Популарниот летен пијалак ја добива препознатливата боја од адитиви за кои со години се водат дебати, а во САД се и целосно забранети
Топла летна вечер, чаша Aperol Spritz и друштво на пријатели за многумина се речиси неизоставен дел од летото. Сепак, на интернет повремено се појавуваат предупредувања дека препознатливата портокалово-црвена боја на овој аперитив крие потенцијално опасни материи. Aperol е италијански ликер, производ на компанијата Campari Group, а Aperol Spritz се подготвува со Aperol, просеко и минерална вода.
Карактеристичната портокалово-црвена боја Aperol ја добива благодарение на вештачките бои Е 110, позната како жолто-портокалова S, и Е 124, односно кошенил црвена А. Станува збор за таканаречени азо-бои, чија употреба во прехранбената индустрија со години е предмет на дебати. Според германската организација за заштита на потрошувачите Verbraucherzentrale Berlin, овие бои кај лицата чувствителни на аспирин или склони кон алергии можат да предизвикаат псевдоалергиски реакции, кои може да се манифестираат со црвенило на кожата или астма.
Прашањето дали Е 110 и Е 124 го зголемуваат ризикот од рак е многу посложено. Двете бои се дозволени прехранбени адитиви во Европската Унија, но нивната употреба е ограничена со пропишани максимални количества. Европската агенција за безбедност на храната (EFSA) утврдила и прифатливи дневни количества – за Е 110 тоа е четири милиграми по килограм телесна тежина, додека за Е 124 границата е 0,7 милиграми по килограм.
Досегашните истражувања не дале еднозначен одговор дали Е 110 и Е 124 можат да предизвикаат рак кај луѓето. Во некои истражувања врз животни бил забележан зголемен ризик од развој на тумори, но животните биле долготрајно изложени на високи концентрации од овие материи. Таквите резултати не можат едноставно да се пренесат на вообичаената исхрана кај луѓето. Кај Е 110 било укажувано и на можна појава на тумори на бубрезите кај животни, но досега не е потврдена поврзаност меѓу консумирањето на овој адитив и такви тумори кај луѓето. Е 124, пак, во некои држави е подложен на построги правила – во САД неговата употреба во храната не е дозволена.
Сепак, кога станува збор за здравствените ризици од Aperol Spritz, постои состојка околу која нема ваква научна дилема – алкохолот. Научно е потврдена поврзаноста меѓу консумирањето алкохол и зголемениот ризик од различни видови рак, меѓу кои рак на гркланот, хранопроводот и црниот дроб, но и рак на дојката. Според податоците наведени во анализа на германски здравствени експерти, околу четири отсто од сите случаи на рак во Германија може да се поврзат со консумирањето алкохол.
При тоа, не е пресудно во каква форма се консумира алкохолот. Пивото, виното, жестоките пијалаци или коктелите носат ризик поврзан со самиот алкохол, а не со тоа во каква чаша е послужен. Освен зголемениот ризик од рак, долготрајното и прекумерното консумирање алкохол се поврзува и со низа други здравствени последици, меѓу кои мозочен удар, срцева слабост, зависност од алкохол и психички нарушувања.
Заклучокот затоа е малку поинаков од тврдењата што кружат на социјалните мрежи: засега нема јасен доказ дека количествата вештачки бои дозволени во Aperol сами по себе го прават овој пијалак канцероген. Она што е научно добро потврдено е дека Aperol Spritz содржи алкохол, а неговото консумирање е поврзано со зголемен ризик од рак.