Зачините ја збогатуваат нашата исхрана и во поглед на вкусот и на исхраната. Во нив се присутни различни фитохемикалии, а многу од нив имаат благотворно влијание врз здравјето и можат да делуваат превентивно врз развојот на некои болести.

Ѓумбирот е еден од најпопуларните зачини ширум светот денес. Свежиот корен од ѓумбир содржи многу супстанции со потенцијално биолошки активно дејство. Ѓумбирот содржи 2-3% протеини, 0,9% масти, 1,2% минерали, 2,4% влакна и 12,3% јаглени хидрати. Исто така, содржи од 1 до 3% испарливи масла, олеоресин, феноли и протеолитички ензим. Пикантноста се должи на содржината на џинџерол, додека аромата ја обезбедуваат испарливите масла. Ѓумбирот традиционално се користи илјадници години за лекување на болести и состојби како што се настинки, мачнина, артритис, мигрена и хипертензија.

Ѓумбирот е нашироко истражуван и на животински модели е докажана неговата моќ во превенцијата на многу болести, меѓутоа, истражувањата главно користеле екстракт од ѓумбир, како и други форми како масло, сок или ѓумбир во прав, а клинички истражувања за употреба на свеж ѓумбир, недостасуваат.

Новата студија објавена оваа година во списанието Nutrition го испитувала влијанието на дневниот внес на ѓумбир врз превенцијата на хронични болести како што се дијабетес, хипертензија, кардиоваскуларни и цереброваскуларни заболувања, замастен црн дроб, анемија и тумори кај возрасните.

Истражувањето успеало да покаже дека внесувањето на ѓумбир, во различни дози, може да ја намали преваленцата на хипертензија и кардиоваскуларни заболувања. Ризикот од хипертензија и кардиоваскуларни болести се намалува приближно помеѓу 8 и 13% со зголемување на внесот на ѓумбир за 1 грам како дел од урамнотежена исхрана. Овие прелиминарни податоци покажале дека за благотворно дејство потребно е да се консумира количина од 2 до 4 грама свеж ѓумбир дневно.

Како ѓумбирот влијае на намалувањето на ризикот од хипертензија и кардиоваскуларни болести не е познато, но научниците шпекулираат дека можен механизам на дејство би бил преку инхибиција на ангиотензинот, конвертирачки ензим и со превенција на липидна пероксидација во срцето. Полифенолите би можеле да бидат одговорни за благотворното дејство на ѓумбирот врз здравјето, а една неодамнешна студија покажала дека ѓумбирот го намалува нивото на холестерол во крвта.

Меѓутоа, значително влијание врз намалувањето на хипертензијата не е забележано кај лица над 60 години. Исто така, кај дебелите луѓе е забележан значително помал внес на ѓумбир во споредба со луѓето со нормална телесна тежина.

Покрај свежиот ѓумбир, исклучително корисен е и сувиот ѓумбир бидејќи при сушење џинџеролите се трансформираат во шогаоли кои имаат уште поизразена пикантност и во лабораториски услови се покажало дека имаат антиканцерогени ефекти.

Неколку начини да го вклучите ѓумбирот во вашата секојдневна исхрана:

Додадете свеж ѓумбир во овошно смути или во сок од соковник, ако не сте навикнати на неговата пикантност, прво додадете мала количина, на пример, колку што одговара на врвот на ножот, а потоа зголемете на 1 лажичка.
Изрендајте мала количина во цврст јогурт и додадете една лажица од омилениот џем или мед.
Ренданиот корен од ѓумбир може да се додаде и во утринските житарки со јогурт или млеко со додавање на јаткасти плодови и суво овошје.
Ѓумбирот е одличен во преливи за салати на база на житарки, мешунки и зеленчук. Измешајте 1 портокал, сок од 1 портокал, маслиново масло, сол, пипер и парче ѓумбир во блендер.
Ѓумбирот е добар и во колачи со бисквити, особено во оние со морков или лимон.
Ѓумбирот е незаменлив во азиските јадења, особено во пржените тестенини со зеленчук, месо или морски плодови како што се ракчиња.
Чајот од ѓумбир традиционално се препорачува против надуеност и мачнина. Се подготвува така што ренданиот ѓумбир (1 лажичка по шолја), ќе се прелие со топла вода и се чува најмалку 10 минути, па се процедува и се зачинува со мед и лимон. Чајот од ѓумбир може да се подготви и во комбинација со билни чаеви како нане, камилица или маточина.

Ориенталната медицина често препорачува употреба на ѓумбир против болести на зглобовите и ревматизам. Бидејќи има аналгетско дејство, со векови се користи против болки предизвикани од камења во бубрезите, забоболки и главоболки. Кинеската медицина многу често препорачува употреба на ѓумбир во комбинација со други лековити растенија бидејќи има моќ да го забрза дејството на овие растенија.

Треба да се напомене дека постои важна разлика помеѓу свежиот и сув ѓумбир, па затоа ориенталната медицина препорачува свеж корен од ѓумбир за загревање на телото, потење и исфрлање на штетни материи, а сув корен против кашлица, реума и стомачни проблеми.

Благодарение на витаминот Б6, ѓумбирот може да ги спречи утринските мачнини.

Чајот од ѓумбир е корисен природен лек за киселини, менструални грчеви, главоболки и мигрена.

Ѓумбир и лимон против мигрена

За оние кои страдаат од мигрена, еве рецепт за чај од ѓумбир и лимон кој може да ја ублажи болката и да ја направи поретка појавата на нови напади на оваа болест. Освен што ги ублажува пулсирачките главоболки, ѓумбирот е ефикасен и во борбата против гадењето, кое обично се јавува при мигрена.

Подготовка: Една мала лажица сув ѓумбир во прав прелијте со 2,5 дцл зовриена вода. Оставете малку да се излади, додадете сок од 1/2 лимон и пијте додека е млак. Чајот од ѓумбир и лимон треба да се пие само неколку дена (3-4 пати на ден), а корисно е да се пие во периодот кога симптомите на мигрена не се изразени, за следниот напад да се одложи што е можно повеќе. .

Чај од ѓумбир за загревање

Чајот од свеж ѓумбир го загрева телото и го враќа чувството на топлина по долготрајно изложување на студ, при ниски температури и слично.

Подготовка: Едно мало парче свеж ѓумбир исечкајте го на парчиња, прелијте со 2,5 дцл вода и варете го неколку минути. Потоа процедете и испијте топол чај.

Облоги со ѓумбир

Компресите од ѓумбир ги прошируваат крвните садови и ја стимулираат циркулацијата, ја ублажуваат забоболката, мускулната напнатост, болката предизвикана од ревматизам, болката предизвикана од камења во бубрезите и жолчното кесе.

Бања со ѓумбир

Ѓумбирот е богат со магнезиум и витамин Ц, па затоа е добро природно средство за релаксација доколку се потопи во вода за капење. Две или три лажици ѓумбир во прав и топла купка ќе го опуштат нервниот систем, ќе го намалат нивото на хормоните на стресот и ќе го елиминираат заморот, а неговиот пријатен мирис ќе ве освежи.

* * *

Мерки на претпазливост: Ѓумбирот не треба да се зема на празен стомак, не се нанесува на чувствителна или оштетена кожа и не треба да се дава во високи концентрации на деца под шест години.