Јадењето една шолја варен наут дневно може значително да го намали високиот холестерол, според ново истражување презентирано на конференцијата NUTRITION 2025 во Орландо.

Студијата во траење од 12 недели ја спровеле истражувачи од Illinois Institute of Technology и ги истражувала ефектите од консумирањето една чаша наут или црн грав дневно кај 72 возрасни лица со предијабетес.

Наутот во секојдневната исхрана влијае на високиот холестерол

Учесниците биле распределени по случаен избор да јадат наут, црн грав или ориз (кој бил користен како контрола) покрај нивната редовна исхрана. Наутот и црниот грав биле избрани затоа што се богати со диететски влакна, со протеини од растително потекло и биоактивни соединенија и лесно се консумираат, велат истражувачите.

На почетокот, средината и крајот на студијата биле земани примероци од крв за да се следат промените во холестеролот, воспалението и нивото на шеќер во крвта.

Според студијата, вкупното ниво на холестерол значително се намалило, од просек од 200,4 на 185,8 милиграми на децилитар, по 12 недели секојдневно консумирање наут. Од двете тестирани мешунки, само наутот покажал способност за намалување на холестеролот.

– Не забележавме никакви значајни промени во нивото на холестерол кај луѓето кои јадеа црн грав. Наутот, исто така, се чини дека го намалува воспалението, барем на краток рок, но забележавме значително намалување на високо-сензитивниот Ц-реактивен протеин (hs-CRP) по 6 недели консумирање. Овој протеин е маркер што се користи за мерење на воспалението во телото. Сепак, овој ефект беше поништен до 12-та недела. Иако hs-CRP беше сè уште понизок во 12-та недела во споредба со почетната вредност, разликата повеќе не беше значајна, објаснува докторантката Морган Смит од Illinois Institute of Technology.

Се истражува како мешунките влијаат на цревниот микробиом

„Ова е нешто што моментално го истражуваме, посебно во однос на биоактивните компоненти што го разликуваат црниот грав од наутот. Го анализираме (поли)фенолниот состав на обете интервенции и нивните метаболити во крвта. Учесниците во студијата живееја нормално и едноставно беа замолени да вклучат конзервиран црн грав или наут во нивната редовна исхрана, без посебни упатства за подготовка“, истакнала Смит.

Иако студијата не нашла промени во нивото на шеќер во крвта, истражувачите продолжуваат да анализираат податоци од тестови за регулирање на гликозата и планираат да истражат како мешунките влијаат на цревниот микробиом.

„Особено сме заинтересирани за идентификување на промените во микробните метаболити, како што се масните киселини со краток синџир, и како овие промени можат да придонесат за подобрени резултати од метаболичкото здравје. На крајот, нашата цел е подобро да ги разбереме механистичките врски помеѓу исхраната, микробиомот и превенцијата од хронични заболувања“, вели Смит.

Врз основа на наодите од истражувањето, Смит вели дека луѓето со дијабетес често имаат нарушен липиден метаболизам и хронично воспаление со ниско ниво, што придонесува за развој на срцеви заболувања и дијабетес тип 2.

За овој леб од само четири состојки ви требаат:

300 гр наут
120 гр грчки јогурт
2 јајца
сол, по вкус

Приготвување:
За да го направите овој леб, прво исцедете го и исплакнете го наутот, ставете го во блендер, а потоа додадете ги и јајцата, грчкиот јогурт и солта.
Добро измешајте ја смесата, па истурете ја во плех и печете на 180 степени околу 30 минути. Извадете го од рерната, изладете и исечете.

Дали ја изгубивте инспирацијата за подготовка на хранливи и вкусни јадења? Зошто да не се обидете да го направите ова јадење со наут?

Наутот е добар извор на растителни протеини – 100 грама варен наут содржи околу 8 до 9 грама протеини. Богат е и со јаглехидрати и диетални влакна, кои ќе ве држат сити долго време.

