со причина и апсолутно ни е потребен.

„Холестеролот не е нешто што природата го создала против луѓето. На луѓето им е потребен холестерол, од него се синтетизираат многу хормони, тој исто така создава клеточни мембрани, тој е неопходен за луѓето!

Совети за правилна исхрана
Но, кога го има премногу, лош холестерол со ниска густина – LDL холестерол – тогаш имаме проблем. Ако имате триглицериди, сте јаделе многу леб, печива, рафинирано брашно, тоа е проблем!, објаснил тој, давајќи јасни и недвосмислени совети за тоа како да се одржи здравјето и правилно да се балансира внесот на холестерол.

„Сè е во храната! Многу е важно да се води здрав начин на живот. Соодветен внес на вода. Црниот дроб сака многу вода – тоа е клучно! Треба да ја добиеме оптималната количина на влакна, и растворливи и нерастворливи. Треба да јадеме храна што ја сака црниот дроб, а тоа се горчливи работи како глуварче, чичоки итн.“

Патем, можно е да се намали холестеролот и со елиминирање на јаглехидратите, како и на индустриските шеќери од исхраната.

„Јадете храна богата со здрави масти (домашна свинска маст, маслиново масло, ладно цедени растителни масла, храна богата со холин, јадете сланина и јајца, лосос, скуша, сите здрави масти. Не пијте сокови купени од продавница! На нив пишува дека содржат фруктоза, која е најопасна за зголемување на телесната тежина.

Тој особено нагласува дека тоа не е истата фруктоза што ја внесуваме од овошјето.

„Производителите ја подвлекуваат како овошен шеќер. Иста е по структура, но фруктозата што се вметнува во индустриските производи е направена од пченка (тоа е таканаречен глукозно-фруктозен сируп), не се добива од овошје. Исфрлете го тоа!“ – советува нутриционистот.

Клучно е да се земе предвид целокупниот контекст на исхраната и потенцијалните здравствени ризици поврзани со редовниот внес на преработено месо, особено она со висок процент на заситени масти и натриум, како и начинот на приготвување.

Сланината спаѓа во намирници за кои има најмногу контроверзи во однос на нејзините придобивки за здравјето. Дали е здрава или не, дали содржи премногу холестерол или добри масти, помага ли во слабеење или придонесува за таложење на масни наслаги…

Дали сланината е безбедна за лицата со дијабетес?

Една од честите, но и логични недоумици, е прашањето за консумирање на сланината за лицата со дијабетес.

На база на заклучоците од некои студии, стручњаците велат дека лицата со дијабетес можат безбедно да консумираат сланина, под услов тоа да го прават умерено и да биде дел од балансираната исхрана.

Според Американското здружение за дијабетес, извори на протеини, како што е сланината, можат да се вклучат во планот за исхрана на лица со дијабетес ако имаат минимален ефект на нивоата на шеќер во крвта.

Сепак, клучно е да се земе предвид целокупниот контекст на исхраната и потенцијалните здравствени ризици поврзани со редовниот внес на преработено месо, особено оној со висок процент на заситени масти и натриум.

Што подразбира правилна контрола на состојбата и симптомите преку исхраната?

Севкупниот пристап за добра контрола на дијабетесот и намалување на симптомите треба да биде фокусиран на разновидни, нутритивно богати намирници.

Нагласокот треба да биде на интегралните житарки, овошјето, зеленчукот и немасните протеини.

Се разбира, со внимателно следење на големината на порциите, вкупниот внес на калории и односот на едноставни и сложени јаглени хидрати.

Лицата со дијабетес се советуваат да се консултираат со регистриран диететичар или здравствен работник за да развијат персонализиран план на исхрана, прилагоден на специфичните потреби и цели.

Ова ќе осигура пристап кој овозможува вклучување на храна како што е сланината, со контрола на нивото на шеќер во крвта, подобро здравје и општа благосостојба на долг рок.

Сланината во табелата на гликемиски индекс

Порција од 100 грама сланина содржи околу 1,42 грама јаглени хидрати.

Пресметувањето на гликемискиот индекс (ГИ) на сланината е предизвик заради нејзината ниска содржина на јаглени хидрати.

