Сè попопуларните замени за шеќер, како што се аспартамот, сукралозата и стевиата, често се избираат како поздрава алтернатива на обичниот шеќер бидејќи не содржат калории и не го зголемуваат нивото на гликоза во крвта одеднаш. Сепак, новите истражувања предупредуваат дека нивната редовна консумација може да има неочекувани последици врз метаболизмот, апетитот, па дури и врз здравјето на мозокот.

Гликозата е примарен извор на енергија за мозокот. Проблеми се јавуваат само кога шеќерот се консумира прекумерно, што ја нарушува хормоналната рамнотежа и метаболизмот, објаснува нутриционистката Марион Нестле од Универзитетот во Њујорк.

Влијание врз мозокот и когнитивните функции

Голема бразилска студија од 2025 година на повеќе од 12.700 возрасни лица открила дека редовната консумација на засладувачи како што се аспартам, сахарин, ацесулфам К, еритритол, сорбитол и ксилитол го забрзала когнитивниот пад за дури 62 проценти. Тоа е еквивалентно на околу 1,6 години забрзано стареење на мозокот.

Единствениот засладувач кој не покажал толку негативен ефект бил тагатозата.

Засладувачите со ниска или безкалорична вредност не се толку безопасни како што мислевме, особено кај луѓе под 60 години, предупредува Клаудија Кими Суемото, водечки автор на студијата.

Што значи ова за вас?
Умереноста е клучна – засладувачите не треба да се консумираат без ограничување.

Природните опции како стевиа, monk fruit, мед или јаворов сируп може да бидат подобар избор, но тие исто така имаат и нутритивни импликации.
Лицата со дијабетес и оние под 60 години треба да бидат особено внимателни, бидејќи се најчувствителни на негативните ефекти од долготрајната консумација.

Вештачките и билни засладувачи можат да влијаат на метаболизмот, апетитот и здравјето на мозокот. Иако стевиата и тагатозата во моментов се побезбедни избори, експертите препорачуваат сите засладувачи да се користат умерено и, секогаш кога е можно, да се враќаме на едноставните, природни намирници.

Најчесто користени засладувачи
Аспартам
Околу 200 пати посладок од шеќерот. Се разградува на помали единици во цревата, па затоа има помало влијание врз микробиотата, но сепак се препорачува умерена употреба.

Сукралоза
Многу стабилна за време на печење и готвење, поради што е популарна во прехранбената индустрија. Сепак, некои истражувања покажуваат дека може да го засили чувството на глад.

Стевиа
Природна, безкалорична опција. Иако сировата форма не е одобрена, рафинираните екстракти (како што е ребаудиозид А) се сметаат за безбедни.

Monk fruit (luo han guo)
Засладувач на растителна основа со исклучителна сладост. Научните истражувања за неговите долгорочни ефекти се сè уште ограничени.

Тагатоза
Природен засладувач кој се издвојува бидејќи во поновите студии не бил поврзан со пад на когнитивните способности.

Неврологот и тик-токер д-р Роберт Лав се специјализирал за помош на луѓето за превенција на Алцхајмеровата болест преку научни истражувања и практични совети за исхрана.

Во неодамнешното видео на Тик-Ток, тој нагласил дека храната што ја јадеме ги обезбедува суровините што му го даваат на мозокот материјалот што му е потребен за создавање нови мозочни клетки.

Ова сознание е особено охрабрувачко со оглед на истражувањето на д-р Елизабет Гулд од Универзитетот Принстон, кое покажува дека можеме да одгледуваме нови мозочни клетки дури и во 90-тите години, пишува SheFinds.

Д-р Лав ја нагласува важноста на одредени намирници кои се особено корисни за когнитивното здравје.

Со вклучување на храна како сардина, кисела зелка и харинга во вашата исхрана, можете да ја поддржите функцијата на мозокот, да ги поправите оштетените клетки и да ги подобрите вкупните когнитивни перформанси.

Дознајте повеќе за нивните придобивки подолу.

Сардини

Сардините се богати со хранливи материи неопходни за здравјето на мозокот.

„Сардините се здрава, масна риба богата со омега-3 масни киселини, особено со DHA“, вели д-р Лав.

Овие омега-3 масни киселини се клучни бидејќи мозокот освен што е составен од вода, се состои и од масти.

Јадењето здрави масти како оние што се наоѓаат во сардината му обезбедуваат на мозокот потребни материјали за поправка и раст на нови мозочни клетки.

Докторот ја нагласува важноста од изборот на одржливо одгледувани сардини, кои не само што го поддржуваат вашето здравје, туку и животната средина.

Кисела зелка

Киселата зелка може да биде изненадување за многумина, но нуди значителни придобивки за здравјето на мозокот поради поврзаноста помеѓу цревата и мозокот.

„Киселата зелка е одлична за вашиот мозок. Не мора да го стимулира растот на мозочните клетки, но внесува добри бактерии во цревата”, објаснува д-р Лав.

Цревата и мозокот се поврзани преку нервус вагус, формирајќи го она што е познато како врска црево-мозок.

„Вашите цревни бактерии се навистина важни за здравјето на вашиот мозок“, додава тој. Вклучувањето на барем една вилушка кисела зелка дневно може да помогне во одржувањето на здрав цревниот микробиом, кој пак ја поддржува когнитивната функција.

Харинга

Друга риба која доктор Лав силно ја препорачува е харингата.

„Харингата е една од најздравите помали масни риби и има многу малку жива“, вели тој.

Слично како и сардините, таа е богата со здрави масти кои ги обезбедуваат суровините неопходни за создавање на нови мозочни клетки.

Харингата не е корисна само поради содржината на омега-3 киселини, туку и поради тоа што е вкусен и разноврсен додаток на вашата исхрана.

На крајот на краиштата, вклучувањето на овие три намирници во вашата исхрана може значително да влијае на здравјето на вашиот мозок и когнитивната функција, особено како што стареете. „Важна е храната што ја јадете“, нагласува д-р Лав.

Со снабдување на вашиот мозок со вистинските хранливи материи, можете да го поддржите растот на нови мозочни клетки и да го одржувате когнитивното здравје во подоцнежните години.