Иако е факт дека кај нас не се многу познати, а ние сме пораснале на пиперки и домати, а не на шпаргли, не значи дека треба од овој здрав зеленчук да ги лишиме нашите деца и внуци.
Особено ако се земе предвид дека одлично виреe и кај нас.
Шпарглата е многу стара лековита билка, но кај нас не е многу позната. Најчесто се користи како исклучително благороден зеленчук, па иако е факт дека ние не сме пораснале на шпаргли, туку на пиперки и домати, не значи дека треба од овој здрав зеленчук да ги лишиме нашите деца и внуци.
Особено ако се земе предвид дека таа одлично вирее и кај нас. Ја нема многу па затоа е сѐ уште скап зеленчук, но никој не ви брани да си го одгледате и сами.
Потоа, треба само да се одлучите дали ќе си направите крем супа од шпаргли или ќе ги послужите во комбинација со рижото или пак само малку ќе ги пропржите на маслиново со лукче и секое јадење ќе го претворите во деликатес.
Ја нарекуваат кралица на пролетниот зеленчук, а еве ги сите нејзини здравствени придобивки и хранливи вредности.
Кои вредни состојки ни ги обезбедува шпарглата?
Шпарглата е исклучително здрав зеленчук. Се состои од 93% вода, околу 2% протеини, околу 4% јаглехидрати и само 0,2% масти и има само 18 калории на 100 г.
Сепак, најмногу ја цениме поради количината на вредни витамини и минерали што ги содржи.
Овој пролетен зеленчук содржи многу минерали – како што е калиум (190 до 280 мг на 100 г), кој го намалува крвниот притисок и е важен за функцијата на нервите.
Калциумот во аспарагусот (20 до 22 мг на 100 г) е важен градежен блок за забите и коските. Фосфорот содржан во аспарагусот (35 до 60 мг на 100 г) го подобрува транспортот, складирањето и користењето на енергијата во човечкото тело.
Релативно високата содржина на азот (250 до 350 мг на 100 г) ги стимулира бубрезите и доведува до добро познатото диуретично дејство на аспарагусот.
Во аспарагусот ќе најдете многу есенцијални витамини.
Витаминот А, на пример (0,03 мг на 100 г) го поддржува нашиот вид и ги инхибира слободните радикали кои се штетни за нашето здравје.
Витаминот Е (2,1 мг на 100 г) има силен ефект врз нашиот нервен систем и делува против тешките метали кои формираат слободни радикали.
Витаминот К (0,04 мг на 100 г) е важен за крвта и го штити телото од габични заболувања.
Постојат различни варијанти: Дали е поздрав зелениот, белиот или виолетовиот аспарагус?
Постојат различни варијанти на аспарагус: бел, зелен и виолетов. Сè уште не е јасно дефинирано која варијанта на аспарагус е најздрава. Она што го знаеме е дека количините на различни минерали и витамини содржани во аспарагусот зависат првенствено од тоа дали аспарагусот бил изложен на светлина пред бербата.
Некои научници веруваат дека зелениот аспарагус е донекаде поздрав од белиот. Содржи повеќе витамин А, кој, меѓу другото, обезбедува добар вид и здрава кожа. Исто така, содржи повеќе витамини и влакна.
За разлика од него, белиот аспарагус расте под земја и се бере веднаш кога главата ќе се пробие низ површината на земјата. Зелениот аспарагус, од друга страна, расте над земја и зрее само кога е изложен на сонце, што му дава прекрасна боја.
Сепак, без разлика дали е зелен, бел или виолетов, аспарагусот е едноставно одличен зеленчук што треба почесто да го вклучуваме во нашето мени. Значи, која боја на аспарагус да ја изберете – сите се здрави. Само јадете аспарагус.
Кои се најважните лековити ефекти на аспарагусот?
Лековитите ефекти на аспарагусот вклучуваат: добро кардиоваскуларно здравје, одржување на здрава бременост, подобрена плодност, олеснување на предменструалниот синдром (ПМС),
подобрено здравје на коските, намалување на нивото на холестерол, делува против инфекции на уринарниот тракт, подобрено здравје на дигестивниот систем.
За кого е аспарагусот најздрав?
Луѓето кои страдаат од дебелина и задржување на течности треба најмногу да консумираат аспарагус, поради неговиот изразен диуретичен ефект. Поради неговото својство да го поттикнува излачувањето на вишокот течности од вашето тело, метаболичките крајни производи како што се токсините и отпадните материи се повеќе се излачуваат од вашето тело и на тој начин вршите природна детоксикација.
