Освен што го креваат нивото на серотонин – хормонот на среќата и лекуваат депресија, тиквите исто така го регулираат холестеролот и имаат силно противвоспалително дејство.

Благодарение на овие лековити својства, семките и маслото од тиква можат да ни го зачуваат здравјето во ладните, есенски денови.

Тиквите се вистинска ризница од витамини, протеини, калиум, фолна киселина и антиоксиданти. Семките од тиква се богати со протеини, железо, цинк, магнезиум и витамин К.

Заради сето ова, тиквата може да ги спречи болестите на мокрачните патишта, да го поттикне исфрлањето на вишокот вода од организмот, па им се препорачува на болните од реума, гихт, воспаление на бубрезите и бешиката.

– Дијабетичарите би требало да јадат тиква што почесто, затоа што таа го снижува нивото на шеќер во крвта. Научниците откриле дека екстрактот од тиква може да биде од голема помош, затоа што го стимулира производството на инсулин и ги регенерира оштетените клетки од панкреасот – вели Џорџ Болт, нутриционист од клиниката во Копенхаген.

Бидејќи влакнестата храна придонесува за регулирање на варењето, омекнување на столицата и го забрзува метаболизмот, таа е главен предуслов и за здраво губење на килограмите.

Уште една причина за да ја збогатите трпезата со оваа намирница е ладно цеденото масо од семки од тиква, кое изобилува со омега-3 и омега-6 масни киселини, кои делуваат на здравјето на репродуктивните органи.

Освен тоа, семките од тиква содржат фитостерини, односно, растителни хормони кои се благотворни во случај на бенигни зголемувања на простатата.

Корејските научници откриле дека протеините од кората на тиква го спречуваат растот на патогени микроорганизми вклучувајќи ја и кандидата, која предизвикува сериозни здравствени тегоби.

Тиквата е полна со витамини, а можете да ја користите за да направите бројни јадења, од супи и пити до чорби и салати. Има корисен ефект врз црниот дроб поради фактот што содржи многу витамин А, фосфолипиди и незаситени масни киселини омега 3-6. Овие супстанции се природни хепатопротектори: односно учествуваат во формирањето на клеточни мембрани на црниот дроб и метаболизмот на холестеролот.

Мускатната тиква помага во спречување на хронични заболувања со намалување на оксидативниот стрес и воспалението благодарение на високата содржина на антиоксиданти, особено бета-каротен (претходник на витаминот А) и витамин Ц.
Тиквите се природно без холестерол и глутен. Покрај тоа, тие имаат малку масти и јаглехидрати, што ги прави храна со низок гликемиски индекс. Богати се со хранливи материи, антиоксиданти и влакна, кои заедно обезбедуваат мноштво здравствени придобивки:

Го подобрува здравјето на срцето благодарение на високата содржина на влакна, калиум и антиоксиданти,
Го зајакнува имунитетот и здравјето на очите поради богатството со витамини А (бета-каротен) и Ц,
Го подобрува варењето и контролата на тежината поради содржината на влакна и вода,
Го намалува ризикот од рак, бидејќи антиоксидантите ги штитат клетките од оштетување,

Придонесуваат за здрава кожа,
Ја подобруваат густината на коските,
Го стабилизираат нивото на шеќер во крвта.
За кои хронични заболувања се препорачува тиквата?
Тиквата помага во спречување на хронични заболувања со намалување на оксидативниот стрес и воспалението благодарение на високата содржина на антиоксиданти, особено бета-каротен (претходник на витаминот А) и витамин Ц. Диететските влакна помагаат во контролата на шеќерот во крвта, го намалуваат холестеролот, го поддржуваат здравјето на цревата и промовираат здрава тежина, додека калиумот го поддржува здравјето на срцето. Заедно, овие хранливи материи придонесуваат за намалување на ризикот од состојби како што се кардиоваскуларни заболувања, одредени видови на рак, дијабетес и невродегенеративни заболувања.

