АРНО го отвори повикот за 11-тото издание на националниот натпревар „Зелени идеи“, кој ќе трае до 27-ми август 2025 година. И оваа година се повикуваат сите кои имаат иновативна идеја или веќе постоечки зелен бизнис да се пријават и да се натпреваруваат за поддршка. Секоја година, тројца претставници од секоја земја се натпреваруваат на регионално ниво, за финансиска поддршка од 10.000 или 5.000 долари.
Натпреварот во Македонија, 11-та година по ред, го организира АРНО, со поддршка од МКА2000 (вредносни ваучери за консултантски услуги од сертифицирани консултанти), Македонија 2025 (бесплатна регистрација на Connect2MK и менторски услуги) и Стопанската комора на Северо-западна Македонија (двегодишно бесплатно членство). На тројцата национални победници, АРНО ќе им додели ваучер за полугодишно користење на ChatGPT Plus.
Во изминатите десет години, преку регионалните награди се инвестирани над 100.000 американски долари во македонски зелени бизниси. Натпреварот ги поддржува оние идеи кои имаат потенцијал да донесат еколошка и социјална вредност, како и економска одржливост.

Идеите може да бидат од најразличен карактер: агро-бизниси со локална храна, производство на песто од македонски босилек, тури за набљудување птици, еко-понуди за туристи, дигитални решенија (пример, за споделување превоз), иновации со еко-производи или решенија што претвораат отпад во корисни предмети. Минатата година, регионална награда доби македонски изум – мобилен шпорет за готвење во природа.
Натпреварот е отворен за сите граѓани кои сакаат преку својата идеја или постоечки бизнис да придонесат за одржлива иднина и локален развој. Особено се охрабруваат луѓе од рурални средини, млади, жени и сите кои работат на иницијативи што ги поврзуваат зелената економија и социјалното претприемништво.
„Во време кога светот се соочува со климатска криза, енергетска несигурност, економска нестабилност и војни, зелените идеи не се елитизам, туку потреба. Свесни сме дека е лето, но токму температурите и климатските промени нека потсетат дека нема простор за опуштање. Време е да се работи, да се сака земјата – не со зборови, туку со дела. Поднесете пријава. На Македонија ѝ требаат зелени решенија, и мали и големи. Сега – повеќе од било кога“, порачува Ирина Јаневска од АРНО.
Пријавувањето се врши преку пополнување на онлајн формулар, достапен на веб-страницата www.zeleniidei.mk. За сите заинтересирани, АРНО ќе организира информативна работилница со цел разјаснување на процесот и дополнителна поддршка при аплицирањето.

АРНО го администрира националниот натпревар „Зелени идеи“ од 2105-та година и се гордее што досега земјата има регионални победници и вкупна инвестиција од 100 000 долари за развој на зелени бизниси во земјата: Првата кооператива на органски потрошувачи „Наша добра земја“ (2015), инцијативата за репарирање на стар мебел која прерасна во мал бизнис воден од архитектката Марта Мојсова – „СПИН“ (2016), платформата за продажба на евтини оброци „Храна за сите“ (2017), едукација преку илузионистички еко-пораки „Грин меџик продакшн“ (2017) „ Био смарт ориз“ производство на ориз на одржлив начин (2019), „Challenger“ мобилна апликација која ги наградува граѓаните за одење пеш (2019) , „Вајс адитив“ зелен бизнис кој произведува прехранбен адитив со преработка на комиње (2020), младинското социјално претпријатија „О-круг“ – производство на ароматизери и масла од отпадни кори од портокал (2021), Ве Дог Фуд (2022) пилотираше „Инсект соба за производство на протеин за исхрана на животни“, Мирјана Јосифоска- моден бренд кој употребува остатоци од текстил за производство на шапки и модни додатоци (2023) и Трајче Рушев кој е иноватор на пренослив шпорет за готвење во природа (2024). Секој од победниците добива подршка од 10.000 долари или 5.000 долари (во зависност од категоријата во која се натпреварува) за имплементација на зелената бизнис идеја, при што АРНО учествува во мониторинг и евалуација на процесот, и врши дополнително поврзување со други поддржувачи.

На 15-ти мај (понеделник) во 09 и 30, во Europe House (Скопје), се организира настанот „Здрава почва + зелени бизниси = инвестиции во нашата иднина“ кој го става и Скопје на европската мапа на градови кои се приклучени во проектот NATI00NS.

АРНО, во соработка со Земјоделскиот институт – Скопје подготви интересна програма и ги повикува сите заинтересирани да се регистрираат за учество на настанот (пополнете формулар) наjдоцна денес (11 ти мај).  Поради потенцијалниот голем интерес и важноста на ова случување, настанот ќе биде во хибриден формат и ќе постои можност да се проследи онлајн, за што, исто така, е потребна регистрација. 

NATI00NS е европски проект финансиран во рамките на програмата HORIZON, координиран од Универзитетот Архус од Данска. Главната цел на NATI00NS е да допре и да ги подготви регионалните и националните чинители од Европа да аплицираат и да имплементираат т.н Живи лаборатории (Living Labs), придонесувајќи за мисијата на ЕУ „Договор за почвата за Европа“.

Овие настани се справуваат со предизвиците за здравјето на почвата и стратегиите за отпорност во 43 целни земји и се проследени со активности за поддршка. Учесниците, исто така, се вклучени во сесиите за предизвиците на здравјето на почвата и техничките дијалози за развој на предлог-проект за LL во согласност со критериумите на мисијата.

Преку 9 годишната имплементација на натпреварот „Зелени идеи“ АРНО стана чинител кој е препознаен по промоцијата на зелена социјална економија. Низ годините, македонските граѓани аплицираат со зелени бизнис идеи за одржливи земјоделски практики, производство на храна, кои во голема мера се потпираат на здрави почви и искористување на други видови земјишта. 

Партнерството помеѓу АРНО и Земјоделскиот институт-Скопје се заснова на заеднички заложби за промовирање одржливи зелени бизниси, заложби за важноста на здрави почви и заложби за едуцирање на граѓаните, особено младите.

Земјоделскиот институт-Скопје е водечка истражувачка институција (една од најстарите научно-истражувачки организации од областа на земјоделството во нашата земја) со богато значење и експертиза за здравјето на почвата и одржливите земјоделски практики. Партнерството со Земјоделски институт e важно за пораката на настанот, која е градење на екосистеми, од долу нагоре. 

За кого е наменет настанот? 

За носители на зелени социјални бизнис идеи, истражувачи, земјоделци, претставници на професионални здруженија, локални заедници, студенти, граѓани, граѓански организации, владини претставници и други заинтересирани страни.

Која е содржината на настанот? 

Во првиот дел од настанот планирани се поздравни обраќања со заложби на темата и акцент на европската димензија на ова прашање од страна на Трајан Димковски од Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, Марија Ѓошевa Ковачевиќ од Земјоделскиот институт и Ирина Јаневска, од Здружението за социјални иновации „АРНО“. Понатаму, гостите-експерти од BioSense (Србија) преку структурирани презентации ќе дадат објаснувања за проектот и насоки за концептот и критериумите за „живите лаборатории и светилници“.
Дополнително, настанот ќе биде збогатен со панел дискусија во која ќе учествуваат еминентни професори, носители на зелени бизнис идеи и експерти за одржливи бизниси, кои пред присутните ќе разговараат за  проблемите, но и за потенцијалите на македонската почва. Во завршниот дел предвиден е коктел со можност за неформално вмрежување.