Сирењето е омилена храна низ целиот свет, но она што повеќето љубители на сирење не го знаат е дека видот и количината што ја јадеме можат значително да влијаат на здравјето на срцето. Кардиологот д-р Тарикшах Саид предупредува дека изборот на погрешно сирење, особено полномасните и преработените сирења, може да ги зголеми нивоата на ЛДЛ холестерол и да го зголеми ризикот од срцеви заболувања. Од друга страна, постојат и видови кои се сметаат за побезбедни, па дури и пожелни во балансираната исхрана.

Зошто сирењето може да биде ризично за срцето?

Главниот проблем лежи во неговата висока содржина на заситени масти и натриум, кои се поврзани со развој на кардиоваскуларни заболувања, мозочен удар и висок крвен притисок.

„Умереното консумирање сирење обично има мал ефект врз ЛДЛ холестеролот, но сирењата со висока содржина на масти можат значително да го зголемат ако се јадат прекумерно“, изјави д-р Саид за Параде.

Најопасните сирења за здравјето на срцето

Некои видови сирења се издвојуваат како особено проблематични:

Маскарпоне – апсолутен рекордер со дури 29 грама заситени масти и 44 грама вкупни масти по порција.

Чедар – околу 56 грама чедар содржи 23 грама заситени масти и 364 мг натриум, што може брзо да ги надмине дневните препораки на Американската асоцијација за срце.

Пармезан и други тврди, полномасни сирења – содржат високо ниво на масти и сол, што ги прави ризични за луѓе кои веќе имаат проблеми со холестерол или крвен притисок.

Кои сирења се подобар избор?

И покрај лошата репутација на некои видови, сирењето не мора целосно да се елиминира од вашата исхрана. Д-р Саид препорачува опции со малку маснотии кои овозможуваат уживање без премногу ризик:

Моцарела – лесна опција со помала содржина на масти.

Рикота – половина чаша содржи 10 грама заситени масти, значително помалку од полномасните сирења.

Свежо сирење – само 3 грама заситени масти по порција, што го прави еден од најздравите избори.

Како сирењето да биде дел од здравата исхрана?

Покрај изборот на вистинскиот вид, важно е и со што го комбинирате сирењето. Нутриционистите препорачуваат да се јаде со: овошје – обезбедува влакна и природна сладост што го балансира оброкот, интегрални житарки – придонесуваат за подолго чувство на ситост и подобра контрола на порциите.

Веројатно барем еднаш сте се запрашале дали производот што сте го нашле скриен во фрижидерот или плакарот е расипан. И покрај означениот рок на траење, одредени намирници можете да консумирате доста долго време по истекот на тој датум, се разбира, ако сте ги чувале правилно.

Млечни производи – 1 до 2 недели

Законскиот рок на траење за млекото и млечните производи варира од земја до земја. Така, рокот на траење на увезеното млеко може да се разликува до една или две недели од друга земја. Од вас зависи дали рокот на траење навистина е истечен, а тоа можете да го направите такашто, едноставно ќе го мириснете млекото.

Дури и ако мирисот не е добар и млекото не можете да го консумирате како напиток, можете да го сварите и кога ќе се издвои течноста, а тоа ќе се згрутчи, можете да си направите сирење.

Испробано е и со додавање на малку сол или дури и некои други зачини по свој избор, може да се направи вистински деликатес.

Други млечни производи, како што е јогуртот, можат да се јадат дури и до два месеци по истекот на рокот на траење. Секако, тука повторно вие одлучувате дали ви изгледа јадливо или не. Ако забележите барем најмала мувла на вашиот јогурт, фрлете го.

За свежите сирења, најсигурен тест е исто така, мирисот; во случај на мувла, треба веднаш да се фрли, но за тврди сирења, едноставно отсечете ја мувлата и можете да ги јадете без страв.

Јајца – 2 недели

Кога станува збор за јајца, најдобро е да направите тест. Стави јајце во чаша вода, ако плови значи дека е скапано. Ако се наталожило на дното од чашата, безбедно е за консумирање.

Житни култури – 1 година

Неотворената преработена храна, како што се житарките, може да се користи една година по истекот на рокот на траење. Доколку сте ги отвориле, проверете дали во нив има кујнски молци, ларви или нешто слично на пајажина, па ако има, секако фрлете ги, а доколку нема, можете да ги консумирате без страв.

