Филето од лосос е еден од најбогатите природни извори на витамин Д, но има и поевтина масна риба богата со витамин Д, а тоа е скушата. Добра алтернатива е и конзервираната скуша.
Со доаѓањето на зимата и пократките денови, повторно се отвора прашањето за витаминот Д и неговата улога во зачувувањето на здравјето.
– Витаминот Д помага во апсорпцијата на калциумот и фосфорот, што го прави клучен за здравјето на коските и мускулите. Има важна улога и во функционирањето на имунолошкиот систем – објаснува нутриционистката Кејти Сандерс од платформата „Doctify“, пишува The Independent.
Главниот извор на витамин Д е директната сончева светлина, поради што е познат и како „сончев витамин“.
– Во текот на пролетта и летото, телото главно може да произведе доволно витамин Д ако редовно престојуваме на отворено. Сепак, поради помалата изложеност на УВ-зраци и сончева светлина во зимските месеци, нивото на овој витамин во организмот обично се намалува – вели Сандерс.
Според информациите на британската Национална здравствена служба (НХС), недостигот на овој нутриент може да предизвика деформации на коските, како рахитис кај децата, и болки во коските поради остеомалација кај возрасните.
Многу намирници се претставуваат како богати извори на витамин Д, но дали исхраната сама по себе може да биде доволна во текот на помрачните месеци? Сандерс објаснува што реално може да се очекува.
Колку витамин Д ни е потребен дневно?
– Официјалната препорака на НХС за децата постари од една година и за возрасните е 10 микрограми витамин Д дневно – наведува Сандерс.
Оваа препорака се однесува и на бремените жени, доилките и лицата изложени на ризик од недостиг на витамин Д.
– За бебињата помлади од една година, препорачаната количина е од 8,5 до 10 микрограми – додава таа.
Кои намирници содржат витамин Д?
Филето од лосос е еден од најбогатите природни извори на витамин Д. Според податоците на Британската фондација за срце, 100 грама лосос подготвен на пареа содржи околу 9,3 микрограми од овој витамин.
Сандерс истакнува дека консумирањето масна риба неколкупати неделно е корисно за здравјето на срцето.
Друга масна риба богата со витамин Д што ја препорачува Сандерс е скушата. Според Британската фондација за срце, 100 грама скуша подготвена на скара содржи просечно 8,5 микрограми витамин Д. Конзервираната скуша е добра и подостапна алтернатива.
За урамнотежен оброк, Сандерс предлага чинијата да се подели на три дела.
– Една третина може да биде скуша, како извор на посни протеини, втората да биде дел со скробни јаглехидрати, како млад компир, а последната со зеленчук или салата. Ако се придржувате до овие три категории и избирате намирници што ги сакате од секоја од нив, оброкот секогаш ќе биде прилично урамнотежен – објаснува таа.
Едно јајце содржи околу 1,7 микрограми витамин Д. Јајцата се многу разновидна намирница и може да се вклучат во различни оброци.
– Постојат многу начини јајцата да се вклучат во исхраната. Некои сакаат варени или пржени јајца наутро, додека други користат варено јајце како практична ужина – вели Сандерс.
За ручек предлага омлет.
– Го подготвувам од јајца, малку млеко и зеленчук, како домати или печурки, за да добијам урамнотежен оброк, а може да се додаде и малку сирење – вели таа.
На полиците во продавниците може да се најдат и производи со ознака „збогатено со витамин Д“.
– Многу прехранбени производи се збогатени со витамин Д, како растителните пијалаци, житарките за појадок, јогуртите и намазите – вели Сандерс.
Иако овие намирници природно не содржат витамин Д, нивното збогатување помага да се зголеми вкупниот внес на овој витамин.
Дали исхраната е доволна?
– Иако можеме да внесуваме витамин Д преку храната, количините се прилично мали. Најголемиот дел од витаминот Д телото го произведува со помош на сончевата светлина. Но, бидејќи во зима нема доволно УВ-зрачење и сонце, многумина во овој период од годината треба да размислат за земање додатоци во исхраната – вели Сандерс.
Британската влада, како што наведува НХС, им советува на сите во текот на есента и зимата да размислат за земање дневен додаток од 10 микрограми витамин Д.
Некои луѓе не произведуваат доволно витамин Д од сончевата светлина затоа што речиси воопшто не се изложени на неа.
– Лицата со зголемен ризик од недостиг на витамин Д, на пример, корисниците на домови за стари лица кои не престојуваат многу на отворено, можеби ќе треба да земаат додатоци во текот на целата година – вели Сандерс.
Ако се сомневате дека имате недостиг на витамин Д, советувајте се со матичниот лекар, кој може да препорача крвна анализа.
– Постојат точно утврдени вредности за недоволно ниво и клинички недостиг на витамин Д. Ако некој има сериозен дефицит, лекарот може да му препише висока доза за да се врати нивото во нормала – објаснува Сандерс.