Меѓутоа, се смета дека има низок гликемиски индекс. Тоа треба да укажува на минимален ефект врз нивото на шеќер во крвта кога се консумира умерено.

Ниското количество на јаглени хидрати го поддржува ова тврдење, со акцент на потенцијалните придобивки за лицата чие здравје бара следење на гликемискиот одговор.

Гликемиско оптеретување (ГЛ)

Гликемиското оптоварување по порција сланина може да се пресмета како производ на гликемискиот индекс и содржината на јаглени хидрати.

Нутриционистите велат дека тоа покажува скромно гликемиско оптоварување. Ова дополнително ја потврдува тезата од студиите дека сланината може да се вклучи во балансирана исхрана за лица со дијабетес или оние кои сакаат да го контролираат нивото на шеќер во крвта.

Важно е да се напомене дека начинот на подготовка, особено при високи температури, може да доведе до формирање на потенцијално штетни соединенија. Ова исто така треба да се има предвид при проценката на нејзиниот ефект на здравјето.

Како да се пресмета гликемиското оптоварување по порција?

За да го пресметате гликемиското оптоварување, помножете го гликемискиот индекс со количината на јаглени хидрати по порција. Со оглед на ниското количество на јаглени хидрати и претпоставениот низок гликемиски индекс, се очекува дека гликемиското оптоварување на сланината е минимално.

Заклучок: Сланина за лица со дијабетес – да или не?

Со оглед на потенцијалните здравствени ризици поврзани со прекумерната консумација на преработено месо и можноста за формирање на штетни соединенија за време на подготовката, се препорачува умерена консумација на сланина.

Таа треба да биде во комбинација со нутритивно богати намирници кои исто така имаат низок гликемиски индекс, како дел од разновидна исхрана според индивидуален план.

Иако ниту една волшебна состојка или храна нема да не одржуваат енергични, будни и фокусирани во текот на целиот ден, многу зависи од тоа каков ни е појадокот.

Некои луѓе имаат најмногу енергија кога го започнуваат денот со шолја кафе, некои не излегуваат од дома додека не го завршат првиот оброк. Но, што да се јаде и чии препораки да се слушаат, кога одат во крајности?

За некои кафето е идеален појадок: Што е најлошо во режимот на исхрана?

Без разлика на различните препораки на експертите за исхрана, може да се каже дека тие се согласуваат во едно: дури и малите промени во појадокот можат значително да влијаат на вообичаениот утрински замор, односно на подигање на енергетското ниво.

Во светот сè поприсутни се трендовите на поздрава исхрана, па многу луѓе се свртуваат кон алтернативи кои би ги вклучиле во својот појадок.

„Препораките се појадокот да содржи протеини и влакна, со максимална количина на витамини, минерали, корисни материи и хранливи материи кои на консументот ќе му дадат доволно енергија до ручекот. Луѓето имаат различни потреби, а доколку имате некои здравствени проблеми, тогаш дефинитивно најдобро би било да побарате совет од стручно лице.

Јадењето само овошје или овесна каша за појадок нема да им одговара на сите.

Треба да го слушате вашето тело и да му го дадете она што му треба најмногу.

На сите им е потребна енергија. Дали некој ќе ја „извлече“ од цели зрна, банани или јајца зависи од личните потреби. Сигурно е најлошо да го прескокнете појадокот или во распоредот на оброци да имате само појадок и еден доцен оброк, пред спиење“, предупредува Џенет Мутачи, сертифицирана нутриционистка и диететичарка.

Леб, сланина, банани… Како да знаеме што е најдобро за појадок?

Леб од цела пченица, јајца, бадеми, но и храна со добри масти се само некои кои даваат солидна количина на енергија кога ги јадеме наутро.

Доколку ги дистрибуираме умерено и направиме избалансирано мени земајќи ги наизменично, телото покрај останатите корисни материи од други извори, кои можат да бидат од растително и животинско потекло, ќе го искористи максимумот.

Мутачи вели дека во пракса сретнува сè повеќе луѓе кои го исфрлаат црвеното месо од исхраната, но дека оние кои користат одредени видови месо за појадок во умерени количини, особено сланина, не мора да имаат штета, туку и корист.