Зачини – 2 години

Циметот, биберот, црвениот пипер и речиси сите зачини ги задржуваат своите својства две години по означениот рок на траење и важно е да се чуваат во тегли на суво и темно место.

Месо – бидете внимателни, не преземајте ризици ако не сте сигурни

Ако не сте сигурни дали месото е јадливо, фрлете го. По истекот на рокот на траење, месото може сè уште да биде безбедно за јадење, но не треба да има непријатен мирис, да биде поцрвено, потемно или лигаво. Замрзнете го месото на кое му е рокот пред истекување и ќе му го „продолжите“ рокот на траење.

Седумдесет проценти од луѓето страдаат од нетолеранција на лактоза. Тоа се случува кога на телото му недостасува доволно ензим лактаза за ефикасно да ја свари лактозата, што доведува до симптоми како што се надуеност, гасови и абдоминална непријатност по конзумирањето млечни производи.

Всушност, лактоза имаат неферментирани, свежи млечни производи, како млеко и сладолед.

Ферментираните млечни производи, како јогурт, кефир и старо сирење немаат лактоза. Путерот исто така има многу ниски нивоа на лактоза.
Технички сирењето сè уште има малку лактоза, но само мали траги што вашето тело веројатно нема да ги забележи.

Постојат две причини зошто сирењето е безбедно за нетолерантни на лактоза:

Процесот на производство на сирење ја претвора лактозата во млечна киселина.

Откако ќе се направи сирењето, урдата (цврстите млечни материи) се цедат од нивната течност, сурутката). Сурутката е она што содржи лактоза. Како што старее сирењето, истекува уште повеќе сурутка.

Ако сте интолерантни на лактоза, бидете внимателни со свежите сирења, како моцарела и рикота кои имаат повеќе лактоза од старите сирења.
Започнете со тврдо, старо сирење, како што е Пармиџано Реџано. Тоа практично нема лактоза. Пармиџано се прави со сирово млеко, кое има повеќе пробиотици кои можат да го подобрат варењето.

Сепак, започнете со мала порција.

Всушност, постои вкусна палета од сирења кои се природно со малку лактоза или без лактоза, што им овозможува на сите да уживаат во нивните вкусови без грижа.

Запомнете дека „без лактоза“ значи отсуство на лактоза помала од 0,01% (т.е. 0,01 г на 100 г од вкупниот производ).

Пармиџано Реџано: има природно ниско ниво на лактоза поради неговиот процес на стареење, што го прави поволен избор за многу лица со нетолеранција на лактоза.

Пекориното: е сирење кое е без лактоза исто така, благодарение на процесот на стареење.

Бри: меките сирења како Бри обично содржат минимална лактоза, иако содржината на лактоза може да варира во зависност од зрелоста и обработката.

Сино сирење: Сортите како што се рокфор и горгонзола обично стареат, што резултира со помала содржина на лактоза.

Гауда: Одлучете се за стари сорти, бидејќи тие имаат тенденција да имаат помала содржина на лактоза.

Камембер: Како и бри сирењето, содржи минимална лактоза.

Фета сирење: Традиционалното фета сирење, често направено од овчо или козјо млеко, природно содржи помалку лактоза од кравјото млеко.

Ако сѐ уште не ви е јасно зошто некои сирења се дозволени за оние интолерантните на лактоза, тогаш ќе додадеме дека, производството на сирење ја претвора лактозата (млечниот шеќер) во млечна киселина. Секое сирење на возраст од 2 месеци или повеќе е практично без лактоза.

Доколку сепак чувствувате проблеми откако ќе пробате некое од овие сирења, можеби имате алергија на млечни производи или казеин и можеби ќе треба целосно да ги избегнувате сите млечни производи.

Неврологот д-р Мил Етјен истакнува дека научните студии за тоа како конзумирањето сирење влијае на здравјето на мозокот имаат различни резултати.

„Тоа е затоа што учесниците во студиите се прашувани за консумирање на какво било сирење, а не за одреден вид“, вели д-р Етјен за „Parade“.

Сепак, тој додава дека студијата од 2023 година покажала конкретни резултати и ги поврзала фета сирењето и чедарот со подобра меморија и когнитивна функција.

