Иако се богат извор на есенцијални аминокиселини и ги поддржуваат мускулите и имунитетот, овие суплементи не се без несакани ефекти – особено ако се користат неконтролирано. Нутриционистите препорачуваат протеините првенствено да се внесуваат преку разновидна и природна исхрана.
Протеините од сурутка одамна не се резервирани само за спортисти и фитнес ентузијасти. Сè повеќе луѓе ги користат како додаток во исхраната, но иако носат бројни придобивки, експертите предупредуваат дека постојат и ризици за кои малку се зборува.
Зошто се сметаат за корисни?
Протеините од сурутка се комплетни и висококвалитетни протеини кои ги содржат сите девет есенцијални аминокиселини – соединенија што телото не може само да ги произведе, а се неопходни за изградба на мускули, создавање имунолошки клетки и нормално функционирање на организмот.
Тие се и брзо апсорбирачки, што значи дека телото може да ги искористи значително побрзо во споредба со други извори на протеини. Токму затоа се популарни кај спортистите – особено поради аминокиселината леуцин, која игра клучна улога во растот на мускулите и опоравувањето по физичка активност.
Некои истражувања укажуваат дека протеините од сурутка можат да помогнат и во намалување на триглицеридите и зголемување на „добриот“ холестерол, што е важно за здравјето на срцето.
Поддршка за срцето и организмот
Освен за мускулите, овие протеини имаат и позитивно влијание врз кардиоваскуларното здравје. Според научни анализи, тие можат да придонесат за намалување на крвниот притисок, воспалението и вкочанетоста на крвните садови, како и за зголемување на нивото на азотен оксид – супстанција која ги проширува крвните садови.
Постојат и индикации дека можат да имаат улога во спречување на развој на одредени болести, преку поттикнување на природниот процес на отстранување оштетени клетки.
Дополнително, протеините од сурутка:
- помагаат при заздравување на рани
- се корисни за лица со намален апетит или проблеми со џвакање и голтање
- можат да помогнат кај потхранети лица или постари луѓе кои губат телесна тежина
- даваат чувство на ситост и можат да помогнат при слабеење
Но, не се без ризик
И покрај придобивките, овие суплементи не се целосно безопасни. Еден од главните проблеми е нивната калориска вредност – прекумерниот внес, како и кај секоја храна, може да доведе до зголемување на телесната тежина.
Дополнителен ризик се адитивите. Многу протеински прашоци и напитоци содржат вештачки ароми, засладувачи и шеќери. Затоа, нутриционистите препорачуваат протеините првенствено да се внесуваат преку разновидна и природна исхрана.
Постои и прашањето за квалитетот и безбедноста – суплементите не се регулирани толку строго како храната и лековите, што значи дека може да содржат несакани супстанции кои не се наведени на декларацијата.
Можни несакани ефекти
Кај некои луѓе, особено при поголеми дози, протеините од сурутка може да предизвикаат:
- надуеност, грчеви, дијареја или запек
- мачнина
- проблеми кај лица со нетолеранција на лактоза
Долготрајната и прекумерна употреба може да го оптовари црниот дроб и бубрезите, особено ако не е придружена со физичка активност.
Некои експерти предупредуваат и на можен ризик за срцеви нарушувања, како и на нарушување на минералната рамнотежа, што може да влијае врз здравјето на коските.
Исто така, постојат индикации дека може да придонесат за појава на акни, што е веќе познато за млечните производи.
Важно предупредување
Доколку земате антибиотици или имате хронични здравствени проблеми, задолжително консултирајте се со лекар пред да користите протеини од сурутка, бидејќи тие можат да влијаат на ефикасноста на терапијата.
Иако протеините од сурутка можат да бидат корисен додаток, експертите се едногласни: тие не треба да бидат замена за балансирана исхрана, туку само дополнување – и тоа внимателно и умерено.