Повеќето од нас речиси и не размислуваме за здравјето на белите дробови сè додека не добиеме настинка или грип и не почнеме да кашламе и да имаме тешкотии со дишењето. Или кога трчаме по автобус, сфаќаме колку се важни нашите бели дробови за секое движење и здив што го земаме. Без нив во полна сила, би ни било тешко да издржиме напорен тренинг или да одржиме јавен говор.

Покрај избегнувањето на пушењето и поминувањето време на свеж воздух, еден начин да им помогнете е правилната исхрана. Одредени намирници содржат хранливи материи кои го поддржуваат здравјето на респираторниот систем, а бананите се меѓу најистакнатите.

Имено, тие се богат извор на калиум и магнезиум, два минерали клучни за функцијата на белите дробови.

Банана со средна големина (приближно 118 грама) има околу 422 мг калиум и речиси 32 мг магнезиум. За споредба, според упатствата на Европскиот орган за безбедност на храната (EFSA), препорачаниот дневен внес на калиум за возрасни е 3.500 мг, додека за доилки препорачаниот внес е малку поголем, 4.000 мг дневно. Значи, една банана веќе нè доближува значително до овие вредности.

Зошто овие минерали се толку важни за белите дробови?

Научните истражувања покажуваат дека калиумот може да го намали ризикот од рак на белите дробови. Преглед објавен во 2021 година во списанието Translational Lung Cancer Research покажа дека жените кои консумирале повеќе калиум имале помала веројатност да ја развијат болеста. Сепак, нагласено е дека претерувањето нема ист ефект. Имено, превисоките нивоа на калиум дури можат да ја намалат и заштитата. Објаснувањето делумно лежи во улогата на калиумот во зајакнувањето на Т-клетките, кои, под поволни услови, можат да го спречат ширењето на клетките на ракот.

Калиумот е поврзан и со хронична опструктивна белодробна болест (ХОББ). Според анализа од 2022 година објавена во BMC Emergency Medicine, недостатокот на калиум е чест кај пациенти со ХОББ – бил забележан кај приближно 20 проценти од анкетираните. Покрај овој минерал, друг важен е магнезиумот. Освен што придонесува за здравјето на мускулите, може да ги намали воспалителните процеси во белите дробови.

Во една студија од 2021 година, луѓето со ХОББ земале 300 мг магнезиум цитрат дневно во текот на шест месеци. Иако капацитетот на белите дробови не се променил значително, нивото на воспаление се намалило, што укажува дека магнезиумот може да го олесни дишењето. Дополнителна потврда дојде во 2024 година во списанието „Scientific Reports“, каде што научниците заклучиле дека магнезиумот може да го намали ризикот од ХОББ токму благодарение на неговата улога во зајакнувањето на мускулите и намалувањето на воспалението.

Со други зборови, бананата не е само практична и вкусна ужина, туку и одличен сојузник за здрави бели дробови.

Хронична опструктивна белодробна болест (ХОББ) е состојба која го отежнува дишењето.

Тоа е воспаление на дишните патишта и белодробниот паренхим. Воспалението доведува до стеснување на дишните патишта и ограничување на протокот на воздух.

Доколку не се препознае навреме и не се третира соодветно, функцијата на респираторниот систем се влошува и се развиваат бројни компликации на други органски системи.

Хроничната кашлица, искашлувањето и отежнатото дишење се најчестите симптоми на оваа болест, при што останувањето без здив при напор е еден од најраните симптоми.

Правилна исхрана

Покрај тоа што треба да престанат да пушат и да не бидат изложени на чад од тутун, важно е луѓето со ХОББ да одржуваат оптимална телесна тежина, да ја намалат анксиозноста и да вежбаат секојдневно. Исто така, правилната исхрана е важна кога зборуваме за зголемување на енергијата кај пациентите. Еве неколку златни правила:

Јадете почесто
Ако се чувствувате уморни додека јадете или имате проблеми со дишењето поради фактот што сте јаделе премногу, обидете се да ги намалите порциите. Четири до шест мали оброци во текот на денот, наместо три големи, ќе го спречат прејадувањето.

Ќе бидете помалку уморни и ќе имате повеќе енергија.

ХОББ појадок
Појадокот е можеби најважниот оброк. Имено, многу луѓе со ХОББ се премногу уморни подоцна во текот на денот, а со тоа доаѓа и пад на енергијата и потребата за јадење.

Ако сте во оваа група, обидете се да ги имате најголемите оброци рано во текот на денот.

Со оглед на тоа што треба да консумирате од 25 до 30 грама влакна секој ден, не заборавајте да вклучите некои од овие намирници во утринскиот оброк. На пример, тоа може да биде овесна каша со млеко. Лесни се за подготовка, богати со влакна, калциум, железо и витамин А. Подготвените снегулки можете да ги комплетирате со зрнесто овошје.

Ако не успевате да ги внесете сите влакна преку појадокот, обидете се да ги внесете во текот на денот, на пример преку супа од грашок, интегрален ориз, житарки или леб од цело зрно и свежо овошје и зеленчук.

Добри калории
Ако заморот ве натера да престанете да јадете пред да ги внесете потребните калории и хранливи материи, прво јадете ги висококалоричните намирници, но нека не бидат тоа празни калории. Изберете пилешко, посно говедско месо, риба на скара или тофу за да добиете протеини со секој залак.

Пијте многу течности
Пиењето многу течности помага да се разреди слузта во дишните патишта и да се олесни чистењето на белите дробови. За време на оброкот прво јадете, а подоцна пијте голтка по голтка. На тој начин нема да се чувствувате сити пред да почнете да јадете.

Избегнувајте кофеин
Кофеинот не е добар избор за некој со ХОББ. Може да влијае на дејството на лековите, а може да предизвика и нервоза и немир. Затоа ограничете ги кафето, чајот и газираните пијалаци со кофеин.

Храната што предизвикува гасови не е пријател на ХОББ

Иако храната како бурито од грав содржи протеини и влакна, бидете внимателни.

Храната која предизвикува гасови или надуеност може да го отежне дишењето.

Гасовите може да бидат предизвикани од газирани пијалаци, мрсна пржена храна, зачинета храна, грав и зеленчук како зелка и брокула. Меѓутоа, бидејќи секој човек реагира различно, би било добра идеја да водите дневник за овие симптоми.