„При изборот на сирење, размислете за опција која е пониска со заситени масти“, советува д-р Етјен.

Тој објаснува дека е тоа затоа што постои врска помеѓу исхраната богата со заситени масти и поголем ризик од деменција.

„Различни преработени и поединечно пакувани сирења и сирни намази може да содржат диацетил, кој се користи за ароматизација и може да доведе до губење на меморијата и цереброваскуларни заболувања“, предупредува неврохирургот д-р Беци Гранч.

Конјугираната линолна киселина во сирењето може да ја подобри когнитивната функција

Имајќи го сето ова на ум, експертите открија кое сирење редовно да го консумирате за здравјето на мозокот.

Д-р Гранч објаснува дека сака да јаде минимално обработен чедар.

„Уживам во тоа сирење затоа што е подобро за мозокот затоа што содржи конјугирана линолна киселина, која може да го намали воспалението и да ја подобри когнитивната функција“, додава таа.
Бидејќи ултра-обработената храна, вклучително и сирењето, е поврзана со негативни ефекти врз здравјето на мозокот и двајцата лекари велат дека се одлучуваат за сирења што се минимално обработени.
Кога јадеме сирење, д-р Етјен не советува да внимаваме како се чувствуваме и дали тоа негативно влијае на нашето варење.

„Сѐ повеќе учиме за поврзаноста на мозокот и цревата, па верувам дека треба да ги слушаме нашите тела.

„Ако имате проблеми со варењето кога јадете сирење, претпоставувам дека тоа би можело да биде проблематично и за вашиот мозок“, додава таа и заклучува дека ако храната има негативен ефект врз нашите црева, многу веројатно има негативно влијание и на нашиот мозок.

Casu marza е посебен вид овчо сирење кое традиционално го произведуваат овчарите во

Сардинија. Сирните муви Piophila casei ги несат јајцата во пукнатините што се формираат во

сирењето додека тоа стои.

Црвите се излегуваат и се пробиваат низ сирењето, варејќи ги протеините и вишокот маснотии во

процесот. Кога сирењето е готово, сѐ што треба да направите е да се разбие горниот дел, кој е

недопрен од црви и со лажица да ја извадите кремастата внатрешност, пренесува CNN.

Некои ќе чекаат станарите да го напуштат сирењето, а други ќе го консумираат заедно со црвите,

велејќи дека тие му ја даваат посебната арома. Велат дека сирењето има вкус кој потсетува на

медитеранските пасишта, а неговата арома ќе остане во устата со часови.

Токму поради неговата сомнителна здравствена исправност, сирењето не може да се купи во

слободна продажба, бидејќи е забрането со закон, но мештаните сепак и понатаму уживаат во него.

Здравствените експерти истакнуваат дека црвите би можеле да преживеат во органите за варење и

да создадат микро перфорации во цревата, но наводно сѐ уште не е забележан таков случај кој е

поврзан со овој вид сирење.

Коментарите за сирењето често се слушаат кога околу масата се собрани пријатели или семејства кои вклучуваат вегетаријанци, вегани или консументи на други јадења од растително потекло. Можеби сте ги виделе загрижените лица кога се зборува за благосостојбата на млечните животни и потеклото на телешкото, пред разговорот да го промени правецот со едно мало тврдење: „Никогаш не би можел да се откажам од сирењето“. Ова тврдење често означува промена во разговорот кон дискусии за сосови за пица или тестенини во кои сирењето игра главна улога, па речиси сите се согласуваат за вкусноста на млечниот производ.

Она што луѓето кои учествуваат во овој разговор можеби не го знаат е дека зависноста од сирење е реална.

Можно ли е да сте зависни од сирење?
Краткиот одговор е да, сирењето може да предизвика зависност. Основачот на лекарскиот одбор за одговорна медицина оди дотаму што производот го нарекува „млечен крек“.

Зошто сирењето предизвикува зависност?
Кога ќе погледнеме што е всушност сирењето – згусната грутка засирено мајчино млеко од животно-мајка, најчесто крава – може да се прашаме зошто толку многу луѓе го јадат со секој оброк и изјавуваат дека не можат да живеат без тоа. Толку многу копнееме за таа супстанцијата поради нејзината содржина на маснотии и поради минијатурните допамински удари што ги добиваме со секој залак, е дел од искуството со сирењето што предизвикува зависност.