Наутот можете сами да го зготвите, но, ако сакате да го направите ова јадење за кратко време, користете конзервиран. Комбинирајте го со сос од домати и некои зачини и послужете на препечен леб.

Наут во сос од домати – состојки:
1 конзерва наут (400 г)
250 гр сос од домати
2 лажици мед
2 лажици вински оцет
1 мал кромид
1 лажичка црвен пипер
½ лажичка чили
растително масло по желба
сол и пипер по желба
препечен леб за сервирање

Подготовка:
Во длабока тава или тенџере загрејте го маслото и во него издинстајте го кромидот. Пропржете го околу пет минути додека не омекне.
Додадете ги сосот, исцедениот наут, медот и винскиот оцет.

Добро измешајте и зачинете со сол, пипер и црвен пипер. Ако сакате зачинета храна, додадете малку чили.
Гответе сè заедно пет до 10 минути додека состојките не се соединат и сосот не се згусне.
Послужете со препечен леб.

Состојки:

55 мл течност од лименка наут
25 мл сок од лимон
20 гр сенф
1/2 лажичка сол
255 мл масло

Рецепт за домашен посен мајонез:
За да го направите овој посен намаз, во сад ставете ја течноста од конзервата наут, сокот од лимон, сенфот и солта и кратко изматете со миксер.
Потоа во тенок млаз додавајте го маслото, матејќи цело време додека не добиете текстура на мајонез.

Чувајте го во фрижидер.

Изгледа дека колкава количина и да се направи од овие вкусни крцкави вегетаријански ќофтенца, никогаш не е доволно за сите, бидејќи дури и оние кои јадат месо, не одолеваат на нивниот вкус.

Обично ги правиме во две варијанти, во едната ставаме младо кромитче, а во другата само магдонос. И задолжително со прелив направен од таан, вода и сок од лимон.

Состојки:

2 шолји наут кој претходно стоел потопен во вода барем 12 часа. Треба да е сиров, но откако ќе стои во вода толку долго, омекнат е доволно за да може да се блендира.

млад кромид (по желба)

2-3 чешниња лук

Пола китка магдонос

2 лажици брашно (најдобро е ако имате брашно од наут, иако секое друго може да заврши работа доколку е смесата помека отколку што треба)

пола лажиче мелен ким

пола лажиче црвен пипер (може и лут)

сол и црн пипер

ако имате коријандер

потпечен сусам

Приготвување:

Леблебиите прелијте ги со студена вода (нека има барем двојно повеќе вода од леблебии) и ставете ги да преноќат. Следниот ден исцедете ги и измијте ги.

Изблендирајте ги сите состојки, но не претерувајте, структурата треба да биде зрнеста.
Додадете малку брашно и зачините и измешајте ги со смесата па оставете ја да отстои во фрижидер барем еден час.

Потоа, извадете ја смесата од фрижидер, додадете го потпечениот сусам, измешајте, формирајте ќофтенца и ставете ги во длабоко масло да се пржат.

Кога ќе се зацрвенат од сите страни извадете ги на хартија да се впие вишокот маснотија.

За преливот ви требаат таан, вода и сок од лимон кои треба да се мешаат додека да побели сосот.

Оваа рустикална салата е лесна за некој со напорен распоред и џем полн со хранливи материи. Цвеклото и авокадото се богати со влакна, како и витамин Ц и калиум. Цвеклото исто така обезбедува антиоксидантна, антиинфламаторна и детоксикациска поддршка. Јаболковиот оцет има антибактериски квалитети, го намалува шеќерот во крвта и нивото на инсулин и може да помогне во губење на тежината. А леблебијата е полна со протеини за да ве засити!
3 цвекло
1 конзерва наут
1 авокадо
1/2 лимон
морска сол и бибер
1/2 чешне лук, мелено
2 лажици маслиново масло
1 лажица јаболков оцет
цвеклото исечкајте го на парчиња со големина на залак. Земете зрело авокадо, преполовете го, издлабете ги двете половини со лажица и исечете ги на парчиња со слична големина.