Тиквата е исто така богата со витамини А, Ц и Е, кои обезбедуваат антиоксидантни својства. Антиоксидантите ги штитат нашите тела од слободни радикали – нестабилни молекули кои ги менуваат или оштетуваат клетките. Кога има повеќе слободни радикали отколку антиоксиданти, се јавува оксидативен стрес. Студиите покажуваат дека оксидативниот стрес го зголемува ризикот од хронични заболувања.

Но, јадењето повеќе тиква може да помогне во намалувањето на ризикот од:

Автоимуни заболувања

Рак

Кардиоваскуларни (срцеви) заболувања

Дијабетес

Паркинсонова болест

Алцхајмерова болест

Други невродегенеративни заболувања.

Денес секој сака да се храни поздраво, без разлика дали следи антиинфламаторна диета, го зголемува внесот на супернамирници или едноставно сака да јаде сезонски. Добрата вест е дека една храна оваа есен може да ги исполни сите три критериуми. Тоа е тиквата, која оправдано добива многу внимание секоја есен.

– Препорачувам да ја вклучите во вашата исхрана, особено кога ја има во изобилство, бидејќи е вистински нутритивен бисер и исклучително сестрана состојка – вели Џејми Мок, нутриционистка и портпаролка на Американската академија за исхрана и диететика.

Вредни хранливи материи – сојузници на имунитетот и видот

Зошто тиквата е кралица на есенската исхрана? Нутриционистите истакнуваат дека тиквите се богати со растителни влакна, калиум, витамин Ц и бета-каротен – моќни сојузници на нашиот имунитет и вид. Половина чаша пире од тиква е доволна за да ги задоволи, па дури и да ги надмине, вашите дневни потреби за витамин А. Не треба да ги фрлате ниту семките, бидејќи се полни со протеини, влакна, цинк, магнезиум и здрави масти. Освен што е здрава и достапна, достапна е за секого и лесно се подготвува.

Лесно е да се додаде во сите јадења

Иако пирето од тиква е достапно преку целата година, експертите советуваат да дадете предност на свежата тиква на есен.

– Сезонските намирници се берат во нивната најголема зрелост, па затоа се најбогати со витамини, минерали и антиоксиданти во овој период – нагласила Мок. Една од најголемите предности на тиквата е нејзината разновидност, бидејќи подеднакво добро функционира и во солени и во слатки јадења. Можете да ја печете во рерна, да ја додавате во супи и салати, да ја користите во сосови, а исто така и да ја додадете во мафини, колачи или смутија.

Мали трикови на нутриционистите

Нутриционистите исто така предлагаат и некои мали трикови:

Можете да користите пире од тиква наместо путер, масло или дури и наместо јајца во рецептите за колачи. На пример, четвртина чаша пире може да замени едно јајце.
Ако пирето не ви е омилено, секогаш можете да посегнете по семките – тие се одлични како здрава ужина, прелив за салата, па дури и можат да се користат како замена за пињоли во песто.

Варивата се подготвуваат од сезонски или од замрзнат зеленчук, а одлични се оние со тиква и кељ, кои лесно се подготвуваат и со задоволство им се навраќаме. Затоа, престанете да размислувате што би можеле да подготвите за ручек или вечера денес и послушајте ги нашите совети. Денот и онака е идеален за вариво што добро ќе ве загрее.

Можеби не е толку популарен кај нас, но кељот е вариво на кое ние многу сакаме да се навраќаме, а дополнителен плус е тоа што е прилично едноставно за подготовка.

Кромид, моркови, компири, кељ и доволно динстање, а ако јадете месо, одлично е како прилог со колбаси.

Состојки за варивото:

1 главица кељ

2 моркови

5 чешниња лук

2 главици кромид

3 мали компири

магдонос

маслиново масло

По желба, оние кои сакаат можат да додадат и 100 грама сланина

сол и бибер

Подготовка:

Ставете го маслото во голем сад. Додадете сечкан кромид, лук, морков (и сланина) и сè зачинете со сол и бибер. Оставете да крчка додека зеленчукот не омекне. Потоа додадете главица кељ исечкана на поголеми парчиња. Истурете вода за да ги покрие сите зеленчуци и кељот.

Додадете компири исечени на коцки. Додадете дополнително сол и бибер.

