Засладувачот ксилитол се користи во голем број производи без шеќер, но научниците нагласуваат дека новите резултати покажуваат поврзаност со зголемениот ризик од мозочен и срцев удар. Научниците укажуваат дека се потребни дополнителни истражувања
Новото истражување претставено на конгресот на Европското здружение за кардиологија (ESC) 2026 година отвора прашања за долгорочната безбедност на ксилитолот, засладувач кој често се користи како замена за шеќер. Научниците откриле поврзаност меѓу повисоките нивоа на ксилитол во крвта и поголем ризик од сериозни кардиоваскуларни настани, вклучително и срцев и мозочен удар.
Ксилитолот е вид полиол, односно засладувач со помалку калории од шеќерот и со помало влијание врз нивото на шеќер во крвта. Во мали количини природно се наоѓа во некои овошја и зеленчуци, а може да се создава и во човечкото тело како дел од метаболизмот на гликозата. Но, денес често дополнително се додава во различни производи.
Го има во гуми за џвакање и бонбони без шеќер, некои печива, сладоледи, намази од јаткасти плодови, пијалаци, како и во одредени витамини за џвакање и сирупи против кашлица. Се користи и во производи за орална хигиена, вклучително и пасти за заби и средства за плакнење на устата.
Во истражувањето биле анализирани две групи со вкупно 17.710 луѓе од Канада и Европа. Во канадската група, лицата со највисоки концентрации на ксилитол во крвта имале 57 отсто поголем ризик од сериозни кардиоваскуларни настани во споредба со оние со најниски нивоа. Во европската група ризикот бил повисок за 18 отсто.
Поврзаноста останала и откако истражувачите земале предвид повеќе фактори кои влијаат врз кардиоваскуларниот ризик, како возраста, пушењето, дијабетесот, полот, нивото на липиди и високиот крвен притисок. Според авторите, ризикот се зголемувал со повисоките концентрации на ксилитол во крвта.
Сепак, истражувањето не докажува дека ксилитолот директно предизвикува инфаркт или мозочен удар. Станува збор за набљудувачка поврзаност, поради што научниците нагласуваат дека се потребни дополнителни истражувања за да се утврди каква е улогата на ксилитолот во кардиоваскуларното здравје.
– Вештачките засладувачи ги консумираат луѓе кои сметаат дека се поздрави од шеќерот, а регулаторните агенции главно ги сметаат за безбедни. Нашите долгорочни наоди кај општата популација покажуваат колку малку знаеме за кардиоваскуларната безбедност на ксилитолот и укажуваат дека се потребни дополнителни истражувања – изјавил д-р Марко Витковски, кој ги претставил резултатите.
Истражувачите велат дека резултатите укажуваат на потреба од дополнителни истражувања за кардиоваскуларните ефекти на ксилитолот.