Во Шведска функционира уникатен концепт познат како хотел за чување и одржување на стартери за кисел леб. Овие услуги нудат привремен дом за вашето кисело тесто додека сте на одмор или на пат, со специјална грижа што го одржува во жива и активна форма.

Имено, во Шведска, луѓето земаат околу пет недели годишен одмор, па нивните стартери долго остануваат без редовна нега. Без грижа, тие може да „умрат“ – што значи дека ќе треба да се започне од нула.

Ова е практична инвестиција за посветени домашни пекари и гастро‑ентузијасти.

Подготовката на добар квасец е многу работа, и ако го оставите предолго без храна и грижа целата таа работа може да биде залудна. Затоа, шведските хотели за квасец се грижат за нив додека сопствениците се на пат, на истиот начин како што функционираат и хотелите за домашни миленици.

Лебот од кисело тесто постои уште од стар Египет, но во последниве години киселиот, крцкав леб доживеа големо враќање во пекарниците и домашните кујни низ целиот свет, па дури и стана по малку лудост низ САД и Европа. Некои Швеѓани се особено опседнати со својот квасец, напишала Натали Ротшилд за „Гардијан“ во 2012 година.

Она што го разликува од другите видови леб е токму квасот или, како што го викаа нашите баби, мајата. Во суштина тие се мешавина од вода, брашно и див квасец што ферментира помеѓу сериите на леб. Но, додека лебот од квасец е лесен за правење, стартерот мора да се одржува во живот со тоа што ќе се „храни“ со малку вода и брашно секој ден. Колку е постар, толку е покисел лебот. Тоа можеби не е толку тешко ако сте професионален пекар, но ако одите на одмор и не сакате да направите потоа нов стартер, „хотелот за квасци“ можеби е вашиот најдобар избор.

Пионер во овој бизнис во Стокхолм бил Јеспер Константинов. Тој ја понудил услугата „Sourdough Hotel“ уште во 2011 година во рамките на својата деликатесна продавница и пекара Urban Deli во Стокхолм.

Подоцна, околу 2015 година, пекарницата RC Chocolat отворила хотел за квас во една од нејзините продавници на аеродромот Арланда во Стокхолм, кој работи 24/7.

Просторот на овие хотели е едноставен – полица или база каде што се сместуваат тегли со стартери од различни клиенти, со назнака кој стартер е чиј.

За 100-300 шведски круни неделно (12-36 долари во американски долари) оние кои патуваат можат да се опуштат знаејќи дека стручни лица ќе се грижат за нивните стартери, ќе ги хранат, дохрануваат, делат и множат нивните скапоцени квасци.

И треба да се запомни дека тие можат да живеат со генерации сè додека добро се грижите за нив, што е прилично неверојатно. Некои луѓе ги третираат токму така, како наследство за следната генерација.

Чудно, но практично. Она што започнало како шега, станала омилена услуга во Стокхолм и пошироко. Кога сопствениците ќе се вратат од одмор, тогаш и нивните квасци се враќаат дома од својот одмор, одморени и подготвени за печење.
Да, тие добиваат вистинска хотелска услуга каде што стартерот се третира како гостин.

Впрочем, станува збор за живи култури на кои им е потребно редовно хранење со брашно и вода. Овој концепт зборува за една поголема вистина. Лебот е повеќе од храна. Тој е жива традиција, а на некои места се третира со истата грижа со која се грижите за домашно милениче.

View this post on Instagram

A post shared by MTSBWY / Science, History, Entertainment & News (@maythesciencebewithyou)

Како одговор на различни предизвици, како што се ограниченото земјоделско земјиште за одгледување храна, шведскиот старт-ап SweGreen разви систем на вертикални фарми за одржливо и еколошко одгледување овошје и зеленчук и тоа – во супермаркетите.

Платформата за одгледување на една вертикална фарма е еквивалентна на производство на три хектари традиционално земјиште, а растенијата овде се одгледуваат без почва, користејќи вода и специјални чепови од камена волна.

Покрај тоа, клиентите во супермаркетите можат да го набљудуваат процесот на одгледување и берба на свежите производи, а потоа и да ги купат истите.

Помалку CO2 и подобар вкус на производот

Системот на SweGreen дозволува одгледување на повеќе од 100 видови култури, вклучувајќи зелена салата, магдонос, копар и нане, а моментално тестираат и одгледување на растенија како што се јагодите.

Покрај тоа, тие почнале да одгледуваат и микробилки, кои стануваат се попопуларни.

View this post on Instagram

A post shared by Swegreen (@swegreen_)

За вертикалните фарми

Првите вертикални фарми веќе се имплементирани во некои супермаркети во Шведска и Германија, а овој начин на одгледување овошје и зеленчук има бројни предности.

Покрај намалувањето на емисиите на CO2 поврзани со транспортот, се продолжува рокот на траење на производите, а се подобрува и нивниот вкус.

View this post on Instagram

A post shared by Swegreen (@swegreen_)

Во зависност од големината на супермаркетот, клиентите на SweGreen можат да избираат помеѓу неколку системи – има и такви кои опфаќаат 45 метри со производство до 300 култури дневно, но и помали од 12 метри кои можат да произведат до 116 култури дневно.

Вертикалните фарми во супермаркетите, освен што го намалуваат јаглеродниот отпечаток, се одлично решение за иднината на производството на храна, каде свежите производи ќе бидат достапни во реално време и ќе може да се купат директно од полиците.