Пренесувајќи ги резултатите од истражувањето на научниците од Универзитетот во Алабама, таа вели дека комбинацијата на сланина и јајца најмногу два пати неделно може да ги подобри физичките и менталните перформанси, доколку правилно се комбинира со друга храна која, покрај добрите масти, ќе ни даде и доволна количина на растителни влакна и антиоксиданти.

Јајца и појадок: И белките и жолчките се докажани како здрави

Додека некои луѓе веруваат дека јајцата се нездрави, истражувањата покажале дека тие се еден од најкорисните додатоци во исхраната. Жолчките од јајца содржат повеќе корисни микронутриенти, а истражувачите неодамна почнале да ги проучуваат потенцијалните енергетски ефекти на белките од јајцето.

Една студија од 2014 година покажала дека белките од јајца имаат значителни антиоксидантни ефекти. Се смета дека причината се пептидите кои обезбедуваат секвенци на есенцијални аминокиселини. Тие играат важна улога во создавањето на протеини.

Освен тоа, пептидите од јајцата можат да го зголемат нивото на шеќер во крвта и до 40 проценти, што не е проблем со соодветната функција на панкреасот, но треба да се избегнуваат големи количини шеќер од друга храна.

Овесната каша е еден од најчестите добри предлози за појадок

Овесната каша е позната како една од идеалните намирници за појадок, бидејќи содржи големи количини јаглени хидрати и протеини со само 71 калорија на порција од 100 грама.

Исто така, овесната каша е фантастичен извор на многу микронутриенти, од магнезиум до калиум, како и здрави липиди и диетални влакна.

Овие хранливи материи се неопходни за да имате доволно енергија во текот на денот.

Конечно, овесната каша има средно гликемиско оптоварување, што значи дека може да го подигне нивото на шеќер во крвта и да го одржува стабилно долго време.

Сланина: Да, но…

Во 100 грама сланина има 37 грама чист протеин од животинско потекло, како и низа Б-витамини (Б1, Б2, Б3, Б5, Б6 и Б12). Сите овие витамини се од витално значење за функциите на телото.

Тиаминот (Б1) и фолната киселина (Б9) влијаат на репликацијата на ДНК, клеточната делба, производството на невротрансмитери и апсорпцијата на железо.

Селенот е есенцијален минерал и антиоксидант кој помага во намалување на ризикот од рак и срцеви заболувања, го зајакнува имунолошкиот систем, здравјето на мозокот и тироидната жлезда, а го има во изобилство во сланината.

Сланината содржи фосфор, магнезиум, цинк и калиум и е „магацин“ за најважните добри масти, Омега-3 масните киселини.

Здравиот внес на овие масни киселини може да помогне да се намали ризикот од срцеви заболувања и мозочен удар, да се намалат симптомите на ревматоиден артритис и да се олеснат симптомите на депресија.

Најважно е сланината да се консумира во умерени количини – тогаш таа го исполнува епитетот на здрав појадок.

Банани
Постара студија покажува дека бананите можат да бидат многу ефикасни во зголемувањето на нивото на енергија.

Истражувачите им дале банани и некои енергетски пијалаци на професионалните моторџии пред да ги замолат да учествуваат во серија атлетски тестови.

На крајот од тестот, тие не нашле значителни разлики во перформансите помеѓу двете групи.

Експертите исто така сугерираат дека бананите можат позитивно да влијаат на фактори како што се гликозата во крвта, оксидативниот стрес и воспалението, кои влијаат на нивото на енергија.

Покрај тоа, тие се одличен извор на калиум, витамин Б6 и диетални влакна.

Рибата е добро решение, но која?

Рибата е одличен извор на Омега-3 масни киселини, збир на есенцијални микронутриенти кои обезбедуваат повеќекратни здравствени придобивки. Едно од нивните најважни својства е способноста да го намалат воспалението низ телото, а притоа да го намалуваат заморот.

Иако рибата не дава многу јаглехидрати, таа е фантастичен извор на протеини, здрави масти и витамини Д и Б2. Обезбедува и железо, магнезиум и калиум, па мрсната риба е фантастичен начин да го започнете денот доколку можете да ја вклучите во вашиот појадок.