Гответе на средна топлина додека не омекнат компирите, изблендирајте го и вратете го за да добиете погуста чорба.

Во случај да сакате да пробате нешто малку поинаку, кремаста чорба со тиква и леќа би била добра идеја.

Вариво со батернат тиква и леќа

Батернат тиквата е навистина посебна, мека и слатка, речиси кремава кога се готви. Во овој период од годината ѝ е сезона и може да трае со месеци на суво и ладно место.

Состојки:

Една батернат тиква
Еден кромид
Две чешниња лук
Маслиново масло
Црвена пиперка
Чаша кафеава леќа
Мали пелати
Два компира

Приготвување:

Измијте ја и натопете ја леќата. Излупете ги компирите и исечете ги на коцки. Исечете ги кромидот и лукот и пржете ги на малку маслиново масло додека кромидот не стане проucирен. Додадете лажица црвен пипер и продолжете да пржите уште една минута или две. Потоа додадете излупени домати и две чаши вода. Кога сè ќе зоврие, додадете ги компирите.

Варете ја леќата во вода околу дваесет минути. Кога е готово, исцедете ја и оставете ја настрана.

Сега е добро време да ја излупите тиквата. Исечете ја по должина и со лажица извадете ги семките. Исечете коцки со големина на залак. Кога компирот ќе дојде до фаза кога ќе можете да го изгмечите, додадете ја тиквата.

На тиквите им требаат околу дваесет минути. Кон крајот на готвењето, додадете ги леќата, солта, црниот пипер и, ако сакате поретко вариво, додадете уште вода.

Можеби кога ќе го слушнете зборот салата, прво нешто што ви паѓа на памет е чинија полна со зеленило, меѓутоа, особено во овој период и постудено време, можеме да си поиграме со разни бои и варијации на овој оброк, кој не мора да биде воопшто едноличен.

Всушност, ова е вистинската можност дополнително да го зацврстите телото со топлата варијанта на салата збогатена со различни намирници карактеристични за есенскиот период.

Предлагаме да ги додадете следните состојки во салатата:

1 мала батернат тиква
2 јаболка, сечкани
половина главица црвен кромид, сечкан
90 гр прокељ, исечкан на четвртинки
2 лажици кокосово масло
30 гр здробено козјо сирење
1/4 лажичка кардамон
Сечкан магдонос (по желба како гарнир)
Сол и црн пипер по вкус
Подготовка:

Загрејте ја рерната на 200 °C.

Излупете ја тиквата, исечете ја на половина и извадете ги семките. Исечете ја на парчиња.

Јаболката исечкајте ги на парчиња, а прокељот на четвртинки.

Во тепсија измешајте ги тиквата, јаболката, зеленчукот, кромидот, кокосовото масло, кардамонот, солта и биберот, а можете да додадете и други зачини по желба.

Смесата се пече 45 минути.

Кога салатата е готова, извадете ја и оставете ја да се излади околу пет минути.

Послужете ја во чинија, а одозгора наросете козјо сирење и украсете со магдонос.

Нутриционистичко богатство

Состојките на оваа салата не само што се вкусни, туку и благотворно делуваат на нашиот организам, обезбедувајќи му многу витамини и минерали и заштитувајќи го од многу болести.

Тиквата е богата со растителни влакна кои го поттикнуваат здравјето на дигестивниот систем.

Исто така е богата со бројни витамини како А и Ц кои го поддржуваат здравјето на очите и имунолошката функција, обезбедува минерали и антиинфламаторни омега-3 масни киселини. Нејзиното редовно консумирање може да помогне во намалување на крвниот притисок и нивото на холестерол.
Прокељот е хранлив зеленчук богат со витамини А, Б, Ц, Е и К, а содржи и бројни минерали како што се калиум, железо, магнезиум, манган, бакар и калциум.