Што му прави сирењето на вашиот мозок?
Секој залак сирење е способен да предизвика минијатурно ослободување на допамин во мозокот. Ова се должи на присуството на казеин во сирењето.

Казеин и казоморфини во сирење
Протеинот кој се наоѓа во сирењето доаѓа од казеинот кој за време на варењето ослободува казоморфини, супстанции многу хемиски слични на опиоидите. Овие казоморфини можат да се прикачат на истите рецептори во нашиот мозок како хероинот и другите наркотици, што резултира со мал удар на допамин.

Други потенцијално зависни својства на сирењето
Присуството на казоморфини во сирењето не е единствената причина поради која ни е тешко да го оставиме сендвичот со сирење на скара или чинијата со макарони и сирење. Нашите тела се исто така насочени кон уживање во високата содржина на масти во млечниот производ. За нашата опсесија можат да придонесат и методите со кои се преработуваат овие производи. Дополнителен придонес за предиспозицијата на нашите тела кон сирењето е присуството на тирамин и фенилетиламин, кои можат да предизвикаат чувство на среќа и љубов.

Висока содржина на масти
Нашите тела се предиспонирани да уживаат во храна која е богата со масти. Основата за ова е веројатно еволутивна, бидејќи јадењето поголема количина на масна храна подобро ги подготвувала нашите претходници да преживеат глад и други тешки времиња кога било тешко да се дојде до храна. Нашите јазици содржат рецептори кои се особено чувствителни на вкусот на маснотиите, што ја поттикнува привлечноста на сирењето и другите слични производи.

Високо преработена храна
Истражувачите од Универзитетот во Мичиген, кои сакале да ја разберат зависноста од храна, регрутирале околу 500 учесници во студијата за да ја истражат темата. Тие откриле дека храната која е повеќе преработена има поголема веројатност да предизвика зависност од храна отколку непреработената храна.

Не е изненадувачки дека пицата се нашла на врвот на листата на храна која предизвикува најголема зависност. Покрај тоа што е основна група на храна за децата, учениците, студентите и возрасните, постои и научна причина зошто сите ја сакаме пицата, а тоа е поврзано со сирењето.

Студијата покажала дека одредени видови храна предизвикуваат зависност поради начинот на кој се обработуваат. Колку е пообработена и помрсна храната, толку повеќе била поврзана со зависничко однесување со храната.

Дали желбата за сирење е реална?
Според д-р Пајпер Гибсон, експерт за исхрана, желбата за сирење е поверојатно да се појави по стресен настан отколку други вообичаени желби како што се оние за шеќер или јаглехидрати, кои се јавуваат кога веќе сме гладни. Ова се должи на специфичниот хемиски состав на сирењето кој е способен да предизвика ослободување на допамин, буквално нè прави среќни. Ова значи дека, за разлика од повеќето други желби, желбата за сирење е поверојатно да се појави кога всушност не сме гладни, поттикнувајќи не да претераме.

Дали сирењето е дрога?
Иако сирењето може да предизвика блага зависност, тоа не е дрога и не ги дели карактеристиките на уличните дроги. Понатаму, сирењето само по себе не е опасно за потрошувачите во разумни количини.

Сирењето го активира истиот дел од мозокот како и многу дроги
И покрај тоа што не се дрога, казоморфините во сирењето навистина комуницираат со истите рецептори во нашиот мозок како хероинот и некои други дроги и со тоа може да предизвикаат зголемување на допаминот.

Дали треба да избегнувате сирење?
Донесувањето одлука да ја прекинеме нашата зависност од сирење може да изгледа застрашувачко поради распространетоста на млечниот производ во различни кујни од целиот свет. Меѓутоа, постојат неколку неодложни причини да размислите за откажување од бри.

Како да се ослободите од зависноста од сирење?
Ако одлучите дека повеќе не сакате да консумирате сирење или сакате да ја намалите количината што ја консумирате, има неколку тактики што треба да ги испробате. Постепеното намалување на потрошувачката на сирење веројатно ќе биде поефективно отколку да се прекине одеднаш. Да се каже не кога се нуди сирење врз тестенини или со откажување од сирењето во сендвичи е добар прв чекор. Друга тактика што вреди да се проба е да се одлучите за алтернативи за сирење што ќе ви овозможат да ги консумирате сите ваши омилени јадења со сирење, но сега без млечни производи.