Во оваа група спаѓаат лососот, морската пастрмка, крапот, харингата, скушата и туната.

Јаболка
Јаболката се одлична идеја за појадок благодарение на големото количество витамини, антиоксиданти и диетални влакна.

Тие содржат неверојатни 13 грама природен шеќер, кој полека се ослободува во вашето тело за да обезбеди долготраен енергетски ефект.

Друг позитивен аспект на јаболката е тоа што тие содржат фитонутриенти – корисни соединенија кои се наоѓаат првенствено во овошјето и зеленчукот.

Бадеми
Бадемите се јаткасто овошје полно со хранливи материи кое обезбедува многу есенцијални соединенија, вклучувајќи диетални влакна и магнезиум.

Истражувачите истакнуваат дека бадемите можат значително да влијаат на физичките перформанси, особено кај спортистите.

Како такви, тие се совршен додаток на појадокот доколку сакаме да ја подобриме издржливоста и нивото на енергија во текот на денот.

Леб од цело зрно: Основа за здрав појадок

Намирниците од цели зрна заземаат сè поважно место во исхраната на многу луѓе.

Најважно е што интегралниот леб стана популарна алтернатива на белиот леб, нудејќи поголема хранлива вредност додека го задржува истиот вкус и помалку штетни ефекти.

Лебот од цело зрно содржи хранливи материи како што се витамините Б, бакар и магнезиум, заедно со многу антиоксиданти.

Путер од кикиритки

Неодамнешните истражувања сугерираат дека путерот од кикиритки може да биде фантастичен додаток во исхраната кога се јаде во умерени количини.

Познато е дека кикиритките се богати со енергија и содржат здрави масти, кои се добри за срцето. Содржи и различни микронутриенти кои го подобруваат метаболизмот и го зајакнуваат имунолошкиот систем.

Чиа семе

Чиа семето е популарна „суперхрана“ која обезбедува различни здравствени придобивки, од подобрување на нивото на шеќер во крвта до намалување на апетитот.

Тие се одличен извор на хранливи материи кои се клучни за енергија како што се влакна, протеини и омега-3 масни киселини.

Освен тоа, чиа семките имаат долг рок на траење, па можете да ги купите во големи количини, да ги чувате и да ги консумирате долго време.

Додека цената на чварките купени во продавница е често висока, нашите домашни чварки чинат значително помалку, а квалитетот и вкусот се неспорни.

Со овој лесен и едноставен рецепт можете да направите фантастични чварки дома и патем, да заштедите пари.

И ако се плашите дека немате доволно време за ова, имајте предвид дека времето на подготовка е само 30 минути.

Состојки:
2,5 кг свежа свинска сланина од грбот
50 мл млеко
една лажица сол

Приготвување:

1. Измијте ја сланината и внимателно исушете ја.
2. Со остар нож извадете ја кората од сланината.
3. Преостанатата сланина исечете ја на коцки со саканата големина.
4. Коцките сланина се ставаат во длабоко тенџере и се пржат на умерена температура, повремено мешајќи со дрвена мешалка.
5. Сланината пропржете ја убаво да порумени и да стане крцкава.
6. Додадете млеко и продолжете со пржење додека коцките не станат потемни и уште покрцкави.
7. По пржењето, чварките добро исцедете ги од вишокот маснотии.
8. Посолете по вкус, внимателно измешајте и уживајте во овој традиционален домашен специјалитет.

Џемот од сланина се здоби со голема популарност во последниве години. Се користи како слатко-солен зачин за многу јадења. Иако нема долга историја, ќе збогати многу традиционални јадења од различни светски кујни.

Благодарение на тоа што одлично оди со широк спектар на јадења, сè почесто го среќаваме во модерните рецепти. Можете лесно да го подготвите сами, а само вашата фантазија е граница за сите комбинации и јадења кои ќе ги кренете на едно повисоко ниво токму со неговиот посебен слатко-солен вкус.

Освежен со јаболков оцет и домати, а сепак со доволна сладост од прекрасно карамелизираниот кромид и нота на лутина, овој џем ќе ги задоволи и најпребирливите непца и ќе ги оживее дури и најздодевните јадења.

