Свежиот сок од зелка ја крие тајната на витаминот У

Фото: Freepik
101

Витаминот У е термин воведен во раните 1950-ти за да се идентификува соединението во сокот од зелка. И покрај неговото име, витаминот У не е вистински витамин, туку дериват на амино киселината метионин

И покрај неговото име, експертите нагласуваат дека витаминот У не е вистински витамин, туку дериват на аминокиселината метионин. Името на ова соединение – витамин У, доаѓа од латинскиот збор „улкус“ – чир. Витаминот У е најпознат како помошен лек во лекувањето на чир на желудникот.

Инаку, витаминот У е термин воведен во раните 1950-ти за да се идентификува соединението во сокот од зелка. Имено, свежиот сок од зелка е извор на витамин У. Освен во зелката природно може да се најде во брокулата, прокељот и кељот. Често е составен дел на креми, серуми, маски за нега на лице и слични козметички производи.

Свеж сок од зелка и чир на желудникот
Витаминот У е најпознат како помошен лек во лекувањето на чир на желудникот. Се верува дека го подобрува варењето, го зајакнува имунитетот, штити од алергии на храна, го намалува холестеролот и го забрзува зараснувањето на раните. Експертите ги земаат сите овие придобивки од витаминот У со голема претпазливост и наведуваат дека сите овие својства не се целосно поткрепени со научни истражувања.

При првото истражување, во средината на XX. век, некои студии навеле дека свеж сок од зелка во количина од еден литар дневно може да го забрза заздравувањето на чир на желудникот, во споредба со стандардната терапија од тоа време. Истражувањата не можеле да потврдат дали овој ефект се должи на дејството само на витаминот У или на повеќе дополнителни нутритивни компоненти. Во меѓувреме, нема многу студии кои ја разгледуваат ефикасноста на витаминот У во лекувањето на чир на желудникот. Засега нема истражување кое со голема сигурност би можело да го потврди ова дејство на витаминот У.

Дали може да ги заштити белите дробови, црниот дроб и бубрезите?
Се верува дека витаминот У може да промовира добра функција на белите дробови, црниот дроб и бубрезите и да ги заштити од оштетување. Студиите на животни потврдиле дека витаминот У има способност да спречи оштетување на црниот дроб, кое е последица на употребата на валпроинска киселина во лекувањето на епилепсија и биполарно растројство. Некои студии тврдат дека стаорците на кои им била дадена валпроинска киселина имале помалку проблеми со бубрезите. Студиите на животни покажуваат дека витаминот У може да спречи оштетување на белите дробови. Потребни се повеќе дополнителни студии за да се потврди овој ефект на витаминот У и врз човечката популација.

Дали може да го намали нивото на холестерол и триглицериди?
Некои студии покажуваат дека додатоците на витамин У може да го намалат нивото на холестерол и триглицериди во крвта. Сепак, нема доволно докази за да се потврди терапевтскиот ефект на витаминот У. Истражувањата спроведени во лабораториски услови покажуваат дека тој може да го спречи производството на масти и да го намали нивото на триглицериди. Во една постара осумнеделна студија спроведена на човечка популација, на испитаниците им давале 1,5 грама витамин У дневно. Не е забележана промена во вредностите на триглицеридите.

Ги лекува раните и ја штити кожата?
Витаминот У може да обезбеди одредено ниво на заштита од ултравиолетово зрачење и да го забрза заздравувањето на раните. Ефективноста на витаминот У, кога станува збор за лекување на рани, е потврдена со студии на животни. Се верува дека витаминот У може да помогне во заздравувањето на раните, да ја заштити кожата од изгореници и штетното влијание на ултравиолетовото зрачење. Се наведува дека ќе бидат потребни повеќе испитувања на луѓе за да се потврдат овие придобивки од витаминот У.

Несакани реакции и мерки на претпазливост
Сокот од зелка и витаминот У кои се земаат директно од храна како брокула или кељ се безбедни. Сепак, нема доволно студии кои би можеле да ја потврдат безбедноста на суплементите со витамин У. Европската агенција за хемикалии наведува дека витаминот У може да предизвика иритација на очите, кожата или белите дробови доколку дојде во директен контакт со овие органи. Затоа се препорачува претпазливост ако користиме козметички производи со додаден витамин У.

Поради ограниченото истражување, дури и безбедните дози на витамин У не се познати, досега нема извештаи за употреба на витамин У во екстремно големи количини. Нема доволно трудови кои ги испитувале интеракциите на додатокот У со други додатоци и лекови. Се препорачува луѓето кои земаат лекови или редовно земаат други додатоци да не користат витамин У без претходно да се консултираат со лекар.