Познат е по своите соединенија кои се борат против ракот, како што се глукозинолатите и помагаат во подобрување на здравјето на срцето со намалување на воспалението и нивото на холестерол.
Јаболката се богати со влакна, особено пектин, кој го поддржува здравјето на дигестивниот систем. Исто така, јаболката се богати со антиоксиданти како кверцетинот, кој може да го намали воспалението и да го подобри здравјето на срцето.
Црвениот кромид содржи и кверцетин, антиоксидант кој помага во намалување на воспалението и го поддржува здравјето на срцето, а има антибактериски својства и е добар извор на витамин Ц, кој го зајакнува имунолошкиот систем.
Кокосовото масло е богато со триглицериди со среден ланец, што може да обезбеди брз извор на енергија и може да го зајакне метаболизмот. Исто така, има антибактериски и антигабични својства, поддржувајќи го здравјето и имунитетот на кожата.
Козјото сирење полесно се вари од кравјото и е богато со протеини, калциум и здрави масти, а содржи и пробиотици кои го поддржуваат здравјето и варењето на цревата.
Сушените плодови од кардамон имаат освежителен вкус на лимон кој потсетува на еукалиптус. Кардамонот е зачин со антиоксидантни и антиинфламаторни својства, може да помогне за подобрување на варењето и го поддржува здравјето на срцето. Се користи и за забоболки, инфекции на непцата, настинки, болки во грлото, кашлица и воспаление на респираторниот тракт и очните капаци.

Состојки:

1 помала (Хокаидо) тиква или некоја друга
2 лажички масло
30 гр ѓумбир
6 лажички кокосово млеко
прстофат сол
прстофат чили
прстофат црн пипер
малку мед

Приготвување:

Исечете ја тиквата на половина и исчистете ја. Исечете ја на парчиња, додадете масло, сол и чили.
Наредете ја зачинетата тиква на хартија за печење и печете околу 20 минути во загреана рерна на 230°С.
Излупете го и изрендајте го ѓумбирот. Измешајте ги со миксер или во блендер печената тиква, ѓумбирот и кокосовото млеко.
Додадете малку мед и црн пипер по желба. Послужете го намазот разладен со крекери или леб од интегрално брашно.

Лошата исхрана и начин на живот предизвикуваат акумулација на токсини и уништување на клетките на црниот дроб. Сепак, лекарите велат дека можете да му помогнете на црниот дроб со подготовката на овој здрав појадок барем трипати во текот на неделата.

Главни знаци на здравствени проблеми со црниот дроб:

хроничен замор и лошо здравје;
зголемување на големината на црниот дроб;
горчлив или метален вкус во устата;
појавата на жолти наслаги на јазикот.

Фактори кои ја влошуваат функцијата на црниот дроб:

грешки во исхраната, прејадување, нездрава храна;
пушење, алкохолни пијалаци;
физичко и психо-емоционално преоптоварување;
компликации по болест, земање одредени лекови.

Важно е да се разбере дека ако се појават знаци или сомневања за дисфункција на црниот дроб, веднаш треба да се консултирате со лекар. Црниот дроб е единствениот орган кој нема нервни завршетоци, може да се уништи апсолутно безболно за една личност. И иако само специјалист може да направи точна дијагноза и да препише соодветна терапија, во секој случај, вашиот црн дроб ќе има корист од промена на исхраната и избегнување на масна и зачинета храна, алкохолни пијалаци и пушење. А вклучувањето на оваа каша во вашата секојдневна исхрана ќе помогне да се врати функционирањето на овој важен орган, да се продолжи младоста и да се зачува здравјето.

Рецепт за кашата која помага за регенерирање на црниот дроб

Овесна каша – една чаша. Овесот ја блокира апсорпцијата на штетните материи и ја забрзува елиминацијата на токсините. Го олеснува процесот на варење. На телото му дава енергија без преоптоварување на желудникот.

Тиква (излупена и исечена на коцки) – 20-40 гр. Ги обновува клеточните структури на црниот дроб, подмладува. Помага да се исчистат сите внатрешни органи. Научниците од Универзитетот Јеил ги докажаа придобивките од тиквата за човечкото тело. Тие исто така препорачуваат да ја користите како состојка во салата. Јадењето сирова тиква на празен стомак ги подобрува функциите на желудникот и дигестивниот тракт.

Суво грозје (добро измиено) – пола грст. Ги оптимизира функциите на црниот дроб, помага во обновувањето на клетките.