Исцедете ја конзервата наут и додадете ја во цвеклото и авокадото. Во помал сад измешајте масло, сок од лимон, јаболков оцет, лук, морска сол и бибер. Прелијте ја салатата.

За сите љубители на чоколадото најдовме два рецепти за правење домашна Нутела.

Сѐ што ви треба се неколку состојки, блендер и 5 минути од вашето време.

Оваа домашна Нутела може да се сервира ладна или како топол деликатес.

Домашна Нутела од наут
Состојки:
1 конзерва (1/2 чаша) наут, исцеден
1/2 шолјичка млеко од растително потекло
1 шолјичка чоколадни чипсови
5 урми
1 лажица јаворов сируп
1 лажичка кокосово масло
1 лажичка екстракт од ванила
1/4 лажичка морска сол

Приготвување:
Измешајте ги сите состојки додека намазот не стане кремаст.

Пробајте да видите дали е доволно слатко.

Додадете уште млеко ако намазот е премногу густ.

Префрлете ја смесата во тегла и оставете ја во фрижидер да се стегне.

Домашна Нутела од лешник
Состојки:
2 шолјички лешници (печени и несолени)
1/2 шолјичка какао во прав
1/3 шолјичка јаворов сируп
5 урми
3/4 шолјичка вода
1/4 лажичка морска сол
1 лажичка кокосово масло
1 лажичка екстракт од ванила

Приготвување:
Ставете ги лешниците во блендер и блендирајте додека смесата не се изедначи како путер.

Потоа додадете ги останатите состојки и мешајте додека намазот не стане кремаст.

Доколку е потребно, можете да засладите повеќе или да додадете вода ако намазот е премногу густ.

Чувајте во тегла во фрижидер, две до три недели.

Оние што периодов ги постат Велигденските пости, ама онака, хардкор, како скопјанецот Стефан Русевски, за време на викендот уште рано насабајле се пред фурната Бит-пазар која е најпозната токму по симит-погачите кои се прават по оригиналниот рецепт стар повеќе од 1 век.

Вели дека дозата му се две симитки во комбинација со црн чај со мед. Секако, купува барем 10, за цело семејство и за секој случај, ако наиде некој случаен гостин, да не мора никој да се откаже од својата порција.

Скопјани велат дека, за жал, автентичниот вкус на ова препознатливо традиционално скопско јадење полека исчезнува, а она што денеска се нуди низ фурните и пекарниците, иако оние кои не пробале досега нема да го забележат ова, всушност го нема оној препознатлив вкус како во минатото. 

Ако направите анкета помеѓу скопјани, сите ја посочуваат токму оваа фурна на Бит-пазар, кадешто може да се најдат традиционалните симитки, со вкус и квалитет кој не е променет со децении или, како што велат таму, се прават по рецепт стар повеќе од 1 век.

Во нашите краишта наутот се користел многу одамна, најчесто за правење лепче-наутлија, а во последно време, сè повеќе се користи и како хумус, како и во други варијанти заради неговите здравствени придобивки.

Лепчето со наут е токму најважниот дел од овој деликатес што се прави и продава речиси исклучиво во Скопје или ако веќе го има и во некои други места во државата, тогаш, велат, сигурно мајсторот е дојден од Скопје или занаетот е пренесен од Скопје.

Оние кои не знаат што е симит-погача, најчесто се чудат затоа што јадеме „леб со леб“, ама ако еднаш ја пробаат, ќе стане нешто на што со задоволство ќе се навраќаат на секоја посета на нашиот град.

Ние најдовме еден рецепт кој може да ви послужи ако сакате самите да направите лепче со наут, односно, симит.

Состојки:

200 грама наут

1,5 кг брашно

Вода

Сол

Приготвување:

Прво се приготвува квасот. Наутот се меле, се става во сад и се попарува со зовриена вода и сол. Смесата се меша со дрвена лажица, се покрива  садот и се остава цела вечер да отстои на топло.

