Високиот холестерол често се поврзува со исхраната, но обидот да се реши проблемот со целосно исфрлање на мастите од менито или со купување различни додатоци во исхраната може да биде погрешен пристап.
Кардиолозите д-р Алан Розански и д-р Кевин Кедер предупредуваат на неколку чести заблуди кај луѓето кои се обидуваат да го намалат холестеролот. Меѓу нив е убедувањето дека секоја маст е штетна, дека суплементите можат да ја заменат терапијата и дека високиот холестерол е секогаш резултат на лошата исхрана.
1. Не ги исфрлајте сите масти
Самото присуство на масти во исхраната не значи дека тие се непријател на срцето. Важно е какви масти се внесуваат.
Незаситените масти, кои ги има во маслиновото масло, јаткастите плодови, семките, авокадото и масната риба, можат да бидат дел од здрав начин на исхрана и да помогнат во намалување на LDL-холестеролот.
Она што треба да се ограничи се заситените масти, кои ги има во масното месо, полномасните млечни производи и бројни преработени производи.
Ова е во согласност и со најновите препораки на Американската асоцијација за срце, која советува заситените масти да се заменуваат со незаситени масти, наместо сите масти едноставно да се исфрлат од исхраната.
Значи, наместо „без масти“, подобрата стратегија е „подобри масти“.
2. Не очекувајте суплементите да го решат проблемот
Кога ќе добијат висок холестерол, некои луѓе веднаш посегнуваат по рибино масло, лук во капсули, растителни стероли и други препарати кои се рекламираат како природен начин за намалување на холестеролот.
Но, кардиолозите предупредуваат дека суплементите не треба да бидат главниот начин на лекување на висок холестерол. За многу од нив нема доволно квалитетни докази дека можат да ја заменат правилната исхрана, физичката активност или лековите кога тие се потребни.
Американската асоцијација за срце исто така нагласува дека кај дел од луѓето само промените во животниот стил не се доволни и дека може да биде потребна терапија за намалување на холестеролот.
Затоа, ако лекарот ви препишал лек за холестерол, не треба самостојно да го прекинувате и да го заменувате со суплемент.
3. Не е секогаш виновна само храната
Ова можеби е и најважната заблуда.
Дури и човек кој се храни релативно здраво и редовно вежба може да има висок LDL-холестерол. На неговото ниво влијаат генетиката, возраста, физичката активност, телесната тежина, пушењето и други здравствени фактори. Кај некои луѓе постои и наследна состојба позната како фамилијарна хиперхолестеролемија, која може да предизвика многу високи нивоа на LDL.
Затоа висок резултат на крвната слика не значи автоматски дека човекот „јадел погрешно“.
Ако промените во начинот на живот не се доволни, лекарот може да процени дека е потребна терапија.
Што навистина може да помогне?
Покрај правилниот избор на масти, големо значење има и физичката активност.
Американската асоцијација за срце препорачува најмалку 150 минути умерена аеробна физичка активност неделно. Тоа може да биде брзо одење, возење велосипед, пливање или танцување. Редовното движење може да помогне во намалување на LDL и триглицеридите и во подобрување на HDL-холестеролот.
Корисни се и намирниците богати со растворливи влакна – овес, грав, мешунки, овошје и друга растителна храна. Во исхраната е добро заситените масти почесто да се заменуваат со незаситени.
Американската асоцијација за срце во своите најнови насоки дополнително препорачува повеќе зеленчук и овошје, интегрални житарки, здрави извори на протеини и минимално преработена храна, со помалку заситени масти и додадени шеќери.
А што ако холестеролот е висок и покрај здравиот живот?
Тогаш не треба да се обвинува храната без дополнителна проверка.
Холестеролот може да биде висок и поради наследни фактори, а кај одредени луѓе ризикот од срцеви и мозочни заболувања е доволно висок за да биде потребна терапија. Затоа лекарот не го гледа само вкупниот холестерол, туку целокупниот кардиоваскуларен ризик и вредностите на LDL, HDL и триглицеридите.
Важно е и дека високото ниво на холестерол најчесто нема симптоми. Човек може да се чувствува сосема добро, а сепак да има покачен LDL. Токму затоа редовните крвни анализи се важни.
На крајот, пораката на кардиолозите е прилично едноставна: не се плашете од сите масти, не очекувајте чудо од суплементите и не претпоставувајте дека секогаш сте виновни само вие и вашата чинија.
За холестеролот најмногу значи целокупниот начин на живот, а кај дел од луѓето и терапијата препишана од лекар.