Алтернативи на млечно сирење
Постојат голем број на различни алтернативи за сирење кои можат да се заменат во широк спектар на јадења. Можеби најочигледни се бројните алтернативи на сирење од растително потекло. Повеќето од овие производи може да се користат токму како нивните млечни алтернативи без да се жртвува многу од кремавоста или вкусот. Друг популарен производ за да се обезбеди тој вкус што го дава сирењето е хранливиот квасец кој е популарен додаток на сосовите за тестенини од растително потекло и може да се најде во многу различни рецепти.

Што е следно
Откажувањето од сирењето може да изгледа како невозможен чекор за многумина од нас поради уникатната хемиска способност на млечниот производ да предизвика ослободување на допамин што може да ни помогне да се справиме со стресот. Токму оваа карактеристика е она што ни отежнува да не претераме со консумирањето сирење во споредба со друга храна. Овој ризик, во комбинација со многуте етички и морални прашања околу производството на сирењето, е доволен да го натера да се замисли секој дали ќе продолжи да јаде големи количини сирење. Со намалување на количеството сирење што го јадеме, можеме позитивно да влијаеме на животната средина.

Моцарелата е познато италијанско сирење со неутрален вкус кое се користи во многу јадења, а познато е дека без неа не може да се замисли пицата, како и салатата капрезе. Во продавница неговата цена не е секогаш прифатлива, освен ако не е на акција, но доколку сте љубител на моцарела, ви предлагаме да ја направите дома користејќи евтини состојки.

Состојки:
3,7 л полномасно млеко
1,5 лажичка лимонска киселина
310 мл вода
1/2 лажичка течно сирило
1 лажица сол

Приготвување:
Истурете млеко во тенџере и ставете го на шпорет да се загрее, а во еден сад измешајте лимонска киселина и вода (250 мл). Добро измешајте и варете додека не достигнете температура од 32°C. После тоа, веднаш тргнете го млекото од шпоретот и додадете го сирилото што сте го измешале со водата. Мешајте цело време и по 25 секунди поклопете и оставете да отстои околу 5 минути. Спуштете го ножот во тавата, а потоа нежно исечете ја добиената урда по должина и ширина. Вратете на шпорет и варете додека не достигне температура од 40°C со повремено мешање. После тоа тргнете го од оган и оставете го да отстои уште 5 минути. Префрлете го сирењето во цедалка и оставете го така минута-две. Потоа добро исцедете го со рацете. Ставете ја сурутката во тенџере и посолете ја, па загрејте ја додека не достигне температура од 82°C. Прелијте го сирењето и оставете го да отстои околу 25 секунди. Ставете ракавици бидејќи сирењето е врело, па развлечете го додека не добиете изедначена смеса (погледнете го видеото). Обликувајте топчиња и чувајте ги во сад со сурутка.

Циркулацијата е проток на крв низ крвните садови во телото. Во овој процес, крвта, која содржи кислород, хранливи материи и други супстанции неопходни за нормално функционирање на телото, патува низ артериите, капиларите и вените. Циркулацијата е исклучително важна поради неколку причини.

Општа испорака на хранливи материи и кислород

Циркулацијата овозможува хранливи материи, како што се витамини, минерали и амино киселини, да се транспортираат до клетките и ткивата низ телото. Исто така, кислородот во крвта се доставува до органите и ткивата за поддршка на нивната нормална функција.

Отстранување на отпадни материјали

Преку циркулацијата, крвта ги транспортира и отпадните производи и токсините кои се генерираат како нуспроизвод на нормалните метаболички процеси на телото. Овие отпадни производи потоа се филтрираат или се излачуваат преку органи како што се бубрезите и белите дробови.

Имунолошки одговор

Циркулацијата исто така игра важна улога во имунолошкиот систем. Белите крвни зрнца, кои се клучни за борба против инфекциите и болестите, се транспортираат преку крвотокот до местото на воспаление или инфекција за да одговорат на инвазијата врз организмот.