За почеток, пробајте го со тост и јајце, во сендвичи со сирење, плескавици или со крекери и козјо сирење. Џемот од сланина може да се чува во фрижидер до две недели во херметички затворена тегла.

Експериментирајте и уживајте!

Состојки за џем од сланина:
340 гр сланина исечкана на коцки (приближно половина сантиметар по страна)
1 голема главица жолт кромид, ситно сечкан
3 чешниња лук, згмечени
1 пиперка халапено, преполовена, исечена и смелена
сол
црн пипер
50 гр кафеав шеќер
50 мл јаболков оцет
1 среден домат, исчистен и исечен на коцки со големина на коцките сланина
2 супени лажици доматна паста

Приготвување на џем од сланина:
Во тава од леано железо со средна големина, пропржете ја сланината на умерен оган, мешајќи повремено, додека не стане крцкава, околу 11 минути.
Истурете го вишокот маснотии, оставајќи само колку да го покрие дното.
Во тавата во која сте ја прежеле сланината додадете ги кромидот, лукот и пиперката халапено и зачинете со сол и пипер. Се динста на умерен оган, повремено мешајќи додека не омекне кромидот, околу 12 минути.
Помешајте го кафеавиот шеќер и кога кромидот ќе почне да се карамелизира (ќе трае околу 8 минути), истурете го оцетот и варете додека малку да се намали, 2 до 3 минути.
Додадете ја пржената сланина, доматот и доматната паста, делумно покријте и варете на тивок оган, повремено мешајќи додека не се формира густ џем (околу 45 минути). По потреба додадете сол и пипер.
Префрлете го џемот од сланина во тегла и оставете го целосно да се излади пред да го затворите со капак.

Овошје, зеленчук, цели зрна, здрави растителни масла, семки, јаткасти плодови… сето тоа се намирници кои секогаш ги споменуваме во контекст на здравата исхрана и, веројатно сите веќе добро знаеме дека би било пожелно да ги вклучиме во нашата исхрана.

Но, што е со некои намирници кои традиционално ги користиме во нашата исхрана долги години, храна на која пораснале нашите родители и баби и дедовци, како што се свинска маст, сланина и кромид?

Дали и во колкава количина можат да најдат свое место во нашата исхрана?

Свинска маст
Свинската маст е една од оние контроверзни намирници кои се уште креваат прашина во однос на тоа дали да се јаде или да се избегнува. Иако со години се сметаше за лоша храна, свинската маст има бројни придобивки ако се користи правилно и умерено. Иако заситените масти и холестеролот секогаш се споменуваат во контекст на свинската маст, таа има околу 40 проценти заситени масти, околу 50 проценти мононезаситени масти (главно олеинска и палмитолеична) и околу 10 проценти полинезаситени масти (линолова, линоленска, арахидонска и DHA).

Свинската маст е богата со витамини А, Д и Е, но покрај тоа, како и сите други масла и масти, содржи и многу калории, поради што треба да внимавате на количината што се користи. Всушност, дневниот калориски внес од масти не треба да надминува максимум 30%.

Покрај тоа што маснотиите од маста генерално помагаат во апсорпцијата на витамините, свинската маст содржи холестерол, кој во организмот под влијание на УВ зраците се претвора во витамин Д, важен за апсорпцијата на калциумот.

Свинската маст е идеална за пржење и термичка обработка на храната бидејќи покажува најголема отпорност на високи температури. Односно, има висока точка на чадење, поради што е едно од најстабилните масла за термичка обработка на покачени температури.

Сланина

Мастите во сланината се околу 50% мононезаситени, а голем дел од нив е олеинска киселина, истата онаа која се наоѓа во толку фаленото маслиново масло. Останатите масти во сланината се 40% заситени и 10% полинезаситени, со пристојна количина на холестерол. Холестеролот во исхраната беше проблем во минатото, но денес знаеме дека внесот на холестерол има помало влијание врз нивото на холестерол во крвта.