Бадеми – по желба. Содржи масни киселини кои телото не може самостојно да ги произведе. Ја нормализира функцијата на црниот дроб.

Во мало тенџере измешајте ги сите состојки, додадете вода или млеко, а можеби и малку сол. Оставете да зоврие и тргнете го настрана. Оставете ја кашата покриена со капак.

Оваа каша се препорачува да се готви најмалку 2-3 пати неделно. Брзо се апсорбира и не дозволува апсорпција на штетни материи. Дава леснотија, енергија, ја елиминира непријатната наслага на јазикот.

Кои други житарки ги сака црниот дроб?

Просо – Просото содржи растителни протеини и има антиоксидантни својства. Оваа житарка помага во врзување на токсините и брзо отстранување од телото.

Исто така, таквата каша е многу хранлива, брзо заситува, добро се апсорбира во телото, го нормализира составот на крвта.

Хељда – ги содржи сите потребни протеини, киселини и минерали кои имаат корисен ефект не само на црниот дроб, туку и ги подобруваат функциите на сите органи и телесни системи. Особено го зајакнуваат функционирањето на срцето, васкуларниот и нервниот систем,

Тиквата е една од омилените намирници за јадење во есенските месеци, не само затоа што е достапна за секого, туку и поради добриот вкус и многу хранливи материи.

Дали ова есенско овошје е безбедно за луѓето со дијабетес?

Разбирањето како одредена храна како тиквата влијае на шеќерот во крвта е особено важно ако некој има дијабетес.

Ако некое лице живее со оваа состојба, важно е да го контролира нивото на шеќер во крвта бидејќи тоа може да помогне да се спречат компликации поврзани со дијабетес, како што се оштетување на нервите, срцеви заболувања, проблеми со видот, инфекции на кожата и проблеми со бубрезите.

Како тиквата влијае на шеќерот во крвта?

Гликемиското оптоварување (GL) е систем за рангирање на храна богата со јаглени хидрати.

Го покажува бројот на јаглехидрати во една порција храна и до кој степен таа храна го зголемува нивото на шеќер во крвта. Гликемиското оптоварување помало од 10 покажува дека одредена намирница има мало влијание врз шеќерот во крвта.

Од друга страна, гликемискиот индекс (ГИ) е скала од 0 до 100 која покажува до кој степен храната може да предизвика зголемување на нивото на шеќер во крвта.

Поголемите бројки значат дека храната ќе предизвика поголем скок на шеќерот во крвта.

Сепак, ГИ не ја зема предвид содржината на јаглени хидрати во дадена големина на порција на храната.

Значи, гликемиското оптоварување е подобра проценка за тоа колку реална порција од одредена храна ќе влијае на шеќерот во крвта.

Тиквата има висок гликемиски индекс – 75, но ниско гликемиско оптоварување – 8.

Тоа значи дека додека јадеме една порција тиква (околу 250 г) или помалку, тоа не треба значително да влијае на нивото на шеќер во крвта.

Меѓутоа, конзумирањето големи количини на тиква може драстично да го зголеми нивото на шеќер во крвта.

Тиквата има многу потенцијални придобивки специфични за луѓето со дијабетес

Истражувањата покажуваат дека тиквата може да има многу потенцијални придобивки специфични за луѓето со дијабетес.

Студија на животни од 2009 година покажала дека соединенијата во тиквата можат да ја подобрат отпорноста на инсулин кај глувците со дијабетес со природно зголемување на производството на инсулин.

Истражувањата покажуваат присуство на јаглени хидрати наречени полисахариди и соединение наречено пуерарин кои го регулираат шеќерот во крвта, а високото ниво на влакна во тиквата ја намалува стапката на варење, а со тоа и шеќерот кој постепено се ослободува во телото.

Исто така, семките од тиква имаат висока содржина на магнезиум и се корисни за намалување на нивото на гликоза во крвта.

Покрај сите овие придобивки, тиквата е богат извор на витамин Е, кој го зајакнува имунитетот, витамин А, кој го подобрува видот и е добар антиоксидант, кој му користи на телото со тоа што ги исфрла токсините и ја одржува кожата здрава.