Одржување на температурен баланс

Протокот на крв помага да се одржи нормалната телесна температура. Кога телото се прегрева, крвните садови се шират за да овозможат поголем проток на крв и телото се лади со потење. Кога телото е ладно, крвните садови се стеснуваат за да се намали протокот на крв и да се одржи топлината во телото.

Сериозни последици
Нарушувањата на циркулацијата, како што се стеснување или блокирање на крвните садови, може да имаат сериозни здравствени последици. Недоволната циркулација може да доведе до состојби како што се периферни васкуларни заболувања, проблеми со срцето, мозочен удар и проблеми со бубрезите.

Затоа, важно е да се одржува здрава циркулација преку редовна физичка активност, здрава исхрана, контрола на крвниот притисок и холестеролот и избегнување на пушењето.

Ако имате проблеми или симптоми поврзани со циркулацијата, секогаш консултирајте се со вашиот лекар за точна дијагноза и препораки за лекување.

Направете нешто!

За среќа, постојат начини да се подобри циркулацијата на крвта. Некои од нив се истегнување, управување со стресот, вежбање и консумирање одредени видови храна и пијалаци.

Цвекло

Вообичаено во многу „енергетски“ пијалаци, цвеклото е познато по своите својства за зголемување на енергијата.

Зголемените енергетски својства на цвеклото се должат на тоа што содржат природни нитрати, природни хемикалии кои се наоѓаат во почвата, воздухот и водата и се користат како додаток на храна за да се запре растот на бактериите и да се подобри вкусот и бојата на храната.

Овие нитрати помагаат да се подобри циркулацијата на крвта кога тие се претвораат во азотен оксид во телото, кој помага да се прошират крвните садови.

Зеленчуци со билки и зачини

Диететичарката Ејми Гудсон предлага оние кои сакаат да ја подобрат циркулацијата да се фокусираат на диетата „DASH“, бидејќи таа е дизајнирана да го намали крвниот притисок и да ја подобри циркулацијата.

Таа објаснува дека оваа диета препорачува јадење од четири до пет порции зеленчук дневно.

Зеленчукот е богат со хранливи материи и има малку натриум, што е чест фактор за висок крвен притисок и оттука и нездрава циркулација на крвта“, додава Гудсон.

Ако треба да го подобрите вкусот, наместо сол користете билки и зачини.

Ореви

„Докажано е дека оревите, богати со омега-3 масни киселини, помагаат во намалување на крвниот притисок, што може да помогне во протокот на крвта“, вели Грин, додавајќи дека оревите се добар извор на витамин Е, кој делува како антиоксидант и може да помогне во функцијата на ендотелот – со ослободување на супстанции кои ја контролираат васкуларната релаксација и контракција, како и ензими кои го контролираат згрутчувањето на крвта, имунолошката функција и адхезијата на тромбоцитите.

Овошје богато со калиум

„Една од препораките на диетата DASH е да се јаде храна богата со калиум“, вели Гудсон. Овошјето како урми, банани, бобинки и авокадо се богати со калиум.

Немасни млечни производи

Според диетата „DASH“, калциумот може да помогне во намалување на крвниот притисок и подобрување на циркулацијата.

„Јадењето три порции немасни млечни производи дневно може да ви помогне да го добиете потребниот калциум“, вели Гудсон, додавајќи дека една порција е околу една чаша немасно млеко или јогурт или околу 40 грама нискомаслено сирење.

Меки како памук одвнатре, крцкави однадвор, со вкусни филови, или оној стандардниот, со праз и со сирење или пак со некоја помодерна верзија, со блитва и сирење, малешевските зелници се превкусен специјалитет кој не смеете да не го пробате ако патот ве однесе во кој било дел од Малешевијата.

Ние имавме среќа да го пробаме во еден ден двапати. На фармата за овци Агро чука во Негрево каде што вредната домаќинка Билјана го направила со праз и со сирење, а ни го послужи со превкусно сирење од нивната фарма и домашен ајвар, но и во куќата на нашиот домаќин Горан Алачки во село Владимирово, каде што ни го послужија и во двете верзии, со праз и со блитва. Патем, тука пробавме и од славните малешевски компири во неколку варијанти: спакувани како фил за пита, полнети со ајвар, но и оние најголемите малешевски компири сварени во котле на отворен оган. Лудница, што би рекол Алачки.

