Ултра преработената храна веќе има лоша репутација, но еден секојдневен производ често поминува под радарот – индустрискиот леб. Гастроинтестиналниот физиолог Џордан Хаворт предупредува дека многу видови леб од супермаркетите се изненадувачки штетни за цревата.
Храната што некогаш беше резервирана за специјализирани продавници и ентузијасти за здрава храна – како кефир, комбуха, кимчи и кисела зелка – сега се стандардна храна во големите супермаркети.
Причината е јасна: има сè повеќе докази дека цревниот микробиом, сложената заедница на бактерии што ги населува нашите црева има клучно влијание врз варењето и целокупното здравје.
Истражувањата покажуваат дека здравите црева не само што влијаат на имунолошкиот систем и метаболизмот, туку влијаат и на менталното здравје. Не е ни чудо што интересот за темата е на највисоко ниво досега.
Проблемите со варењето се причина за една од осум посети на матичен лекар, а нарушувањата на цревата се во пораст. Само во последните десет години, бројот на случаи на воспалителни заболувања на цревата – вклучувајќи ја Кронова болест и улцерозен колитис – се зголеми за 34 проценти.
Но, колку што е важно да ги храните вашите добри бактерии со пробиотици и пребиотици, подеднакво е важно да знаете која храна да ја избегнувате, предупредуваат експертите.
Некои навидум безопасни намирници можат сериозно да ја нарушат рамнотежата на вашиот цревен микробиом, пишува Дејли Меил.
Леб од супермаркет
Ултра преработената храна веќе има лоша репутација, но еден секојдневен производ често поминува под радарот – индустрискиот леб. Гастроинтестиналниот физиолог Џордан Хаворт предупредува дека многу видови леб од супермаркетите се изненадувачки штетни за цревата.
– Проблемот се синтетичките емулгатори – објаснува Хаворт. Овие адитиви се користат за да го направат лебот помек, поголем и подолготраен, но тие можат да ја оштетат заштитната обвивка на цревата и да го зголемат ризикот од воспаление и инфекција.
Дополнителен проблем е што индустриската преработка ги отстранува влакната, клучна храна за добрите цревни бактерии. На мета се нашле дури и „здравите“ лебови од кисело тесто што можат да се најдат во супермаркетите. Нутриционистот Тим Спектор предупредува дека нивниот вкус често се постигнува со хемикалии и комерцијални квасци.
Совет од експерт: Изберете леб од локална пекара или производи од цело зрно со краток ток на траење.
Сладолед
Болката во стомакот по премногу сладолед не е случајност. Купениот сладолед од продавница е полн со емулгатори како E471 и E433, кои обезбедуваат мазна текстура, но можат да ги иритираат цревата.
Дополнително, се проценува дека околу десет проценти од населението има одреден степен на нетолеранција на лактоза. Кај нив, млечните шеќери ферментираат во дебелото црево, предизвикувајќи надуеност, гасови и дијареја. Поздрава алтернатива се ферментираните млечни производи како кефир или грчки јогурт, кои ја зајакнуваат цревната слузница и микробиомот.
Газирани пијалаци и слатки без шеќер
Додека премногу шеќер ги храни лошите бактерии, вештачките засладувачи не се безопасни. Студиите покажаа дека популарните засладувачи како сукралоза и сахарин можат да го променат составот на цревниот микробиом и да влијаат на регулирањето на шеќерот во крвта.
– Еден диетален пијалак дневно не е проблем, но претерувањето е – предупредува Хаворт, кој предлага ферментирани пијалаци како комбуха како подобра опција. Нутриционистката Адриен Бенџамин, исто така, предупредува за шеќерните алкохоли во „диеталните“ слатки – еритритол и сорбитол – кои често предизвикуваат дигестивни тегоби.
Веганско сирење
Веганските сирења се сè попопуларни, но нивниот состав често е далеку од идеален.
– Многу од нив се направени со рафинирани масла, скроб и стабилизатори, со минимална хранлива вредност – вели Бенџамин. За разлика од ферментираните млечни производи, тие не содржат корисни живи култури.
Подобра алтернатива се производите базирани на јаткасти плодови, семиња или зеленчук, со минимална обработка.
Остриги
Најлошото нешто за цревата, вели Хаворт, е сè она од што може да се разболите, а остригите се на врвот на таа листа. Труењето со храна и стомачните инфекции се една од главните причини за долгорочни проблеми како што е синдромот на иритабилно црево (IBS).
– Остригите собираат вируси од загадени води, а тоа е проблем што стана позастапен во последниве години – објаснува Хаворт. Затоа ги избегнува освен ако не се целосно термички обработени.
Пржена храна
Пржената храна, особено длабоко пржената храна, е поврзана со негативни промени во цревниот микробиом, како и што се очекуваше. На високи температури, маслата оксидираат, создавајќи соединенија што го отежнуваат варењето и го поттикнуваат воспалението.
Ако веќе пржите, експертите препорачуваат екстра девствено маслиново масло.
– Полифенолите во него ја штитат храната од оксидација, што ја прави многу подобра опција – заклучува Хаворт.
Заклучок: Здравите црева не се градат само со додавање „супернамирници“, туку и со свесно избегнување на оние што ја нарушуваат деликатната рамнотежа на вашиот дигестивен систем. Правењето паметни избори на храна значи подобро здравје на долг рок – и помалку изненадувања во вашиот стомак.