Аспарагусот е совршен за слабеење! Ве потсетуваме дека се состои од дури 93% вода и има многу малку калории. Лесниот зеленчук, кој е фантастичен за слабеење, има само 18 калории на 100 г и изобилство од минерали и влакна, како и витамини кои се добри за варење и метаболизам. Шпарглата е погодна за оние кои страдаат од варијации во нивото на шеќер во крвта и е идеална за дијабетичари.
Редовната консумација на шпаргла ја чисти крвта и ги поддржува функциите на бубрезите и црниот дроб. Шпарглата не само што има навистина посебен вкус, туку и го зајакнува нашиот имунолошки систем.
Бидејќи содржи големи количини на витамини Ц, А и Е, како и фолна киселина – тоа значи дека порција од 500 г ги покрива сите дневни потреби за овие витални витамини. Освен тоа, ќе го зајакнете вашиот имунитет на сосема природен начин.
Кој треба да избегнува јадење шпаргла?
Ако консумирате шпаргли, ќе забележите чуден мирис во урината. Веднаш знајте дека ова е сосема нормално. Имено, овој чуден мирис доаѓа од разни супстанции што содржат сулфур. Шпарглата содржи пурини, кои создаваат урична киселина во вашето тело што може да се акумулира. Затоа, консумацијата на овој зеленчук не е погодна за луѓе кои страдаат од компликации поврзани со урична киселина, како што се гихт или камења во бубрезите. Препорачливо е да се избегнува или ограничи внесувањето на храна богата со пурини, како што е аспарагусот, кај пациенти со овие болести.
Како да се подготват шпарглите?
Тие се еден од најздравите и сè повеќе барани зеленчуци во текот на пролетната сезона. Најдобро е да се консумираат свежи, но многу се едноставни и доколку сакате термички да ги обработите.
Доволно е да се измијат под млаз ладна вода, со нежно триење со четка за зеленчук. Зелените аспарагуси се лупат само на долниот дел од стеблото, додека белите аспарагуси се лупат почнувајќи од место малку под врвот на растението и со отсекување на дрвенестиот крај на дното.
Аспарагусот најчесто се користи во исхраната динстан, печен, пржен, на скара или парен. Идеално се меша со зеленчук, грав, црвено месо и живина или морски плодови.
Навистина добро се комбинира со разни јадења и можете да го користите во подготовка на разни јадења како што се пити, рижото, салати, тестенини во комбинација со разни сирења и зеленчук. Специфичниот вкус на аспарагусот добро оди и со црвено месо, па може да се приготви со говедски стек, свинско филе, јагнешки котлети итн.
Сепак, тенка е границата помеѓу најфиниот пролетен деликатес и нејадливо јадење затоа што не сте го исчистиле или подготвиле аспарагусот правилно. Затоа, прочитајте ги трите трикови што треба да гарантираат дека вашето јадење со аспарагус секогаш ќе биде вкусно.
- Дрвенестиот дел од аспарагусот е нејадлив, и ако се обидете да го подготвите овој пролетен зеленчук без правилно да го исчистите, ќе завршите со нејадлив оброк. Се прашувате кој дел да го фрлите? Свиткајте го аспарагусот додека не се скрши на делот каде што задебеленото стебло се претвора во мек врв. Отстранете го тврдиот дел и користете ги само меките делови.
- Аспарагусот не бара долго време на готвење, затоа не претерувајте. Треба да го варите во вода, од три до пет минути, во зависност од дебелината на стапчињата. Неколку минути ќе бидат потребни и за пржење на путер во тава или за готвење на пареа.
- Зелениот зеленчук ја губи својата силна нијанса за време на долгото готвење. За да ја задржите свежината на нивната природна боја што е можно подолго, по готвењето, ставете ги во ледена вода на минута или две. Во ладната вода додадете и коцки мраз.
Ќе добиете посебен вкус од аспарагусот ако го ставите во рерна. Посипете ги со маслиново масло, сол, бибер и малку рендана кора од лимон, а потоа ставете ги во рерна на 220 степени Целзиусови околу десет минути.
Парениот аспарагус се служи со растопен путер, пармезан или холандез сос со цитруси.
Каде може да се најде?
Точно е дека аспарагусот може да се најде во некои подобро снабдени продавници и маркети, често замрзнат, а ретко свеж. Сепак, нивниот квалитет и свежина се под знак прашалник, на крајот на краиштата, истото важи и кога зборуваме за кој било друг вид зеленчук за кој не знаете од каде доаѓа, колку долго стои на полиците и како се третирал за време на одгледувањето.
Кај нас веќе почнуваат да го одгледуваат нашите земјоделци, а ние имаме искуство и веќе втора година по ред ги консумираме шпарглите кои ги произведува Александар Алексовски, алијас Алекс МекАвоис. Повеќе за ова прочитајте ТУКА.