Во ова време од годината, природата нуди едно од своите највредни растенија, кое многумина на прв поглед го сметаат за обичен плевел, но всушност е исклучително ценет и лековит пролетен деликатес.
Глуварчето е дел од народната медицина со векови, а нејзината сезона е во полн ек токму сега.
Ова растение цвета во април и мај, но се бере пред цветањето, додека листовите се млади, меки и највкусни. Тогаш содржи најмногу хранливи материи и најсилни лековити својства.
Глуварчето е исклучително богато со минерали како што се калиум, натриум, калциум, фосфор и железо, а е особено значајно по високата содржина на витамин Ц и провитамин А. Содржи и витамини Б1, Б2 и К, поради што традиционално се користи за зајакнување на телото, стимулирање на варењето и чистење од токсини. Во народната медицина, познато е како растение кое го стимулира лачењето на жолч, го чисти црниот дроб, го намалува холестеролот, ги ублажува алергиите и помага при проблеми со кожата како што се осип, лишаи и чешање. Исто така, се верувало дека ја подобрува работата на желудникот и помага во отстранувањето на несаканите супстанции од дигестивниот систем.
Особено интересно верување е дека глуварчето им помага на луѓето со висок шеќер во крвта. Се препорачувало дневно да се џвакаат десетина стебленца додека растението цвета.
Горчливо, но сочно
Стеблото е првично горчливо, но е крцкаво и сочно, а многумина тврдат дека токму оваа горчина носи најголема корист. Листовите од глуварче содржат изобилство од витамини А, Ц, К и Е, а во помала мера и витамини од групата Б. Витаминот А е поврзан со зајакнување на имунитетот и зачувување на видот, додека витаминот К се смета за важен за дигестивното и имунолошкото здравје и е поврзан со намалување на губењето на меморијата кај постарите лица. Витаминот Е традиционално се споменува како помош при менструални проблеми, а во некои студии се поврзува и со подобра функција на мозокот.
Научните истражувања во последните години дополнително го зголемија интересот за ова растение. Тестовите спроведени ин витро покажале дека екстрактот од лист од глуварче може да ги уништи туморските клетки во лабораториски услови, додека екстрактот од коренот го забавува растот на клетките на ракот на панкреасот, црниот дроб и дебелото црево. Иако ваквите резултати не значат дека растението лечи рак, тие потврдуваат дека глуварчето содржи моќни биоактивни соединенија вредни за понатамошно проучување.
Богато со антиоксиданти
Покрај тоа, глуварчето е богато со антиоксиданти како што се бета-каротен и полифеноли, кои се поврзани со подобро здравје на мозокот, срцето и дигестивниот систем и намален ризик од дијабетес тип 2. Цветовите, кои се исто така јадливи, содржат уште поголема концентрација на полифеноли.
Горчливиот вкус на глуварчето доаѓа од терпеноиди и стероли, соединенија слични на жолчни киселини кои помагаат во варењето на храната. Затоа глуварчето и сродните растенија се користат со векови како природен лек за дигестивни проблеми и како благ диуретик. Ако никогаш не сте го пробале, подгответе се за горчина, но и за изненадувачка свежина.
Глуварчето може да се јаде сирово, едноставно да се измие и да се додаде во салати, а е одлично и во комбинација со тврдо варени јајца. Многу луѓе го бланшираат во топла вода за да го омекнат и да ја намалат горчината, па затоа го додаваат во пире од компири, рижото или крем супи.
Изберете свежо
Ако го купувате на пазар, важно е да изберете свежи, зелени листови без жолтило и без тврди, дрвенести жили. Најдобро е да побарате доверлив продавач, а дома, можете да го чувате завиткано во влажна хартиена салфета, во фрижидер, каде што може да отстои неколку дена без да ја изгуби свежината.
Глуварчето е повеќе од сезонско растение. Иако многумина сè уште го сметаат за плевел и денес, неговата хранлива и лековита вредност го прави едно од највредните растенија што природата може да ги понуди. Токму сега, кога е во сезона, е идеално време да го наберете или купите на пазарот и да го вратите на вашата трпеза – исто како што се правело со генерации пред нас.