За што треба да се води сметка?

Лекарите истакнуваат дека прекумерното консумирање на што било може да биде штетно за здравјето.

Значи, ако некое лице јаде многу тиква одеднаш, тоа може да предизвика ненадеен скок на инсулин, што може да биде штетно за здравјето и, на пример, да предизвика запек.
Згора на тоа, тиквата е популарна храна за правење десерти, па затоа е важно дијабетичарите да внимаваат во која форма ја консумираат, бидејќи количината и формата се клучните фактори кои можат да ја направат тиквата од здрава и корисна до штетна за здравјето.

Нутриционистите советуваат дека е најдобро тиквата да се јаде во форма на супа, печена, зготвена на пареа, наместо како слатка пита или колач.

Вргањот „кралот на дивите печурки“ се разликува од многу прехранбени производи по својата необична арома и по тоа што содржи хранливи и лековити состојки. Богат е со протеини, витамини и минерали, како и со одредени состојки кои имаат антиканцерогено дејство, со антибиотско и имуностимулативно дејство.

Познат е како „крал на дивите печурки“ поради неговата посебна арома и лековито дејство.
Покрај тоа што е богат со протеини, вргањот е и одличен извор на диетални влакна, особено хитин, кој ја попречува апсорпцијата на мастите и помага при слабеење, што го прави идеална диетална храна.

Оваа печурка е богата со витамини Б1, Б2, Б3, Б5, Ц, Д и минерали (калиум, железо, цинк, селен, бакар, калциум), бета-глукан, го зајакнува имунитетот, го регулира кардиоваскуларниот систем и спречува остеопороза.

За овој богат оброк може да се користи и сварен наут од конзерва.

Состојки:

800 г тиква

250 г варен наут

400 г вргањ (со оглед на тоа што е вргањот прилично скап, можете да користите буковка, а вргањ ставете само 50 г колку за арома)

Едно чешне лук (нелупено, цело)

½ кромид

Сол, пипер

Вода

Мајчина душица, рузмарин

Малку луто пиперче

Маслиново масло

40 г печени семки од тиква

Приготвување:

Исчистете ја тиквата, исечете ја на коцкички. Натопете го сувиот вргањ и исечкајте ги свежите буковки. Исечете го кромидот на ситно, исто и пиперчето, рузмаринот и мајчината душица.

Ставете сѐ да се пропржи на маслиново масло, додадете го лукчето и динстајте неколку минути на тивок оган. По желба додадете вода, зачинете и динстајте додека тиквата не омекне. Додадете го сварениот наут па сѐ заедно варете уште 10 минути. На крај додадете го вргањот, варете уште пет минути и исклучете ја ринглата.

Декорирајте со семки од тиква и послужете со препечено лепче.

Сутлијашот е евтин и брз десерт кој некогаш често се наоѓал на трпезата. Без разлика што е создаден во време на сиромаштија, кога домаќинките се задоволувале со состојките што ги имале дома, сутлијашот и понатаму е еден од омилените деликатеси. Се прави со ориз и млеко, а другите состојки може да бидат по желба, на пример, може да се додадат чоколадо и портокал. Денеска ви пренесуваме руски рецепт за лажен сутлијаш, кој се прави со просо и тиква, а има одличен вкус, па сигурни сме дека ќе уживате во секој залак.

Состојки:
200 гр просо
1 литар млеко
500-600 гр тиква
100 гр суви кајсии
малку сол
2 лажици шеќер или мед
50 гр путер

Приготвување:
Потопете ги сувите кајсии во топла вода 10 минути. Исечкајте ја тиквата и варете ја во млеко додека да омекне. Просото сварете го, па процедете го. Потоа во тенџерето со тиквата додадете го просото и исцедените суви кајсии и измешајте. Покријте и варете околу 20 минути, повремено мешајќи. После тоа, додадете путер и шеќер и мешајте додека не се соединат со останатите состојки. Потоа поклопете, исклучете го шпоретот и оставете го лажниот сутлијаш да отстои околу 10-15 минути. Ако го правите со мед, ставете го медот откако ќе го исклучите шпоретот.