Истражување спроведено врз повеќе од 112.000 луѓе открило поврзаност меѓу внесувањето одредени адитиви и поголемиот ризик од хипертензија и кардиоваскуларни заболувања. Меѓу испитуваните супстанции има и состојки што често се користат во месни производи, овошни преработки, безалкохолни пијалаци и други секојдневни намирници.
Конзервансите се додаваат во храната за да го продолжат рокот на траење и да го спречат или забават развојот на микроорганизми и процесите на оксидација. Но, ново истражување објавено во списанието European Heart Journal отвора прашања за можните долгорочни здравствени последици од внесувањето одредени адитиви.
Истражувањето опфатило 112.395 учесници од француската студија NutriNet-Santé, кои биле следени во просек речиси осум години. Истражувачите ги анализирале нивните навики во исхраната, вклучувајќи детални податоци за консумираната храна и нејзините состојки, за да ја проценат изложеноста на различни конзерванси.
Резултатите покажале дека лицата со најголем внес на конзерванси што не дејствуваат како антиоксиданти имале 29 отсто поголема зачестеност на висок крвен притисок и 16 отсто поголема зачестеност на кардиоваскуларни заболувања во споредба со оние со најмал внес. Кај лицата со најголем внес на антиоксидантни конзерванси била забележана 22 отсто поголема зачестеност на хипертензија.
Кои осум адитиви се издвоени во истражувањето?
Истражувачите анализирале 17 често користени адитиви, а осум од нив биле поврзани со поголема зачестеност на висок крвен притисок.
- Калиум сорбат (E202) – се користи во млечни производи, концентрирани овошни сокови, филови, кремови и суво овошје.
- Калиум метабисулфит (E224) – се употребува во конзервирано овошје и вино.
- Натриум нитрит (E250) – често се додава во преработени месни производи.
- Аскорбинска киселина (E300) – форма на витамин Ц што се користи како адитив за зачувување на бојата и квалитетот на храната.
- Натриум аскорбат (E301) – антиоксидант што се користи во прехранбената индустрија, меѓу другото и во месните производи.
- Натриум ериторбат (E316) – адитив што се користи во преработени месни производи за да се забават процесите на оксидација.
- Лимонска киселина (E330) – се наоѓа во газирани безалкохолни пијалаци, слатки и преработени сирења.
- Екстракт од рузмарин (E392) – се користи како антиоксидант, на пример во растителни масла и намази на база на јаткасти плодови.
Особено внимание привлекува аскорбинската киселина (E300). Во истражувањето нејзиниот внес бил поврзан и со 15 отсто поголема зачестеност на кардиоваскуларни заболувања. Тоа не значи дека витаминот Ц што природно се наоѓа во овошјето и зеленчукот е штетен, туку дека истражувањето го разгледувало внесувањето на конкретната супстанција како прехранбен адитив.
Не е важно само дали храната е преработена
Една од особеностите на истражувањето е што научниците се обиделе да утврдат дали забележаната поврзаност може да се објасни само со фактот дека конзервансите често се наоѓаат во ултрапреработена храна. Во анализата биле земени предвид и други фактори, вклучувајќи го видот на храната и внесувањето црвено месо.
Поврзаноста останала забележлива и по овие приспособувања. Истражувачите посочуваат дека некои од адитивите се наоѓаат и во преработки од овошје и зеленчук, а не само во производи што вообичаено се сметаат за нездрави.
Сепак, станува збор за набљудувачко истражување. Ваквиот вид студија може да открие поврзаност меѓу одредена навика и здравствен исход, но не може самостојно да докаже дека едното директно го предизвикува другото. Потребни се дополнителни истражувања за да се потврдат резултатите и подобро да се разберат можните механизми.
Како да го намалиме внесувањето на конзерванси?
Целосното избегнување на адитивите е тешко, а нивната употреба има важна улога во безбедноста на храната и продолжувањето на рокот на траење. Истражувачите затоа не повикуваат на целосно исфрлање на сите конзерванси, туку на преиспитување на нивната безбедност во светлината на новите сознанија.
Практичен пристап е почесто да се избира свежа или минимално преработена храна, кога тоа е можно, и да се читаат декларациите на производите. Разновидната исхрана со овошје, зеленчук, мешунки и други намирници со висока хранлива вредност останува важна за здравјето на срцето.
Резултатите се дополнителен поттик за научниците и надлежните институции да ја следат безбедноста на адитивите што секојдневно ги внесуваме преку храната.