Освен што пробавме, ние успеавме да го дознаеме и рецептот.

Овој малешевски зелник е специјалитет со неповторлив и единствен вкус, сукан, месен и печен, кој ги собирал во минатото целите семејства на една софра, а се толку големи и богати што се доволни да се најаде и цела тајфа луѓе, како оваа нашата, 25 на број.

Рецепт за малешевски зелник

Состојки:

За тестото:
1 кг брашно
1 квасец
1 лажица сол
1 лажица шеќер
вода за замесување
маст, маргарин или зејтин за премачкување на корите (Секако, порано сите го правеле со маст и според на, тоа е најдобриот избор)

За филот:
праз или блитва (може да биде и некој друг зелен зеленчук по ваш избор)
сирење

Приготвување:

Една коцка квасец се разматува со млака вода и се додава шеќер и една лажичка брашно. Кога ќе надојде квасецот се меша со еден килограм брашно, сол и вода по потреба. Откако тестото убаво ќе се замеси, се остава еден час за да нарасне. Потоа се дели на пет помали и едно поголемо топче. Сите се расукуваат колку што можете потенко.

Секоја расукана кора се остава врз чаршав да се потсуши, додека не се завршат сите. Најголемиот дел се расукува малку подебело во однос на другите и се става во тепсија. На помалите кори се распоредува иситнето сирење и се распоредува свинска маст или маргарин или пак се попрскува со зејтин.

Потоа се собираат и се редат во поголемата кора. Со краевите на поголемата кора се замотуваат помалите кори.

Во средината се става малку запржен праз со сирење и одозгора се посипува со брашно. Се остава еден час да нарасне, а потоа се пече на 250 степени.

Откако ќе се испече се вади од рерната и се прелива со 100 грама зовриена вода со зејтин и пак се става во рерна да се допече уште 10 минути.

Историјата на сирењето е долга околу 7.000 години, а се верува дека првпат е направено сосема случајно: арапски номад патувал низ пустината со млеко во мешина (вреќа од овча кожа што служела за пренесување течност) и кога ја отворил по некое време, забележал дека скапоцениот пијалак се подели на течност (сурутка) и грутчиња (сирење).
Овој процес настанал затоа што мешината содржела ензим за коагулација на млекото, а високата температура и триењето предизвикани од возењето придонеле за да се згрутчи.
Денес на пазарот има различни видови сирења, но мислењата за нивното влијание врз здравјето се многу спротивставени.

Некои истражувања потврдуваат дека овој производ го спречува развојот на многу современи болести и го подобрува метаболизмот (кравјото сирење со малку маснотии, на пример, ги содржи амино киселините метионин и цистеин, кои учествуваат во метаболичките процеси во организмот).

Од друга страна, научниците истакнуваат дека во земјите каде што не се консумираат сирење и други млечни производи – како што е на пример Јапонија – кардиоваскуларните заболувања и некои видови на рак се многу ретки.

Нема сомнеж дека сирењето е една од најомилените намирници, но и една од оние околу кои има најмногу дилеми. Многу луѓе се прашуваат: дали е здраво или не? Дали може да се јаде редовно? Колку сирење е доволно, а колку е премногу? Дали придонесува за дебелина и срцеви заболувања? Ќе се обидеме да одговориме на овие и слични прашањаво продолжение.

Природното сирење се прави од млеко, сол, „добри“ бактерии и мешавина на ензими наречени сириште, а се добиваат од желудникот на младите преживари. Познато е дека луѓето правеле сирење повеќе од 4.000 години, иако неговото потекло е нејасно.

Денес постојат многу видови сирење, кои можат да се поделат во осум категории: сино сирење (на пр. Горгонзола), тврдо (пармезан), паста филата (моцарела), преработени (американски), полутврди (чедар), полумеки ( Хаварти) и меки и зрели (бриер).

Се разбира, постојат илјадници различни сорти на сирење, па дури и сорти што спаѓаат во истата категорија (една од оние што ги наведовме) може да се разликуваат доста по вкус, бидејќи многу фактори влијаат на тоа. Исто е и со нутритивните профили. Некои имаат помалку, а некои повеќе сол (по правило тоа се тврди и зрели сирења), некои имаат помалку, а некои повеќе масти и слично.

