Често мислиме дека е доволно да изедеме порција спанаќ, леќа или домати за да ги внесеме сите хранливи материи што ги содржат. Но, она што се наоѓа на чинијата не е секогаш исто со она што организмот навистина успева да го искористи.

Понекогаш е доволен мал додаток – неколку капки лимонов сок, лажица маслиново масло или прстофат црн бибер – за значително да се зголеми искористливоста на хранливите материи. Од друга страна, шолја кафе или чај веднаш по оброкот може да ја намали апсорпцијата на важни минерали.

Токму на ова се темели концептот на „синергија на храната“ – идејата дека одредени намирници, кога се јадат заедно, делуваат посилно отколку секоја поединечно.

Малите детали прават голема разлика

Синергијата на храната не значи дека постојат „магични“ комбинации кои лекуваат болести преку ноќ. Но покажува колку е важно да размислуваме за оброкот како целина.

Лажица маслиново масло врз салата од домати, лимон врз блитва или леќа, малку црн бибер во јадење со куркума – тоа се мали кулинарски трикови кои можат да му помогнат на организмот подобро да ги искористи хранливите материи што веќе ги внесуваме.

Понекогаш токму наједноставните комбинации се највредните за нашето здравје.

Според хрватската нутриционистка и докторка по нутриционизам Мирела Мариќ, постојат неколку комбинации чии придобивки се потврдени и со научни истражувања.

1. Домати и маслиново масло – чувари на срцето

Доматите се богати со ликопен, моќен антиоксидант кој се поврзува со подобро кардиоваскуларно здравје. Но ликопенот многу подобро се апсорбира во присуство на масти.

Затоа традиционалната медитеранска комбинација на домати и екстра девствено маслиново масло е многу повеќе од добар вкус – таа му овозможува на организмот максимално да го искористи ликопенот.

2. Зелен лиснат зеленчук и лимон – природна помош против анемија

Спанаќот, блитвата и другите зелени лиснати зеленчуци содржат железо, но од растително потекло, кое организмот потешко го апсорбира.

Додавањето лимонов сок, свежа пиперка или магдонос, богати со витамин Ц, може да ја зголеми искористливоста на железото и до четири пати.

Ова е особено важно за луѓето кои имаат анемија, хроничен замор или избегнуваат месо.

3. Куркума и црн бибер – моќен антиинфламаторен тандем

Куркумата е позната по своето антиинфламаторно дејство, но активната состојка куркумин тешко се апсорбира.

Тука настапува црниот бибер. Супстанцијата пиперин што ја содржи може повеќекратно да ја подобри апсорпцијата на куркуминот.

Затоа многу нутриционисти препорачуваат куркумата секогаш да се комбинира со малку црн бибер.

4. Бобинки и ореви – заштита за мозокот

Боровниците, капините и другите темни бобинки се богати со антиоксиданти кои помагаат во заштита на мозочните клетки.

Кога ќе се комбинираат со ореви, кои содржат здрави омега-3 масти, се создава комбинација која може да придонесе за подобра когнитивна функција и побавно стареење на мозокот.

Затоа појадок со јогурт, боровинки и ореви е многу повеќе од вкусен оброк.

5. Варена брокула и сенф – комбинација што ретко кој ја знае

При термичка обработка брокулата губи дел од ензимите кои се потребни за создавање на сулфорафан – соединение кое се истражува поради неговото потенцијално заштитно дејство врз клетките.

Додавањето малку сенф по готвењето може повторно да помогне во создавањето на ова соединение.

Затоа нутриционистите препорачуваат варената брокула да се сервира со мала количина квалитетен сенф.

Кафето нека почека

Една од најчестите грешки е пиењето кафе или црн чај веднаш по оброк богат со железо.

Танините и полифенолите од овие напивки можат значително да ја намалат апсорпцијата на железото, па нутриционистите советуваат кафето да се испие најмалку еден час по оброкот.