Иако сè уште се верува дека високиот внес на заситени масти може да зголеми одредени фактори на ризик за срцеви заболувања, студиите сè уште не успеале да докажат каква било конкретна врска помеѓу внесот на заситени масти и срцевите заболувања.

Месото е генерално извор на бројни хранливи материи, вклучувајќи ја и сланината. Покрај протеините, во сланината можеме да најдеме витамини од групата Б, селен, фосфор, железо, цинк итн. Друга работа што мора да ја имаме на ум при конзумирањето сланина е фактот дека содржи многу сол, поради што луѓето кои страдаат од висок крвен притисок мора да бидат внимателни со нејзиното внесување.

Доколку купувате сланина, внимавајте на можното додавање на нитрати и нитрити, кои доколку се изложени на високи температури се претвораат во канцерогени нитрозамини. Поради оваа причина, најдобро би било да јадете сланина во природна форма, а да избегнувате пржење на високи температури.

Конечно, сланината е храна која не се јаде во големи количини. Иако содржи околу 400 калории на 100 г и околу 40% од тоа се масти, сланината е многу квалитетна храна која секако може да најде место во вашата чинија – клучот, секако, е умереноста и правилното ракување со оваа храна во кујната.

Кромид
Кромидот е богат со хранливи материи, нискокалоричен, но богат со витамини и минерали. Еден среден кромид има само 44 калории, но обезбедува значителна доза на витамини, минерали и влакна. Овој зеленчук има особено висока содржина на витамин Ц, хранлива материја вклучена во регулирањето на здравјето на имунитетот, производството на колаген, поправка на ткивата и апсорпцијата на железо. Витаминот Ц исто така делува како моќен антиоксидант во вашето тело, заштитувајќи ги клетките од оштетување предизвикано од нестабилни молекули наречени слободни радикали.

Кромидот е исто така богат со витамини од групата Б, вклучувајќи фолна киселина и витамин Б6 – кои играат клучна улога во метаболизмот, производството на црвени крвни зрнца и функцијата на нервите.

Конечно, тие се добар извор на калиум, минерал кој е одговорен за нормална клеточна функција, баланс на течности, правилно функционирање на нервниот систем, функција на бубрезите и мускулна контракција. Кромидот содржи антиоксиданти и соединенија кои се борат против воспаленијата, ги намалуваат триглицеридите и нивото на холестерол – сето тоа може да го намали ризикот од срцеви заболувања.
Нивните моќни антиинфламаторни својства исто така можат да помогнат во намалување на високиот крвен притисок и заштита од згрутчување на крвта. Докажано е и дека кромидот го намалува нивото на холестерол. Поради многуте корисни соединенија кои се наоѓаат во кромидот, неговата консумација може да помогне во намалувањето на високиот шеќер во крвта. Кромидот има антибактериски својства и го поттикнува дигестивното здравје, што може да ја подобри функцијата на имунолошкиот систем Додавањето повеќе кромид во вашата исхрана е лесен начин за подобрување на целокупното здравје.

Не е тајна дека појадокот е најважниот оброк во денот и не треба да го прескокнуваме за да бидеме здрави, но колкумина од нас всушност имаат навика да јадат нешто наутро?

Ако сте од оние кои ја немаат оваа навика и кои редовно го прескокнуваат појадокот, треба да знаете дека правите огромна грешка, бидејќи појадокот ја дава потребната енергија за денот, а може да помогне и во намалување на салото на стомакот.

Исто така, многу важна функција на појадокот е тоа што може да го подобри имунитетот, кој најверојатно е главната компонента на долг и здрав живот.

Една од најстарите жени во светот, Сузана Мушан Џонс, имала навика максимално да ги користи придобивките од појадокот. Имено, таа верувала дека одреден вид на храна е заслужна за нејзината долговечност и секој ден јадела одредени намирници.

Верувале или не, таа јадела сланина секој ден, а доживеала 116 години.

Џонс е родена во јули 1899 година, а почина во 2016 година, само неколку месеци пред нејзиниот 117 роденден. Нејзината утринска рутина отсекогаш била иста, пренесува EatThis.

Се будела околу 10:30 и појадувала до 11:30. Секое утро го јадела истиот појадок, кој се состоел од кајгана и сланина.