Наредниот ден квасот за лебот е готов.

Се зема половина килограм од брашното и му се додава квасот со малку вода. Се меша со лажица се додека целата смеса не се соедини, потоа се покрива и се остава 1-2 часа на топло за да стаса.

На тестото му се додава уште 1 кг брашно, сол, вода по потреба и повторно се меси. Тестото се става во плех и се остава да стаса уште половина час во загреана рерна на 50 степени. Се пече 45 минути на 200 степени.

Вргањот „кралот на дивите печурки“ се разликува од многу прехранбени производи по својата необична арома и по тоа што содржи хранливи и лековити состојки. Богат е со протеини, витамини и минерали, како и со одредени состојки кои имаат антиканцерогено дејство, со антибиотско и имуностимулативно дејство.

Познат е како „крал на дивите печурки“ поради неговата посебна арома и лековито дејство.
Покрај тоа што е богат со протеини, вргањот е и одличен извор на диетални влакна, особено хитин, кој ја попречува апсорпцијата на мастите и помага при слабеење, што го прави идеална диетална храна.

Оваа печурка е богата со витамини Б1, Б2, Б3, Б5, Ц, Д и минерали (калиум, железо, цинк, селен, бакар, калциум), бета-глукан, го зајакнува имунитетот, го регулира кардиоваскуларниот систем и спречува остеопороза.

За овој богат оброк може да се користи и сварен наут од конзерва.

Состојки:

800 г тиква

250 г варен наут

400 г вргањ (со оглед на тоа што е вргањот прилично скап, можете да користите буковка, а вргањ ставете само 50 г колку за арома)

Едно чешне лук (нелупено, цело)

½ кромид

Сол, пипер

Вода

Мајчина душица, рузмарин

Малку луто пиперче

Маслиново масло

40 г печени семки од тиква

Приготвување:

Исчистете ја тиквата, исечете ја на коцкички. Натопете го сувиот вргањ и исечкајте ги свежите буковки. Исечете го кромидот на ситно, исто и пиперчето, рузмаринот и мајчината душица.

Ставете сѐ да се пропржи на маслиново масло, додадете го лукчето и динстајте неколку минути на тивок оган. По желба додадете вода, зачинете и динстајте додека тиквата не омекне. Додадете го сварениот наут па сѐ заедно варете уште 10 минути. На крај додадете го вргањот, варете уште пет минути и исклучете ја ринглата.

Декорирајте со семки од тиква и послужете со препечено лепче.

Она што е најдобро во овој колач е брашното од наут кое е одлична и многу поздрава замена за белото брашно, бидејќи содржи повеќе нутриенти – витамини, минерали, влакна и протеини. Тоа е исто така помалку калорично и содржи помалку јаглехидрати. Исто така, ова брашно не содржи глутен, па е прифатливо за луѓето со интолерантност кон овој протеин. Некои истражувања покажуваат дека и само делумна замена на брашното од пченица со брашно од наут, кај лица кои немаат проблем со глутенот, може значително да ја подобри нутритивноста на јадењата.

И на крајот, брашното од наут содржи и повеќе протеини, дури и од интегралното пченично брашно. 

Еве го и рецептот:

Состојки:
2/3 шолја стопен путер
1/2 шолја темно чоколадо
3 јајца
3/4 шолја шеќер
1/2 лажичка сол
4 лажици какао во прав
3/4 шолја брашно од наут
1 лажичка инстант кафе

Приготвување:
Загрејте ја рерната на 175°C. Подмачкајте ја тепсијата за печење.

Растопете ги путерот и чоколадото и убаво измешајте. Во сад се ставаат јајцата и шеќерот и се мешаат со миксер 2 до 3 минути. Додадете ја смесата од темно чоколадо и путер, солта, какаото, брашното и кафето. Добро измешајте и истурете ја смесата во тепсијата за печење.

Печете 30 до 35 минути, извадете ја од рерната и оставете да се излади целосно пред послужување.