Кои се потенцијалните здравствени придобивки од сирењето?

Поволно делува на здравјето на коските
Сирењето содржи неколку клучни хранливи материи, вклучувајќи го и калциумот, кои придонесуваат за здравјето на коските. Поволното дејство врз здравјето на коските е позабележително кај помладите, иако веројатно е важно да се консумира на сите возрасти.

Може да помогне да се спречи кариес
Јадењето сирење ја зголемува pH вредноста во устата, веројатно поради зголемената плунка, што може да помогне во заштитата на забната глеѓ.

Позитивно влијае на цревната микрофлора
Сирењето може да ја промени микрофлората на телото, да го забрза метаболизмот и потенцијално да го намали ризикот од дебелина!

Може да придонесе за спречување на когнитивниот пад
Една студија на повеќе од 1.700 возрасни испитала колку често јадат одредена храна, вклучително и сирење. Преку статистичка обработка на податоци, утврдено е дека оние кои секојдневно консумирале сирење биле изложени на помал ризик од когнитивно опаѓање (деменција и слично) што доаѓа со возраста.

Може да помогне да се намали ризикот од дијабетес тип 2
Барем така покажуваат некои студии, кои секојдневното консумирање сирење го поврзуваат со намален ризик од дијабетес.

Придонесува за намалување на ризикот од кардиоваскуларни заболувања
Главната замерка на сирењето е главно тоа што содржи заситени масти, кои според постарите истражувања не се добри за кардиоваскуларното здравје. Меѓутоа, неодамнешните истражувања покажуваат дека умереното консумирање на заситени масти не е штетно, напротив, барем кога станува збор за сирењето. Една мета-анализа која вклучува повеќе студии покажа дека консумирањето малку сирење секој ден всушност го намалува ризикот од кардиоваскуларни болести! Најголемо намалување на ризикот е откриено кај оние кои консумирале околу 40 грама сирење дневно.
Дали сирењето дебелее?
Во минатото се сметаше дека сирењето нема место во исхраната на оние кои сакаат да ослабат (бидејќи е калорично и богато со заситени масти). Но, денес на тоа се гледа малку поинаку.

Сирењето, на пример, е одличен извор на конјугирана линолеинска киселина, која може да придонесе за помалку складирање маснотии и зголемување на телесната тежина. Овој ефект беше поизразен во истражувањето спроведено на животни, а нешто помалку изразен во истражувањето на луѓето. Една од студиите што вклучуваше сирење, исто така, покажа дека консумацијата на млечна маст изгледа не доведува до зголемување на телесната тежина, туку, напротив, дури и го намалува ризикот од дебелина!

Мета-анализата што веќе ја споменавме покажа дека на краток рок, намалувањето на вкупниот број на калории и зголемувањето на консумацијата на сирење може умерено да придонесе за губење на тежината.

Сè на сè, сирењето можеби навистина нема да ви помогне да изгубите тежина, но само по себе нема да ве натера да се здебелите, ако го консумирате умерено.

Проблемот е што сирењето обично се комбинира со многу масна, висококалорична и солена храна како пица и лазања, што лесно може да ги негира неговите придобивки.

Нетолеранција на лактоза
Многу луѓе го имаат овој проблем, поради што огромното мнозинство од возрасните имаат проблеми со варењето на млекото. Сепак, сирењето ги задржува повеќето хранливи придобивки од млекото, но има многу малку лактоза во споредба со другите млечни производи, па затоа може да го консумираат повеќето луѓе кои вообичаено имаат проблем со лактозата од млекото.

7 вкусни – и здрави – начини да го користите сирењето во вашата исхрана

Здробете го тврдото сирење во салата

Во омлетот додадете рендано сирење

За ужина изедете парче сирење со јаболко

Младото сирење со свежо овошје измешајте го во шолја и изедете го како десерт

Во чинија наредете парчиња разни сирења со грозје и ореви, бадеми и сл.

Заклучок
Сирењето не е нездраво – далеку од тоа. Може да се каже дека е корисна храна, погодна за секојдневна консумација, но секако, треба да се консумира умерено, поради содржината на масти, натриум и калории. Според податоците на Школата за јавно здравје на Харвард, парче сирење од 5 сантиметри содржи околу 120 калории.